در هفته چهارم بارداری چه می‌گذرد؟ | علائم و توصیه‌ها

مهر ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
هفته چهارم بارداری

درحالی‌که ممکن است در هفته چهارم بارداری شما هنوز از باردار بودن خود مطلع نشده باشید، در این هفته کودک شما دیگر خانه خود را برای طی کردن کل دوران بارداری، پیدا کرده است. کودک شما در این هفته یک توپ سلولی است که بلاستوسیت نام دارد و خود را از طریق لوله‌های های فالوپ به رحم رسانده است. در این هفته، کودک آینده شما در دیواره رحم لانه گزینی می‌کند و در تمام طول بارداری در این مکان، به زندگی خود ادامه می‌دهد. در ادامه با مهمترین وقایع و علائم هفته چهارم بارداری آشنا خواهید شد و درباره مراقبت‌های هفته چهارم بارداری اطلاعات بیشتری کسب می‌کنید.

جنین در هفته چهارم بارداری چه شکلی است؟

اندازه جنین در هفته چهارم بارداری بسیار کوچک است، اما جالب اینجاست که بسیاری از ویژگی‌های فرزند شما نظیر رنگ چشم، رنگ مو، جنسیت و بسیاری موارد دیگر، قبلاً توسط کروموزوم‌های او مشخص و نهایی شده‌اند و قابل تغییر نیستند. معمولاً از هفته چهارم تا هفته پنجم بارداری قلب بچه تشکیل میشه اما ضربان قلب جنین تا حدود هفته ششم بارداری قابل تشخیص نیست. 

جنین در این روزها یک توپ سلولی است که وقتی خود را به رحم می‌رساند، به‌سرعت تقسیم می‌شود و دو گروه از سلول‌ها را تشکیل می‌دهد. یک گروه به رویان تبدیل می‌شوند و گروه دیگر، جفت جنین را تشکیل می‌دهند. جفت وظیفه تغذیه جنین و دفع مواد زاید او را در طول بارداری بر عهده خواهد داشت.

رویان در هفته چهارم بارداری دارای سه لایه مجزا از سلول است که هر لایه قسمت‌های تخصصی متمایزی را در بدن کودک تشکیل خواهند داد:

لایه خارجی رویان : اکتودرم

لایه اکتودرم بعدها به بخش‌های زیر در بدن کودک تمایز خواهد یافت:

  • سیستم عصبی و مغز
  • بیرونی‌ترین لایه پوست
  • مو
  • عدسی چشم
  • سلول‌های رنگی
  • ناخن ها
  • غدد پستانی و غدد عرق
  • مینای دندان

لایه میانی : مزودرم

لایه مزودرم بعدها به بخش‌های زیر در بدن کودک تمایز خواهد یافت:

  • قلب
  • سلولهای لنفاوی
  • اندامهای جنسی
  • اسکلت بدن و عضلات
  • بافت همبند
  • دستگاه ادراری
  • لایه درم پوست
  • کلیه‌ها و طحال

لایه داخلی : آندودرم

لایه آندودرم بعدها به بخش‌های زیر در بدن کودک تمایز خواهد یافت:

  • ریه ها
  • کبد
  • لوزالمعده
  • حلق
  • معده
  • مثانه
  • تیروئید و پاراتیروئید
  • روده ها
  • پوشش مجرای ادرار

در هفته چهارم بارداری کیسه آمنیوتیک (که به آن کیسه آب نیز گفته می شود) در اطراف جنین شکل می‌گیرد. کیسه زرده نیز در هفته چهارم بارداری وجود دارد که بعداً به روده کودک در حال رشد شما تبدیل می‌شود.

جنین در هفته چهارم بارداری چه شکلی است؟

علائم هفته چهارم بارداری چیست؟

الآن تقریباً یک هفته از لقاح گذشته است؛ بنابراین شما هنوز در اوایل راه هستید و نباید انتظارات تغییرات زیادی را داشته باشید. بااین‌وجود معمولاً ممکن است در این هفته، علائم زیر را تجربه کنید:

درد پریودی 

برخی از زنان در این زمان، علائمی شبیه به سندروم پیش از قاعدگی (PMS) را تجربه می‌کنند، نظیر نوسانات خلقی و نفخ. همچنین ممکن است دردی شبیه به درد پریودی در هفته چهارم بارداری احساس کنید که با فشار و گرفتگی شکم همراه است. پستان‌هایتان نیز ممکن است کمی حساس‌تر و بزرگ‌تر شود. به همین دلیل، هر لحظه منتظر این هستید که پریود شوید؛ اما اگر باردار باشید، در این هفته به دلیل عقب افتادن پریود، به باردار بودن خود شک خواهید کرد. 

لکه بینی 

همان‌طور که در بخش قبل گفتیم، تخم لقاح یافته که اکنون به توپ سلولی بلاستوسیت تبدیل شده است، در هفته 4 بارداری خود را به رحم متصل می‌کند که به این فرایند لانه گزینی گفته می‌شود. در 25% از زنان این فرایند، به ترشح صورتی در هفته چهارم بارداری منجر می‌شود که معمولاً کمی جلوتر از زمان مورد انتظار قاعدگی‌تان رخ می‌دهد. گاهی هم لکه بینی در هفته چهارم بارداری ممکن است به رنگ قرمز روشن یا قهوه‌ای روشن باشد؛ به همین دلیل ممکن است شما این خونریزی را با قاعدگی اشتباه بگیرید. لکه بینی در هفته چهارم بارداری جای نگرانی ندارد، مگر اینکه شرایطی غیر عادی داشته باشد.

سایر علائم هفته چهارم بارداری

سایر علائم هفته چهارم بارداری عبارتند از:

  • خستگی
  • حالت تهوع
  • تکرر ادرار
  • قوی شدن حس بویایی و چشایی
  • هوس‌های غذایی یا تنفر از غذا

برخی از زنان نیز ممکن است هیچ یک از علائم هفته چهارم بارداری را نداشته باشند. 

هفته چهارم بارداری بتا باید چند باشه؟

در حدود 6 تا 12 روز بعد از لقاح یعنی در هفته دوم بارداری سطح هورمون hCG یا همان هورمون گنادوتروپین کوریونیک انسانی در بدنتان شروع به افزایش می‌کند. اما در هفته چهارم بارداری هنوز سطح هورمون بتا HCG به‌قدری افزایش نیافته است که بتوانید از طریق تست حاملگی به‌ویژه تست بارداری خانگی و بیبی چک باردار بودن خود را تشخیص دهید.  

هورمون hCG به کورپوس لوتئوم (باقیمانده فولیکولی که تخمک را آزاد کرده است)، پیام می‌دهد که تا زمان شکل‌گیری جفت که در حوالی هفته هشتم بارداری اتفاق می‌افتد، هورمون‌های پروژسترون و استروژن تولید کند. این هورمون‌ها به حفظ سلامت بارداری کمک می‌کنند.

مراقبت‌های هفته چهارم بارداری

مراقبت های هفته چهارم بارداری

یک سبک زندگی سالم را آغاز کنید

سیگار را ترک کنید و نوشیدنی‌های الکلی را با آب و سایر نوشیدنی‌های سالم جایگزین کنید تا به جلوگیری از تولد زودرس و سایر نقایص هنگام تولد کمک کنید. خیلی خوب است اگر خودتان سیگار نمی‌کشید؛ اما باید بدانید اگر اطرافیانتان نیز سیگار بکشند، برای جنینتان خطرناک خواهد بود. تحقیقات اخیر نشان داده است که قرار گرفتن در معرض دود دست دوم می‌تواند خطر سقط جنین، تولد نوزادان کم‌وزن، بارداری خارج رحمی و سایر عوارض را افزایش دهد. همچنین از غذاهای مناسب برای هفته چهارم بارداری استفاده کنید. علاوه بر این، سعی کنید بیشتر استراحت کنید و سطح استرس خود را پایین نگه دارید.

فعالیت بدنی داشته باشید

یکی دیگر از اصولی که باید در مراقبت‌های هفته چهارم بارداری لحاظ شود، داشتن فعالیت بدنی منظم است. در صورت تأیید پزشک، به ورزش خود ادامه دهید. بیشتر خانم‌ها تا زمانی که عوارضی نداشته باشند می‌توانند به ورزش مورد علاقه خود ادامه دهند. اگر قبلاً ورزش نمی‌کردید، بعد از مشورت با پزشک، می‌توانید فعالیت‌های ملایمی مانند شنا، حرکات کششی و پیاده روی در بارداری را شروع کنید. بارداری و زایمان فرایند سخت و پیچیده‌ای است که هرچه بدن فرد آماده‌تر باشد، راحت‌تر خواهد بود. 

در هفته چهارم بارداری چی بخوریم؟

ویتامین D را فراموش نکنید

بیشترین بخش از ویتامین D مورد نیاز شما از خورشید یا از طریق خوردن لبنیات در بارداری تأمین می‌شود. اگر گیاهخوار هستید یا به هر دلیلی، لبنیات مصرف نمی‌کنید، باید ویتامین D خود را از منابع دیگر تأمین کنید. دلیل آن، این است که ویتامین D برای حفظ سلامت دندان‌ها و ساختار استخوان‌ها ضروری است؛ به‌علاوه به شما در جذب کلسیم کمک می‌کند. شما می‌توانید ویتامین D مورد نیاز خود را از طریق ماهی ساردین، شیر و آب پرتقال غنی‌شده و زرده تخم مرغ تأمین کنید. برخی از زنان باردار هم ممکن است به مکمل ویتامین دی در بارداری نیاز داشته باشند. 

چربی های سالم مصرف کنید

کودک شما به چربی نیاز دارد به‌ویژه چربی‌های ضروری مانند اسیدهای چرب امگا 3؛ اصلاً به همین علت است که به آنها چربی‌های ضروری گفته می‌شود. DHA ، یکی از انواع چربی‌های امگا 3 است که در تکامل مغز و شبکیه چشم انسان، نقش اساسی دارد. DHA را می‌توانید از طریق مصرف ماهی‌های روغنی مانند ماهی قزل‌آلا، ساردین یا تخم مرغ‌های غنی‌شده با DHA ، دریافت کنید. گاهی هم ممکن است پزشکتان برای شما مکمل تجویز کند.

ویتامین ها و مواد معدنی را فراموش نکنید

از غذاهای مناسب برای هفته چهارم بارداری میوه، سبزیجات و غلات کامل است؛ زیرا مقدار فراوانی ویتامین و سایر مواد مغذی مورد نیاز بدن شما و کودکتان را تأمین می‌کند. ویتامین‌های دوران بارداری‌تان را نیز به‌طور منظم مصرف کنید؛ ازجمله 400 میکروگرم اسید فولیک روزانه که مصرف آن برای کاهش خطر نقایص لوله عصبی جنین الزامی است.

غذاهای سرشار از آهن (مانند اسفناج و غلات) که به جلوگیری از کم خونی کمک می‌کنند و غذاهای سرشار از کلسیم (مانند شیر، پنیر و ماست) که به سلامت استخوان‌ها، سیستم قلبی عروقی، اعصاب و ماهیچه‌ها کمک می‌کنند نیز، از غذاهای مناسب برای هفته چهارم بارداری هستند.