عوارض مصرف دمیترون در بارداری

بهمن ۹۸ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
عوارض مصرف دمیترون در بارداری

بیش از 80 درصد مادران، تهوع و استفراغ ناشی از بارداری را تجربه می‌کنند که عموما در هفته های پنجم تا هجدهم رخ می‌دهد. استفراغ‌های شدید بارداری نیز در 3 درصد از مادران بروز می‌کنند. انجام درمان‌های دارویی جهت کنترل تهوع و استفراغ‌های متوسط تا شدید بارداری برای بهبود کیفیت زندگی مادران باردار و جلوگیری از آسیب این شرایط به سلامت مادر و جنین لازم است. دمیترون یکی از انواع داروهای ضدتهوع است که امروزه به صورت وسیع استفاده می‌گردد. در این مقاله قصد داریم تا با داروی دمیترون بیشتر آشنا شویم و در رابطه با استفاده از آن در طول بارداری، اثربخشی و عوارض آن بر روی جنین صحبت کنیم.

دمیترون داروی ضدتهوع و استفراغ بارداری

یکی از تجربه‌های ناخوشایند بارداری بدحالی‌های و بی‌اشتهایی های ناشی از تهوع و استفراغ است. تحقیقات نشان می‌دهند که، افزایش هورمون‌های بارداری مثل هورمون بتا HCG ، کند شدن حرکات دستگاه گوارش، میکروب معده، کمبود بعضی مواد معدنی و عوامل ژنتیکی و روانی می‌توانند از عوامل احتمالی بروز این مشکل در بارداری باشند. برای کنترل و بهبود تهوع و استفراغ روش های مختلفی وجود دارد که در مقاله تهوع و استفراغ ناشی از بارداری به صورت کامل معرفی شدند. درمان‌های دارویی یکی از انواع آن روش‌هاست. داروهای ضد تهوع زیادی برای تسکین این تجربه ناخوشایند در بارداری موجود است که پزشک یا ماما با توجه به شدت تهوع و استفراغ در مادر و شرایط بارداری، یک یا ترکیبی از آنها را برای مادر به صورت خوراکی یا تزریقی تجویز می‌کند.

دمیترون (Demitron) یکی از نام‌های تجاری داروی اندانسترون Ondansetron است، که به عنوان دارویی در جهت کنترل تهوع و استفراغ شناخته می‌شود. اندانسترون دارویی است که بیشتر برای درمان تهوع و استفراغ‌های ناشی از درمان‌های شیمی‌درمانی، رادیوتراپی (اشعه‌ درمانی)، استفراغ‌های پس از جراحی و عفونت‌های حاد معده و روده در افراد مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

بهترین دارو برای تهوع بارداری

پاسخ بدن به تاثیرات داروها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. همیشه یک دارو یا درمان برای همه افراد یک نتیجه خاص را ایجاد نمی‌کند، و بهترین درمان با توجه به شرایط بدنی، حساسیت‌های ژنتیکی و روانی فرد تعیین می‌گردد. در مورد تهوع بارداری نیز با توجه به شدت علایم و تاثیرات تهوع بر سلامت جسمی و روحی مادر درمان انجام می‌گیرد و هرگز نمی‌توان یک داروی خاص را برای هر نوع تهوع خفیف تا استفراغ‌های نیازمند به بستری در بیمارستان، تجویز نمود.

نام‌های مختلف اندانسترون

علاوه بر دمیترون، انداسترون با اسامی دیگری نیز در بازار موجود است که عبارتند از:

  • زوفران (Zofran)
  • زوپلنز(Zuplenz)
  • اونداستور(ondastover)
  • اودیترون (Oditron)
  • اندامین (Ondamin)
  • اندانمکس (Ondanmex)

انواع شکل‌های دارویی اندانسترون

  • شربت و محلول اوندانسترون 60 میلی‌گرمی 
  • قرص دمیترون 4 و 8 میلی‌گرمی
  • آمپول دمیترون 4 ، 8 و 32 میلی‌گرمی
  • مصرف انداسترون یا دمیترون در بارداری

دمیترون را علاوه بر کاربردهایی که برای کنترل تهوع و استفراغ دارد، در نسخه برخی پزشکان جهت بهبود تهوع و استفراغ ناشی از بارداری نیز مشاهده می‌کنیم. در دهه‌ی اخیر میزان استفاده از این دارو در جهان به شدت رشد داشته است و از تجویز در کمتر از 1درصد موارد تهوع بارداری، به تجویز در حدود 23 درصد موارد افزایش یافته است. متاسفانه از آنجایی که بیشترین زمان بروز تهوع و استفراغ ناشی از بارداری در سه ماهه نخست یا سه ماهه‌ی پرخطر است، این افزایش مصرف جهانی، باعث ایجاد نگرانی در مورد تاثیرات احتمالی این دارو بر روی جنین گردیده است. 

گروه دارویی دمیترون در بارداری

تا به امروز محققین این دارو را در رده B و B1 داروهای بارداری طبقه‌بندی می‌کنند. منظور از این رده‌ی دارویی در بارداری، آن است که با انجام مطالعات حیوانی خطری برای جنین از جانب این دارو، گزارش نشده است و مطالعات کافی و خوبی در مورد تاثیرات آن در زنان باردار انجام نگرفته است و یا مطالعات بسیار محدود است. اما باید دانست با توجه به وجود شواهد متناقضی که در مورد اثرات این دارو برروی جنین وجود دارد، هنوز در مورد ایمن بودن این دارو در بارداری، اطمینان خاطر صد‌‎‌درصدی وجود ندارد.

عوارض دمیترون بر روی جنین و بارداری

اندانسترون یا دمیترون به راحتی از جفت عبور کرده و به جنین می رسد. مطالعاتی که تا به امروز در مورد تاثیرات احتمالی مصرف اندانسترون در بارداری (به خصوص در سه ماهه‎ی نخست آن) بر روی بارداری و جنین انجام شده است، شواهد ضد و نقیضی را در مورد ایمن بودن این دارو نشان می‌دهند. در برخی از این مطالعات دیده شده‌است که، استفاده از اندانسترون می‌تواند خطر بروز ناهنجاری‌های جنینی همچون: شکاف‌های دهانی و مشکلات قلبی را افزایش دهد. همچنین به نظر می‌رسد نوع تزریقی دمیترون بیشتر با خطر بروز این ناهنجاری‌ها در ارتباط باشد. البته هنوز نیاز به انجام مطالعات بیشتر در این رابطه وجود دارد. اما باید دانست جز در موارد وجود تهوع و استفراغ های شدید بارداری که به سایر درمان‎های ضدتهوع جواب نمی‌دهند، بهتر است از این دارو در بارداری استفاده نشود.

عوارض جانبی دمیترون 

 هر دارویی به جز تاثیرات درمانی که دارد، می‌تواند یک سری تاثیرات جانبی نامطلوب نیز داشته باشد، که در بدن بعضی از افراد رخ می‌دهد. از جمله عوارض جانبی شایع دمیترون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • یبوست
  • سبکی سر و سرگیجه
  • ضربان قلب سریع
  • سردرد
  • ضعف و خستگی
  • خواب آلودگی 
  • مشکل در دفع ادرار 

میزان مصرف دمیترون در بارداری

با توجه به نکاتی که در مورد مصرف این دارو در بارداری گفته شد، باید توجه داشت هرگز به صورت سرخود و با توصیه‌ی اطرافیان از این دارو در بارداری استفاده نکنید و اگر پزشک معالج یا مامای شما این دارو را برای شرایط بارداریتان لازم دانست، طبق دستور او از دارو استفاده نمایید و هرگز بدون مشورت با او میزان استفاده از دارو افزایش ندهید.

در مجموع باید دانست که دمیترون داروی ضد تهوع موثر و خوبی است، اما اولین انتخاب دارویی برای درمان هرنوع تهوع با هر میزان شدتی در بارداری به حساب نمی‌آید! و از آنجایی که نمی توان به صورت قطعی از بی عارضه بودن آن بر بارداری و جنین صحبت کرد، استفاده از آن در بارداری تنها در مواردی می‌تواند معقول باشد، که بدن مادر نسبت به داروهای دیگر ضد تهوع جواب نمی‌دهد.