تکرر ادرار در بارداری - علت، علائم و روش‌های درمان آن

تکرر ادرار در بارداری ممکن است از هفته‌های ابتدایی بارداری شروع شود و باعث شود بیشتر از قبل به دستشویی بروید یا چند بار در طول شب برای ادرار کردن از خواب بیدار شوید. این وضعیت معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی، افزایش جریان خون به کلیه‌ها و در ماه‌های بعد، فشار رحم بر مثانه ایجاد می‌شود. بااین‌حال، اگر تکرر ادرار با علائمی مانند سوزش، تب، درد پهلو یا تشنگی غیرعادی همراه باشد، لازم است احتمال عفونت ادراری یا مشکلاتی مانند دیابت بارداری بررسی شود.

برای کنترل تکرر ادرار در بارداری، می‌توانید زمان نوشیدن مایعات را تنظیم کنید و پیش از خواب مصرف نوشیدنی‌ها را کاهش دهید؛ اما نباید مصرف آب را به‌شدت محدود کنید. در ادامه این مقاله از مجله سلامت گهواره، بررسی می‌کنیم تکرر ادرار از چه زمانی شروع می‌شود و تا چه مدت ادامه دارد، آیا با جنسیت جنین ارتباطی دارد و برای کاهش این مشکل چه راهکارهایی وجود دارد.

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

تکرر ادرار در بارداری چیست و چه علائمی دارد؟

تکرر ادرار در بارداری به معنای افزایش دفعات ادرار کردن نسبت به حالت معمول است؛ به‌طوری‌که ممکن است فرد در طول روز بیشتر به دستشویی برود یا شب‌ها چند بار برای تخلیه مثانه از خواب بیدار شود. این وضعیت یکی از تغییرات شایع دوران بارداری است و معمولاً به دلیل افزایش جریان خون به کلیه‌ها، تغییرات هورمونی و در ماه‌های بعد، فشار رحم بر مثانه رخ می‌دهد.

علائم تکرر ادرار در بارداری عبارت‌اند از:

• افزایش دفعات ادرار کردن در طول روز
• بیدار شدن مکرر در شب برای ادرار کردن
• احساس نیاز فوری به تخلیه مثانه
• دفع مقدار کم ادرار در هر بار دستشویی رفتن

تکرر ادرار به‌تنهایی معمولا نگران‌کننده نیست؛ اما اگر با سوزش یا درد هنگام ادرار، تب، درد پهلو یا وجود خون در ادرار همراه باشد، باید احتمال عفونت ادراری بررسی شود. همچنین تشنگی غیرعادی همراه با افزایش حجم ادرار می‌تواند نیازمند بررسی از نظر دیابت بارداری باشد.

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

علت تکرر ادرار در بارداری چیست؟

تکرر ادرار در بارداری در ماه اول، تغییرات هورمونی علت اصلی هستند. اما جلوتر در ماه های اخر، رحم به دلیل رشد جنین بزرگ و حجیم می شود و به مثانه و روده ها فشار وارد می کند که خود می تواند منجر به تکرر ادرار در مادر شود. پس در حالت کلی می‌توان گفت علت تکرر ادرار ر بارداری شامل موارد زیر است :

• تغییرات هورمونی و افزایش فعالیت کلیه‌ها
• بزرگ شدن رحم و فشار بر مثانه
• افزایش حجم خون و مایعات بدن

تکرر ادرار در بارداری از کی شروع می‌شود؟

تکرر ادرار از چند هفتگی شروع می‌شود؟ ادرار زیاد در بارداری و جنسیت جنین ارتباطی باهم ندارند. هر چند بسیاری از خانم‌های باردار به دنبال علائم صد در صد جنین دختر هستند. اما سوال این است که آیا زمان خاصی تکرر ادرار رخ میدهد؟ تکرر ادرار در بارداری معمولا بین هفته ششم و هفتم بارداری آغازمی شود. گاهی اوقات تکرر ادرار از همان ماه اول بارداری شروع می‌شود که ناشی از تغییرات هورمونی بدن مادر است. ممکن است این سوال بوجود آید که آیا ادرار مکرر نشانه بارداری است؟ علائم و نشانه‌های مختلفی پس ازباردار شدن ایجاد می‌شود که عمدتا به دلیل ترشح هورمون اختصاصی بارداری یعنی هورمون HCG است. که یکی از این علائم ممکن است تکرر ادرار باشد. البته توجه داشته باشید تکرر ادرار نشانه قطعی بارداری نیست. علائم دیگری مانند لکه بینی در بارداری در صورت عقب افتادن پریود هم می‌تواند نشانه دیگری باشد. 

به نقل از NHS

نیاز به ادرار کردن مکرر اغلب از اوایل بارداری شروع می‌شود و گاهی تا زمان تولد نوزاد ادامه پیدا می‌کند. در اواخر بارداری، این وضعیت به دلیل فشار سر جنین بر مثانه ایجاد می‌شود.

Needing to pee a lot often starts in early pregnancy and sometimes continues until the baby is born. In later pregnancy, it's caused by the baby's head pressing on your bladder.

تکرر ادرار تا چه زمانی ادامه دارد؟

تکرر ادرار در بارداری معمولا در هرسه ماهه بارداری دیده می‌شود اما شدت و ضعف آن درماه‌های مختلف بارداری و در هر مادری نسبت به مادر دیگر متفاوت است. ممکن است در سه ماهه دوم مدتی تکرر ادرار وجود نداشته باشد. ولی در هفته‌های آخر بارداری به علت فشار سرجنین روی مثانه تکرر ادرار در مادران شایع است. گاهی اوقات تکرر ادرار شدید در بارداری با بی‌اختیاری ادرار همراه است. در این‌صورت انتظار می رود که پس از گذشت چند هفته از زایمان تکرر ادرار رفع شود.

تکرر ادرار در بارداری هر چند ساعت است؟

به طور متوسط ممکن است افراد بالغ بین 4 تا 10 بار در روز به توالت بروند. البته کمتر یا بیشتر از این تعداد نیز ممکن است طبیعی باشد. معمولا تعداد دفعات دفع ادرار در هر فرد با توجه به عادات قبلی او در حد مشخصی است. اگر این تعداد افزایش یابد خود فرد و اطرافیان متوجه موضوع می‌شوند و موضوع را با پزشک مطرح می‌کنند. پس در جواب این سوال باید بگوییم اگر شما نسبت به قبل نیاز بیشتری به دستشویی رفتن پیدا کرده‌‌اید یعنی دچار تکرر ادرار شده‌اید. این تعداد ممکن است هر چند ساعت یکبار یا حتی هر چند دقیقه یکبار باشد. همچنین ممکن است در تمام بارداری‌ها تکرر ادرار اتفاق نیوفتد و بعضی از بانوان این مشکل را تجربه نکنند یا به صورت خفیف تجربه کنند. 

بررسی تکرر ادرار در ماه‌های مختلف بارداری

تکرر ادرار در دوران بارداری ممکن است در ماه‌های مختلف بارداری ویژگی‌ها، علل و شدت متفاوتی داشته باشد که در ادامه به بررسی این موضوع می‌پردازیم.

تکرر ادرار در اوایل بارداری چگونه است؟ 

ممکن است برای شما این سوال پیش بیاید که تکرر ادرار در ماه اول بارداری چگونه است؟ تکرر ادرار در اوایل بارداری نیز شایع بوده و حتی در بعضی از بانوان جزء اولین علائم بارداری باشد. ممکن است شما با شروع تکرر ادرار به بارداری شک کنید اما این علامت هیچوقت نمی‌تواند تشخیص بارداری را برای شما قطعی کند. ممکن است بعد از گذشت حدود دو هفته از شروع بارداری، تکرر ادرار نیز در شما شروع شود که دلیل آن علاوه بر مسائل هورمونی می‌تواند افزایش جریان خون به کلیه و افزایش کارکرد و اندازۀ کلیه‌ها باشد. 

تکرر ادرار در ماه ششم بارداری چگونه است؟

علت تکرر ادرار در ماه ششم بارداری چیست؟ در سه ماهۀ سوم کم کم رحم بزرگتر شده و از حفرۀ لگن خارج می‌شود که موجب برداشتن فشار از روی مثانه و کاهش تکرر ادرار در بارداری می‌شود. از طرفی با افزایش اندازۀ جنین و رحم، اثر فشاری رحم روی احشای شکمی مانند مثانه نیز کم کم بیشتر شده و به اثرات هورمونی و افزایش کارکرد کلیه اضافه می‌شود. این موضوع ممکن است با گذشت زمان موجب تشدید تکرر ادرار در بارداری شود. البته در مواردی تکرر ادرار در بارداری با افزایش سن حاملگی کاهش می‌یابد. برخی دانشمندان عقیده دارند با پیشرفت بارداری ممکن است تکرر ادرار کمتر شود. البته این موضوع از نظر علمی اثبات نشده است. 

تکرر ادرار در ماه نهم بارداری نیز وجود دارد؟

در سه ماهۀ دوم ممکن است تکرر ادرار در بارداری کم شود. پس از آن با افزایش اندازۀ رحم و نزدیک شدن به زایمان فشار روی مثانه مجدد افزایش می‌یابد و موجب تشدید دوبارۀ تکرر ادرار در بارداری می‌شود. البته این قانون برای همۀ افراد و همۀ بارداری‌های هر فرد یکسان نیست. همچنین در اواخر بارداری سر جنین وارد حفرۀ لگنی می‌شود که این موضوع خود موجب افزایش فشار روی مثانه و افزایش تکرر ادرار می‌شود. 

آیا تکرر ادرار در بارداری خطرناک است؟

تکرر ادرار در بارداری معمولاً طبیعی است و به‌تنهایی خطری برای مادر یا جنین ندارد. این وضعیت بیشتر به دلیل تغییرات هورمونی، افزایش جریان خون به کلیه‌ها و فشار رحم بر مثانه ایجاد می‌شود. بااین‌حال، اگر تکرر ادرار با سوزش، درد هنگام ادرار، تب یا درد پهلو همراه باشد، باید احتمال عفونت ادراری در بارداری بررسی شود؛ زیرا عفونت ادراری در بارداری به درمان نیاز دارد.

تکرر ادرار در اوایل بارداری

تکرر ادرار ممکن است از هفته‌های ابتدایی بارداری شروع شود. افزایش هورمون‌های بارداری و جریان خون به کلیه‌ها باعث افزایش تولید ادرار می‌شود. این علامت به‌تنهایی برای تشخیص بارداری کافی نیست و باید در کنار سایر علائم و نتیجه تست بارداری بررسی شود.

تکرر ادرار در ماه اول بارداری

برخی زنان از ماه اول بارداری متوجه افزایش دفعات ادرار می‌شوند. این اتفاق معمولاً به تغییرات هورمونی و افزایش فعالیت کلیه‌ها مربوط است و لزوماً نشانه وجود مشکل نیست. البته همه زنان در این مرحله تکرر ادرار را تجربه نمی‌کنند.

تکرر ادرار در سه‌ماهه اول بارداری

در سه‌ماهه اول، تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون به کلیه‌ها از عوامل اصلی تکرر ادرار هستند. این علامت ممکن است در طول این دوره ادامه داشته باشد و در برخی زنان با ورود به سه‌ماهه دوم کاهش پیدا کند.

تکرر ادرار در سه‌ماهه دوم بارداری

در سه‌ماهه دوم، ممکن است تکرر ادرار نسبت به ماه‌های ابتدایی کمتر شود؛ زیرا رحم از ناحیه لگن بالاتر می‌رود و فشار کمتری بر مثانه وارد می‌کند. البته این تغییر در همه زنان رخ نمی‌دهد و تکرر ادرار می‌تواند همچنان ادامه داشته باشد.

تکرر ادرار در سه‌ماهه سوم و ماه آخر بارداری

در سه‌ماهه سوم، با بزرگ‌تر شدن رحم و پایین آمدن سر جنین به سمت لگن، فشار بیشتری بر مثانه وارد می‌شود. به همین دلیل، تکرر ادرار و بیدار شدن شبانه برای دستشویی رفتن ممکن است دوباره افزایش پیدا کند. این وضعیت معمولاً طبیعی است؛ اما در صورت مشاهده علائم عفونت ادراری یا تشنگی غیرعادی همراه با افزایش حجم ادرار، باید با پزشک مشورت کنید.

چه بیماری‌هایی باعث تکرر ادرار در بارداری می‌شوند؟

گاهی تکرر ادرار می‌تواند نشانه یک بیماری باشد. به طور مثال زمانی که فرد به دیابت مبتلا است دچار تشنگی و به‌طبع زیاد نوشیدن مایعات شده و در او پرادراری رخ می‌دهد. عفونت مجاری ادراری، اختلالات عصبی و اضطرابی، سنگ کلیه در بارداری و مثانه و کلیه درد در بارداری ازجمله بیماری‌های مربوط به تکرر ادرار هستند. گاهی اوقات تکرر ادرار ازعوارض جانبی بعضی داروها مثل کلروتیازید محسوب می‌شود. 

اگرچه تکرر ادرار در بارداری اغلب ناشی از تغییرات طبیعی بدن است، گاهی نیز می‌تواند به یک بیماری زمینه‌ای مربوط باشد. از مهم‌ترین علت‌های بیماری‌محور می‌توان به عفونت ادراری، دیابت بارداری و مثانه بیش‌فعال اشاره کرد.

• عفونت ادراری و عفونت مثانه

عفونت ادراری، به‌ویژه عفونت مثانه، می‌تواند باعث افزایش دفعات ادرار و احساس فوریت در دفع شود. سوزش یا درد هنگام ادرار، درد زیر شکم و گاهی وجود خون در ادرار از علائم احتمالی آن هستند. در بارداری، عفونت ادراری ممکن است بدون علامت واضح هم رخ دهد؛ بنابراین تشخیص و درمان به‌موقع آن اهمیت دارد. تب، لرز یا درد پهلو می‌تواند نشانه گسترش عفونت به کلیه‌ها باشد و به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد.

• دیابت بارداری و افزایش قند خون

دیابت بارداری معمولاً علامت مشخصی ندارد؛ اما اگر قند خون به‌اندازه کافی بالا برود، ممکن است حجم ادرار افزایش یابد و فرد تشنگی بیشتری احساس کند. تفاوت مهم این است که در تکرر ادرار طبیعی بارداری، دفعات دفع بیشتر می‌شود، اما در افزایش قند خون ممکن است حجم ادرار هر بار نیز بیشتر باشد. تشخیص دیابت بارداری با آزمایش‌های قند خون انجام می‌شود، نه صرفاً بر اساس این علائم.

• مثانه بیش‌فعال

مثانه بیش‌فعال وضعیتی است که در آن عضلات مثانه ممکن است زودتر از حد معمول منقبض شوند و احساس ناگهانی و شدید نیاز به ادرار ایجاد کنند. تکرر ادرار، فوریت ادرار و گاهی نشت ادرار پیش از رسیدن به دستشویی از علائم آن هستند. بااین‌حال، این علائم در بارداری علل دیگری هم دارند و برای تشخیص مثانه بیش‌فعال باید ابتدا عواملی مانند عفونت ادراری بررسی شوند.

بسیاری از مراجعین باردار از پزشک خود سوال می‌کنند که آیا تکرر ادرار در بارداری خطرناک است؟ در جواب این سوال باید بگوییم که تکرر ادرار در بارداری اگر تنها به دلیل اثرات هورمونی و فشار رحم در حال رشد روی مثانه باشد خطرناک نیست. همچنین تکرر ادرار در بارداری عارضه‌‌ای به دنبال نداشته و بعد از به دنیا آمدن نی نی معمولا برطرف می‌گردد. ممکن است بی‌اختیاری ادراری بعد از زایمان باقی بماند به طوری که با عطسه و سرفه مقداری از ادرار از مثانه خارج شود. این مشکل به علت ضعف عضلات کف لگن بوده و همانطور که ذکر شد با ورزش برطرف می‌گردد و کنترل ادرار آسان‌تر می‌شود. 

اما ببینیم در چه مواردی تکرر ادرار بارداری خطرناکه؟ اگر تکرر ادرار در بارداری به دلیلی غیر از بارداری باشد این موضوع باید پیگیری شود. یکی از رایج‌ترین دلایل تکرر ادرار در بارداری عفونت ادراری است. عفونت ادراری با علائمی مانند سوزش ادرار، بی‌اختیاری ادرار، تکرر ادرار، دفع خون در ادرار، تب و لرز و درد پهلو همراه بوده و نیاز به درمان سریع دارد. اگر عفونت ادراری درمان نشود ممکن است به عفونت کلیه و سیستمیک تبدیل شود. درمان عفونت ادرار در بارداری انواع خاصی از آنتی‌بیوتیک است که برای مادر و جنین عارضه‌ای نداشته باشد. به همین دلیل این داروها حتما باید توسط پزشک و پس از معاینه و بررسی وضعیت شما تجویز شوند.

همچنین ممکن است علت تکرر ادرار وجود سنگ در مجاری ادراری باشد. این موارد ممکن است با علائمی مانند درد در ناحیۀ پهلو، پشت و شکم، خون در ادرار و سوزش ادرار در هنگام دفع همراه باشند. سنگ‌های ادراری توسط سونوگرافی و عکسبرداری تشخیص داده می‌شوند و اگر اندازۀ آنها از مقدار مشخصی بزرگتر بشد باید دفع یا از بدن خارج گردند. 

یکی دیگر از علل تکرر ادرار در بارداری دیابت مادر در دوران بارداری است که با علائمی مانند پرنوشی، پر ادراری، قند خون بالا و افزایش نیاز سلول‌ها به قند خود را نشان می‌دهد. در مواردی که پزشک به دیابت مادر یا دیابت بارداری شک می‌کند، آزمایشات لازم مانند قند خون را برای شما درخواست می‌دهد. به محض تشخیص دیابت بارداری، درمان دارویی باید برای مادر آغاز گردد تا عارضه‌ای او و جنین را تهدید نکند.

تکرر ادرار در شب هنگام بارداری

تکرر ادرار در شب هنگام بارداری، که باعث بیدار شدن مکرر از خواب برای رفتن به دستشویی می‌شود، از تغییرات شایع این دوران است. در اوایل بارداری، افزایش جریان خون به کلیه‌ها و تغییرات هورمونی تولید ادرار را افزایش می‌دهند. در ماه‌های پایانی نیز فشار رحم بزرگ‌شده بر مثانه می‌تواند دفعات ادرار شبانه را بیشتر کند.

برای کاهش تکرر ادرار شبانه در بارداری، می‌توانید راهکارهای زیر را امتحان کنید:

• در طول روز به‌اندازه کافی آب بنوشید، اما نزدیک زمان خواب مصرف مایعات را کمی کاهش دهید.
• پیش از خواب مثانه خود را کاملاً تخلیه کنید.
• در ساعات پایانی شب از نوشیدنی‌های کافئین‌دار مانند قهوه و چای پررنگ پرهیز کنید.
• برای کاهش دفعات بیدار شدن، مصرف آب را به‌شدت محدود نکنید؛ زیرا کم‌آبی در بارداری مناسب نیست.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟ اگر تکرر ادرار شبانه با سوزش، درد هنگام ادرار، تب، درد پهلو یا خون در ادرار همراه باشد، باید از نظر عفونت ادراری بررسی شوید. همچنین تشنگی غیرعادی همراه با افزایش حجم ادرار نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

آیا تکرر ادرار در بارداری به جنسیت جنین ارتباط دارد؟

آیا تکرر ادرار و جنسیت جنین ربطی به بهم دارند؟ خیر. در حالی که بعضی معتقدند تکرر ادرار در اوایل بارداری و جنسیت جنین پسر با هم مرتبط است یا نداشتن تکرر ادرار و جنسیت جنین جنین دختر است یا حتی عفونت ادراری و جنسیت جنین بهم مرتبط اند اما چنین نیست. همانطور که عطش زیاد در بارداری و جنسیت جنین نیز بهم ارتباطی ندارند. تنها بزرگ شدن رحم و فشار آوردن بر مثانه است که عامل بروز چنین اتفاقی است. به هر میزان که جنین درشتتری داشته باشید، ممکن است تکرر ادرار بیشتری داشته باشید.

تکرر ادرار از علائم بارداری پسر است یا دختر؟ دوران پر فراز و نشیب بارداری با توجه به تغییرات مختلفی که در بدن مادر ایجاد می کند علائم و نشانه‌های مختلفی را به همراه دارد. معمولا بین مردم براساس علائم مادر نظرات متعددی درمورد جنسیت جنین وجود دارد. در مورد تکرر ادرار در بارداری و ارتباط آن با جنسیت جنین تحقیقات علمی کافی وجود ندارد. داشتن تکرر ادرار و شدت آن معیار مناسبی برای تعیین جنسیت جنین نمی‌باشد.

درمان تکرر ادرار در بارداری چگونه است؟

درمان سریع تکرر ادرار در زنان چگونه است؟ مشکل تکرر ادراردر بارداری را می‌توان با رعایت نکات زیر تا حدی بهبود بخشید:

• تنظیم مصرف مایعات در طول روز : مایعات و نوشیدنی‌ها بهتراست در طول روز مصرف شوند و مصرف مایعات در شب و نزدیک به زمان خواب کمتر شود. نکته مهم این است که مادر باردار نباید برای پیشگیری از تکرر ادرار به طور کامل مصرف مایعات خود را محدود کند زیرا کم آبی برای مادر و جنین مشکلاتی را ایجاد می‌کند.
• کاهش مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار : مصرف مایعات حاوی کافئین مثل چای و قهوه محدود شود.
• تخلیه کامل مثانه و اصلاح عادت‌های ادراری : هنگام ادرار کردن سعی کنید مثانه را به طور کامل تخلیه کنید. برای این کار سعی کنید موقع ادرار کردن رو به جلو خم شوید.
• تمرینات تقویت عضلات کف لگن : ورزش کردن و انجام تمرینات تقویت کننده عضلات کف لگن مانند ورزش Kegel را فراموش نکنید.

 درمان خانگی تکرر ادرار

تکرر ادرار مثل هر عارضه دیگری با توصیه‌های خانگی و گیاهی قابل درمان است. باتوجه به حساسیت‌هایی که دوران حاملگی دارد استفاده از داروهای گیاهی برای درمان تکرر ادرار بارداری توصیه نمی‌شود. رعایت رژیم غذایی سالم یک نوع درمان خانگی تکرر ادرار محسوب می شود. پرهیز از مصرف مواد غذایی تند، شور و نوشیدنی‌های کافئین دار مثال‌هایی از الگوی تغذیه‌ای سالم برای درمان تکرر ادرار هستند.  

چه زمانی برای تکرر ادرار باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علاوه بر تکرر ادرار در  بارداری هنگام ادرار کردن احساس درد یا سوزش دارید، درجه حرارت بدن‌تان بالارفته و تب کرده اید، پشت سرهم نیاز به دستشویی رفتن دارید اما هربار ادرار نتها به صورت چند قطره از بدنتان خارج می شود و یا در ادرارتان خون وجود دارد ممکن است دچار عفونت در سیستم ادراری و تناسلی شده باشید .

توصیه می‌شود در صورت بروز هرکدام از علائم فوق با پزشک خود مشورت کنید و درمان تکرر ادرار بارداری (در صورت همراه بودن با علائم فوق) را جدی بگیرید. عفونت ادراری در صورت عدم درمان می‌تواند عوارضی از جمله زایمان زودرس را به‌همراه داشته باشد.

آیا برای تکرر ادرار در بارداری دارویی وجود دارد؟

برای تکرر ادرار طبیعی در بارداری معمولا داروی خاصی لازم نیست؛ زیرا این وضعیت اغلب به دلیل تغییرات هورمونی، افزایش جریان خون به کلیه‌ها و فشار رحم بر مثانه ایجاد می‌شود. مصرف خودسرانه داروهای کاهش‌دهنده ادرار یا داروهای مثانه نیز در دوران بارداری توصیه نمی‌شود.

اگر تکرر ادرار ناشی از بیماری‌هایی مانند عفونت ادراری باشد، پزشک با توجه به علت مشکل و شرایط بارداری، درمان مناسب را تجویز می‌کند. در صورت ابتلا به عفونت ادراری، ممکن است به آنتی‌بیوتیک سازگار با بارداری نیاز باشد. اگر علت تکرر ادرار مثانه بیش‌فعال باشد، انتخاب روش درمان باید با ارزیابی پزشک انجام شود.

برای کاهش تکرر ادرار طبیعی در بارداری می‌توانید در طول روز به‌اندازه کافی مایعات بنوشید، مصرف نوشیدنی‌ها را نزدیک زمان خواب کمی کاهش دهید و از نوشیدنی‌های کافئین‌دار پرهیز کنید. اگر تکرر ادرار با سوزش، تب، درد پهلو یا خون در ادرار همراه است، برای بررسی عفونت ادراری به پزشک مراجعه کنید.

تکرر ادرار بعد از زایمان چه زمانی برطرف می‌شود؟

تکرر ادرار بعد از زایمان معمولا طی چند روز تا چند هفته کاهش پیدا می‌کند؛ زیرا بدن به‌تدریج مایعات اضافی دوران بارداری را دفع می‌کند و فشار رحم بر مثانه از بین می‌رود. بااین‌حال، مدت بهبود در هر فرد متفاوت است و عواملی مانند نوع زایمان، تورم بافت‌های لگن و وضعیت عضلات کف لگن می‌توانند بر آن تأثیر بگذارند.

اگر تکرر ادرار ادامه پیدا کند یا با سوزش، درد، تب، احساس تخلیه‌نشدن مثانه یا مشکل در دفع ادرار همراه باشد، لازم است برای بررسی عفونت ادراری یا اختلال عملکرد مثانه به پزشک مراجعه کنید. همچنین ناتوانی در ادرار کردن پس از زایمان نیازمند ارزیابی فوری است.

اگر تکرر ادرار با نشت ادرار هنگام سرفه، عطسه یا خندیدن همراه باشد، تمرینات عضلات کف لگن ممکن است کمک‌کننده باشند؛ البته بهتر است انجام آن‌ها با راهنمایی پزشک یا فیزیوتراپیست کف لگن باشد.

چه زمانی برای تکرر ادرار در بارداری باید به پزشک مراجعه کنیم؟

تکرر ادرار در بارداری اغلب طبیعی است؛ اما اگر با علائم غیرمعمول همراه شود، ممکن است نشانه عفونت ادراری، افزایش قند خون یا اختلال در تخلیه مثانه باشد. در شرایط زیر، بررسی پزشکی ضروری است.

تکرر ادرار همراه با تب و درد پهلو

اگر تکرر ادرار با تب، لرز، درد پهلو یا کمر و تهوع همراه باشد، احتمال عفونت کلیه مطرح است. این وضعیت در بارداری به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد؛ زیرا عفونت کلیه می‌تواند عوارضی برای مادر و بارداری ایجاد کند.

تکرر ادرار همراه با خون در ادرار

مشاهده خون در ادرار، حتی بدون درد یا سوزش، طبیعی نیست و باید بررسی شود. عفونت ادراری، سنگ کلیه و برخی مشکلات دیگر می‌توانند باعث این علامت شوند؛ بنابراین بهتر است در صورت مشاهده خون، در همان روز با پزشک تماس بگیرید.

تکرر ادرار همراه با تشنگی شدید و افزایش حجم ادرار

اگر علاوه بر تکرر ادرار، تشنگی غیرعادی دارید و هر بار حجم زیادی ادرار دفع می‌کنید، لازم است از نظر افزایش قند خون و دیابت بارداری بررسی شوید. این علائم به‌تنهایی برای تشخیص دیابت کافی نیستند و ممکن است به آزمایش قند خون نیاز باشد.

مشکل در تخلیه ادرار یا ناتوانی در ادرار کردن

احساس تخلیه‌نشدن کامل مثانه، دشواری در شروع ادرار یا دفع مقدار بسیار کم ادرار با وجود احساس پُری مثانه، نیازمند بررسی پزشکی است. اگر با وجود پُری و درد مثانه اصلاً نمی‌توانید ادرار کنید، فوراً به مرکز درمانی مراجعه کنید. احتباس ادرار در بارداری نباید نادیده گرفته شود.

بی‌اختیاری ادرار در بارداری

بی‌اختیاری ادرار در بارداری به صورت نشت ادرار حین خندیدن، سرفه کردن، بلند کردن اجسام سنگین و یا در مسیر رسیدن به دستشویی تعریف می‌شود. در سه ماهه سوم بارداری با افزایش رشد جنین فشار رحم بر روی مثانه بیش‌تر می‌شود. عضلات کنترل کننده خروج ادرار از مثانه تحت تاثیر تغییرات هورمونی مربوط به بارداری، زایمان و همچنین تحمل فشار رحم ضعیف می‌شود و بی اختیاری ادرار بوجود می‌آید. بی اختیاری ادرار ناشی از بارداری بعد از زایمان رفع می‌شود.

برای پیشگیری از نشت ادرار توصیه می‌شود برنامه رفتن به دستشویی خود را تنظیم کنید و نگذارید مثانه بیش از حد پرشود. استفاده از پد بهداشتی جذب کننده ادرار برای ساعاتی در روز مفید است. انجام ورزش KegeI یکی از راه‌های پیشگیری و درمان بی‌اختیاری ادرار است. برای انجام ورزش کگل باید عضلات کف لگن را به طور متناوب به مدت ده ثانیه منقبض کرده وسپس رها کرد. عضلات کف لگن در واقع همان عضلاتی هستند که فرد اگر حین ادرار کردن بخواهد جلوی خروج ادرار را بگیرد سفت می‌کند. خانم‌ها میتوانند روزهای اول با انجام 3 الی 4 مرتبه ورزش کگل را شروع کرده و در روزهای بعد تعداد دفعات انجام آن را افزایش دهند. 

نکات پایانی

تکرر ادرار در بارداری یکی از تغییرات شایع این دوران است که معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی، افزایش فعالیت کلیه‌ها و فشار رحم بر مثانه ایجاد می‌شود. این وضعیت ممکن است از هفته‌های ابتدایی بارداری شروع شود و در ماه‌های پایانی دوباره افزایش پیدا کند. تکرر ادرار به‌تنهایی نشانه خطر یا شاخصی برای تعیین جنسیت جنین نیست؛ اما اگر با علائمی مانند سوزش ادرار، تب، درد پهلو، خون در ادرار یا تشنگی شدید همراه باشد، باید برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید. برای مدیریت این وضعیت، مایعات کافی در طول روز بنوشید و از محدود کردن شدید مصرف آب خودداری کنید.

منبع :

NHS