انواع سونوگرافی بارداری با جدول و زمان انجام آنها

فروردین ۱۴۰۱ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
انواع سونوگرافی بارداری

اطلاع از انواع سونوگرافی بارداری به شما کمک می‌کند تا حواستان را جمع کنید و در زمان لازم سونوگرافی‌های لازم در بارداری را انجام دهید. اگرچه این مهم بر عهده پزشک متخصص زنان و زایمان است، اما در هر صورت داشتن هرگونه اطلاعات مفید و واقعی در مورد روند بارداری برای هیچ مادر بارداری بی‌فایده نیست. به طور کلی موضوع انواع سونوگرافی بارداری را می‌توان از جهات مختلفی بررسی کرد. در این مطلب سعی کرده‌ایم به طور کامل در این باره صحبت کنیم.

سوالات کاربران

سلام دوستان ، من بارداری پرخطر ندارم . میخاستم بدونم هفته های ۲۸و۲۹ آیا سونوگرافی داریم ؟؟؟ و اینکه سونوگرافی بعدی در چند هفته انجام میشه !؟ باتشکر ❤
وجود کیست های ریز در مغز جنین. در سونوگرافی آنومالی هفته هجدهم بارداری چیست و آیا خطرناک است ممنون از شما
سلام یه سوال داشتم هفته های بارداری از اولین روز پریود حساب میشه یا از سونوگرافی
سلام مادرای عزیز برای کسی پیش اونده در سونوگرافی های غربالگری بهش گفته باشن جنین دختر اما بریچ هست وقبل از هفته ۲۵ بارداری سونوگرافی رو انجام داده باشه و تا اون موقع هم همچنان جنین بریچ باشه اما در سونوگرافی های بعدی در ماه هفتم یا هشتم بهش بگن جنین پسره؟ من یه بچه دختر هم دارم این بارداری کلا با اون فرق میکنه و اصلا دلم در مورد دختر بودن نی نیم صاف نمیشه
سلام مامانا ببخشید من بارداری اقدام کردم فقط خواستم بپرسم باردار باشی در طول بارداری چند هفته چند هفته باید بری سونوگرافی ؟؟؟

سونوگرافی های بارداری چندتاست؟

سونوگرافی های بارداری چندتاست؟

در روال یک بارداری بدون مشکل و کاملا عادی، از شروع بارداری تا انتهای بارداری، معمولا چهار سونوگرافی انجام می‌شود. این سونوگرافی‌ها به ترتیب در ابتدای بارداری، هفته 12 بارداری، هفته 16 بارداری و نهایتا هفته 32 بارداری انجام خواهند شد.

چنانچه مادر بارداری دچار فشار خون یا دیابت بارداری باشد، بارداری چند قلو داشته باشد، وزن زیادی اضافه نکند و جنین کوچک باشد یا در هر صورت مشکلی در سونوگرافی‌های معمول بارداری برای او تشخیص داده شده باشد، حتما لازم است سایر سونوگرافی‌های تخصصی و پیشرفته برای تایید سلامت جنین انجام شود.

اینکه در چه سنی از بارداری چه نوعی از سونوگرافی انجام شود، بسته به نوع مشکل احتمالی و موضوعی که قرار است بررسی و ارزیابی شود، متغیر خواهد بود. به یاد داشته باشید که سن بارداری در انتخاب نوع سونوگرافی نقش تعیین کننده‌ای دارد.

  • اولین سونوگرافی بارداری

به صورت واژینال انجام می‌شود تا حداقل ساک حاملگی دیده شود و بارداری تایید شود. در این سونوگرافی ممکن است قلب جنین رویت نشود، زیرا معمولا قلب بعد از هفته 7 بارداری تشکیل شده و اولین سونوگرافی بارداری غالبا در هفته 4 یا 5 بارداری انجام می‌شود. همچنین این سونوگرافی، بارداری داخل رحمی یا خارج رحمی را نیز تشخیص می‌دهد. به علاوه نشان می‌دهد که بارداری با یک جنین اتفاق افتاده است یا بیشتر.

نکته:

به یاد داشته باشید بسته به اینکه چند روز از قاعدگی شما عقب افتاده است، ممکن است نوع اولین سونوگرافی متمایز باشد. به طور کلی اگر خیلی زود و در هفته 4 و 5 به بارداری خود واقف شده‌اید، اولین سونوگرافی به صورت واژینال خواهد بود و برای تشخیص وضعیت بارداری و ساک حاملگی است.

اما اگر مدت زمان بیشتری از بارداری شما گذشته است و حداقل در هفته 7 و 8 بارداری هستید، سونوگرافی به صورت شکمی انجام می‌شود و علاوه بر بررسی وضعیت بارداری، تشکیل قلب جنین نیز بررسی می‌شود.

  • سونوگرافيNT

سونوگرافی ان تی

این سونوگرافی مربوط به اولین غربالگری دوران بارداری است که به همراه یک آزمایش خون انجام می‌شود و ناهنجاری‌های ژنتیکی را بررسی می‌کند. زمان انجام آن از ابتدای هفته ۱۱ تا انتهای هفته ۱۳ بارداری است. این سونوگرافی به همراه آزمایش خونی که بلافاصله پس از آن انجام می‌شود، تا 85 درصد وضعیت ناهنجاری‌های جنین را مشخص می‌کند.

اين تست تركيبی از سنجش ۲ ماركر در خون مادر (PAPP-A و Free -βHCG) و بررسی سونوگرافيک (NB و NT) است که برخی از آنومالی‌ها مانند احتمال خطر سندرم داون، تريزومی۲۱، ۱۸ و تريزومی ۱۳ را بررسی می‌کند.

همچنین دو ماده‌ای كه در خون مادر بررسی می‌شوند، در بارداری‌های جنين مبتلا به سندرم داون تمايل به خروج از مقادير طبيعی دارند. در سونوگرافی كه به آن ان تی يا (NT (Nuchal Translucency گفته می‌شود، ‌ مقدار مايع در پشت گردن جنين اندازه گيری می‌شود كه در جنين‌های مبتلا به سندرم داون تمايل به افزايش دارد. فقدان استخوان بينی (NB) (Nasal Bone) نيز در بررسی سونوگرافيک می‌تواند مطرح كننده ابتلا جنين به سندرم داون باشد.

  • سونوگرافی تعيين جنسيت و بررسی بیشتر

این سونوگرافی همان غربالگری مرحله دوم بارداری است که بین هفته‌های 16 تا 19 بارداری باید انجام شود. در این سونوگرافی اندام‌های جنین بهتر و واضح‌تر قابل رویت است.

به طور کلی دست و پا، تعداد انگشتان، صورت، وضع لب‌ها، گوش، چشم، دیافراگم، ستون فقرات، کلیه‌ها، مثانه و معده پر از مایع و چهار حفره ای بودن قلب جنین در این مرحله از سونوگرافی‌های دوران بارداری بررسی می‌شود.

در این سونوگرافی عرض گردن جنین نیز اندازه‌گیری می‌شود و چنانچه اندازه آن خارج از نرم طبیعی باشد، آزمایش آمنیوسنتز تجویز می‌شود.

همچنین میزان رشد جنین و کیفیت تبادلات بین مادر و جنین به کمک بند ناف و جفت و مایع آمنیونی هم در این سونوگرافی چک می‌شود.

نکته:

چنانچه در خانواده کودکی با ناهنجاری‌های قلبی یا سایر ناهنجاری‌ها وجود داشته باشد، لازم است اكو كارديوگرافی قلب جنين نیز انجام شود.

  • آخرين سونوگرافی

پس از سه ماهه دوم و در شروع سه ماهه سوم، وزن‌گیری جنین موضوع مهمی است که باید مورد بررسی قرار بگیرد. در واقع نیمه دوم سه ماهه سوم، زمان وزن‌گیری جنین است.

اگر بعد از هفته سی ام بارداری، اندازه جنين از روی سونوگرافی و سن جنین از روی اولین روز آخرین قاعدگی تطابق نداشت و بین این دو بیش از دو هفته تفاوت وجود داشت، موضوع رشد ناکافی جنین مطرح می‌شود که لازم است به کمک سونوگرافی IUGR و کالر داپلر بررسی شود.

جدول انواع سونوگرافی‌های بارداری

عنوان سونوگرافی زمان انجام سونوگرافی و ضرورت انجام سونوگرافی
اولین سونوگرافی بارداری

بین هفته 4 و 5 بارداری برای تشخیص وضعیت بارداری (واژینال) یا بین هفته های 7 و 8 بارداری برای تشخیص وضعیت بارداری و قلب جنین (شکمی)

سونوگرافی غربالگری مرحله اول بارداری یا سونوگرافی بارداری nt از ابتدای هفته ۱۱ تا انتهای هفته ۱۳ برای تشخیص ناهنجاری‌های ژنتیکی
سونوگرافی غربالگری مرحله دوم بارداری بین هفته‌های 16 تا 19 بارداری برای تشخیص جنسیت و بررسی بیشتر سلامت همه اندام‌های جنین
اکوکاردیوگرافی قلب جنین در صورت لزوم در سه ماه دوم بارداری برای بررسی ناهنجاری‌های قلبی
سونوگرافی داپلر جنین در سه ماه دوم بارداری برای بررسی سیستم گردش خون جنین و وضعیت اکسیژن رسانی، کمبود اکسیژن جنین و ...
سونوگرافی بیوفیزیکال پروفایل اسکورینگ در سه ماهه سوم بارداری برای ارزیابی کلی وضعیت جنین از نظر احتمال مرگ جنین و براورد احتمال مرگ جنین
سونوگرافی بیومتری در سه ماهه سوم بارداری برای بررسی اندازه قسمت های مختلف جنین و نسبت این اندازه‌ها با هم و تشخیص سلامت و رشد جنین
آخرین سونوگرافی بارداری بعد از هفته 28 بارداری برای بررسی میزان رشد جنین و وزن او به نسبت سن جنین

 

 

 

انواع تکنیک‌های سونوگرافی در دوران بارداری

  • سونوگرافی ترانس واژينال

این شکل از سونوگرافی غالبا در تمام طول بارداری فقط یک بار آن هم در شروع بارداری و برای تشخیص وضعیت بارداری و ساک حاملگی انجام می‌شود. با توجه به اینکه در این روش پروب سونوگرافی وارد واژن می‌شود و تصویر کاملا واضحی از محیط رحم ارائه می‌دهد، دقت بالایی دارد؛ اما در عین حال به دلیل اینکه اندکی تهاجمی است، در سایر مراحل بارداری مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

  • سونوگرافی استاندارد یا شکمی

انواع تکنیک‌های سونوگرافی در دوران بارداری

به جز اولین سونوگرافی بارداری که واژینال انجام می‌شود، سایر انواع سونوگرافی‌های لازم برای زن باردار به صوت شکمی انجام می‌شود. گاهی لازم است در شروع سونوگرافی شکمی مثانه پر باشد و سپس خالی شود و ادامه سونوگرافی انجام شود. در هر صورت سونوگرافی شکمی متداول‌ترین شکل سونوگرافی در تمام طول بارداری است.

  • سونوگرافی اولتراسوند پيشرفته

این سونوگرافی نیز شکمی انجام می‌شود، اما دستگاه سونوگرافی آن متفاوت و از نوع پیشرفته‌تر است. زمانی از این سونوگرافی استفاده می‌شود که به هر دلیل روی پارامترهایی از سلامت جنین شک و شبه وجود داشته باشد و نیاز به بررسی بیشتر باشد.

  • سونوگرافی دوپلر اولتراسوند

این مدل از نواع سونوگرافی در زمان بارداری با تغيير مختصر در فركانس امواج فرا صوتی، اكوی جریان خون را با فركانس متفاوت و طيف‌های رنگی مختلف روی مانيتور  سونوگرافی نشان می‌دهد. اين تغييرات با كيفيت Bounce off به‌وجود می‌آيد.

  • سونوگرافي سه بعدی و چهار بعدی

این سونوگرافی خیلی رایج و لازم نیست؛ اما در هر صورت به کمک پروب با طراحی و نرم افزار خاص تصوير سه بعدی یا چهار بعدی (تصویری واضح‌تر) از جنين ارائه می‌دهد. در نتیجه صورت و حركات جنين کاملا قابل رویت است.

  • اكو كارديوگرافی قلب جنين

برای بررسی آناتومی و عملکرد قلب جنين و به خصوص آنومالی‌‌های قلب جنين (Congenita Heart Defect) از این سونوگرافی استفاده می‌شود.

قیمت انواع سونوگرافی‌ها در زمان بارداری

تعرفه سونوگرافی یا همان هزینه سونوگرافی با توجه به نوع سونوگرافی و مرکزی که سونوگرافی انجام می‌دهید، متغیر خواهد بود. زمان انواع سونوگرافی‌های بارداری را پزشک حتما به شما یادآوری خواهد کرد. به یاد داشته باشید که تعداد مشخصی از سونوگرافی‌ها برای تشخیص زمان دقیق‌تر زایمان کاربرد بیشتری دارند. توصیه می‌کنیم انواع آزمایشات و سونوگرافی‌های بارداری را در مرکزی معتبر و با تجهیزات استاندارد انجام دهید.

کلام آخر

انجام انواع سونوگرافی بارداری ضرورت ندارد. ضرورت انجام این سونوگرافی‌ها از جایی آغاز می‌شود که مشکل احتمالی وجود داشته باشد. بنابراین اگر روند بارداری شما معمول و بدون مشکل است، همان چهار سونوگرافی که در مورد آنها توضیح دادیم، برای شما کفایت می‌کند. اگرچه در هر صورت تشخیص این مهم با پزشک است. به طور کلی تشخیص انجام سونوگرافی هفته ۳۱ تا ۳۴ بارداری یا سونوگرافی هفته 28 بارداری و هر سونوگرافی دیگری با پزشک است.