هفته بیستم بارداری - علائم مادر و وضعیت جنین در هفته ۲۰ بارداری
جنین که در هفته بیستم بارداری تقریباً اندازه یک موز شده است، اولین دفع خود را انجام میدهد، حس شنوایی در او تقویت شده و ریههایش تکامل مییابند. چربی رو پوست جنین شکل گرفته و مهارت بلعیدن را کسب میکند. با بزرگ شدن جنین عوارضی مانند کشیدگی و خارش شکم، کمردرد و افزایش خون نیز برای مادر رخ میدهد. در ادامه قصد داریم بیشتر در مورد تغییرات و تحولات هفته بیستم بارداری توضیح دهیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
تغییرات جنین در هفته بیستم بارداری
اندازه جنین در هفته بیستم بارداری تقریباً به اندازه یک موز است. قد جنین در هفته بیستم بارداری در حدود 17-16 سانتیمتر و وزن او در حدود 310 گرم میباشد.
با ورود به هفته بیستم بارداری ، رشد جنین آن سرعت قبلی را نخواهد داشت و با سرعت کمتری به رشد خود ادامه خواهد داد. کمی بعد سرعت رشد جنین به کمترین میزان خود خواهد رسید. البته جنین در هفته بیستم بارداری نیز به تحرک خود ادامه خواهد داد؛ بنابراین شما به عنوان یک مادر باردار بهراحتی میتوانید حضور جنین دلبندتان را با لگدزدنها و حرکتهایش درک کنید.
برخی از تغییرات اصلی جنین در هفته بیستم بارداری در ادامه ذکر شده است که شما را به مطالعه آن دعوت میکنیم:
تولید ماده مکونیوم توسط جنین
در هفته بیستم بارداری، جنین ماده چسبنده سبزرنگی دفع میکند که مکونیوم نام دارد. این ماده دفعی حاوی کلیه موادی است که تا هفته بیستم بارداری توسط جنین بلعیده شده است. درواقع مکونیوم اولین مدفوعی است که توسط جنین دفع میگردد. این ماده شامل سلولهای اپی تلیال، مخاط، مایع آمنیوتیک، صفرا، کرکهای جنینی و آب است که خوشبختانه بیبو است.
تقویت شنوایی و واکنش به صداها
با ورود به هفته بیستم بارداری ، حس شنوایی جنین به طور کامل رشد کرده است و تمام صداهای محیط اطرافش را بهخوبی میشنود. در این هفته گوش خارجی جنین نیز شکل گرفته است و میتواند پس از دریافت صداهای اطراف، آن را به گوش داخلی منتقل کند؛ بنابراین بهتر است با حفظ آرامش خود و محیط زندگی، آرامش جنینتان را نیز تضمین کنید.
تکامل ریههای جنین
در هفته بیستم بارداری ریههای جنین به مرحلهای از تکامل رسیدهاند که به جنین اجازه میدهند که بهخوبی تنفس کند.
* مقاله جنسیت جنین در چند هفتگی مشخص میشود را مطالعه کنید.
کسب مهارت بلعیدن توسط جنین
در هفته بیستم بارداری ، جنین با بلعیدن حجم بیشتری از مایع آمنیوتیک عمل مکیدن و بلعیدن بعد از تولد را تمرین خواهد کرد. این کار دستگاه گوارش را نیز برای عملکرد بهتر آماده میکند. در این هفته جنین میتواند روزانه 300 میلیلیتر مایع آمنیوتیک را که در آن شناور است ببلعد.
دمای داخل رحم و مایع آمنیوتیکی که جنین در آن شناور است، قدری بالاتر از دمان بدن جنین است. این حالت باعث میشود که جنین در دوران بارداری گرم نگه داشته شود. به همین علت نوزادان بعد از تولد علاقه زیادی به گرما دارند و دوست دارند شیر گرم بنوشند.
ترشح ورنیکس (Vernix) توسط پوست جنین
در هفته ۲۰ بارداری، لایهای سفید و چرب به نام ورنیکس کازئوزا روی پوست جنین شروع به تشکیل میکند. این لایه پوست جنین را چرب نگه میدارد و از پوست جنین در برابر رطوبت زیاد مایع آمنیوتیک محافظت میکند.
افزایش قابلتوجه قد و وزن جنین
در هفته بیستم بارداری، قد و وزن جنین بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد و بدن او متناسبتر میشود. این رشد سریع نشاندهنده عملکرد مناسب جفت و دریافت کافی مواد مغذی است.
شکلگیری واضحتر اندامها و صورت
در این هفته، اجزای صورت مانند بینی، لبها و گوشها واضحتر شده و تناسب اندامهای بدن بیشتر میشود. ظاهر جنین شباهت بیشتری به نوزاد زمان تولد پیدا میکند.
تکامل دستها و پاها و حرکات هماهنگتر
دستها و پاهای جنین در هفته ۲۰ بارداری تکامل بیشتری یافته و حرکات او منظمتر و هماهنگتر میشوند. این حرکات نتیجه رشد عضلات و ارتباط بهتر عصب و عضله است.
تشکیل اثر انگشت
اثر انگشت جنین در این هفته بهطور کامل شکل میگیرد و الگوی منحصربهفرد هر فرد تثبیت میشود. این ویژگی تا پایان عمر بدون تغییر باقی میماند.
رشد موهای سر و ابروها
در هفته بیستم بارداری، موهای سر و ابروها شروع به ضخیمتر شدن میکنند. این موها نقش محافظتی برای پوست سر و چشمها دارند.
شکلگیری مژهها
مژههای جنین در این مرحله شکل میگیرند و به محافظت از چشمها در برابر مایع آمنیوتیک کمک میکنند.
رشد عضلات و افزایش قدرت حرکت
با رشد تدریجی عضلات، قدرت حرکات جنین افزایش مییابد و لگدها واضحتر احساس میشوند. این رشد نقش مهمی در آمادگی حرکتی پس از تولد دارد.
مشخص شدن جنسیت جنین در سونوگرافی
در هفته بیستم بارداری، اندامهای تناسلی بهاندازهای تکامل یافتهاند که جنسیت جنین معمولاً در سونوگرافی آنومالی قابل تشخیص است.

رشد دستگاه گوارش و بلع مایع آمنیوتیک
جنین در این هفته شروع به بلع مایع آمنیوتیک میکند که به تکامل دستگاه گوارش و آمادگی رودهها کمک میکند.
تکامل سیستم عصبی مرکزی
سیستم عصبی مرکزی جنین در هفته ۲۰ بارداری پیشرفت قابلتوجهی دارد و ارتباط بین مغز و اندامها قویتر میشود. این تکامل نقش مهمی در هماهنگی حرکات و واکنشهای جنین دارد.
به نقل از The BUMP
در هفته بیستم بارداری، نوزاد شما میتواند بشنود، دارای جوانههای چشایی فعال و یک رفلکس مکیدن است. ممکن است حتی در سونوگرافی بعدی او را در حال مکیدن انگشت شست ببینید.
At 20 weeks pregnant, your baby can hear, has working taste buds and a sucking reflex. you may even catch them sucking their thumb on the next ultrasound.
هفته بیستم بارداری جنین پسر
در هفته بیستم بارداری، اندامهای تناسلی جنین پسر بهطور کامل شکل گرفتهاند و معمولاً در سونوگرافی آنومالی بهوضوح قابل مشاهده هستند. بیضهها هنوز در داخل شکم قرار دارند و در ماههای بعد به سمت کیسه بیضه حرکت میکنند. رشد عضلات و استخوانها در این هفته باعث افزایش قدرت حرکات جنین پسر میشود.
هفته بیستم بارداری جنین دختر
در هفته بیستم بارداری، اندامهای تناسلی جنین دختر تکامل یافته و رحم، لولههای فالوپ و تخمدانها در حال رشد هستند. تخمدانها در این مرحله حاوی تعداد زیادی سلول اولیه تخمک میباشند. هماهنگی حرکات و رشد سیستم عصبی جنین دختر نیز در این هفته بیشتر میشود.
تغییرات و علائم مادر در هفته ۲۰ بارداری
در هفته بیستم بارداری نیز تغییرات بدن مادر ادامه خواهد یافت؛ برخی از مهمترین تغییرات در زیر آمده است:
افزایش وزن تدریجی مادر
در هفته 20 بیستم بارداری متوجه خواهید شد که قوس کمرتان ناپدید میشود. اگر تاکنون به پوشیدن لباسهای راحتی و گشاد تن نداده باشید، این هفته دیگر نمیتوانید مقاومت کنید. از پوشیدن لباسهای تنگ و بستن محکم چیزی به دور کمر خود اجتناب کنید.
با ادامه یافتن رشد جنین در داخل رحم، شکم مادر در هفته بیستم بارداری بزرگتر خواهد شد. شاید بهتر باشد در دوران بارداری خود، حساسیتتان را نسبت به چاقی و اضافهوزن کمتر کنید. شاید شما تا هفته بیستم بارداری به طور متوسط 5 کیلوگرم وزن اضافه کرده باشید. به طور متوسط تا پایان هفته چهلم بارداری یک مادر ممکن است 12 تا 18 کیلوگرم اضافه وزن پیدا کند که با پیروی از یک برنامه غذایی و ورزشی خوب بعد از پایان بارداری میتوانید بهتدریج آن را کم کنید.
نکتهای که لازم است بدانید این است که افرادی که قبل از بارداری وزن کمتری دارند، در دوران بارداری نیاز به افزایش وزن بیشتری خواهند داشت. افرادی که پیش از بارداری دارای اضافهوزن بودهاند نیاز به افزایش وزن کمتری خواهند داشت؛ اما این یک قانون کلی و ثابت نیست و از فردی به فرد دیگر تفاوت خواهد کرد.
خارش پوست شکم و سینهها
با توجه به رشد جنین در داخل رحم، شکم مادر باردار نیز رشد میکند و بزرگ میشود. بزرگ شدن شکم مادر باردار همراه با کشیده شدن پوست او خواهد بود. در هفته بیستم بارداری به دلیل کشیده شدن بیشتر پوست شکم، احساس خارش زیادی در بدن مادر ایجاد میگردد. خارش شکم مادر در هفته بیستم بارداری و هفته ۲۱ بارداری و حتی بعد از آن امری طبیعی محسوب میشود؛ زیرا با کشیده شدن بیشتر پوست، حساسیت فرد بیشتر میشود. به طوری که حتی خارشهای شدید هم برای او کافی نیستند! بهتر است با استفاده از کرمهای مرطوبکننده و چرب کننده، تا حدودی این خارشها را تسکین دهید.
کشیدگی پوست بخشهای مختلف بدن مادر باردار
کشیدگی پوست در دوران بارداری، بخشی طبیعی از فرایند بارداری محسوب میشود. در انتهای هفته ۱۹ بارداری و ابتدای هفته بیستم بارداری ممکن است ترکهای ایجاد شده در پوست مادر باردار به رنگ بنفش مایل به صورتی باشند. اما به مرور زمان به رنگ سفید یا نقرهای در خواهند آمد. این کششها بیشتر در بخش پایین شکم مادران باردار دیده میشود؛ اما دیده شدن آن بر روی سینهها، رانها، بازوها و بخشهای دیگری از بدن نیز ممکن است.
میزان این ترکها در مادران مختلف متفاوت خواهد بود که بستگی زیادی به ساختار ژنتیکی بدن آنها و سلامت پوستشان خواهد داشت. برخی در تمام بارداری علائم کشش پوست را تجربه خواهند کرد، برخی تنها در بارداری اول با آن مواجه میشوند. برخی دیگر نیز هیچگاه دچار ترک پوستی نمیشوند. راه درمانی خاصی برای پیشگیری کامل یا محو کامل این ترکها وجود ندارد. اما میتوانید با استفاده از کرمهای مرطوبکننده و چرب کننده و مصرف آب فراوان، میزان ترکها را به حداقل برسانید.
* مقاله جلوگیری از ترک شکم در بارداری را مطالعه کنید.
افزایش حجم خون بدن مادر
در دوران بارداری و خصوصاً از هفته بیستم بارداری، حجم خون بدن مادر افزایش چشمگیری پیدا میکند. این ویژگی در طول تکامل به این علت ایجاد شده است که مادران در هنگام زایمان خون زیادی را از دست خواهند داد.
بنابراین افزایش حجم خون از کمخونی مادر بعد از بارداری جلوگیری خواهد کرد. این افزایش در حجم خون برای سلامتی جنین داخل رحم نیز لازم است.
برای اینکه بدن خود را با افزایش چشمگیر حجم خون در هفته بیستم بارداری تطبیق دهد، از گشاد کردن رگها استفاده میکند. افزایش قطر رگها باعث کاهش فشار خون مادر باردار خواهد شد. این افت فشار خون مادر باردار میتواند عوارضی چون سرگیجه برای او ایجاد کند.
گاهی اوقات انقباضات ایجاد شده در سیستم گردش خون باعث کاهش خونرسانی به جنین خواهد شد. در این مواقع بهتر است بهآرامی موقعیت خود را تغییر دهید؛ و یا از حالت نشسته با ایستاده و یا بالعکس تغییر وضعیت دهید. به این ترتیب خونرسانی به جنین نیز تضمین میشود.
تنگی نفس در مادر باردار
یکی از علائم شایع دوران بارداری که در هفته بیستم بارداری پررنگتر میشود، تنگی نفس میباشد. علت تنگی نفس مادر باردار این است که با رشد اندامهای داخلی بدن جنین، فشار زیادی به دیافراگم وارد میشود. دیافراگم نیز با فشار بر ریهها، تنفس را اندکی با مشکل مواجه میکند. پس جای هیچ نگرانی وجود ندارد. در دوران بارداری جابجایی اندک روده، معده و کبد نیز ممکن است رخ دهد.
* مقاله تنگی نفس در بارداری پسر را مطالعه کنید.
ورم خفیف پا و مچها
در هفته بیستم بارداری ، دستها و پاهای مادر باردار نیز ممکن است دچار تورم شوند. میتوان گفت که این ورم در تقریباً همه مادران باردار به چشم میخورد اما شدت آن از فردی به فرد دیگر متفاوت خواهد بود.
ترومبوز رگهای خونی
اگر مادر باردار همزمان با تورم بخشهای مختلف بدن، لکههای قرمزرنگی نیز مشاهده کردید ممکن است دچار ترومبوز شده باشید. ترومبور در اثر لخته شدن خون در رگها ایجاد میگردد. با توجه به اینکه ترومبوز ممکن است برای هر مادر بارداری رخ دهد، بهتر است در دوران بارداری خصوصاً در هفته بیستم بارداری و بعد از آن، توجه بیشتری نسبت به علائم خود داشته باشید.
لخته شدن خون در رگهای پا در مادران باردار امری شایع است و با خطر زیادی همراه نیست. با این وجود در برخی موارد این لختهها به سمت قلب و ریه حرکت کرده و مشکلات قلبی-عروقی و ریوی ایجاد کند. قصد نگران کردن شما را نداریم، اما گاهی ترومبوز میتواند به مرگ منجر شود؛ بنابراین در صورت مشاهده هر علامتی با پزشک خود مشورت کنید.
بزرگتر شدن محسوس شکم و رحم
در هفته بیستم بارداری، رحم بهطور واضح بالاتر از ناف قرار میگیرد و شکم برجستهتر میشود. این رشد طبیعی است و نشاندهنده رشد مناسب جنین است.
احساس واضحتر و منظمتر حرکات جنین
حرکات جنین در این هفته قویتر و منظمتر حس میشود و مادر اغلب لگدها و تکانها را بهطور واضح متوجه میشود. این حرکات ناشی از تکامل عضلات و سیستم عصبی است.
کمردرد و درد لگن
با رشد رحم و تغییر مرکز ثقل بدن، فشار روی کمر و لگن افزایش مییابد. این موضوع باعث کمردرد و احساس سنگینی در ناحیه لگن میشود.

کشیدگی یا درد در پهلوها
کشیدگی رباطهای جانبی رحم ممکن است باعث درد یا گرفتگی در پهلوها شود. این حالت در اثر افزایش حجم رحم و فشار روی رباطها طبیعی است.
سوزش سر دل و نفخ
افزایش هورمون پروژسترون باعث شل شدن دریچه معده و کاهش حرکت دستگاه گوارش میشود. نتیجه آن، سوزش سر دل و نفخ در هفته بیستم بارداری است.
گرفتگی عضلات پا
گرفتگی عضلات پا اغلب در شبها دیده میشود و ناشی از تغییر گردش خون، فشار رحم و کمبود مواد معدنی مانند کلسیم و منیزیم است.
تیرهتر شدن پوست و ایجاد خط تیره شکم
هورمونهای بارداری باعث تیرهتر شدن برخی نواحی پوست و ایجاد خط نیگرا روی شکم میشوند. این تغییرات معمولاً پس از زایمان کاهش مییابند.
افزایش ترشحات واژینال
ترشحات واژینال در این هفته افزایش مییابد و معمولاً شفاف یا سفید و بدون بو هستند. این ترشحات نقش محافظتی در برابر عفونتها دارند.
تکرر ادرار
با رشد رحم و فشار آن روی مثانه، تکرر ادرار در هفته بیستم بارداری شایع است. نوشیدن مایعات کافی و توالت رفتن منظم توصیه میشود.
تغییرات خلقوخو
نوسانات هورمونی و تغییرات فیزیکی میتوانند باعث تغییرات خلقوخو شوند. این نوسانات معمولاً خفیف و موقتی هستند.
افزایش اشتها
در هفته بیستم، تهوعهای اولیه کاهش یافته و اشتها افزایش مییابد. این تغییر به افزایش نیاز بدن به کالری و مواد مغذی برای رشد جنین مربوط است.
آزمایش و سونوگرافی هفته بیست بارداری
در هفته بیستم، سونوگرافی NT یا اسکن شفافیت نوکال که در سه ماهه اول انجام شده، با سونوگرافی آنومالی تکمیل میشود تا رشد دقیق اندامها و ساختارهای داخلی جنین بررسی شود. این اسکن به تشخیص مشکلات ژنتیکی و بررسی مشکلات کروموزومی مانند سندروم داون و تریزومی ۱۸ کمک میکند.
آزمایشهای مهم هفته بیستم بارداری
در کنار سونوگرافی، برخی آزمایشها برای پیگیری سلامت جنین و مادر اهمیت دارند:
- آزمایش خون غربالگری سه ماهه اول شامل آزمایش PAPP-A و آزمایش hCG، که نتایج آنها در ارزیابی خطر مشکلات کروموزومی مورد استفاده قرار میگیرد.
- آزمایش سرم یکپارچه و آزمایش چهارگانه برای غربالگری سه ماهه دوم بارداری به تشخیص زودهنگام اختلالات کروموزومی کمک میکنند.
- تست ادرار برای بررسی عفونتهای ادراری، عملکرد کلیه و کنترل فشار خون انجام میشود.
- در موارد خاص و بارداریهای پرخطر، ممکن است نمونهبرداری از پرزهای جفتی (CVS) یا NIPT برای تشخیص دقیقتر اختلالات ژنتیکی توصیه شود.
اهمیت انجام به موقع آزمایشها و سونوگرافی
انجام بهموقع این آزمایشها و سونوگرافی آنومالی نه تنها سلامت جنین را پایش میکند، بلکه باعث آرامش خاطر مادر و تشخیص بهموقع مشکلات احتمالی میشود. ترکیب نتایج این بررسیها، مسیر بارداری سالمتر و ایمنتری را برای مادر و جنین فراهم میکند.

مراقبت از مادر و جنین در هفته بیستم بارداری
بهتر است بهعنوان یک مادر باردار بدانید که در ماه پنجم بارداری چگونه از خودتان مراقبت کنید. در هفته بیستم بارداری، بهتر است برنامههای بیشتری برای رسیدگی به خود ترتیب دهید. شاید بد نباشد با دوستانتان قرار آبتنی در استخر آب گرم بگذارید. البته لازم است کلیه نکات ایمنی را برای حفظ سلامت خود و جنینتان رعایت کنید. همچنین زمانهایی را برای گفتگو و دورهمی های آرامبخش با دوستانتان ترتیب دهید.
از زمان به وجود آمدن فرزندتان، پیوند بین شما و همسرتان قویتر از قبل و زندگیتان بسیار متفاوتتر شده است. ایده بهتر آن است که در این دوران وقت بیشتری را با شریک زندگی خود بگذرانید و درباره تمام احساساتتان با او صحبت کنید. درباره فرزندتان، آیندهاش، برنامههایی که برای او خواهید داشت با هم گفتگو کنید. این کار باعث افزایش صمیمیت بین شما خواهد شد.
اگر در دوران بارداریتان دچار فراز و نشیبهای جسمی و روانی متعدد میشوید جای نگرانی نیست. این اتفاقات در دوران بارداری امری طبیعی محسوب میشود. میتوانید در این مواقع از تنفس عمیق، مدیتیشن، استراحت و فکر کردن به فرزند دلبندتان کمک بگیرید.
یکی از توصیههای اشتباهی که در مکرراً به زنان باردار میشود، این است که: یک زن باردار باید به اندازه دو نفر غذا بخورد. درحالیکه اصلاً نیازی به این کار نیست و یک مادر باردار تنها میبایست 300 کالری بیشتر از نیاز روزانه خود کالری مصرف کند. کالری دریافتی نیز باید از طریق خوراکیهای سالم و غنی از مواد مغذی تأمین شود.
تغذیه هفته بیستم بارداری (خوراکیهای هفته بیستم بارداری)
در هفته بیستم بارداری، نیاز بدن مادر به مواد مغذی برای رشد جنین افزایش مییابد. رعایت تغذیه متعادل نقش مهمی در سلامت مادر و جنین دارد:
- پروتئینها: گوشت کمچرب، مرغ، ماهی، تخممرغ و حبوبات برای رشد عضلات و بافتهای جنین ضروری هستند.
- کلسیم و ویتامین D: لبنیات، بادام و سبزیجات سبز به تقویت استخوانها و دندانهای جنین کمک میکنند.
- آهن و فولیک اسید: مصرف گوشت قرمز، عدس، اسفناج و سبزیجات برگدار از کمخونی مادر و نواقص لوله عصبی جنین پیشگیری میکند.
- فیبر و آب کافی: میوهها، سبزیجات و غلات کامل به کاهش یبوست کمک میکنند و نوشیدن آب کافی گردش خون و عملکرد کلیهها را بهبود میدهد.
- چربیهای سالم: مصرف ماهیهای چرب و مغزها برای رشد مغز و سیستم عصبی جنین مفید است.

خوابیدن در هفته بیستم بارداری
با بزرگتر شدن شکم و تغییر مرکز ثقل بدن، نحوه خوابیدن اهمیت بیشتری پیدا میکند:
- خوابیدن به پهلوی چپ بهترین حالت برای افزایش جریان خون و اکسیژنرسانی به جنین است.
- استفاده از بالش بین زانوها و زیر شکم به کاهش فشار روی کمر و لگن کمک میکند.
- خوابیدن به پشت ممکن است باعث فشار رحم روی عروق اصلی و ایجاد سرگیجه یا کمردرد شود، بنابراین توصیه نمیشود.
- محیط خواب آرام، تاریک و خنک، کیفیت خواب مادر را بهبود میبخشد.
- خواب کافی به کاهش خستگی، تثبیت خلقوخو و حفظ سلامت مادر کمک میکند.
نکات مهم و پایانی
هفته بیستم بارداری نقطه عطفی در رشد جنین و تغییرات بدن مادر است. در این هفته قد و وزن جنین بهطور قابل توجهی افزایش یافته و حرکات او واضحتر و منظمتر حس میشوند. انجام سونوگرافی آنومالی و پیگیری نتایج آزمایشها نقش کلیدی در بررسی سلامت جنین و تشخیص ناهنجاریها دارد.
تغذیه متعادل در این دوره اهمیت زیادی دارد و مصرف پروتئین کافی، آهن، کلسیم، اسید فولیک و مایعات به رشد مناسب جنین و سلامت مادر کمک میکند. تغییرات فیزیکی مانند بزرگتر شدن شکم، کمردرد، تکرر ادرار و سوزش سر دل طبیعی هستند و با رعایت استراحت کافی و مراقبتهای ساده قابل کنترلاند.
خوابیدن به پهلوی چپ و استفاده از بالشهای حمایتی میتواند فشار روی کمر و لگن را کاهش دهد و کیفیت خواب مادر را بهبود بخشد. همچنین توجه به علائم غیرطبیعی مانند خونریزی، درد شدید، کاهش حرکات جنین یا سرگیجه شدید ضروری است و در صورت مشاهده این موارد باید سریعاً به پزشک مراجعه شود.
با رعایت این نکات و پیگیری منظم آزمایشها و مراقبتهای پزشکی، مادر میتواند هفته بیستم بارداری را بهصورت ایمن و سالم پشت سر بگذارد و مسیر رشد جنین بهینه شود.
منبع :
سوالات متداول
اندازه شکم در هفته بیستم بارداری معمولاً واضحتر شده و برجستگی آن بیشتر است، اما مقدار دقیق آن به قد، وزن و ساختار بدنی مادر بستگی دارد.
در هفته بیستم بارداری، جنین داخل رحم و معمولاً کمی بالاتر از ناف قرار دارد، اما موقعیت دقیق او ممکن است با توجه به وضعیت قرارگیری جنین و شکل بدن مادر متفاوت باشد.
اندازه رحم در هفته بیستم بارداری تقریباً به اندازه یک انبه بزرگ است و ارتفاع رحم از استخوان لگن تا بالای رحم حدود ۱۸ تا ۲۰ سانتیمتر است.