بهترین ویتامین برای بارداری سریع | لیست کامل و نحوه مصرف آن
شروع بارداری موفق از ماهها قبل از لقاح شکل میگیرد. بررسی وضعیت سلامت عمومی، اصلاح سبک زندگی و توجه به ذخایر ریزمغذیها از مهمترین اقدامات پیش از بارداری محسوب میشوند. تامین ویتامینها و مواد معدنی ضروری به بدن کمک میکند تا برای تغییرات هورمونی، تخمکگذاری موثر و پذیرش جنین آمادگی کافی داشته باشد. این مرحله پیشگیرانه میتواند مسیر بارداری را هموارتر کرده و از بروز بسیاری از مشکلات قابلپیشگیری در آینده جلوگیری کند. در این مقاله از مجله سلامت گهواره درباره انواع ریزمغذی و ویتامین برای بارداری سریع صحبت کردهایم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، چرخه قاعدگی خود را بهدقت دنبال کنید و بهترین زمان برای اقدام به بارداری را بدانید. روزانه متناسب با مرحله چرخهتان، پیامهای مشاوره تخصصی و توصیههای تغذیهای دریافت کنید تا شانس باروریتان افزایش یابد.
- مهمترین ویتامینهای مؤثر در بارداری سریع
- چه کسانی به ویتامینها برای باروری و بارداری سریع نیاز دارند؟
- مصرف ویتامین قبل از اقدام یا بعد از آن؟
- ویتامینهای مفید برای تخمکگذاری بهتر
- ویتامینهای مؤثر بر سلامت اسپرم و باروری مردان
- چه زمانی باید با پزشک مشورت کرد؟
- بارداری ایمن و موفق با مصرف ویتامینهای ضروری
- منبع
مهمترین ویتامینهای مؤثر در بارداری سریع
برای بارداری سریع و سالم، تنها زمانبندی درست کافی نیست؛ آمادگی بدنی هم نقش بسیار مهمی ایفا میکند. ویتامینها و ریزمغذیها با فراهمکردن بستر مناسب برای تعادل هورمونی، بلوغ تخمک، سلامت اسپرم و لانهگزینی جنین، روند باروری را تسهیل میکنند. کمبود برخی ویتامینها حتی پیش از بارداری، ممکن است باعث نامنظمشدن چرخهها یا کاهش کیفیت سلولهای جنسی شود. به همین دلیل، شناخت و تامین ویتامین های مورد نیاز زنان باردار، یکی از اولین و مهمترین گامها برای افزایش شانس بارداری بهشمار میرود. در ادامه، به معرفی بهترین ویتامین برای بارداری سریع پرداختهایم.
فولیکاسید
مصرف روزانه فولیک اسید قبل از بارداری کمک میکند بدن برای لقاح و رشد اولیه جنین آماده شود. مصرف فولیک اسید در بارداری خطر نقصهای جدی لوله عصبی جنین مثل اسپینا بیفیدا را کاهش میدهد. بههمیندلیل توصیه میشود زنانی که قصد بارداری دارند روزانه حدود ۴۰۰ میکروگرم فولیک اسید حداقل سه ماه قبل از بارداری شروع کنند. این ویتامین در افزایش شانس بارداری طبیعی نقش داشته و در مردان هم میتواند کیفیت اسپرم را بهبود ببخشد.
براساس مقاله منتشر شده در mayoclinic
اگر در بارداریهای قبلی نوزادی با نقص لوله عصبی به دنیا آوردهاید، پزشک ممکن است قبل و در طول بارداریهای بعدی، مکمل جداگانهای حاوی دوز بالاتری از اسید فولیک حدود ۴ میلیگرم (۴۰۰۰ میکروگرم) را توصیه کند.
your health care provider might suggest higher doses of certain nutrients depending on the circumstances. For example, if you've given birth to a baby who has a neural tube defect, your health care provider might recommend a separate supplement containing a higher dose of folic acid — such as 4 milligrams (4,000 micrograms) — before and during any subsequent pregnancies.
ویتامین D
ویتامین D نقش مهمی در تنظیم میزان کلسیم و فسفات در بدن دارد که برای سلامت استخوانها و سیستم ایمنی اهمیت دارد، اما شواهد جدید نشان میدهند که ممکن است در باروری نیز نقش داشته باشد. ویتامین دی در بارداری میتواند سطح هورمونهای باروری و عملکرد تخمدان را بهبود دهد، هرچند این ارتباط هنوز بهطور کامل ثابت نشده است. بهتر است زنانی که قصد بارداری دارند بهصورت روزانه 400 IU مکمل ویتامین D مصرف کنند. چون بسیاری از افراد از طریق نور خورشید و رژیم غذایی مقدار کافی از این ویتامین را دریافت نمیکنند.

ویتامین E
ویتامین E یک آنتیاکسیدان قوی است که به محافظت از سلولها در برابر استرس اکسیداتیو کمک میکند، فرآیندی که میتواند روی کیفیت تخمک و اسپرم تاثیر بگذارد. این ویتامین در بهبود عملکرد سیستم تولیدمثل و پشتیبانی از عملکرد سلولی نقش دارد. رژیم غذایی حاوی ویتامین E (مثل مغزها و دانهها) در کنار سایر ویتامینها باید بخشی از برنامه قبل از بارداری باشد. بهترین زمان شروع این ویتامین، چند هفته قبل از اقدام به بارداری مصرف روزانه این ویتامین در دوز 15 میلیگرم است.
ویتامین B12
ویتامین B12 در ساخت گلبولهای قرمز، سنتز DNA و عملکرد سیستم عصبی نقش دارد و کمبود آن میتواند به اختلالات قاعدگی و مشکلات باروری منجر شود. برخی شواهد نشان میدهند که نقش B12 در کاهش سطح هموسیستئین (در صورت بالا بودن میتواند احتمال سقط را افزایش دهد) و کمک به سلامت تخمک و اسپرم مهم است. همچنین، مکمل B12 میتواند به بهبود کیفیت سلولها در مسیر باروری کمک کند. بهتر است چند ماه قبل از اقدام به بارداری هفتهای یک بار 1000 میکروگرم از این مکمل را مصرف کنید.
ویتامین B6
ویتامین B6 در متابولیسم پروتئینها، تنظیم هورمونها و حفظ تعادل هورمونی نقش دارد. تحقیقات نشان دادهاند که مصرف B6 ممکن است باعث بهبود سیکل قاعدگی و تعادل هورمونهای باروری شود که میتواند شانس تخمکگذاری طبیعی و باروری را افزایش دهد. این ویتامین همراه با فولیک اسید و B12 به کنترل سطح هموسیستئین کمک میکند. مصرف روزانه 1.2 میلیگرم برای زنان و 1.4 میلیگرم برای مردان پیش از اقدام به بارداری توصیه میشود.
ویتامین C
ویتامین C، یک آنتیاکسیدان مهم است که به کاهش اثرات منفی رادیکالهای آزاد روی سلولها کمک میکند. این ویتامین میتواند تعادل هورمونها و سلامت تخمک و اسپرم را بهبود دهد و در کنار سایر ویتامینها برای کاهش زمان رسیدن به بارداری موثر است. منابع غذایی و مکملهای حاوی ویتامین C باید بخشی از برنامه سلامت باروری باشند تا آسیبهای سلولی ناشی از سن تخمدان را کاهش داده و برخی شاخصهای اسپرم در مردان را بهبود دهند. برای زنان مصرف روزانه 75 میلیگرم و برای مردان 90 میلیگرم توصیه شده است.
اینوزیتول
اینوزیتول بهویژه در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، نقش مهمی در تعادل هورمونی و بلوغ فولیکولها دارد. این مکمل میتواند با بهبود حساسیت به انسولین و بهبود تخمکگذاری، شانس بارداری را افزایش دهد. چرخه قاعدگی سالم، تعادل هورمونی، بهبود تخمک گذاری و بهبود کیفیت تخمک از نتایج مصرف این مکمل هستند. افراد در دوره پیش از بارداری میتوانند اینوزیتول را بهعنوان مکمل در کنار ویتامینها استفاده کنند. بهتر است مقدار مصرف این مکمل توسط پزشک تعیین شود.
آهن (در صورت کمبود)
آهن برای ساخت هموگلوبین و حمل اکسیژن در خون ضروری است و کمبود آن میتواند باعث آمنیا (کمخونی) شود. کمبود آهن با اختلالات تخمکگذاری و ناباروری مرتبط بوده و سطح ناکافی آهن ممکن است مدت زمان لازم برای بارداری را طولانیتر کند. اصلاح کمبود آهن مثلا با مکمل یا رژیم غذایی مناسب میتواند به بهبود عملکرد تخمدان و افزایش احتمال بارداری کمک کند. دوز مصرفی این مکمل پس از انجام آزمایش و با توجه به سطح آهن موجود در فرد توسط پزشک تعیین خواهد شد.
زینک
روی یک ماده معدنی مهم برای باروری در هر دو جنس است. در زنان، روی در توسعه سلول تخمک و تنظیم هورمونی نقش دارد و در مردان برای تولید اسپرم و کیفیت آن ضروری است. برخی مطالعات ارتباط بین سطوح پایین روی و طولانیتر شدن زمان لازم برای بارداری را نشان دادهاند، بنابراین دریافت کافی روی از رژیم یا مکمل میتواند پیش از اقدام به بارداری به تقویت باروری کمک کند. برای زنان 8 میلیگرم و برای مردان 11 میلیگرم مصرف روزانه زینک توصیه شده است.

سلنیوم
سلنیوم یک آنتیاکسیدان قدرتمند است که در حفاظت از سلولها و DNA نقش دارد. سطوح سالم سلنیوم میتواند کیفیت تخمک و اسپرم را بهبود داده و احتمال سقط و مشکلات بارداری را کاهش دهد. علاوه بر این، سلنیوم با بهبود عملکرد تیروئید، بر تعادل هورمونی و باروری اثر میگذارد. بنابراین مصرف 55 تا 60 میکروگرم از سلنیوم پیش از بارداری میتواند برای سلامت فولیکولهای تخمدان و کیفیت و تحرک اسپرم موثر باشد.
چه کسانی به ویتامینها برای باروری و بارداری سریع نیاز دارند؟
ویتامینها باعث افزایش فوری باروری نمیشوند، بلکه به ایجاد محیط مناسب جسمی برای لقاح و شروع سالم بارداری کمک میکنند. در ادامه به افراد و شرایطی که برای بارداری سریعتر یا موفقتر به ویتامینها و مکملها نیاز دارند، اشاره کردهایم:
- زنان در سن باروری: توصیه میشود زنانی که در آینده نزدیک قصد بارداری دارند، قبل از بارداری شروع به مصرف مکملهای پریناتال یا فولیک اسید کنند تا ذخایر مغذی بدن برای لقاح و رشد اولیه جنین آماده باشد.
- زنانی که رژیم غذایی متعادلی ندارند: اگر از طریق غذا مقدار کافی فولیک اسید، آهن، ویتامین D و سایر مواد مغذی دریافت نمیشود، مکملها به تامین این نیازها کمک میکنند.
- مردانی که میخواهند کیفیت اسپرم را تقویت کنند: برخی ویتامینها و آنتیاکسیدانها مثل ویتامین C، E و روی ممکن است به سطح سلامت اسپرم و باروری مردان کمک کنند.
- زنانی که قبلا کمبود ویتامین یا کمخونی داشتهاند: افرادی که کمبود آهن، فولیک اسید یا دیگر ویتامینها دارند، ممکن است نیاز به مکملهای هدفمند داشته باشند تا قبل از لقاح وضعیت ذخایر بدنشان بهبود یابد.
- زنانی با سابقه سقط یا نقص لوله عصبی در بارداری قبلی: پزشکان ممکن است دوز بالاتر فولیک اسید یا ویتامینهای خاص را قبل از بارداری برای کاهش ریسک توصیه کنند.
- زنانی با شرایط خاص پزشکی مثل دیابت و مصرف داروهای خاص: در این موارد نیز ممکن است نیاز به ویتامینها و دوزهای خاص باشد که پزشک تعیین میکند.
مشورت با پزشک یا متخصص زنان قبل از شروع مصرف هر مکملی لازم است، بهخصوص اگر بیماری یا داروی خاصی مصرف میکنید.
مصرف ویتامین قبل از اقدام یا بعد از آن؟
مصرف ویتامینها بهتر است از قبل از اقدام به بارداری شروع شود. بدن زنان باید پیش از لقاح از نظر موادی مثل فولیک اسید، ویتامین D و آهن در وضعیت مناسبی باشد. فولیک اسید حتی باید حداقل یک ماه و گاهی سه ماه قبل از بارداری مصرف شود تا خطر نقصهای جنینی کاهش یابد. مصرف ویتامینها بعد از بارداری هم ضروری است، اما جای شروع زودتر را نمیگیرد.

ویتامینهای مفید برای تخمکگذاری بهتر
برای داشتن تخمکگذاری منظم و باکیفیت، بدن به تعادل هورمونی، سلامت تخمدان و کاهش استرس اکسیداتیو نیاز دارد. برخی ویتامینها و ریزمغذیها با اثرگذاری مستقیم یا غیرمستقیم روی این عوامل، میتوانند به بهبود روند تخمکگذاری و افزایش شانس بارداری کمک کنند.
| ویتامین | تأثیر بر تخمکگذاری |
| فولیک اسید (B9) | کمک به تقسیم سلولی و سنتز DNA، بلوغ فولیکولها و بهبود کیفیت تخمک |
| ویتامین D | کمک به تنظیم هورمونهای جنسی، بهبود عملکرد تخمدان و جلوگیری از اختلال در تخمکگذاری و سیکلهای نامنظم |
| ویتامین B6 | کمک به تعادل هورمونی بهویژه تنظیم پروژسترون و تنظیم تخمکگذاری |
| ویتامین B12 | کاهش هموسیستئین، حمایت از سلامت سلولی، بهبود کیفیت تخمک و عملکرد طبیعی تخمدان |
| ویتامین C | محافظت از تخمک در برابر استرس اکسیداتیو و کمک به تعادل هورمونی |
| ویتامین E | بهبود خونرسانی و کاهش آسیب اکسیداتیو، پشتیبانی از سلامت تخمدان و بلوغ فولیکولها |
| اینوزیتول | بهبود حساسیت به انسولین، تعادل هورمونی و تحریک تخمکگذاری در زنان مبتلا به PCOS |
| آهن (در صورت کمبود) | عملکرد بهتر تخمدان و تحریک تخمکگذاری |
| روی (زینک) | کمک به تنظیم هورمونهای باروری، بلوغ تخمک و تنظیم سیکل قاعدگی |
| سلنیوم | تعادل هورمونی و تخمکگذاری سالم |
ویتامینهای مؤثر بر سلامت اسپرم و باروری مردان
سلامت اسپرم به عواملی مثل تعادل هورمونی، کیفیت DNA اسپرم، تحرک و تعداد اسپرم بستگی دارد. برخی ویتامینها و ریزمغذیها با کاهش استرس اکسیداتیو و حمایت از فرایند اسپرمسازی، نقش مهمی در افزایش باروری مردان دارند.
| ویتامین | نقش و تاثیر ویتامینها بر سلامت اسپرم و باروری مردان |
| ویتامین C | محافظت از اسپرم در برابر آسیب اکسیداتیو، بهبود تحرک اسپرم و کاهش احتمال آسیب به DNA اسپرم |
| ویتامین E | کاهش استرس اکسیداتیو با همکاری ویتامین C، بهبود کیفیت غشای اسپرم و تحرک آن |
| ویتامین D | تنظیم هورمون تستوسترون و بهبود عملکرد بیضهها و تحرک بهتر اسپرم و افزایش احتمال باروری |
| ویتامین B12 | کمک به سنتز DNA و تولید اسپرم، افزایش تعداد و تحرک اسپرم و کاهش ناهنجاریهای اسپرم |
| فولیک اسید (B9) | سلامت DNA اسپرم و افزایش میزان اسپرمهای سالم |
| روی (زینک) | کمک به تولید تستوسترون، بلوغ اسپرم و افزایش تعداد و کیفیت اسپرم |
| سلنیوم | بهبود تحرک اسپرم و شکل طبیعی آن و مناسب برای سلامت بیضه |
| کوآنزیم Q10 | کمک به تولید انرژی سلولی، افزایش انرژی اسپرمها، بهبود تحرک و افزایش قدرت باروری |
| اُمگا ۳ | بهبود ساختار غشای اسپرم، افزایش کیفیت، تعداد و تحرک اسپرم |
| آهن (در صورت کمبود) | کاهش تولید اسپرم و کاهش انرژی سلولی |
چه زمانی باید با پزشک مشورت کرد؟
بهتر است قبل از اقدام به بارداری برای بررسی وضعیت سلامت عمومی، سیکل قاعدگی، سابقه پزشکی و داروهای مصرفی به پزشک مراجعه شود. اگر پس از اقدام برای بارداری، تا ۱۲ ماه (در زنان زیر ۳۵ سال) یا ۶ ماه (در زنان ۳۵ سال و بالاتر) بارداری رخ نداد، باید حتما به متخصص زنان مراجعه کنید. همچنین در صورت تجربه قاعدگی نامنظم، سابقه سقط، بیماریهایی مثل PCOS، مشکلات تیروئید، اندومتریوز یا مشکلات اسپرم در مردان این مراجعه باید زودتر اتفاق بیفتد. ارزیابیهای به موقع و تخصصی به تشخیص زودهنگام اختلالات احتمالی و افزایش شانس بارداری کمک میکنند.

بارداری ایمن و موفق با مصرف ویتامینهای ضروری
ویتامینها و ریزمغذیها با تاثیر بر تعادل هورمونی، کیفیت تخمک و اسپرم، عملکرد تخمدانها و سلامت DNA سلولهای جنسی، نقش حمایتی مهمی در افزایش شانس بارداری دارند. کمبود این مواد میتواند روند باروری را کند یا مختل کند. با این حال، مصرف مکملها باید متناسب با شرایط فردی، نتایج آزمایشها و نظر پزشک انجام شود. به کمک اصلاح سبک زندگی، تغذیه متعادل و پیگیری پزشکی همراه با تامین ویتامینها بارداری ایمنتری را رقم خواهد زد.
منبع
سوالات متداول
برای بارداری سریع، مصرف فولیکاسید، ویتامین D، ویتامینهای B6 و B12، ویتامین C، روی و آهن در صورت کمبود موثر خواهد بود.
بله، ویتامین C با کاهش استرس اکسیداتیو، حمایت از سلامت تخمک و اسپرم و کمک به تعادل هورمونی میتواند به افزایش شانس بارداری کمک کند.
بله، ویتامین B6 با کمک به تعادل هورمونی، تنظیم پروژسترون و بهبود سیکل قاعدگی میتواند با تخمکگذاری منظمتر، شانس بارداری را افزایش دهد.
بهتر است مصرف ویتامینها، بهویژه فولیک اسید و ویتامین D، حداقل یک تا سه ماه قبل از اقدام به بارداری آغاز شود تا ذخایر بدن کافی باشد.
بله، برخی ویتامینها مثل ویتامین C، E، روی و امگا ۳ میتوانند کیفیت، تعداد و تحرک اسپرم را بهبود داده و شانس باروری را افزایش دهند.
خیر، مصرف خودسرانه ممکن است باعث دریافت بیشازحد برخی ویتامینها شود. بهتر است مصرف مکملها بر اساس آزمایش و با نظر پزشک انجام شود.
مصرف فولیکاسید، ویتامین D، ویتامینهای B6 و B12، ویتامین C، روی، آهن (در صورت کمبود) و اینوزیتول به بهبود باروری کمک میکند.