لیزر موهای زائد در دوران بارداری | عوارض برای مادر و جنین
لیزر موهای زائد در دوران بارداری توسط متخصصان توصیه نمیشود. حساسیت پوست در دوران بارداری جذب پرتوهای یونیزه توسط پوست و عدم امکان استفاده از پمادهای بیحس کننده تنها برخی از دلایل این ممنوعیت هستند. توصیه میشود لیزر موهای زائد را به بعد از این دوران موکول کنید. در این مقاله از مجله سلامت گهواره در مورد لیزر موهای زائد در دوران بارداری و عوارض آن توضیح خواهیم داد. همچنین عوارض احتمالی لیزر برای جنین را هم بررسی می کنیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
آیا لیزر برای زن باردار خطرناک است؟
لیزر موهای زائد در دوران بارداری، اعم از لیزر موهای زائد شکم، چانه، زیر بغل یا لیزر بیکینی در ماه اول بارداری توسط هیچ یک از پزشکان پوست و متخصصان لیزر درمانی توصیه نمیشود. اما اگر باردار نیستید و نگرانی شما در مورد این است که آیا لیزر بیکینی برای بارداری ضرر دارد؟ باید بگوییم که از بردن موهای زائد به روش لیزر پیش از بارداری خطری شما را تهدید نمیکند.
لیزر بیکینی برای بارداری ضرر دارد؟
بهطور کلی شواهد علمی قطعی مبنی بر آسیب مستقیم لیزر بیکینی به جنین وجود ندارد، اما به دلیل نبود مطالعات کافی، اغلب پزشکان انجام آن را در دوران بارداری توصیه نمیکنند. لیزر بیکینی میتواند برای مادر باعث افزایش خطر سوختگی، التهاب، تیرگی پوست و درد بیشتر شود؛ زیرا در بارداری بهدلیل تغییرات هورمونی، پوست ناحیه تناسلی حساستر از حالت عادی است. از سوی دیگر، هرچند اشعه لیزر به عمق رحم نمیرسد، اما به علت نگرانیهای احتمالی درباره سلامت جنین و اثرات غیرمستقیم ناشناخته، اصل احتیاط در پزشکی رعایت میشود.
بهویژه لیزر بیکینی در ماه اول بارداری که همزمان با آغاز شکلگیری اندامهای حیاتی جنین است، حساسیت بیشتری دارد. در این دوره احتمال سقط جنین بالاتر بوده و هر عامل استرسزا، دردناک یا ناشناخته میتواند برای مادر و جنین ریسکزا تلقی شود. به همین دلیل، توصیه متخصصان این است که لیزر بیکینی و سایر روشهای لیزری تا بعد از زایمان یا حداقل پایان بارداری به تعویق انداخته شود و در این مدت از روشهای ایمنتر مانند اصلاح سطحی استفاده گردد.
خطرات احتمالی لیزر برای جنین
در حال حاضر مدرک علمی قطعی و مستقیم که نشان دهد لیزر موهای زائد بهطور مستقیم به جنین آسیب میزند، وجود ندارد؛ اما نکته مهم این است که مطالعات گسترده و کنترلشده روی زنان باردار انجام نشده است. به همین دلیل، جامعه پزشکی نمیتواند با قطعیت ایمن بودن لیزر در بارداری را تأیید کند و اصل احتیاط را در نظر میگیرد. با توجه به اینکه اطلاعات کمی در مورد آسیب اشعه لیزر به جنین وجود دارد، لذا استفاده از هر گونه روشهای درمان با لیزر در دوران بارداری از سوی پزشک ممنوع است.
از نظر تئوری، اشعه لیزر به لایههای سطحی پوست نفوذ میکند و به رحم یا جنین نمیرسد، اما نگرانیها درباره اثرات غیرمستقیم آن مطرح است. هر چند پزشکان از تاثیر گذاری لیزر بر روی جنین اطمینان کافی ندارند. اما درد و استرس ناشی از لیزر، افزایش دمای موضعی پوست، و واکنشهای التهابی میتوانند بهصورت غیرمستقیم روی بدن مادر اثر بگذارند و این تغییرات ممکن است در شرایط حساس بارداری، بهویژه در سهماهه اول، برای جنین مطلوب نباشند.
علاوه بر این، تغییرات هورمونی بارداری باعث حساستر شدن پوست میشود و احتمال سوختگی یا التهاب شدید را افزایش میدهد که میتواند باعث نیاز به درمان دارویی شود؛ مصرف برخی داروها نیز در بارداری محدودیت دارد. همچنین در فرایند لیزر موهای زائد در دوران بارداری این احتمال وجود دارد که پرتوهای غیر یونیزه به وسیله بافتهای اطراف ناحیه جذب شوند.
در نتیجه، اگرچه شواهد علمی مبنی بر آسیب مستقیم لیزر به جنین وجود ندارد، اما به دلیل کمبود تحقیقات کافی، احتمال خطرات ناشناخته رد نمیشود. به همین علت، بیشتر پزشکان توصیه میکنند انجام لیزر موهای زائد تا پس از زایمان به تعویق بیفتد تا سلامت جنین بدون ریسک حفظ شود.
عوارض و خطرات لیزر برای زن باردار
- استفاده از پمادهای بیحسکننده برای کنترل درد ناشی از لیزر در دوران بارداری توصیه نمیشود. زیرا این پمادها به طور کامل جذب پوست و بدن میشوند و پزشکان صلاح نمیدانند که این پمادها در دوران بارداری استفاده شوند.
- پوست بدن نیز در دوران حاملگی بسیار حساس است و لیزر موهای زائد احتمال دارد به بروز درد، قرمزی، خارش و مشکلات پوستی منجر شود.
- با توجه به اینکه لیزر موهای زائد در چند جلسه انجام میشود و ممکن است این جلسات تا پایان بارداری نیز ادامه ادامه داشته باشند و از آنجا که پوست بدن در مراحل پایانی بارداری حساستر است، لذا لیزر دردآور خواهد بود.
- در مرحلههای پایانی بارداری دراز کشیدن و نشستن در زمان انجام لیزر دشوارتر میشود.
- الگوی رشد موها ممکن است در دوران بارداری تغییر کند. تغییرات هورمونی در دوران حاملگی میتواند موجب تحریک رشد فولیکولهای خفته مو و کوتاه شدن چرخه رشد موها شود و این تغییرات ممکن است تأثیرات لیزر را از بین ببرد.
- تغییرات هورمونی در دوران بارداری میتواند منجر به رشد سریع و مجدد موهای زائد شود.
- لیزر میتواند باعث انقباضات ماهیچهها شود؛ مخصوصا وقتی بر روی شکم و ران ها انجام میشود.
- اندام هایی مثل سینه ها و ناحیه بیکینی در دوران بارداری و مخصوصا در ماه های آخر بسیار حساس هستند و تحمل بیمار در حین لیزر موهای زائد بسیار کمتر از حالت عادی است و قطعا مشکلاتی را به دنبال خواهد داشت.
به نقل از healthline
پزشکان و متخصصان پوست معمولاً به زنان توصیه میکنند که در دوران بارداری از انجام لیزر موهای زائد خودداری کنند، زیرا هیچ مطالعهای انجام نشده که ثابت کند این روش برای مادر و نوزاد ایمن است.
Doctors and dermatologists usually advise women to avoid laser hair removal during pregnancy because no studies have been done to prove that it’s safe for mothers and babies.
در حالت کلی و غیر از بارداری، لیزر موهای زائد بدن روش بسیار ایمنی است، اما بسیاری از پزشکان از خانمهای باردار میخواهند که این کار را تا بعد از زایمان و بعد از تولد ني ني به تاخیر بیندازند و از انجام لیزر موهای زائد بیکینی در دوران بارداری یا لیزر هر قسمت دیگری بدن در زمان بارداری خودداری کنند؛ زیرا از آنجا که اطلاعات کمی در مورد آسیب اشعه لیزر به جنین وجود دارد، لذا استفاده از هر گونه روشهای درمان با لیزر، در دوران حاملگی ممنوع است.
از نظر علمی، سه ماهه اول از هر نظر حساسترین و مهمترین سه ماهه در دوران بارداری است؛ در این دوره جنین در حال شکلگیری، کامل شدن اندامها و رشد اولیه است و خطر سقط جنین نیز بالاتر از سایر مراحل بارداری محسوب میشود. هر عامل خارجی ناشناخته، حتی اگر مستقیماً به رحم نرسد، میتواند بهطور غیرمستقیم بر سلامت جنین اثر بگذارد.
علاوه بر این، تغییرات هورمونی شدید در بارداری باعث حساستر شدن پوست مادر میشود و احتمال بروز عوارضی مانند سوختگی، لکهای پوستی، تیرگی یا التهاب بعد از لیزر را افزایش میدهد. به همین دلایل، پزشکان ترجیح میدهند تا مشخص شدن شواهد علمی قطعی، اصل احتیاط رعایت شود و لیزر موهای زائد به پس از پایان بارداری موکول گردد.
دلایل ممنوع بودن یا سخت بودن لیزر در دوره بارداری
| جنبه مورد بررسی | وضعیت در دوران بارداری | شرح دلیل و عوارض احتمالی |
| ایمنی جنین | توصیه نمیشود و ممنوع است. | اطلاعات کافی و اطمینان بخش در مورد آسیب اشعه لیزر (پرتوهای غیر یونیزه) به جنین وجود ندارد. پزشکان استفاده از هر گونه لیزر را در این دوران ممنوع میدانند. |
| جذب پرتوها | احتمال جذب وجود دارد. | پرتوهای غیر یونیزه لیزر ممکن است توسط بافتهای اطراف ناحیه مورد نظر جذب شوند. |
| پمادهای بیحسکننده | توصیه نمیشود. | این پمادها کاملاً جذب پوست و بدن میشوند و استفاده از آنها در دوران بارداری توسط پزشکان صلاح دانسته نمیشود. |
| حساسیت پوستی | پوست حساستر میشود. | پوست بدن در بارداری حساستر است و لیزر میتواند به بروز درد، قرمزی، خارش و مشکلات پوستی منجر شود. |
| درد فیزیکی و مراحل درمان | افزایش درد و دشواری | به دلیل حساستر شدن پوست در مراحل پایانی بارداری و سختتر شدن دراز کشیدن/نشستن، تحمل بیمار برای جلسات لیزر کاهش مییابد. |
| تغییر الگوی رشد مو (هورمونها) | کاهش اثربخشی لیزر | تغییرات هورمونی میتواند فولیکولهای خفته را تحریک کرده و چرخه رشد موها را کوتاه کند که تأثیر لیزر را از بین میبرد. |
| انقباضات ماهیچهای | احتمال ایجاد انقباض | لیزر میتواند باعث انقباضات ماهیچهها شود، به ویژه وقتی روی نواحی شکم و رانها انجام میشود. |
| حساسیت اندامهای خاص | تحمل پایین | اندامهایی مانند سینهها و ناحیه بیکینی در دوران بارداری بسیار حساس شده و تحمل بیمار در حین لیزر کمتر از حالت عادی است. |
آیا امکان لیزر موهای زائد در دوران شيردهی وجود دارد؟
به جز نگرانی در مورد لیزر موهای زائد در دوران بارداری، لیزر در دوران شیردهی نیز دغدغه مادرانی است که فارغ شدهاند و میخواهند به کمک لیزر از شر موهای زائد بدن خود خلاص شوند. باید بگوییم که طبق تحقیقات موجود هیچ گواهی مبنی بر تاثیر منفی لیزر موهای زائد در دوران شیردهی و خطر آن برای مادر و نوزاد وجود ندارد. با این حال بسیاری از مراکز لیزر از انجام لیزر برای زنان در دوران شیردهی امتناع می کنند و نیاز است که گواهی پزشک مبنی بر این کار صادر شود.
به طور کلی اگر در دوران شیردهی هستید، انجام لیزر موهای زائد برای شما توصیه نمیشود. اگرچه هیچ شواهد علمی وجود ندارد که نشاندهنده رابطهی بین این روش با مضراتی احتمالی برای کودک شیرخوار باشد، اما بهتر است در این دوران تحت هیچ روش لیزری و تشعشعی قرار نگیرد. در واقع بسیاری از پزشکان اجازه نمیدهند که در دوران شیردهی از روش لیزر موهای زائد استفاده کنید، زیرا بدن مادران شیرده مملو از هورمون است و انجام این روش عوارضی را در پی خواهد داشت.
بد نیست بدانید که انجام روش لیزر موهای زائد در زمان شیردهی میتواند سبب تغییراتی در تولید ملانین در بدن و نیز منجر به تجمع بیشازحد یا کمترین مقدار تجمع رنگدانهها شود.
چرا لیزر موهای زائد برای زنان شیرده توصیه نمی شود؟
کرمهای بیحسی مانند پمادهای بیحسی موضعی که برای کاهش درد بعد از لیزر استفاده میشود میتوانند از طریق خون وارد شیر شود؛ بنابراین بهتر است که لیزر موهای زائد را تا بعد از پایان دورهی شیردهی به تعویق بیندازید.
لازم است همین جا به این نکته اشاره کنیم که برخی موارد منع استفاده از لیزر در دوران شیردهی وجود دارد. برای مثال مصرف برخی از آنتی بیوتیکها و سایر داروها در دوران شیردهی، میتوانند حساسیت پوست را به نور خورشید و نور لیزر، هیپرپیگمانتاسیون یا همان تیره شدن پوست و بروز لکه های تیره بر روی آن (از جمله آفتاب سوختگی)، هیپوپیگمانتاسیون (کمرنگ شدن پوست به دلیل آسیب پوستی) و احتمالاً سایر مشکلات و آسیب های مرتبط با پوست را افزایش دهند.
البته باید به این نکته نیز اشاره کنیم که بر اساس نظر و یافتههای چندین منبع متخصص شیردهی هرگز به عنوان منع استفاده از لیزر درمانی در نظر گرفته نمیشود و به نظر آنها لیزر موهای زائد در دوران بارداری و شیردهی دو مقوله کاملا جدا و منفک از هم هستند. اما با این حال توصیه میکنیم به خاطر سلامت تغذیه نوزاد شیرخوار خود، در دوران شیردهی هم سراغ لیزر کردن موهای زائد نروید.
جایگزینهای لیزر موهای زائد در بارداری
۱) اصلاح با تیغ
- سریع، درد کم و بدون استفاده از اشعه یا مواد شیمیایی.
- مناسب برای نواحی حساس مانند بیکینی و زیر بغل.
۲) موبرهای شیمیایی مخصوص پوست حساس
- بدون ایجاد حرارت و اشعه، میتوان موها را حل کرد.
- استفاده کوتاهمدت، راحت و بدون درد نسبت به لیزر.
۳) اپیلاسیون با موم سرد
- بدون گرما و اشعه، پوست کمی تحریک میشود اما موقت است.
- مزیت نسبت به لیزر: ریسک اثرات نامعلوم روی جنین ندارد.
۴) موچین یا کندن دستی موها
- کنترل دقیق و بدون مواد شیمیایی یا حرارت.
- مناسب برای نقاط کوچک و محدود.
۵) برس یا کرمهای موبر طبیعی
- ترکیبات گیاهی و ملایم، حساسیت پوست کمتر است.
- بدون اشعه و بدون خطر برای جنین، استفاده موقت و ایمن.
تمام این روشها موقت هستند اما در دوران بارداری ایمنتر از لیزر محسوب میشوند و میتوانند تا پایان بارداری جایگزین شوند.
کلام آخر
اگر به فکر انجام لیزر موهای زائد در دوران بارداری هستید، توصیه میکنیم از فکر آن بیرون بیایید و تا بعد از زایمان آن را به تاخیر بیاندازید و از روش مطمئن دیگری برای خلاصی از موهای زائد بدن خود استفاده کنید. اگر هم باردار بودهاید و از بارداری خود مطلع نبودهاید و لیزر کردهاید، نگرانی به خود راه ندهید و تنها موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.
سوالات متداول
به دلیل کمبود شواهد علمی و حساسیت پوست و جنین، توصیه میشود تا بعد از زایمان از لیزر بیکینی خودداری شود.
خطر مستقیم ثابت نشده، اما به علت عدم تحقیقات کافی و امکان اثرات غیرمستقیم، انجام لیزر در بارداری توصیه نمیشود.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.