طرز استفاده از بیبی چک | تست خانگی تشخیص بارداری

فروردین ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
طرز استفاده از بیبی چک | تست خانگی تشخیص بارداری

طرز استفاده از بیبی چک که به آن تست خانگی تشخیص بارداری هم گفته میشود بسیار ساده می‌باشد که به صورت گسترده‌ای در سرتاسر جهان برای تشخیص وقوع بارداری مورد استفاده خانم‌ها قرار می‌گیرند. که معمولا قبل از انجام آزمایش خون بارداری و به دلیل حس کردن برخی علائم و نشانه‌های اولیه بارداری از روی حس کنجکاوی و هیجان مثبت یا منفی بودن حاملگی در خانه استفاده می‌شود. در این مقاله با این روش بیشتر آشنا خواهیم شد.

روش های تشخیص بارداری 

  • روش های آزمایشگاهی 
  • سونوگرافی رحمی
  • تست خانگی یا همان بیبی چک
  • معاینه فیزیکی و شنیدن صدای قلب جنین با دستگاه سنجش قلب جنین

تست حاملگی چند روز بعد از نزدیکی انجام می شود؟

از زمان انجام نزدیکی، وقوع لقاح تخمک و اسپرم و تشکیل سلول تخم تا لانه گزینی رویان، حدود 6 تا 7 روز زمان لازم است. همچنین بعد از لانه گزینی تا زمان قابل سنجش بودن بارداری نیز حداقل به 6 روز زمان نیاز است. پس حداقل زمان انجام تست های بارداری دو هفته بعد از نزدیکی مشکوک یا روز موعد قاعدگی است.

تست خانگی تشخیص بارداری

 منظور از تست خانگی استفاده از بیبی چک است. هورمون بتا HCG اصلی ترین هورمون بارداری است و در تست های خانگی و آزمایشگاهی از این هورمون برای سنجش وقوع بارداری استفاده می شود. بیبی چک ها نوارهایی هستند که در اثر تماس با ادرار فرد در مقابل وجود هورمون بتا HCG واکنش نشان داده و وجود بارداری را با ایجاد خط رنگی نشان می دهند. البته در انواع دیجیتال آن وجود وضعیت بارداری یا عدم آن بر روی صفحه LCD نوشته می شود.

بهترین زمان استفاده از بیبی چک

اگر چه کارخانه های ساخت بیبی چک ها تبلیغات زیادی در مورد نشان دادن بارداری 5 -4 روز  قبل از موعد عادت ماهیانه می کنند اما پیش از به تعویق افتادن عادت ماهیانه امکان نتایج کاذب وجود دارد و در عمل این تست ها به اندازه ای که تبلیغ می کنند حساس نیستند. بهترین زمان انجام تست خانگی بعد از به تاخیر افتادن قاعدگی است.

طرز استفاده صحیح از بیبی چک

انواع مختلفی از بیبی چک ها در بازار وجود دارند که تفاوت اندکی در نحوه استفاده از آنها است. به همین خاطر توجه به دستورالعمل استفاده از بیبی چک ها که داخل بسته بندی آن نوشته شده، مهم است.

انواع بیبی چک ها و طرز استفاده از آن‌ها

  • معمولی یا آنالوگ 

که خود می تواند شامل تست های نواری، قطره چکانی، خودکاری (یعنی دارای در بر روی قسمتی که باید با ادرار در تماس باشد) باشند.

دیجیتال 

  •  بیبی چک های دیجیتال نیز بیشتر از نوع خودکاری هستند.

هر بیبی چک دارای 3 قسمت است:

1. قسمت تماس با ادرار             2. قسمت کنترل  (خط C)            3. قسمت تست (خط T)

 برای انجام تست تا به تاخیر افتادن عادت ماهیانه صبر کنید. تست را با استفاده از ادرار در هنگام صبح و در حالت ناشتا انجام دهید. 

 برای این کار در داخل یک ظرف تمیز مثل یک لیوان یکبار مصرف، مقدار کمی از ادرار را ریخته و نوار بیبی چک را برای 20 ثانیه داخل آن نگه دارید.

همچنین می توان برای 5 ثانیه بیبی چک های نواری را زیر جریان ادرار (ترجیحا وسط ادراری یا Midstream) قرار داد. به این روش تست مستقیم ادرار هم می گویند. در هر صورت بعد تماس مناسب تست با ادرار،  بیبی چک را بر روی یک سطح صاف بگذارید و در عرض 5 دقیقه نتایج را بخوانید. 

طرز استفاده از بیبی چک قطره چکانی

در بیبی چک های قطره چکانی، یک قطره چکان کوچک به همراه کیت بی بی چک داخل بسته قرار دارد که به کمک آن 3 تا 4 قطره ادرار جمع آوری شده را بر روی قسمت مشخص شده بر روی بیبی چک بریزید و تا 5 دقیقه برای خواندن تست صبر کنید.

تفسیر و نحوه خواندن جواب بیبی چک

در بیبی چک های معمولی 2 حرف C وT بر روی بیبی چک نوشته شده اند. C به معنای کنترل (control) وT  به معنای تست یا آزمایش (test) است. 

حالت هایی که در بیبی چک معمولی دیده می شوند:

بعد از انجام تست حتما باید جلوی حرف C و یا در قسمت کنترل با توجه به نوع بیبی چک، خط پر رنگ ایجاد شود. وجود قسمت کنترل بدین خاطر است که، صحت عملکرد بیبی چک سنجیده شود. به همین دلیل وجود خط در قسمت کنترل نشانه ی درست کار کردن بیبی چک است. اگر خط C رنگی نشد ممکن است بیبی چک خراب باشد و یا به درستی استفاده نشده باشد و تست باید تکرار شود.

  1. اگر در هر دو قسمت C ,T  خط پر رنگ ایجاد شد، یعنی بارداری وجود دارد.
  2.  اگر تنها در قسمت C  خط پر رنگ ایجاد شد یعنی بارداری رخ نداده است.
  3. اگر تنها در قسمت T خط پر رنگ ایجاد شد، کیت خراب است.
  4. اگر خط T پخش شد احتمالا دستگاه شما خراب است.

در بیشتر بیبی چک ها مثبت بودن بارداری به صورت دو خط موازی II )) نشان داده می شود. اما در تعدادی تست های دیگر علامت به علاوه (+) نشان از وجود بارداری است. در این نوع بیبی چک ها حروف T  و  C وجود ندارد  و عدم بارداری نیز با علامت (-) نشان داده می شود. 

در بیبی چک های دیجیتال باردار بودن با کلمه Pregnant و باردار نبودن با عبارت Non Pregnant بر روی صفحه LCD دستگاه نوشته می شود.

پیدایش خط کمرنگ بعد از چند ساعت

احتمالا پیش آمده است که ساعتها بعد از انجام تست به بیبی چک خود سر بزنید و دو خط رنگی مشاهده کنید. اما این به معنای بارداری نیست و ایجاد نتایج بعد از 10 دقیقه پس از تماس با ادرار غیر معتبر و کاذب است.

بیبی چک منفی و بارداری

میزان هورمون بتا HCG ابتدا در خون مادر افزایش پیدا می کند و قابل سنجیدن است و حدودا 4 - 3 روز بعد از آن از طریق ادرار هم قابل شناسایی است. پس ممکن است بارداری وجود داشته باشد و با انجام تست خون شناسایی شود، اما میزان هورمون بتا HCG به اندازه ای در ادرار نباشد که بیبی چک آن را نشان بدهد. این اتفاق بیشتر در روز های اول بعد از تاخیر عادت ماهانه مشاهده می گردد. پس اگر شک به بارداری وجود دارد، آزمایش خون حساستر از بیبی چک است.

نتایج کاذب تست های خانگی

مهمترین دغدغه در استفاده از این نوع تست ها نتایج کاذب و به خصوص منفی کاذب آن است.

 منفی کاذب به این معناست که بارداری وجود دارد اما تست آن را تشخیص نمی دهد. 

از علل ایجاد نتایج منفی کاذب عبارتند از:

  • انجام زود هنگام تست 
  • خراب بودن بیبی چک و یا تاریخ مصرف گذشته بودن آن
  • درست استفاده نکردن از بیبی چک
  • رقیق شدن بیش از حد ادرار مثل نوشیدن مقدار زیادی مایع پیش از انجام تست 
  • مصرف بعضی داروها مثل داروهای ادرارآور و آنتی هیستامین 

در مواردی که شک به بارداری وجود دارد اما بیبی چک منفی است، تست باید تکرار شود. انجام آزمایش خون روش ارجح و قابل اطمینان تری به نسبت بیبی چک است اما استفاده مجدد از بیبی چک برای خانم ها راحتتر است.

نتایج مثبت کاذب تست خانگی

نتیجه مثبت کاذب به این معناست که بارداری رخ نداده اما تست وجود بارداری را نشان می دهد. علل ایجاد این نتایج عبارتند از:

  • استفاده از داروهای کمک باروری دارای هورمون بتا HCG 
  • داروهایی مثل آمپول HMG ، HCG
  • سقط زودرس یا بارداری شیمیایی

این اتفاق زمانی رخ می دهد که یک بارداری در همان دو سه هفته ابتدایی از دست می رود اما علامت آن یعنی وجود هورمون بتا HCG  به صورت کامل از بدن مادر حذف نشده است.

  • عفونت ادراری  

مصرف برخی داروها مثل بعضی آرام بخش ها، ضد تشنج ها

  • نارسایی کلیه

در موارد نادرتر وجود تومورهای ترشح کننده هورمون بتا HCG

عفونت ادراری و بیبی چک

عفونت ادراری شدید، وجود خون و پروتیین در ادرار می تواند سبب خطا در نتایج بیبی چک گردد. در این شرایط انجام تست خون بارداری توصیه می گردد.

کم رنگ بودن خط دوم بیبی چک

  • فاصله زیاد بین انجام تست و خواندن نتیجه 
  • زود انجام دادن تست های خانگی ( به خاطر کم بودن هورمون بتا HCG  می تواند سبب کم رنگ شدن خط دوم بیبی چک شود). 
  • خراب بودن یا تاریخ مصرف گذشته بودن تست 

اگر شما با این مشکل رو به رو شدید بهتر است تست را چند روز بعد مجدد تکرار کنید.

پخش شدن خط دوم بیبی چک

این اتفاق می تواند ناشی از تماس زیاد با ادرار و یا خراب بودن بیبی چک رخ بدهد. اگر با این مشکل در خواندن جواب تست مواجه شدید بهتر است تست را تکرار کنید.

در مجموع باید گفت درست است که استفاده از بیبی چک برای خانم ها راحتتر از مراجعه به آزمایشگاه است اما با توجه به اینکه نتایج منفی کاذب در این تست ها زیاد بوده و نیاز به تکرار تست عموما وجود دارد، انجام یک تست خون در زمان مناسب آن، مقرون به صرفه تر و قابل اطمینان تر از انجام چندین باره تست های خانگی است.

بهترین مارک بیبی چک 

وجود خطا در عملکرد بیبی چک های موجود در بازار باعث شده است که آزمایشی مطمین برای تشخیص وجود بارداری در نظر پزشکان و سایر درمانگرها نباشد. همچنین در مورد بهترین مارک بیبی چک موجود در بازار داخلی مطالعه معتبری انجام نشده است.