اولین سونوگرافی بارداری و نکات مهمی که باید بدانید!
بهترین زمان اولین سونوگرافی بارداری بین هفته 6 تا 8 بارداری است. این دوره زمانی است که میتوان بارداری داخل رحم را تایید کرد، ضربان قلب جنین را بررسی و سن بارداری را دقیقتر مشخص کرد. تاریخ اولین سونوگرافی بارداری بسته به شرایط مادر ممکن است کمی متفاوت باشد. بسیاری از مادران میپرسند اولین سونوگرافی بارداری را هفته چندم باید رفت و چه آمادگیهایی برای انجام آن لازم است. در این مقاله از مجله سلامت گهواره، به تمام نکات مهم درباره اولین سونوگرافی بارداری پاسخ میدهیم تا با خیال راحتتری برای آن آماده شوید.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
- دلایل انجام اولین سونوگرافی بارداری
- چرا اولین سونوگرافی اهمیت دارد؟
- انواع سونوگرافی در اوایل بارداری
- اولین سونوگرافی بارداری شکمی است یا واژینال؟ کدام بهتر است؟
- در اولین سونوگرافی بارداری چه چیزهایی مشخص میشود؟
- آمادگیهای لازم قبل از اولین سونوگرافی بارداری
- تفسیر نتایج اولین سونوگرافی بارداری
- با خیال راحت به استقبال اولین سونوگرافی بارداری بروید
- منابع
دلایل انجام اولین سونوگرافی بارداری
اولین سونوگرافی بارداری فقط بهمنظور بررسی تصویر جنین نیست. این بررسی، نقش مهمی در اطمینان از سلامت مادر و روند طبیعی بارداری دارد. پزشکان برای اهداف زیر انجام آن را توصیه میکنند:
- تایید بارداری داخل رحم یا بارداری خارجرحمی
- تعیین سن دقیق بارداری و محاسبه تاریخ تقریبی زایمان
- بررسی وجود ضربان قلب جنین
- تشخیص بارداری چندقلویی
- بررسی علت درد یا خونریزی در اوایل بارداری
به طور خلاصه، هدف اولین سونوگرافی بارداری ایجاد اطمینان از مسیر طبیعی بارداری است.
چرا اولین سونوگرافی اهمیت دارد؟
اولین سونوگرافی بارداری نقطه شروع ارزیابی دقیق وضعیت جنین و سلامت بارداری است. همچنین یکی از مهمترین معاینات پزشکی سه ماهه اول محسوب میشود. در این مرحله، طبیعی بودن روند رشد اولیه بررسی میشود؛ موضوعی که پایه برنامهریزی مراقبتهای بعدی را شکل میدهد.
طبق سایت MayoClinic
سونوگرافی در اوایل بارداری میتواند بارداری را تایید کند، ضربان قلب جنین را بررسی کند و مشخص کند چه مدت از بارداری گذشته است.
Ultrasound in early pregnancy can help confirm the pregnancy, check the baby's heartbeat and determine how far along you are.
به همین دلیل، انجام اولین سونوگرافی در زمان مناسب نهتنها از نظر پزشکی اهمیت دارد، بلکه میتواند نگرانیهای هفتههای ابتدایی بارداری را نیز کاهش دهد.

انواع سونوگرافی در اوایل بارداری
در سهماهه اول، بسته به سن بارداری و شرایط مادر، پزشک ممکن است از یکی از روشهای زیر استفاده کند. هر کدام از انواع سونوگرافی بارداری کاربرد و دقت متفاوتی دارند که در ادامه بررسی خواهیم کرد:
| نوع سونوگرافی | نحوه انجام | بهترین زمان استفاده | کاربرد اصلی |
| سونوگرافی واژینال (Transvaginal) | پروب باریک داخل واژن قرار میگیرد | هفته ۵ تا ۸ | تشخیص زودهنگام بارداری، مشاهده ضربان قلب، بررسی بارداری خارجرحمی |
| سونوگرافی شکمی (Abdominal) | پروب روی پوست شکم حرکت داده میشود | بعد از هفته ۷ تا ۸ | بررسی وضعیت کلی جنین و رحم |
| سونوگرافی داپلر (در موارد خاص) | جریان خون با امواج خاص بررسی میشود | در صورت نیاز پزشکی و بعد از سه ماهه اول | ارزیابی جریان خون جنین یا جفت |
در اوایل بارداری، انتخاب نوع و تاریخ اولین سونوگرافی بارداری به شرایط مادر بستگی دارد.
اولین سونوگرافی بارداری شکمی است یا واژینال؟ کدام بهتر است؟
اولین سونوگرافی بارداری به دو روش واژینال یا شکمی انجام میشود و هر دو ایمن هستند. در هفتههای ابتدایی حدود هفته ۵ تا ۷، معمولا سونوگرافی واژینال به دلیل دقت بالاتر برای مشاهده ساک بارداری و ضربان قلب توصیه میشود. بعد از هفته ۷ یا ۸، سونوگرافی شکمی هم تصویر واضحی ارائه میدهد و روش رایجتری است. بنابراین بهتر بودن هر روش به سن بارداری بستگی دارد. تصمیم نهایی را پزشک بر اساس شرایط مادر تعیین میکند.
در اولین سونوگرافی بارداری چه چیزهایی مشخص میشود؟
اولین سونوگرافی بارداری تصویری اولیه از وضعیت بارداری به پزشک میدهد. در این بررسی مشخص میشود که جنین داخل رحم قرار دارد یا نه و احتمال بارداری خارجرحمی بررسی میشود. همچنین پزشک اندازه ساک بارداری و جنین را اندازهگیری میکند و بر اساس این اندازهها، سن بارداری با دقت بیشتری تعیین میشود. در صورت رسیدن به هفته مناسب، پزشک ضربان قلب جنین را نیز ثبت میکند. همچنین اگر بیش از یک جنین وجود داشته باشد، در همین مرحله قابل تشخیص است. این یافتهها به پزشک کمک میکند روند بارداری را مرحلهبهمرحله پیگیری کند.
آمادگیهای لازم قبل از اولین سونوگرافی بارداری
اولین سونوگرافی بارداری نیاز به آمادگی پیچیدهای ندارد، اما رعایت چند نکته ساده میتواند به دقیقتر شدن نتیجه کمک کند. نوع سونوگرافی تعیین میکند چه اقداماتی قبل از مراجعه لازم است. بهتر است پیش از رفتن، از پزشک یا مرکز تصویربرداری درباره شرایط اولین سونوگرافی بارداری سوال بپرسید. اقدامات معمول پیش از سونوگرافی شامل موارد زیر هستند:
- پر بودن مثانه پیش از سونوگرافی شکمی
- همراه داشتن مدارک پزشکی قبلی
- دانستن تاریخ آخرین قاعدگی
- پوشیدن لباس راحت
- در اغلب موارد نیازی به ناشتا بودن نیست، مگر در شرایط خاص پزشکی
در مجموع، رعایت این نکات ساده کمک میکند اولین سونوگرافی بارداری با دقت بیشتری انجام شود و نتیجه قابل اعتمادتری در اختیار پزشک قرار گیرد.
تفسیر نتایج اولین سونوگرافی بارداری
نتایج اولین سونوگرافی بارداری اطلاعات مهمی درباره محل بارداری، سن دقیق جنین و روند اولیه رشد آن در اختیار پزشک قرار میدهد. در این بررسی مشخص میشود که بارداری داخل رحم قرار دارد یا خیر و احتمال بارداری خارجرحمی ارزیابی میشود. اندازه ساک بارداری و در صورت قابل مشاهده بودن، طول جنین اندازهگیری میشود تا سن بارداری با دقت بیشتری نسبت به تاریخ آخرین قاعدگی تعیین شود. در هفتههای ابتدایی، دیده نشدن ضربان قلب همیشه به معنای وجود مشکل نیست؛ زیرا بسته به زمان انجام سونوگرافی، ممکن است هنوز فعالیت قلبی جنین قابل تشخیص نباشد. در چنین شرایطی، پزشک معمولا تکرار سونوگرافی را پس از چند روز تا یک هفته توصیه میکند. تفسیر نهایی نتایج باید همیشه با در نظر گرفتن سن بارداری، علائم مادر و نظر پزشک انجام شود.

با خیال راحت به استقبال اولین سونوگرافی بارداری بروید
اولین سونوگرافی بارداری را میتوان یکی از آرامشبخشترین قدمهای ابتدای این مسیر دانست؛ جایی که بارداری تایید شده و خیال مادر تا حد زیادی راحتتر میشود. اگر زمان مناسب را با نظر پزشک انتخاب کنید و با آمادگی برای سونوگرافی بروید، نتیجه دقیقتر و قابلاعتمادتری خواهید گرفت. به خاطر داشته باشید که در هفتههای ابتدایی، بعضی یافتهها طبیعی است هنوز دیده نشوند و این موضوع جای نگرانی ندارد. صبور باشید، سوالهایتان را از پزشک بپرسید و به بدنتان اعتماد کنید.
منابع
سوالات متداول
بهترین زمان انجام اولین سونوگرافی بارداری بین هفته ۶ تا ۸ بارداری است.
اگر سونوگرافی شکمی انجام شود، لازم است مثانه نسبتا پر باشد. در سونوگرافی واژینال نیازی به پر بودن مثانه نیست.
نیازی به ناشتا بودن وجود ندارد، مگر اینکه پزشک توصیه خاصی کرده باشد.
هزینه سونوگرافی به مرکز تصویربرداری، پوشش بیمه، روش انجام (واژینال یا شکمی) و شهر شما بستگی دارد. در مراکز خصوصی هزینه آن ممکن است بیشتر از مراکز دولتی باشد، اما بهتر است قبل از انجام سونوگرافی از مرکز مورد نظر درباره هزینه دقیق بپرسید.
خیر، اگر سونوگرافی خیلی زود مثلا قبل از هفته ۶ انجام شده باشد، ممکن است هنوز ضربان قلب قابل مشاهده نباشد. در این شرایط معمولا پزشک تکرار سونوگرافی را بعد از چند روز توصیه میکند.