شیاف پروژسترون در بارداری و موارد مصرف آن

بهمن ۹۸ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
شیاف پروژسترون در بارداری و موارد مصرف آن

اگر شما هم می خواهید از شیاف پروژسترون در بارداری استفاده کنید، بهتر است تا پایان این مقاله با ما همراه باشید. پروژسترون هورمونی است که به طور طبیعی در بدن انسان تولید می شود. در طول دوران قاعدگی، سطح پروژسترون پس از تخمک گذاری بالا می رود تا به ایجاد و پایداری یک لایه در رحم کمک کند. این لایه جایی است که تخم بارور شده، کاشته و سپس باعث رشد جنین در اوایل بارداری می شود. تخمدان ها در سه ماهه اول، پروژسترون تولید می کنند تا زمانی که جفت این کار را در حدود هفته نهم یا دهم بارداری انجام دهد.

پروژسترون در دوران بارداری

تعادل پروژسترون در بارداری ضروری است. عرضه مداوم پروژسترون به آندومتر، همچنان به پرورش جنین در حال رشد، در دوران بارداری کمک می کند. پس از اینکه جنین شکل گرفت، پروژسترون برای حفظ جنین در حال رشد یک محیط حمایتی ایجاد می نماید.

بعد از 8 تا 10 هفته بارداری، جفت شروع به تولید پروژسترون کرده و مقدار آن را به میزان قابل توجهی افزایش می دهد. شیاف پروژسترون در دوران بارداری می تواند از سقط جنین جلوگیری کند.

چرا باید به هورمون پروژسترون در بارداری اهمیت دهیم؟

داروی پروژسترون در بارداری یک مسئله بزرگ است و به همین دلیل به پروژسترون، "هورمون بارداری" نیز گفته می شود. همچنین این هورمون، قبل و در طول بارداری، نقش اساسی را ایفا می کند. زمانی که خانم بارداری برای آزمایش به پرشک متخصص مراجعه کند، پزشک این دو هورمون را مورد بررسی قرار می دهد: استروژن و پروژسترون.

شیاف پروژسترون در بارداری (به عنوان یک مکمل هورمون تجویزی) معمولاً در طی روش های کمک کننده تولید مثل، مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) ضروری است. تا حدودی به دلیل مصرف دارو در طول انجام این روش ها، می توانند از توانایی بدن در تولید پروژسترون، جلوگیری کنند. برخی از روشهای خاص ممکن است حتی به طور ناخواسته، سلولهای تولید کننده پروژسترون را از تخمدان های شما خارج نمایند.

بعضی اوقات دلایل دیگری برای استفاده از شیاف پروژسترون وجود دارد، مانند تولید کم یا زیاد پروژسترون توسط تخمدان ها یا فولیکول های ضعیف که به اندازه کافی، پروژسترون ترشح نمی کنند تا لایه رحم را توسعه دهد. نتیجه نهایی این است که همه زنانی که مایل به باردار شدن هستند، به پروژسترون نیاز دارند تا به رحم خود کمک کنند، بتواند برای بارداری آماده شود.

پروژسترون قبل از بارداری

نقش پروژسترون در سلامت کلی باروری، این است که به آماده سازی رحم برای بارداری کمک می نمایند. پس از وقوع تخمک گذاری، تخمدان ها شروع به تولید پروژسترون مورد نیاز رحم می کنند. پروژسترون باعث ضخیم شدن پوشش رحم یا آندومتر می شود. هدف کلی، داشتن یک لایه ضخیم است که به ایجاد یک محیط حمایتی ایده آل در رحم برای تخمک یا جنین کمک می کند. 

عوارض مصرف زیاد شیاف پروژسترون در حاملگی

در صورت بروز علائم آلرژیک، کهیر، تنفس دشوار، تورم صورت، لب ها، زبان یا گلو شما به سرعت به دکتران مراجعه کنید. در صورت داشتن هر یک از موارد زیر، با دکتر خود تماس بگیرید:

  • خونریزی غیر معمول واژن
  • درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
  • علائم افسردگی (مشکلات خواب، ضعف، تغییر خلقی)
  • برآمدگی در سینه
  • مشکلات بینایی ناگهانی، سردرد شدید یا درد پشت چشم
  • علائم حمله قلبی مانند درد قفسه سینه یا احساس فشار، گسترش درد به فک یا شانه، حالت تهوع، تعریق
  • مشکلات کبدی مانند حالت تهوع، درد معده، خارش، احساس خستگی، از دست دادن اشتها، ادرار تیره، مدفوع رنگ خاک رس، زردی (زردی پوست یا چشم)
  • علائم سكته مغزی مانند بی حسی یا ضعف ناگهانی (به خصوص در یك طرف بدن)، سردرد شدید ناگهانی، تكلم سخنرانی، مشكلات گفتار یا تعادل
  • علائم لخته شدن خون در ریه مانند درد قفسه سینه، سرفه ناگهانی، خس خس سینه، تنفس سریع یا سرفه کردن خون
  • علائم لخته شدن خون در پا مانند درد، تورم، گرما یا قرمزی در یک یا هر دو پا
  • عوارض جانبی شایع، ممکن است شامل موارد زیر باشد:
  • سرگیجه، سردرگمی، خواب آلودگی، خستگی
  • سردرد، تغییر خلق، احساس عصبی داشتن یا تحریک پذیر شدن
  • درد معده، تهوع، اسهال، یبوست
  • نفخ، تورم در دستان یا پاها
  • درد سینه، تورم یا حساسیت 
  • گرفتگی یا درد لگن
  • خارش، سوزش یا ترشحات واژن

اشکال مختلف پروژسترون

همه اشکال پروژسترون با هم برابر نیستند. انواع مختلفی از پروژسترون وجود دارد، از جمله محصولات واژن كه پروژسترون را مستقیماً به رحم منتقل می كنند. اشکال مختلف آن شامل موارد زیر است:

ژل واژینال 

  • یک بار در روز به عنوان مکمل پروژسترون استفاده شود.
  • تنها یک بار در روز، پروژسترون تایید شده توسط FDA برای ART تا 12 هفته بارداری را استفاده کنید.
  • پروژسترونی تأیید شده توسط FDA است.
  • بیش از یک دهه تجربه و همچنین 40 میلیون دوز تجویز شده است.
  • در مطالعاتی که ترجیح بیمار را بررسی کرده اند، اکثر خانم ها، ژل را برای راحتی نسبت به سایر فرمولاسیون های پروژسترون ترجیح دادند.
  • برخی از ترشحات در حین استفاده، گزارش شده است.

شیاف پروژسترون واژینال 

  • توسط داروسازان متخصص ترکیب شده است.
  • اساس آن مومی شکل است.
  • به طور گسترده استفاده می شود اما مورد تأیید FDA نیست.
  • 2 تا 3 بار در روز استفاده شود.
  • نشت این شیاف، می تواند کثیف باشد.
  • درج واژینال(Vaginal inserts)
  • برای استفاده در واژن طراحی شده است.
  • تأیید شده FDA به عنوان مکمل پروژسترون بوده اما نه برای جایگزینی پروژسترون
  • در زنان زیر 35 سال موثر بوده و در زنان بالای 35 سال، هیچ نتیجه مشخصی حاصل حاصل نشده است.
  •  2 تا 3 بار در روز استفاده شود.

کپسول خوراکی پروژسترون، به صورت واژینال استفاده می شود:

  •   برای استفاده واژن، فرموله یا تأیید نشده است.
  •  عوارض جانبی کمتری، هنگام استفاده از کپسول ها به صورت واژینال به جای مصرف خوراکی آن وجود دارد.
  • حداکثر 3 بار در روز استفاده شود.

تزریق

  • یک محلول روغنی است.(که گاهی اوقات به آن روغن، پروژسترون گفته می شود)
  • قدیمی ترین روش تحویل پروژسترون بوده که به طور گسترده استفاده می شود.
  • یک بار در روز به باسن تزریق شود.
  • برای نفوذ به لایه های پوستی و چربی به سوزن بلند و ضخیم نیاز دارید.
  • تزریق آن توسط خودتان دشوار است.
  • تزریق ممکن است دردناک باشد.
  • واکنش های پوستی رایج را به دنبال دارد.

نحوه قطع شیاف پروژسترون در بارداری

اگر تصمیم دارید که دیگر از شیاف پروژسترون در بارداری استفاده نکنید، به هیچ وجه این کار را به صورت خود سر انجام ندهید. حتما با پزشکتان مشورت کنید. پزشکتان نیز می تواند با بررسی آزمایش هایتان، راهنمایی درست در رابطه با قطع مصرف شیاف پروژسترون به شما بدهد.

در آخر

رایج ترین شکل درمان، استفاده از شیاف پروژسترون در بارداری است. این شیاف ها معمولاً یک بار در روز استفاده می شوند به صورتی که شما باید دستان خود را شسته و شیاف را باز کرده و سپس شیاف را داخل واژنتان قرار دهید. 

برخی از پزشکان توصیه می کنند سی تا شصت دقیقه دراز بکشید، برخی دیگر می گویند که آن را درست قبل از خواب بگذارید. بهتر است دستورالعمل هایی را که توسط پزشک خودتان داده می شود، اجرا کنید. 

حتما از داروساز بپرسید که چگونه دارو را نگهداری نمایید تا از عملکرد آن مطمئن شوید. برخی از داروخانه ها می گویند که آنها را در یخچال و فریزر نگهدارید در حالی که برخی دیگر می گویند، محیطی تاریک، خشک و دور از گرما برای آن مناسب است. (در این مورد حواستان باشد که از کابینتی در نزدیکی اجاق گاز یا یک کشو استفاده نکنید.)