گرفتگی عضلات پا در بارداری | علائم، علت و راههای درمان
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
گرفتگی عضلات پا در بارداری به انقباض ناگهانی و دردناک عضلات در بخشهای مختلف پا میگویند که مشکلی نسبتا شایع در این دوران است. افزایش وزن، رشد رحم، تغییرات گردش خون و فشار بیشتر روی عضلات پا، از مهمترین دلایل ایجاد آن محسوب میشوند. با اینکه گرفتگی پا معمولا طبیعی و موقتی است، ولی درد آن میتواند آزاردهنده باشد. در ادامه، علتهای گرفتگی پا در بارداری، راههای تسکین درد و روشهای پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
- چرا گرفتگی پا در بارداری شایع است؟
- علت گرفتگی پا در بارداری چیست؟
- گرفتگی پا در کدام ماه بارداری بیشتر است؟
- گرفتگی کدام قسمت پا در بارداری شایعتر است؟
- چه کسانی بیشتر آن را تجربه میکنند؟
- علائم گرفتگی عضلات پا در بارداری
- درمان گرفتگی پا در بارداری
- برای گرفتگی پا در بارداری چه بخوریم؟
- چگونه از گرفتگی پا در بارداری پیشگیری کنیم؟
- چه زمانی گرفتگی پا در بارداری خطرناک است؟
- آیا گرفتگی پا روی جنین تاثیر میگذارد؟
- گرفتگی پا در بارداری؛ از علت تا پیشگیری
- منابع
چرا گرفتگی پا در بارداری شایع است؟
بدن در زمان بارداری دچار تغییرات زیادی میشود؛ از افزایش وزن، رشد رحم و تغییرات هورمونی گرفته تا افزایش نیاز بدن به مواد مغذی، همگی میتوانند روی عضلات و گردش خون پاها اثر بگذارند. به همین دلیل، انقباض ناگهانی و دردناک عضلات، در این زمان شایع است و در بسیاری از زنان دیده میشود.
علت گرفتگی پا در بارداری چیست؟
گرفتگی عضلات پا در بارداری دلایل مختفی دارد که بعضی از مهمترین آنها عبارتاند از:
۱. افزایش وزن و فشار رحم
رشد جنین وزن بیشتری به پاها وارد میکند. رحم بزرگ شده نیز میتواند به رگهای ناحیه لگن فشار بیاورد و بازگشت خون از پاها را کاهش دهد.
۲. تغییرات هورمونی
هورمونهای بارداری عملکرد عروق و گردش خون را کمی تغییر میدهند و این موضوع میتواند باعث انقباض عضلات پا شود.
۳. کمبود منیزیم، کلسیم یا پتاسیم
این مواد معدنی برای عملکرد طبیعی اعصاب و عضلات ضروری هستند. پایین بودن سطح آنها میتواند انقباض و شل شدن عضلات را مختل کند.
۴. کمآبی بدن
کمبود مایعات میتواند تعادل آب و الکترولیتهای بدن را تغییر دهد که این مشکل گاهی منجر به گرفتگی عضلات میشود.
۵. کاهش گردش خون
فشار رحم بر رگهای لگن میتواند جریان خون برگشتی از پاها را کندتر کند و زمینه گرفتگی را افزایش دهد.
۶. خستگی عضلات و ایستادن طولانیمدت
عضلات پا در بارداری وزن بیشتری را تحمل میکنند. فعالیت زیاد یا ایستادن طولانی نیز خستگی و گرفتگی عضلات را افزایش میدهند.
گرفتگی پا در کدام ماه بارداری بیشتر است؟
معمولا پا درد در بارداری و گرفتگی عضلات از سه ماهه دوم بارداری بیشتر دیده میشود و در سه ماهه سوم به بیشترین حد خود میرسد. زیرا با بزرگتر شدن جنین، وزن بدن افزایش پیدا میکند و فشار رحم بر رگهای لگن بیشتر میشود. همچنین، عضلات پا نیز بار بیشتری را تحمل میکنند.
گرفتگی کدام قسمت پا در بارداری شایعتر است؟
گرفتگی میتواند در بخشهای مختلف پا ایجاد شود؛ با این حال موارد زیر جزو شایعترین بخشها به شمار میروند:
۱. گرفتگی ساق پا
در بیشتر خانمها، گرفتگی ساق پا در بارداری جزو شایعترین بخشها است. زیرا ساق پا فشار زیادی را تحمل میکند و دچار بیشترین درد و انقباض میشود.
۲. گرفتگی ران
به طور کلی، درد کشاله ران در بارداری نسبت به ساق پا کمتر اتفاق میافتد. ولی با این حال، افزایش وزن و تغییر وضعیت بدن در بارداری میتوانند به رانها نیز فشار وارد کنند.
۳. گرفتگی پشت پا
منظور از پشت پا، عضلات پشت ساق و بخش پشتی ران است؛ این عضلات در حفظ تعادل و تحمل وزن بدن نقش دارند و فشار به آنها باعث ایجاد گرفتگی پشت پا در بارداری میشود.
۴. گرفتگی مچ پا
معمولا گرفتگی مچ پا به همراه احساس خشکی یا سفتی در این بخش دیده میشود که به دلیل خستگی عضلات مفصل آن یا فشار ناشی از وزن بدن اتفاق میافتد.
۵. گرفتگی کف پا
در صورت ایستادن یا راه رفتن طولانی، کف پا هم میتواند دچار درد یا خستگی شدید شود.
* مقاله علت گرفتگی ماهیچه پا در خواب بارداری را مطالعه کنید.
چه کسانی بیشتر آن را تجربه میکنند؟
گرفتگی پا ممکن است برای هر زن بارداری اتفاق بیفتد، اما در شرای زیر احتمال بروز آن بیشتر است:
| شرایط | توضیح |
| سه ماهه دوم و سوم | با رشد جنین و افزایش وزن، فشار بیشتری به عضلات و رگهای پا وارد میشود. |
| بارداری چند قلویی | وزن و فشار بیشتر در این نوع بارداری میتواند عضلات پا را بیشتر درگیر کند. |
| فعالیت روزانه زیاد | راه رفتن یا فعالیت طولانی میتواند باعث خستگی بیشتر عضلات پا شود. |
علائم گرفتگی عضلات پا در بارداری
در بخش زیر، مهمترین علائم گرفتگی شدید پا در بارداری را مشاهده میکنید:
- انقباض ناگهانی و غیرارادی عضله
- درد تیز یا شدید در ناحیه درگیر
- احساس سفتی یا گرهخوردگی عضله
- قابل مشاهده بودن سفت شدن عضله
- درد یا حساسیت عضله پس از برطرف شدن گرفتگی
- بروز بیشتر گرفتگی هنگام استراحت یا شبها
- دشواری موقت در حرکت دادن یا کشش عضله
درمان گرفتگی پا در بارداری
در اکثر مواقع، گرفتگی پا در اوایل بارداری با روشهای ساده از بین میرود. اگر درد شما شدید نیست، میتوانید کارهای زیر را انجام دهید:
۱. کشش عضلات
هنگام گرفتگی، عضله را به آرامی بکشید تا انقباض آن کمتر شود. برای گرفتگی ساق، پا را صاف کنید و پنجه را به سمت خود بکشید. این کشش را تا برطرف شدن گرفتگی، بدون فشار ناگهانی ادامه دهید.
۲. ماساژ
ماساژ آرام عضله درگیر میتواند به شل شدن آن کمک کند. با دست، ناحیه گرفته را مالش دهید. از فشار شدید، مخصوصا روی عضله دردناک، خودداری کنید.
۳. کمپرس گرم
قرار دادن حوله گرم یا استفاده از دوش آب گرم میتواند عضله را آرام کند و باعث بهبود جریان خون موضعی شوند. گرما باید ملایم باشد و پوست را نسوزاند.
۴. راه رفتن
پس از کاهش گرفتگی، چند دقیقه آرام راه بروید. حرکت دادن پا میتواند باعث بهبود گردش خون شود و از ایجاد انقباض جلوگیری کند.
۵. مصرف مایعات
در طول روز به اندازه کافی آب بنوشید تا بدنتان دچار کم آبی نشود. اگر فعالیت یا تعریق بیشتری دارید، باید به میزان بیشتری هم مایعات مصرف کنید.
۶. تغذیه مناسب
رژیم غذایی متنوع به تامین مواد معدنی مورد نیاز عضلات کمک میکند. منابع غذایی مفید، سبزیجات و میوهها را حتما در رژیم خود بگنجانید.
۷. استراحت صحیح
از ایستادن طولانی مدت پرهیز کنید و پاهای خود را برای مدت زیاد در یک وضعیت قرار ندهید. در زمان استراحت میتوانید پاهای خود را بالا بگذارید تا فشار و تورم کاهش یابند.
* مقاله گرفتگی عضلات شکم در بارداری را مطالعه کنید.
برای گرفتگی پا در بارداری چه بخوریم؟
تغذیه مناسب یکی از راههای کاهش گرفتگی عضلات پا در بارداری است. با مشورت پزشک میتوانید مکملهای منیزیم، کلسیم یا پتاسیم را مصرف کنید. بهترین مواد غذایی نیز عبارتاند از:
- منیزیم: مغزها، دانهها، حبوبات و غلات کامل
- کلسیم: شیر، ماست، پنیر و کنجد
- پتاسیم: موز، کیوی، سیبزمینی و اسفناج
- مایعات: آب و نوشیدنیهای مناسب برای حفظ آب بدن
- پروتئین و مواد مغذی: تخممرغ، ماهی و حبوبات برای یک رژیم متعادل
به نقل از سایت unmhealth.org
فعال ماندن در دوران بارداری میتواند به کاهش و پیشگیری از گرفتگی پا ناشی از افزایش وزن کمک کند. برای داشتن رژیم غذایی سالم نیز با پزشک یا ماما مشورت کنید تا افزایش وزن به اندازهای باشد که نیازهای جنین را تامین کند و به سلامت شما آسیب نزند.
Staying active during pregnancy can help relieve and prevent leg cramps caused by weight gain. Work with your doctor or midwife to eat a healthy diet during pregnancy. The goal is to gain enough weight to nourish the baby, but not so much that it negatively affects your health
چگونه از گرفتگی پا در بارداری پیشگیری کنیم؟
این اقدامات ساده میتوانند باعث عملکرد بهتر عضلات شوند و از گرفتگی پا نیز جلوگیری کنند:
۱. ورزش مناسب
فعالیتهای سبک و ایمن در بارداری، مانند پیادهروی، شنا و حرکات کششی را در برنامه خود قرار دهید.
۲. نوشیدن آب کافی
در طول روز مرتب آب بنوشید و اجازه ندهید بدن دچار کمآبی شود.
۳. انتخاب کفش مناسب
کفش راحت و استاندارد بپوشید که قوس پا و پاشنه را به خوبی پوشش دهد. کفش نامناسب میتواند فشار بیشتری به عضلات پا وارد کند.
۴. نحوه صحیح خوابیدن
خوابیدن به پهلو میتواند به بهبود گردش خون کمک کند. همچنین یک بالش بین زانوهای خود قرار دهید تا فشار کمتری به پاهایتان وارد شود.
چه زمانی گرفتگی پا در بارداری خطرناک است؟
در صورت کم و طبیعی بودن میزان درد، نیازی به نگرانی نیست و گرفتگی در مدت زمان کوتاهی از بین میرود. اما در شرایط زیر، حتما به پزشک مراجعه کنید:
- درد شدید و مداوم
- درد، گرفتگی و گرما فقط در یک پا
- وجود تورم و قرمزی پوست
- برجسته شدن رگها
این علائم میتوانند با لخته خون در پا مرتبط باشند و باید فورا بررسی شوند.
آیا گرفتگی پا روی جنین تاثیر میگذارد؟
گرفتگی معمولی تاثیر خاصی بر جنین ندارد و بیشتر یک مشکل شایع و موقتی است. این انقباضها معمولا ناشی از تغییرات بدن مادر هستند و به جنین آسیب نمیزنند. با این حال، اگر گرفتگیها شدید یا با علائم غیرعادی باشند، با پزشک مشورت کنید تا مطمئن شوید به جنین آسیب نمیرسد.
گرفتگی پا در بارداری؛ از علت تا پیشگیری
گرفتگی عضلات پا در بارداری، یکی از ناراحتیهای شایع این دوران است و معمولا جای نگرانی ندارد؛ تغییرات بدن میتوانند این گرفتگیها را ایجاد کنند. با مراقبتهایی مثل کشش عضلات، نوشیدن آب کافی و فعالیت مناسب میتوانید دفعات و شدت آن را کاهش دهید. با این حال، درد شدید یا مداوم و همچنین تورم، قرمزی یا گرمی یک پا طبیعی نیست و باید توسط پزشک بررسی شود.
منابع
سوالات متداول
در بارداری، خستگی عضلات، تغییر گردش خون و فشار رحم میتوانند گرفتگی پا را بیشتر کنند. این مشکل معمولا هنگام استراحت و شبها بیشتر احساس میشود.
خیر. گرفتگی معمولی پا، خطری برای جنین ندارد و از عوارض شایع بارداری است. اگر گرفتگی شدید یا همراه با علائم غیرعادی باشد، باید توسط پزشک معاینه شوید.
عضله را به آرامی ماساژ دهید و پنجه پا را به سمت خود بکشید. ماساژ ملایم، کمپرس گرم و کمی راه رفتن میتوانند به شل شدن عضله و کاهش درد کمک کنند.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.