هفته نوزدهم بارداری - علائم مادر و وضعیت جنین در هفته ۱۹ بارداری
در هفته نوزدهم بارداری الگوی خواب جنین شکل میگیرد، کلیههایش تکمیل شده و جنین نسبت به صداهای بیرونی حساس میشود. مادر نیز عوارضی از جمله تنگی نفس، سوزش سر دل و درد در ناحیه لگن را تجربه میکند. اما همه ماجرا به اینجا ختم نمیشود. در این مقاله از مجله سلامت گهواره قصد داریم به طور کامل در مورد تغییرات جنین در هفته نوزدهم بارداری بیشتر توضیح دهیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
تغییرات جنین در هفته نوزدهم بارداری
اندازه جنین در هفته نوزدهم بارداری تقریباً به اندازه یک سیب متوسط است. قد جنین در هفته نوزدهم بارداری حدود 15 سانتیمتر و وزنش جنین در این هفته در حدود 250 گرم خواهد بود.
در هفته نوزدهم بارداری، پزشک شما میتواند اندازه جنین را از سر تا کف پای او اندازه بگیرد. مهمترین تغییرات جنین در هفته نوزدهم بارداری عبارتاند از:
آموختن مهارتهای حرکتی
در هفته نوزدهم بارداری جنین تصمیم میگیرد که ترجیح میدهد چپدست باشد یا راستدست!
حرکات جنین در هفته نوزدهم بارداری
حرکات جنین در هفته نوزدهم بارداری معمولاً به صورت لرزش، ضربههای خفیف یا حس قلقلک در شکم احساس میشود. این حرکات ناشی از تکامل عضلات و سیستم عصبی جنین هستند. در مادرانی که بارداری اول را تجربه میکنند، ممکن است این حرکات هنوز بهطور واضح قابل تشخیص نباشد.
آموختن مهارتهای شناختی
با پایان هفته ۱۸ بارداری و شروع هفته نوزدهم بارداری، مغز جنین بیش از پیش رشد میکند و میلیونها سلول عصبی جدید ایجاد میکند. این تکامل باعث میشود که مغز بتواند ارتباط بهتری با محیط اطرافش برقرار کند. همچنین مغز میآموزد تا از سلولهای عصبی برای شکلگیری هرچه بهتر حواس پنجگانه بدن استفاده کند.
شکلگیری الگوی خواب و بیداری در جنین
در هفته نوزدهم بارداری ، جنین تقریباً 20 ساعت در روز میخوابد. بعد از تولد این الگوی خواب را تکرار نخواهد کرد. بلکه با بیدار شدنهای بیموقع استراحت شما را به هم خواهد ریخت!
در هفته نوزدهم بارداری جنین کجای شکم قرار دارد؟
در هفته نوزدهم بارداری، جنین داخل رحم و معمولاً کمی پایینتر از ناف قرار دارد. رحم در این زمان به سمت بالا رشد کرده و تقریباً تا نزدیکی ناف میرسد. موقعیت دقیق جنین میتواند بسته به وضعیت قرارگیری او (طولی، عرضی یا مایل) و شرایط بدنی مادر متفاوت باشد.
تکامل تخمدانها
نوزادان دختر در حالی به دنیا میآیند که تخمدان آنها دارای بیش از 6 میلیون تخمک میباشد. این تخمکها هستند که باروری دختران را در سن بلوغ تعیین خواهند کرد.
تغییراتی در ظاهر جنین
در هفته نوزدهم بارداری رشد جنین بیش از پیش ادامه مییابد. رشد دست و پاهای جنین نسبت به هفتههای قبل بیشتر خواهد شد.
تکامل کلیههای جنین
در هفته نوزدهم بارداری کلیههای جنین ادرار را به داخل کیسه آمنیوتیک ترشح میکند. پس از آن دوباره آن را مینوشد. درواقع این کار تمرینی برای کلیه محسوب میشود.
حساسیت نسبت به صداها
حساسیت جنین نسبت به صداها در هفته نوزدهم بارداری بیشتر از قبل خواهد شد؛ بنابراین میبایست مراقب صداهایی که جنین میشنود باشید و از ایجاد صداهای ناخوشایند خودداری کنید. همچنین جنین درک زیادی از احساسات مادر خود خواهد داشت. بنابراین تمام سعی خود را برای داشتن آرامش انجام دهید.
به نقل از The BUMP
در هفته نوزدهم بارداری، جنین مشغول تکامل حواس پنجگانه خود، یاد گرفتن عمل مکیدن و بلعیدن، و رشد سریعتر است.
At 19 weeks pregnant, your baby is busy developing their five senses, learning to suck and swallow, and continuing to grow rapidly.
شاید بد نباشد که به اطرافیانتان که خیلی مشتاقاند اجازه دهید دستشان را بر روی شکم شما قرار دهند و با جنین صحبت کنند. زمانی که جنین صداهای مختلفی را بشنود، بعد از تولد بهتر میتواند صداهای مختلف را تشخیص دهد. شما حتی میتوانید در دوران بارداری به موسیقیهای آرامبخش گوش دهید. این کار به آرامش شما و تقویت احساسات جنین کمک خواهد کرد. تقویت سیستم ایمنی با موسیقی درمانی نیز اثبات شده است.
هفته نوزدهم بارداری جنین پسر
در هفته نوزدهم بارداری، اندامهای تناسلی جنین پسر بهطور کامل شکل گرفتهاند و در سونوگرافی آنومالی معمولاً قابل تشخیص هستند. بیضهها هنوز داخل شکم قرار دارند و در ماههای بعد به سمت کیسه بیضه حرکت میکنند. رشد سیستم عصبی و عضلانی جنین پسر در این هفته ادامه دارد و هماهنگی حرکات او بیشتر میشود.
هفته نوزدهم بارداری جنین دختر
در هفته نوزدهم بارداری، اندامهای تناسلی جنین دختر تکامل یافته و تخمدانها حاوی میلیونها سلول اولیه تخمک هستند. رحم و لولههای فالوپ نیز در حال رشدند. در این هفته، ساختار بدن جنین دختر متناسبتر شده و رشد استخوانها و اندامهای داخلی با سرعت خوبی ادامه دارد.
تغییرات و علائم مادر در هفته ۱۹ بارداری
با توجه به اینکه بزرگ شدن شکم در هفته نوزدهم بارداری و هفته بیستم بارداری نیز ادامه مییابد، تغییرات بیشتری در مرکز ثقل بدنتان ایجاد خواهد شد. این اتفاق باعث میشود در تعادل و نحوه راه رفتن شما تغییراتی ایجاد گردد. عمدهترین تغییر بدن مادر در هفته نوزدهم بارداری ایجاد کمردرد شدید است. رحم مادر نیز به رشد خود ادامه میدهد؛ بهطوریکه خود را به نزدیکی ناف میرساند. نباید از تغییرات به وجود آمده در فرم بدنتان در دوران بارداری نگران شوید. چون شما با قدری تلاش بعد از دوران بارداری، میتوانید مجدداً سلامتی و فرم بدنی خود را به حالت قبل از بارداری بازگردانید.
افزایش درد در اثر کشیدگی رباطهای نگهدارنده رحم
در هفته نوزدهم بارداری ممکن است دچار درد شدید در ناحیه شکم، لگن و یا هردوی آنها شوید. این درد معمولاً در اثر کشیدگی رباطهای نگهدارنده رحم ایجاد میگردد. رباطها، عضلات نگهدارنده رحم هستند که در اثر رشد جنین باعث کشیدگی و ایجاد درد میشوند.
تنگی نفس و خستگی
قلب مادر، میبایست خون را هم به بدن مادر و هم به بدن جنین برساند؛ بنابراین در هفته نوزدهم بارداری در اثر کار شدید طبیعی است که دچار خستگی و یا تنگی نفس شوید. شما میتوانید با پیروی از یک رژیم غذایی مناسب قبل و دوران بارداری به حفظ سلامت خود و جنین کمک کنید.
رژیم غذایی شما میبایست مملو از ویتامین C و آهن باشد. بهعلاوه توصیه میشود حتماً از سبزیجات دارای برگ سبز استفاده کنید؛ زیرا این سبزیجات مملو از مواد معدنی و ویتامینها هستند و میتوانند نیاز شما و جنین به این مواد را تأمین کنند. بعلاوه بهتر است از گوشت قرمز تازه، میوه و حبوبات نیز به مقدار کافی استفاده کنید.
سوزش سر دل یا سوءهاضمه
اگر در هفته نوزدهم بارداری دچار سوزش سر دل شدید، خیلی جای نگرانی نخواهد داشت. حتی شاید این مشکل تا انتهای بارداری همراه شما باشد. معمولاً تا انتهای بارداری شدت آن کاهش مییابد ولی بهطور کامل متوقف نمیشود. در مورد مادرانی که پیش از بارداری نیز دچار مشکلات گوارشی بودهاند، ممکن است در دوران بارداری بر شدت آن افزوده شود.
با ترشح هورمونهای دوران بارداری، دریچههای بین معده و مجاری گوارشی استحکام خود را تا حدودی از دست میدهند. بنابراین بعد از خوردن وعدههای غذایی، دچار اساس سوزش در نواحی معده و قفسه سینه خواهید شد. قبل از هر اقدام و یا مصرف هر دارویی با پزشک خود مشورت کنید. نوشیدن یک لیوان شیر سرد تا حد زیادی میتواند سوزش سر دل در هفته نوزدهم بارداری و بعدازآن را تسکین دهد.
تعریق زیاد و چسبندگی بدن
در هفته نوزدهم بارداری و در ادامه بارداری، دمای بدن افزایش مییابد. گاهی این افزایش حرارت بدن مادران باردار تا حدی است که نیاز دارند از لباسهای بسیار نازک و دستگاههای خنککننده هوا استفاده کنند.
افزایش برجستگی شکم
در هفته نوزدهم بارداری، با رشد رحم و افزایش حجم جنین، برجستگی شکم واضحتر میشود. این تغییر کاملاً طبیعی است و به کشیده شدن عضلات شکم و جابهجایی اندامهای داخلی مربوط میشود.
احساس حرکات خفیف جنین
برخی مادران در هفته ۱۹ بارداری حرکات خفیف جنین را به صورت قلقلک یا لرزش احساس میکنند. این حرکات ناشی از تکامل سیستم عصبی و عضلات جنین است و معمولاً در بارداریهای اول دیرتر حس میشود.
کمردرد خفیف تا متوسط
کمردرد در هفته نوزدهم بارداری به دلیل افزایش وزن رحم، تغییر مرکز ثقل بدن و شل شدن رباطها تحت تأثیر هورمون ریلکسین ایجاد میشود. رعایت وضعیت صحیح بدن میتواند به کاهش این درد کمک کند.
افزایش ترشحات واژینال
افزایش ترشحات واژینال در این هفته به دلیل بالا رفتن جریان خون ناحیه لگن و تغییرات هورمونی رخ میدهد. این ترشحات معمولاً شفاف یا سفید و بدون بو هستند و نقش محافظتی دارند.
تغییرات پوستی مثل تیره شدن پوست یا خط نیگرا
در هفته ۱۹ بارداری، افزایش هورمونهای بارداری میتواند باعث تیره شدن پوست برخی نواحی مانند شکم، نوک سینه و ایجاد خط نیگرا شود. این تغییرات معمولاً موقتی هستند و بعد از زایمان کاهش مییابند.
خشکی یا خارش پوست
کشیده شدن پوست و کاهش رطوبت طبیعی بدن میتواند باعث خشکی یا خارش پوست در هفته نوزدهم بارداری شود. استفاده از مرطوبکنندههای مناسب به کاهش این علائم کمک میکند.
گرفتگی عضلات پا
گرفتگی عضلات پا در این هفته اغلب به دلیل تغییرات گردش خون، فشار رحم روی عروق و کمبود برخی مواد معدنی ایجاد میشود. این حالت بیشتر در شبها دیده میشود.
افزایش اشتها یا تغییر در میل غذایی
در هفته ۱۹ بارداری، با کاهش تهوعهای اولیه، اشتها ممکن است افزایش یابد یا تمایل به برخی غذاها تغییر کند. این تغییرات تحت تأثیر نیازهای تغذیهای بدن و هورمونها هستند.
تغییرات خلقی خفیف
نوسانات هورمونی و تغییرات فیزیکی میتوانند باعث تغییرات خلقی خفیف در هفته نوزدهم بارداری شوند. احساسات متغیر در این دوره طبیعی بوده و معمولاً موقتی است.
خونریزی خفیف لثه یا بینی
افزایش حجم خون و حساستر شدن رگها در بارداری میتواند منجر به خونریزی خفیف لثه یا بینی شود. رعایت بهداشت دهان و مرطوب نگه داشتن مخاط بینی مفید است.
سرگیجه گاهبهگاه
سرگیجه در هفته ۱۹ بارداری معمولاً به دلیل افت فشار خون، تغییرات گردش خون یا پایین آمدن قند خون رخ میدهد. تغییر وضعیت بدن بهآرامی میتواند از بروز آن جلوگیری کند.
سایر علائم هفته نوزدهم بارداری
یکسری از علائم شایع مادران باردار در نیمه دوم بارداری بهویژه هفته نوزدهم بارداری در زیر آمده است:
- به وجود آمدن یک برجستگی دوستداشتنی بر روی بدن
- تغییراتی در سایز سینهها و ترشح از آنها
- ایجاد انقباضات شدید در بدن مادر
- افزایش ارتفاع رحم
- درد در ناحیه لگن
- احتباس مایعات و ادم
- کمر درد (پیشنهاد میکنیم مقاله "تقویت ماهیچههای کمر در بارداری" را نیز در وب سایت گهواره بخوانید.)
- سندرم پای بیقرار
- خونریزی از لثه
- ایجاد طعمی شبیه فلز در دهان
- تغییراتی در پوست، مو و ناخن
- گرفتگی بینی، سرماخوردگی و مشکلات سینوس
- تغییراتی در ترشحات واژن
- بالا و پایین رفتن میزان میل جنسی مادران
آزمایش و سونوگرافی هفته نوزدهم بارداری
آزمایشها و سونوگرافی هفته نوزدهم بارداری نقش مهمی در ارزیابی سلامت مادر و جنین دارند. در این مرحله از بارداری، بررسی نتایج غربالگریهای انجامشده در هفتههای قبل و تکمیل آنها با سونوگرافیهای تخصصی، به پزشک کمک میکند تا روند رشد جنین و احتمال بروز ناهنجاریهای مادرزادی را بهدقت ارزیابی کند. انجام بهموقع این بررسیها، نقش کلیدی در تشخیص زودهنگام مشکلات احتمالی دارد.
- سونوگرافی آنومالی برای تشخیص ناهنجاریهای جنین در هفته نوزدهم بارداری
مهمترین سونوگرافی در هفته ۱۹ بارداری، سونوگرافی آنومالی است که برای بررسی دقیق ساختار اندامهای داخلی و خارجی جنین انجام میشود. در این سونوگرافی، رشد مغز، قلب، ستون فقرات، کلیهها، اندامها و وضعیت جفت بررسی شده و سلامت کلی جنین ارزیابی میشود. این اسکن در کنار نتایج سونوگرافی NT یا اسکن شفافیت نوکال که در سهماهه اول انجام شده، به تشخیص زودهنگام ناهنجاریها کمک میکند.
- آزمایشهای غربالگری مرتبط با هفته نوزدهم بارداری
هرچند آزمایش خون غربالگری سه ماهه اول معمولاً در هفتههای ابتدایی بارداری انجام میشود، اما نتایج آن در هفته نوزدهم همچنان اهمیت دارد. این غربالگری شامل آزمایش PAPP-A و آزمایش hCG است که همراه با سونوگرافی NT برای بررسی مشکلات کروموزومی مانند سندروم داون و تریزومی ۱۸ مورد استفاده قرار میگیرد.
در ادامه، غربالگری سه ماهه دوم بارداری ممکن است با انجام آزمایش چهارگانه یا آزمایش سرم یکپارچه تکمیل شود تا احتمال بروز ناهنجاریهای ژنتیکی با دقت بیشتری ارزیابی شود.
- سایر آزمایشهای ضروری در هفته نوزدهم بارداری
در هفته نوزدهم بارداری، انجام تست ادرار برای بررسی عفونتهای ادراری، عملکرد کلیهها و تشخیص زودهنگام برخی عوارض بارداری توصیه میشود. در بارداریهای پرخطر یا زمانی که نتایج غربالگریها غیرطبیعی باشد، ممکن است روشهای تشخیصی دقیقتری مانند نمونهبرداری از پرزهای جفتی (CVS) که معمولاً در هفتههای قبل انجام میشود، بهعنوان مرجع بررسی نتایج مورد توجه قرار گیرد.
آزمایشها و سونوگرافی هفته نوزدهم بارداری ابزارهای مهمی برای پایش سلامت جنین و مادر هستند. ترکیب نتایج غربالگریهای سهماهه اول و دوم با سونوگرافی آنومالی، به تشخیص بهموقع ناهنجاریها و اطمینان از روند طبیعی بارداری کمک میکند.
نکات مراقبتی در هفته 19 بارداری
شما باید روشهای مراقبت در ماه پنجم بارداری را بیاموزید. تغییرات ناگهانی و وسیع در ظاهر مادر در طول دوران بارداری ممکن است برای شریک زندگی او تعجببرانگیز باشد. شاید نتوانید تا یک یا دو سال آینده لباسهای تنگ و مجلسی بپوشید. میل جنسی زنان در هفته نوزدهم بارداری متعادل نیست و کم و زیاد میشود. در این مورد باید شریک جنسی او را حمایت کند.
ترشح مقدار زیاد هورمون استروژن در هفته نوزدهم بارداری ، باعث افزایش جریان خون به رحم و منطقه لگنی میشود. همچنین در هفته نوزدهم بارداری میزان ترشحات واژن زنان باردار افزایش مییابد. حساسیت پستانها خصوصاً نوک آنها نیز در این هفته رو به افزایش میرود.
برخی از زوجین نگران رابطه جنسی در دوران بارداری هستند. در صورتی که به جز موارد خاص که پزشک زوجین را مطلع خواهد کرد، نیازی به پرهیز از رابطه جنسی در دوران بارداری نیست. رابطه جنسی به سلامت جنین آسیبی وارد نخواهد کرد زیرا مایع آمنیوتیک و گردن رحم، باعث محافظت جنین خواهند شد.
تغذیه هفته نوزدهم بارداری
تغذیه در هفته نوزدهم بارداری نقش مهمی در رشد مغز، استخوانها و اندامهای داخلی جنین دارد. در این دوره، نیاز بدن مادر به برخی مواد مغذی افزایش پیدا میکند و رعایت تعادل غذایی اهمیت زیادی دارد.
- پروتئین کافی: مصرف منابع پروتئینی مانند گوشت کمچرب، مرغ، ماهی، تخممرغ و حبوبات به رشد عضلات و بافتهای جنین کمک میکند.
- کلسیم و ویتامین D: دریافت لبنیات، بادام و سبزیجات سبز برای تقویت استخوانها و دندانهای جنین ضروری است.
- آهن: افزایش حجم خون مادر در این هفته نیاز به آهن را بیشتر میکند. مصرف گوشت قرمز، عدس و اسفناج از کمخونی بارداری پیشگیری میکند.
- اسید فولیک: این ماده مغذی در تکامل سیستم عصبی جنین نقش دارد و از بروز برخی ناهنجاریها جلوگیری میکند.
- فیبر غذایی: مصرف میوهها، سبزیجات و غلات کامل به کاهش یبوست که در این هفته شایع است کمک میکند.
- آب کافی: نوشیدن آب کافی برای بهبود گردش خون، پیشگیری از سرگیجه و کاهش گرفتگی عضلات توصیه میشود.
نحوه خوابیدن در هفته نوزدهم بارداری
نحوه خوابیدن در هفته نوزدهم بارداری تأثیر مستقیمی بر سلامت مادر و گردش خون جنین دارد. با بزرگتر شدن شکم، اصلاح وضعیت خواب اهمیت بیشتری پیدا میکند.
- خوابیدن به پهلوی چپ بهترین حالت در این هفته محسوب میشود، زیرا جریان خون و اکسیژنرسانی به جنین را بهبود میبخشد.
- استفاده از بالش بین زانوها میتواند فشار روی کمر و لگن را کاهش دهد و کیفیت خواب را بهتر کند.
- خوابیدن به پشت ممکن است باعث فشار رحم روی عروق اصلی و ایجاد سرگیجه یا کمردرد شود، بنابراین توصیه نمیشود.
- خواب کافی و منظم به کاهش خستگی روزانه و تثبیت تغییرات خلقی در این دوره کمک میکند.
- ایجاد محیط خواب آرام، خنک و تاریک میتواند به بهبود کیفیت خواب در دوران بارداری کمک کند.
نکات مهم و پایانی هفته نوزدهم بارداری
هفته نوزدهم بارداری یکی از مراحل مهم رشد جنین و تثبیت شرایط مادر محسوب میشود. در این هفته، رشد اندامهای جنین سرعت بیشتری میگیرد و بسیاری از مادران بهتدریج حرکات جنین را احساس میکنند. انجام سونوگرافی آنومالی و پیگیری نتایج غربالگریها برای اطمینان از سلامت جنین اهمیت بالایی دارد.
توجه به تغذیه متعادل، خواب کافی، مصرف منظم مایعات و پرهیز از فعالیتهای سنگین میتواند به حفظ سلامت مادر کمک کند. همچنین در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی مانند درد شدید، خونریزی یا کاهش حرکات جنین، مراجعه به پزشک ضروری است.
منبع :
سوالات متداول
هفته نوزدهم بارداری در ماه پنجم بارداری قرار دارد.
بله، در بارداری دوقلو معمولاً اندازه شکم بزرگتر است و احتمال احساس حرکات جنین و خستگی مادر زودتر و بیشتر دیده میشود، اما روند کلی رشد مشابه بارداری معمولی است.
در هفته نوزدهم بارداری، رحم معمولاً تا نزدیکی ناف رسیده و برجستگی شکم بهطور واضح قابل مشاهده است، اما اندازه دقیق شکم به قد، وزن و وضعیت بدنی مادر بستگی دارد.
سوالات کاربران
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.