تزریق آمپول پروژسترون در بارداری چه زمانی ضرورت دارد و عوارض آن چیست؟

تزریق آمپول پروژسترون در بارداری به منظور جلوگیری از تولد نوزاد نارس انجام می‌‌شود. تولد قبل از هفته 37 بارداری می‌تواند باعث ایجاد مشکلات تنفسی و تغذیه‌ای، مشکلات بینایی، مشکلات یادگیری و حتی مرگ نوزاد شود. در ادامه توضیح خواهیم داد تزریق آمپول پروژسترون در بارداری چه زمانی ضرورت دارد و عوارض آن چیست.

پادکست خلاصه مقاله تزریق آمپول پروژسترون در بارداری:

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

عوارض آمپول پروژسترون در بارداری

مانند هر تزریق دیگری، خطر عوارض جانبی جزئی مانند قرمزی و درد در محل تزریق وجود دارد. البته در بعضی موارد، برخی از زنان دچار لخته شدن خون یا واکنش‌های آلرژیک می‌شوند. به جز این، عوارض خاصی برای تزریق آمپول پروژسترون در بارداری گزارش نشده است. در واقع صرف نظر از عوارض آمپول پروژسترون در بارداری باید بگوییم آمپول و شیاف پروژسترون در بارداری فواید زیادی دارد و می‌تواند به نگه داشتن جنین حداقل تا هفته 37 بارداری کمک کند.

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

آمپول پروژسترون در بارداری تا کی باید استفاده شود؟

پزشکان توصیه می‌کنند که تزریق 17P در سه ماهه دوم بارداری، معمولا بین 16 تا 20 هفته، انجام شود.

نحوه تزریق آمپول پروژسترون در بارداری

این تزریق در ناحیه لگن یا ران انجام می‌شود و تا هفته 37 ادامه دارد.

فواید استفاده از پروژسترون در بارداری

درمان پروژسترون برای کمک به جلوگیری از زایمان زودرس است. به عبارت دیگر پروژسترون از تولد نوزاد نارس و سقط جنین جلوگیری می‌کند. پروژسترون هورمونی است که به رشد رحم در دوران بارداری کمک می‌کند و مانع از انقباض رحم می‌شود. پس درمان با پروژسترون در دوران بارداری ممکن است به برخی از افراد در کاهش خطر زایمان زودرس کمک کند.

* مقاله شیاف پروژسترون مقعدی بهتره یا واژینال را مطالعه کنید.

مثلاً اگر دهانه رحم کوتاهی دارید، درمان با ژل پروژسترون واژینال می‌تواند به جلوگیری از زایمان زودرس کمک کند یا اگر در گذشته زایمان زودرس خودبه‌خودی داشتید، 17P  می‌تواند به جلوگیری از تکرار این اتفاق کمک کند. این‌که تزریق آمپول پروژسترون در بارداری برای شما لازم است یا خیر، تشخیص پزشک است. بنابراین اگر پزشک مطمئنی برای چکاپ‌های بارداری خود انتخاب کرده‌اید، به او اعتماد کنید و اجازه دهید داروهای لازم را در زمان مناسب برایتان تجویز کند. پس می‌توان این‌طور گفت که آمپول پروژسترون برای سقط جنین نیست، بلکه برای جلوگیری از سقط جنین است.

پروژسترون چیست؟

پروژسترون نوعی هورمون است. هورمون‌ها مواد شیمیایی ساخته شده توسط بدن هستند. پروژسترون هورمونی است که به طور طبیعی توسط مردان و زنان در بدن تولید می‌شود. مردان و زنان در طول زندگی خود تقریباً سطح پروژسترون یکسانی دارند. تنها زمانی که سطح پروژسترون متفاوت است، مرحله لوتئال چرخه قاعدگی زنان و در دوران بارداری است.

پروژسترون به رشد رحم در دوران بارداری کمک و از انقباض آن جلوگیری می‌کند. انقباضات شدید در اوایل بارداری ممکن است منجر به سقط جنین شود؛ به این معنی که قبل از هفته 20 بارداری، ختم بارداری اعلام شود. همچنین پروژسترون برای تولید شیر لازم است. به علاوه به ریه‌های مادر کمک می‌کند تا برای اکسیژن‌رسانی به کودک در حال رشد بهتر عمل کنند.

درمان با پروژسترون در دوران بارداری، می‌تواند خطر زایمان زودرس در برخی افراد را بکاهد. زایمان زودرس، قبل از هفته 37 بارداری اتفاق می‌افتد. نوزادان نارس ممکن است نیاز بیشتری به بستری شدن در بیمارستان یا مشکلات سلامتی بیشتری نسبت به نوزادانی که به طور کامل متولد می‌شوند، داشته باشند. قانون بارداری سالم و ایمن این است که جنین بین هفته‌های 37 تا 40 بارداری متولد شود.

آیا دوتا آمپول پروژسترون باعث سقط می‌شود؟

خیر. پروژسترون نه تنها منجر به سقط جنین نمی‌شود بلکه به زنانی که دچار خونریزی یا لکه بینی هستند به حفظ بارداری کمک می‌کند.

نقش پروژسترون در بارداری

در دوران بارداری، به خصوص در سه ماهه اول، پروژسترون نقش مهمی ایفا می‌کند. این زمانی است که این هورمون مسئولیت کمک به آماده‌سازی رحم برای جنین بارور شده را به عهده دارد. همچنین پروژسترون شرایطی ایجاد می‌کند که رحم، رگ‌های خونی گشاد شده کافی برای تغذیه جنین در هنگام لانه‌گزینی و رشد داشته باشد. این نقش مهم تا ده هفتگی که جفت تشکیل شود و رابطه خونی جنین با مادر برقرار می‌شود، ادامه دارد. پروژسترون وظایف مهم دیگری در دوران بارداری انجام می‌دهد، از جمله:

• کمک به تقویت دیواره‌های رحم
• رشد بافت پستان 
• عدم تولید شیر در بدن مادر تا پیش از تولد

تست بارداری بعد از آمپول پروژسترون

پروژسترون در تست بارداری خانگی مشکلی ایجاد نمی‌کند اما می‌تواند علائم شایع بارداری مانند تهوع و افزایش حساسیت سینه را ایجاد کند.

انواع درمان با پروژسترون

به‌طور کلی دو نوع درمان با پروژسترون وجود دارد:

اگر دهانه رحم کوتاهی دارید و فقط یک نوزاد باردار هستید، پروژسترون واژینال می‌تواند به کاهش خطر زایمان زودرس کمک کند.

اگر فقط یک نوزاد باردار هستید یا سابقه زایمان زودرس دارید، آمپول‌های پروژسترون می‌توانند به شما کمک کنند تا این موضوع را مدیریت کنید.

اگر بیش از یک نوزاد (دوقلو، سه قلو یا بیشتر) باردار هستید، درمان با پروژسترون برای شما مناسب نیست.

* مقاله عوارض بالا بودن هورمون پروژسترون در بارداری را مطالعه کنید.

پروژسترون واژینال چیست؟

پروژسترون واژینال به صورت ژل، شیاف یا کپسول عرضه می‌شود. می‌توانید از اپلیکاتوری که شبیه تامپون است برای قرار دادن پروژسترون در واژن خود استفاده کنید. ممکن است لازم باشد استفاده از پروژسترون واژینال را قبل از هفته 24 بارداری شروع کنید و تا قبل از هفته 37 ادامه دهید. پروژسترون واژن می‌تواند باعث تحریک خفیف پوست شود. در تحقیقات انجام شده روی عملکرد پروژسترون واژینال عوارض جانبی جدی برای مادر یا جنین اثبات نشده است.

تحقیقات نشان داده که پروژسترون واژینال برای افرادی که دوقلو یا چندقلو باردارند، دچار پارگی زودرس غشاها هستند، تست فیبرونکتین جنینی مثبت دارند و یا این‌که قبلاً تا مرز زایمان زودرس پیش رفته‌اند و به هر طریق جلوی آن گرفته شده است، مناسب نیست. یعنی خیلی نمی‌توان روی آن برای پیشگیری از زایمان زودرس برای این‌گونه افراد حساب کرد. 

آمپول پروژسترون چیست؟

آمپول پروژسترون، نوعی پروژسترون به نام‌های 17- آلفا هیدروکسی پروژسترون کاپروات، 17P  یا (Makena)  است. این آمپول برای افراد باردار با شرایط زیر تجویز می‌شود:

• خانم‌هایی که سابقه زایمان زودرس ناگهانی داشته‌اند
• خانم‌هایی که سابقه پارگی کیسه آب داشته‌اند
•  خانم‌هایی که فقط یک جنین باردار هستند
• خانم‌هایی که به بیماری کبدی، فشار خون بالا درمان نشده یا نوعی سرطان حساس به هورمون‌ها مبتلا نباشند.

تزریق آمپول پروژسترون معمولاً بین هفته 16 تا 24 بارداری شروع و تا هفته 37 ادامه دارد. برای هر هفته یک آمپول با دوز مشخص کافی است.

آمپول هیدروکسی پروژسترون در بارداری برای چیست؟

عوارض آمپول هیدروکسی پروژسترون کاپروات در بارداری (hydroxyprogesterone caproate ) شامل موارد قابل توجهی نیست و مشکلات خطرناکی ایجاد نمی‌کند و زمانی که توسط پزشک تجویز شود، می‌تواند به کاهش خطر زایمان زودرس کمک کند.

چرا زنان در دوران بارداری به تزریق پروژسترون نیاز دارند؟

پروژسترون در ابتدای بارداری نقش مهمی ایفا می‌کند. برخی از پزشکان معتقدند که دادن پروژسترون اضافی به زنان می‌تواند به جلوگیری از سقط جنین کمک کند. در دهه 1950، پزشکان برای اولین بار مطالعه تاثیر پروژسترون بر سقط جنین را آغاز کردند. شواهدی وجود داشت مبنی بر این‌که دادن پروژسترون به زنانی که در معرض خطر سقط جنین هستند، به آن‌ها در حفظ بارداری موفق کمک می‌کند. همین موضوع در مورد زنانی که قبلاً سقط جنین داشته‌اند نیز صادق است.

اگرچه برای مدت طولانی، درمان‌های پروژسترون پس از سقط‌های مکرر و بدون دلیل (منظور بیش از سه سقط جنین بدون هیچ دلیل پزشکی شناخته ‌شده است) به یک نسخه استاندارد تبدیل شد و بسیاری از زنان ادعا می‌کردند که درمان‌های پروژسترون به آن‌ها کمک کرده تا بدون هیچ گونه عوارض جانبی منفی بارداری خود را به پایان برسانند؛ اما متاسفانه مطالعات جدیدتر و دقیق‌تر نشان داده‌اند که هیچ مدرکی مبنی بر اینکه پروژسترون به یک زن کمک می‌کند تا باردار بماند یا بتواند بارداری خود را حفظ کند، وجود ندارد. مطالعه‌ای که در مجله پزشکی نیوانگلند منتشر شد، نشان داد که درمان با پروژسترون در سه ماهه اول به زنانی که سقط‌های مکرر دارند، کمکی نمی‌کند.

با این حال، حقیقت در مورد درمان‌های پروژسترون این است که هنوز هم تجویز می‌شوند زیرا گزینه‌های زیادی برای زنانی که سقط مکرر داشته‌اند، وجود ندارد. در برخی موارد، ممکن است در حفظ بارداری کمک کنند. خوشبختانه، هیچ عارضه جانبی شناخته شده‌ای برای آن وجود ندارد.

عوارض جانبی تزریق پروژسترون چیست؟

عوارض جانبی کم خطر تزریق پروژسترون 

• درد و تورم در محل تزریق
• حساسیت سینه
• سردرد
• افزایش یا کاهش وزن
• آکنه
• حالت تهوع
• افزایش موهای بدن یا صورت
• ریزش موی سر
• خواب آلودگی یا سرگیجه
• کمردرد بعد از آمپول پروژسترون در بارداری

عوارض جانبی جدی تزریق پروژسترون 

• خونریزی/ترشح غیرمعمول واژینال (به عنوان مثال، خونریزی، لکه بینی)
• توده‌های سینه
• تورم مچ پا یا پا
• تغییرات ذهنی-خلقی مانند افسردگی، عصبی بودن
• لکه‌های تیره روی پوست یا صورت
• ادرار مکرر یا دردناک
• ادرار تیره
• زرد شدن چشم یا پوست
• درد معده یا شکم یا تهوع و استفراغ مداوم

دیگر کاربردهای پروژسترون

از آمپول پروژسترون برای پریود شدن یا باز شدن خون قاعدگی نیز استفاده می‌شود. در زنانی که باردار و یائسه نیستند، پروژسترون به احیای دوره‌های قاعدگی طبیعی که چندین ماه توقف شده است، کمک می‌کند. همچنین پروژسترون برای درمان خونریزی غیرطبیعی رحم که ناشی از سطح پایین هورمون است هم به کار می‌رود.

کلام آخر

توصیه می‌کنیم در مورد علائم حاملگی بعد از آمپول پروژسترون، عوارض مصرف زیاد آمپول پروژسترون در بارداری و زمان دقیق قطع پروژسترون در بارداری از پزشک معالج خود سوال کنید تا آگاهی کامل داشته باشید. اگر از پروژسترون برای قطع خونریزی در بارداری استفاده می‌کنید، حتما باید مدت استفاده و دوز مصرفی را پزشک برایتان مشخص کند.

سوالات پرتکرار کاربران و پاسخ متخصص

در بارداری آمپول پروژسترون استفاده می‌شود یا شیاف؟

بسته به شرایط، هر دو ممکن است تجویز شوند، پزشک تعیین می‌کند.

بهترین زمان برای تزریق آمپول پروژسترون چه زمانی است؟ انتقال انجام دادم.

معمولاً شب‌ها تزریق می‌شود، اما زمان دقیق را پزشک مشخص می‌کند.

من سرکلاژ شدم، دکتر آمپول پروژسترون داده، یکی صبح یکی شب، می‌شود هر دو را با هم زد؟

نه، تزریق باید طبق زمان‌بندی پزشک انجام شود تا اثربخشی حفظ شود.

من از ۵ ماهگی آمپول پروژسترون زدم، الان هشت ماهه هست، هنوز آمپول بزنم؟

اگر پزشک تجویز کرده، باید ادامه دهید، قطع خودسرانه خطرناک است.