درد کشاله ران در بارداری | علت و راه های درمان آن

درد کشاله ران در بارداری یکی از علائم احتمالی بارداری است. این درد با پیشرفت بارداری و تغییر سایز رحم و بزرگ شدن جنین و ترشح هورمون ریلکسین ظاهر و شروع می‌شود. اگرچه این عارضه تقریبا همه‌گیر و فراگیر است، اما در برخی موارد ممکن است مادر حتی تا اواخر بارداری نیز این درد را تجربه و احساس نکند. خوشبختانه تکنیک‌هایی برای کنترل این درد در طول بارداری وجود دارد که در ادامه این مقاله از مجله سلامت گهواره بیشتر در موردشان توضیح خواهیم داد.

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

درد کشاله ران در بارداری چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟

درد کشاله ران در بارداری به احساس درد، فشار، تیرکشیدن یا سنگینی در ناحیه بین ران و پایین شکم گفته می‌شود که بسیاری از زنان باردار، به‌ویژه از سه‌ ماهه دوم به بعد، آن را تجربه می‌کنند. این درد می‌تواند یک‌طرفه یا دوطرفه باشد و معمولاً با حرکت، تغییر وضعیت، راه رفتن طولانی یا بلند شدن ناگهانی تشدید می‌شود.

علت اصلی این درد، تغییرات طبیعی بدن در دوران بارداری است. با بزرگ شدن رحم، رباط‌های نگهدارنده آن کشیده می‌شوند و مفاصل لگن تحت تأثیر هورمون ریلکسین شل‌تر می‌شوند تا بدن برای زایمان آماده شود. همچنین افزایش وزن، تغییر مرکز ثقل بدن و فشار تدریجی جنین بر لگن و اعصاب اطراف می‌تواند باعث ایجاد درد در کشاله ران شود.

در اغلب موارد، این درد بخشی از روند طبیعی بارداری است؛ اما اگر شدید، ناگهانی، همراه با تب، سوزش ادرار، تورم شدید یا انقباضات منظم رحمی باشد، لازم است برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه شود.

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

درد کشاله ران در بارداری چه زمانی آغاز می‌شود و علت آن چیست؟

درد کشاله ران در بارداری برای همه خانم‌ها یکسان نیست، اما معمولاً در سه ماهه اول بارداری به دلیل کوچک بودن رحم و جنین، این درد کمتر دیده می‌شود. اغلب این ناراحتی‌ها از اوایل سه ماهه دوم بارداری آغاز می‌شوند و هرچه به ماه‌های پایانی نزدیک‌تر می‌شویم، شدت آن افزایش می‌یابد. به طور معمول، درد کشاله ران در ماه ششم کمتر از ماه هفتم و در ماه نهم بیشتر از ماه هشتم احساس می‌شود. در ادامه مهم‌ترین علل این درد و زمان بروز آن‌ها توضیح داده شده است:

درد کشاله ران در سه‌ ماهه دوم بارداری 

در سه ماهه دوم بارداری درد کشاله ران معمولا به دلایل زیر اتفاق می‌افتد : 

• کشیده شدن رباط‌های رحم (رباط گرد رحم)

از شایع‌ترین علل درد در اوایل سه‌ ماهه دوم است. با بزرگ شدن رحم، رباط‌های نگهدارنده آن کشیده می‌شوند و درد تیز یا تیرکشنده‌ای در کشاله ران ایجاد می‌کنند که با حرکت ناگهانی تشدید می‌شود.

• افزایش هورمون ریلکسین و شل شدن مفاصل لگن

از اوایل سه‌ ماهه دوم ترشح هورمون ریلکسین افزایش می‌یابد. این هورمون باعث شل شدن مفاصل و لیگامان‌های لگن برای آماده‌سازی زایمان می‌شود و می‌تواند درد کشاله ران ایجاد کند.

• رشد رحم و فشار به عضلات و اعصاب اطراف

در سه‌ ماهه دوم با افزایش حجم رحم، فشار روی عضلات و اعصاب لگنی بیشتر می‌شود و درد مبهم یا تیرکشنده ایجاد می‌کند.

• افزایش وزن بارداری

از نیمه دوم بارداری افزایش وزن قابل توجه می‌شود و فشار بیشتری به لگن و کشاله ران وارد می‌کند.

• یبوست و فشار روده‌ها

در سه‌ ماهه دوم به دلیل تغییرات هورمونی و کند شدن حرکات روده، یبوست شایع است و می‌تواند باعث فشار و درد در ناحیه کشاله ران شود.

• ایستادن یا راه رفتن طولانی‌ مدت

از اواسط بارداری، تحمل عضلات کاهش می‌یابد و ایستادن طولانی می‌تواند درد کشاله ران را تشدید کند.

درد کشاله ران در سه‌ ماهه سوم بارداری

در سه ماهه سوم بارداری درد کشاله ران معمولا به دلایل زیر اتفاق می‌افتد : 

• افزایش فشار روی لگن

در سه‌ ماهه سوم با سنگین‌تر شدن رحم و جنین، فشار مستقیم روی استخوان‌های لگن بیشتر می‌شود و درد شدت می‌گیرد.

• فشار سر جنین به لگن و کشاله ران

در هفته‌های پایانی، به‌ویژه هفته 36 بارداری و بعد از آن، با پایین آمدن سر جنین به داخل لگن، درد کشاله ران شایع‌تر و شدیدتر می‌شود.

• باز شدن تدریجی لگن برای زایمان

در ماه هشتم بارداری و ماه نهم بارداری، بدن برای زایمان آماده می‌شود و باز شدن تدریجی مفاصل لگن می‌تواند احساس درد یا فشار ایجاد کند.

• اسپاسم یا گرفتگی عضلات ران و لگن

در سه‌ ماهه سوم به دلیل فشار مکانیکی و خستگی عضلات، گرفتگی عضلانی بیشتر دیده می‌شود.

• واریس ناحیه لگن

در اواخر بارداری به علت افزایش حجم خون و فشار رحم، ممکن است واریس لگنی ایجاد شود که با درد و سنگینی کشاله ران همراه است.

• زایمان‌های قبلی و ضعف عضلات لگن

در زنانی که سابقه زایمان قبلی دارند، ضعف عضلات کف لگن می‌تواند در سه‌ ماهه دوم و سوم باعث درد بیشتر شود.

• عفونت‌های ادراری یا لگنی و سنگ کلیه

این موارد و درد واژن در بارداری در هر مرحله‌ای از بارداری ممکن است رخ دهند، اما در سه‌ ماهه دوم و سوم شایع‌ترند و معمولاً درد یک‌طرفه، سوزش ادرار یا تب نیز وجود دارد.

• زایمان زودرس یا انقباضات رحمی

در سه‌ ماهه سوم اگر درد کشاله ران همراه با سفت شدن منظم شکم، درد زیر شکم یا ترشحات غیرطبیعی باشد، باید احتمال انقباضات زودرس بررسی شود و مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

به طور کلی، درد کشاله ران بیشتر از سه‌ ماهه دوم آغاز شده و در سه‌ماهه سوم شدت می‌گیرد. در اغلب موارد این دردها ناشی از تغییرات طبیعی بارداری هستند، اما اگر درد شدید، ناگهانی، یک‌طرفه همراه با تب، سوزش ادرار، تورم شدید یا انقباضات منظم باشد، نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.

به نقل از WebMD

درد رباط گرد یکی از دردهای تیز و ناگهانی است که اغلب در ناحیه پایین شکم یا کشاله ران در یک یا هر دو طرف احساس می‌شود و این یک ناراحتی شایع در بارداری است، زیرا رباط‌هایی که رحم را حمایت می‌کنند در حال کشیده شدن هستند.

Round ligament pain is a sharp pain or jabbing feeling often felt in the lower belly or groin area on one or both sides, and it’s a common discomfort during pregnancy as the ligaments supporting your uterus stretch.

علت درد کشاله ران در اوایل بارداری چیست؟

لگن دو استخوان دارد که شکل منحنی و گهواره مانند دارند. استخوان‌های لگن در قسمت شرمگاهی به یکدیگر می‌رسند و یک مفصل ایجاد می‌کنند. این مفصل در دوران بارداری ممکن است متورم و دردناک شده و باعث ایجاد اختلال عملکرد استخوان شرمگاهی یا همان SPD شود. این اختلال در دوران بارداری رخ می‌دهد، زیرا بدن به دلیل افزایش هورمون‌های ریلاکسین به منظور نگه داشتن جنین در لگن و آمادگی برای تولد شل می‌شوند. 

*در این مقاله بخوانید چه غذاهایی باعث ورم در بارداری می شود

آیا درد کشاله ران در بارداری طبیعی است؟

در حالت کلی می‌توان اینطور گفت که اساسا فرایند بارداری و خودِ بارداری علت اصلی این مدل دردها در یک خانم باردار است. در نتیجه باید بدانید که تقریبا این مدل دردها غیر طبیعی، غیر معمول و خطرناک نیستند و جزئی از دوران بارداری هستند که در هر صورت باید تحمل شوند. البته همواره توصیه می‌شود که با توجه به ماه بارداری نسبت به دردهایی که شدید هستند، دقت و توجه بیشتری شود و حتما پزشک معالج در جریان قرار بگیرد. 

* علت گرفتگی شکم در بارداری چیست + روشهای درمانی

درد کشاله ران در بارداری خطرناک است؟

احساس درد کشاله ران در بارداری یا درد لگن و ران در بارداری ممکن است ناشی از کشش ساده عضلات باشد، اما از سوی دیگر می‌تواند نشانه مشکل جدی‌تر باشد. درد کشاله ران در بارداری را اختلال عملکرد استخوان شرمگاهی یا SPD می‌نامند که باعث درد شدید کشاله ران در بارداری می‌شود. معمولا در ابتدای سه ماهه دوم و وقتی که لیگامان‌هایی که اطراف استخوان شرمگاهی را نگه می‌دارند، شل می‌شوند، این دردها شروع می‌شوند. این اتفاق منجر به درد و التهاب می‌شود.

راه‌های کاهش درد کشاله ران در بارداری

درد کشاله ران در بارداری یکی از مشکلات شایع است که به دلیل تغییرات فیزیکی و هورمونی بدن ایجاد می‌شود. رشد رحم و فشار جنین به عضلات و رباط‌های اطراف لگن، افزایش ترشح هورمون ریلکسین، اسپاسم عضلات ران و لگن، و حتی تغییر وزن بدن باعث ایجاد این درد می‌شوند. با وجود طبیعی بودن این مشکل، روش‌هایی وجود دارند که می‌توانند شدت درد را کاهش دهند و کیفیت زندگی مادر باردار را بهبود ببخشند.

مراقبت‌های روزمره برای پیشگیری از درد کشاله ران

برای کاهش و پیشگیری از درد کشاله ران در بارداری، رعایت چند نکته ساده اما مؤثر ضروری است:

• استراحت کردن

ایستادن یا راه رفتن طولانی‌ مدت منجر به افزایش درد کشاله ران می‌شود. پس نشستن و دراز کشیدن را فراموش نکنید و در طول روز چندین بار استراحت کوتاه داشته باشید. در هنگام نشستن و دراز کشیدن پاها را بالاتر از بدن قرار دهید. حتما از تکنیک بالش استفاده کنید. اگر مجبور به ایستادن هستید، پاها را به آرامی جابجا کنید تا فشار روی لگن کاهش یابد.

• حفظ وضعیت صحیح بدن:

هنگام نشستن، ایستادن، خم شدن یا بلند شدن از روی صندلی یا تخت، وضعیت بدن را متعادل نگه دارید. استفاده از صندلی با پشتی مناسب و قرار دادن پاها روی سطحی کمی بلند، فشار روی لگن را کاهش می‌دهد.

• استفاده از بالش مخصوص بارداری

درد کشاله ران در هنگام خواب به خاطر حمایت نشدن ناحیه لگن است. با استفاده از بالش مخصوص بارداری این درد تا حد زیادی کاهش پیدا می‌کند. این بالش متناسب با بدن از شکم، پاها و پشت محافظت می کند و در نتیجه درد کم می‌شود. قرار دادن بالش بین زانوها یا زیر شکم هنگام خوابیدن به پهلو، فشار روی لگن و ستون فقرات را کم کرده و درد کشاله ران را کاهش می‌دهد.

• به پهلو خوابیدن

به پهلو خوابیدن در مراحل آخر بارداری و خم کردن زانوها و پاها در هنگام خواب در کاهش درد کشاله ران در بارداری موثر است. چنانچه به پهلو خوابیدن باعث افزایش درد کشاله ران می‌شود، قرار دادن یک ملحفه یا بالشت در پشت می‌تواند با کاهش فشار وارده بر کشاله ران، درد را نیز کم کند.

* مقاله درد پهلوی راست در بارداری را مطالعه کنید.

• استفاده از گرما درمانی

حمام آب گرم یا کیسه آب داغ و حتی ماساژ با روغن گرم برای کاهش درد کشاله ران موثر است. حتما برای استفاده از این تکنیک با پزشک خود مشورت کنید. 

• ماساژ پیش از زایمان

ماساژ درست و حرفه‌ای در تمام طول بارداری، نه تنها در آرام شدن عضلات و کاهش استرس موثر است، بلکه در کاهش درد کشاله ران نیز تاثیر دارد. 

• یوگا و پیلاتس

یوگا و پیلاتس نیز به دلیل آرامشی که در عضلات ایجاد می کنند باعث کاهش درد کشاله ران و درد پشت در طول بارداری می‌شوند. شرکت در کلاس‌های یوگا و پیلاتس و انجام حرکات کششی باعث می‌شود که  در دوران بارداری عوارض کمتری را تجربه کنید.

* مقاله ورم در بارداری دختر را مطالعه کنید.

• تمرینات آبی

به دلیل اینکه حرکت در آب به مفاصل فشار وارد نمی‌کند، لذا پیاده‌روی در استخر می‌تواند در کاهش درد کشاله ران و کشیدگی کشاله ران تاثیر زیادی داشته باشد. البته حتما برای استفاده از این تکنیک با پزشک مشورت کنید. 

ایلیاک بریس

استفاده از ایلیاک بریس یا کمربند بارداری در هنگام انجام فعالیت‌های فیزیکی یا در هنگام ایستادن، با محافظت از پشت می‌تواند از درد لگن در بارداری کم کند.

*علت زانو درد در بارداری چیست و چطور درمان می‌شود؟

• کنترل وزن و رژیم غذایی سالم:

افزایش وزن بیش از حد استاندارد می‌تواند فشار روی لگن و مفاصل را افزایش دهد. مصرف غذاهای حاوی فیبر و نوشیدن آب کافی نیز به کاهش یبوست کمک می‌کند و از فشار اضافی روی لگن جلوگیری می‌کند.

• توجه به فعالیت‌های روزمره:

بلند کردن اجسام سنگین، خم شدن ناگهانی یا ورزش‌های شدید می‌توانند درد کشاله ران را تشدید کنند. بهتر است این فعالیت‌ها را با احتیاط انجام دهید یا از کمک دیگران استفاده کنید.

• مراقبت از عضلات و مفاصل لگن:

حرکات کششی سبک قبل از برخاستن از رختخواب یا بعد از نشستن طولانی مدت می‌تواند از گرفتگی عضلات جلوگیری کند و انعطاف رباط‌ها را حفظ نماید.

با رعایت این نکات، بسیاری از مادران باردار می‌توانند درد کشاله ران را کاهش دهند یا از شدت آن بکاهند و تجربه راحت‌تری از دوران بارداری داشته باشند.

ارتباط درد کشاله ران در بارداری و جنسیت جنین

هیچ یافته علمی مبنی بر ارتباط درد کشاله ران در بارداری با جنسیت جنین وجود ندارد. جنین چه دختر باشد و چه پسر، در هر صورت درد لگن در اثر ترشح هورمون ریلکسین ایجاد می‌شود و هر قدر عضلات بدن مادر ضعیف‌تر باشد، بیشتر احساس می‌شود و به مراقبت بیشتری نیاز دارد. 

منظور از مراقبت انجام ورزش‌های بارداری، اصلاح طرز ایستادن و نشستن، توجه به رژیم غذایی سالم و موارد اینچنینی است.

آیا درد کشاله ران در بارداری دوقلو بیشتر است؟

معمولا به دلیل فشار بیشتری که جنین‌های دو یا چند قلو به رحم و سایر اعضای داخلی بدن مادر وارد می‌کنند، مادرانی که دو قلو و چند قلو باردار هستند، درد کشاله ران بیشتری را تجربه می‌کنند. با این وجود این موضوع عمومیت ندارد و ممکن است درد کشاله ران در یک مادر با بارداری دوقلو مشابه یک مادر باردار با یک جنین در رحم باشد. 

نکات مهم و پایانی

درد کشاله ران در بارداری تنها زمانی خطرناک است که بیش از حد و غیر قابل تحمل باشد؛ البته سن بارداری در درجه خطر این عارضه تاثیر بسیار زیادی دارد. در هر صورت توصیه می‌کنیم که شدت و حدت این درد را با پزشک خود در میان بگذارید تا او بر اساس شرایط اختصاصی شما بیشتر، بهتر و دقیق‌تر بتواند راهنمایی کند. 

منبع :

www.webmd.com