هفته ۲۵ بارداری - علائم و تغییرات مادر و جنین در این ماه
در هفته ۲۵ بارداری که بخشی از ماه ششم بارداری محسوب میشود، شما میتوانید حرکات جنین را بهوضوح و بهصورت منظم احساس کنید. در این مرحله، با بزرگتر شدن جنین ممکن است عوارضی مانند کمردرد برای مادر ایجاد شود. از سوی دیگر، جنین نیز تغییرات مهمی را تجربه میکند؛ از جمله پاسخ به محرکهای محیطی، تکمیل تدریجی رشد ریهها، تغییر در رنگ و شکل پوست، تولید ماده حیاتی سورفکتانت و آغاز عملکرد بینی که از مهمترین این تغییرات هستند. در ادامه این مقاله از مجله سلامت گهواره، به بررسی دقیقتر تغییرات جنین و مادر در هفته ۲۵ بارداری خواهیم پرداخت.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
تغییرات جنین در هفته ۲۵ بارداری
در هفته ۲۵ بارداری، جنین وارد یکی از مراحل مهم تکامل خود میشود و از نظر رشد جسمی و عملکردی پیشرفت قابلتوجهی دارد. پوست جنین هنوز نازک و کمی چروکدار است، اما بهتدریج با تجمع چربی زیرپوستی صافتر میشود. ریهها در حال تولید سورفکتانت هستند که برای تنفس پس از تولد حیاتی است و سیستم عصبی نیز بهسرعت در حال تکامل بوده و هماهنگی بین اعصاب و عضلات افزایش مییابد. حرکات جنین قویتر و منظمتر میشوند و او میتواند به صدا، نور و لمس واکنش نشان دهد.
به نقل از Healthline
در هفته ۲۵ بارداری، جنین همچنان با سرعت رشد میکند، چربی بیشتری در بدن خود ذخیره میکند و حواسش دقیقتر میشود، و ممکن است ضربهها و حرکات قویتری را احساس کنید زیرا ماهیچهها و سیستم عصبی او فعالتر شدهاند.
At 25 weeks pregnant, your baby continues to grow rapidly, is gaining fat and developing more refined senses, and you may feel stronger kicks and movements as their muscles and nervous system become more active.
اندازه جنین در هفته بیست و پنجم بارداری
کودک دلبند شما در هفته بیست و پنجم بارداری به اندازه یک گلکلم است. طول بدن جنین در هفته 25 بارداری حدود ۳۴ تا ۳۶ سانتیمتر و وزن جنین در این هفته به حدود ۶۵۰ تا ۷۵۰ گرم میرسد.

هفته ۲۵ بارداری جنین دختر
در هفته ۲۵ بارداری، اندامهای تناسلی جنین دختر بهطور کامل شکل گرفتهاند و تخمدانها حاوی میلیونها فولیکول اولیه هستند که در آینده به تخمک تبدیل میشوند. طبق مطالعات پزشکی، رحم و واژن نیز در این مرحله قابل تشخیصاند. از نظر رشد کلی، تفاوت محسوسی بین جنین دختر و پسر در این هفته وجود ندارد و وزن، قد و میزان رشد اندامها معمولاً مشابه است. واکنشهای عصبی و حرکتی جنین دختر نیز مانند سایر جنینها تقویت شده و الگوی خواب و بیداری مشخصتری پیدا میکند.
هفته ۲۵ بارداری جنین پسر
در جنین پسرِ هفته ۲۵ بارداری، بیضهها بهتدریج مسیر نزول خود از شکم به سمت کیسه بیضه را آغاز میکنند، هرچند این فرآیند ممکن است تا هفتههای پایانی بارداری کامل نشود. آلت تناسلی کاملاً شکل گرفته و در سونوگرافی قابل مشاهده است. بر اساس منابع علمی، رشد عضلانی در جنین پسر ممکن است اندکی بیشتر به نظر برسد، اما این تفاوتها جزئی بوده و از نظر پزشکی اهمیت بالینی خاصی ندارند. عملکرد ریهها، مغز و سایر اندامها مشابه جنین دختر و متناسب با سن بارداری پیش میرود.
هفته ۲۵ بارداری دوقلو
در بارداری دوقلو، جنینها در هفته ۲۵ بارداری معمولاً کمی کوچکتر از جنین تکقلو هستند، اما این موضوع در اغلب موارد طبیعی محسوب میشود. طبق راهنماهای بالینی، فضای رحم و نحوه تقسیم مواد مغذی باعث میشود وزن هر جنین دوقلو کمتر باشد، اما روند رشد آنها همچنان مناسب است. حرکات جنینها ممکن است برای مادر بیشتر و متنوعتر احساس شود. در این نوع بارداری، پایش رشد، میزان مایع آمنیوتیک و وضعیت جفت اهمیت ویژهای دارد و پزشک معمولاً سونوگرافیها و معاینات دقیقتری را توصیه میکند تا سلامت هر دو جنین بهخوبی بررسی شود.
علائم و تغییرات مادر در هفته بیست و پنجم بارداری
با ورود به سهماهه سوم بارداری، تغییرات جسمی و حرکتی مادر نسبت به قبل واضحتر میشود. در این دوره، حتی اطرافیان و افراد غریبه نیز متوجه بارداری شما شده و برای انجام کارهای ساده به کمکتان میآیند.
در هفته ۲۵ بارداری، رحم تا بالای ناف رشد کرده و اندازه شکم تقریباً به یک توپ فوتبال میرسد. همزمان، حرکات جنین نیز قویتر و محسوستر میشوند و لگدها و چرخشهای او بهوضوح احساس میشود. از تغییرات مثبت این دوران میتوان به پرپشت شدن موها اشاره کرد؛ چرا که در بارداری ریزش مو کاهش مییابد.
در ادامه، شایعترین علائم و تغییرات مادر در هفته بیست و پنجم بارداری را بهصورت خلاصه بررسی میکنیم:
- افزایش اندازه شکم و رحم : رشد سریع رحم باعث برجستهتر شدن شکم و تغییر در تعادل بدن میشود.
- افزایش وزن تدریجی : افزایش وزن طبیعی است و به رشد جنین، جفت و مایع آمنیوتیک مربوط میشود.
- احساس حرکات واضحتر و قویتر جنین : حرکات جنین منظمتر شده و مادر بهراحتی آنها را تشخیص میدهد.
- کمردرد و درد لگن فشار رحم و تغییرات هورمونی روی مفاصل و ستون فقرات اثر میگذارد.
- تنگی نفس خفیف : بزرگ شدن رحم فضای ریهها را کمی محدود میکند.
- سوزش سر دل و رفلاکس معده : شل شدن دریچه معده و فشار رحم از دلایل اصلی این مشکل است.
- یبوست یا نفخ : کاهش حرکات روده و تغییرات هورمونی باعث این علائم میشود.
- گرفتگی عضلات پا : معمولاً شبها بیشتر احساس میشود و به تغییر گردش خون مرتبط است.
- ورم خفیف پا و مچها : به دلیل احتباس مایعات و فشار رحم بر عروق لگنی ایجاد میشود.
- تغییرات پوستی مثل تیرگی پوست یا خط تیره شکم : ناشی از تغییرات هورمونی بارداری است.
- خارش پوست شکم : کشیده شدن پوست در اثر رشد شکم علت اصلی آن است.
- افزایش ترشحات واژینال : ترشحات شفاف یا شیریرنگ در این مرحله طبیعی محسوب میشود.
- خستگی و کاهش انرژی : وزن جنین و تغییرات متابولیک بدن باعث احساس خستگی میشوند.
- تغییرات خلقوخو : نوسانات هورمونی میتواند بر احساسات مادر اثر بگذارد.
- اختلالات خواب : بزرگی شکم، حرکات جنین و تکرر ادرار خواب شبانه را مختل میکند.
- تکرر ادرار : فشار رحم بر مثانه علت اصلی این علامت است.
- حساس شدن سینهها یا ترشح آغوز : آماده شدن بدن برای شیردهی باعث بروز این تغییرات میشود.
شناخت این علائم به مادر کمک میکند تا با آرامش بیشتری این مرحله از بارداری را پشت سر بگذارد و در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، بهموقع با پزشک مشورت کند.

عدم تعادل در هفته بیست و پنجم بارداری
در هفته 25 بارداری با رشد بیشتر جنین و بزرگ شدن شکمتان، مرکز ثقل بدنتان بیش از پیش تغییر خواهد کرد. همین امر باعث میشود که حفظ تعادل برای شما سخت شود. گاهی ممکن است احساس کنید روی یک سطح بیثبات ایستادهاید. دلایل بیتعادلی شما میتوانند موارد زیر باشند:
- افزایش اندازه شکم
- تغییر مرکز ثقل بدن
- تغییراتی که در ستون فقراتتان به وجود آمده است.
- سفت شدن عضلات
- افزایش ترشح هورمون ریلکسین در طول بارداری که باعث شل شدن مفاصل میشود.
- شما ممکن است به علت کاهش فشار خون، کم خونی،کاهش قند خون و تغییرات متابولیسم دچار سرگیجه یا از حال رفتگی شوید.
با توجه به همه دلایلی که برای افتادن زنان باردار ذکر شد، میبایست مراقب عوامل خطر باشید. هیچگاه افتادن شما به اندازه زمانی که باردار باشید،خطرناک نخواهد بود. در هفته بیست و پنجم بارداری خطر افتادن شما به اندازه خطری است که افراد 65 ساله را تهدید میکند!جالب است نه؟
برای حرکت خود برنامهریزی داشته باشید و بدانید این وضعت قرار نیست دائمی باشد؛ شما بهزودی میتوانید همراه با نوزاد نازنینتان پیادهروی کنید. سعی کنید بهترین حالتی که تعادل شما در آن برقرار میشود را پیدا کنید.
اگر از گروه زنانی هستید که در دوران بارداری هم به ورزش ادامه میدهید:
در هفته بیست و پنجم بارداری وقت آن رسیده که مراقب قدمهایی که برمیدارید باشید. همچنین سعی کنید که در حرکات ورزشی خود هیچگاه به سراغ حرکات تعادلی نروید.
هیچگاه در دوران بارداری به سراغ حرکات جدیدتر و پیچیدهتر ورزشی نروید.از حرکاتی استفاده کنید که با آنها آشناترید و برایتان بیخطر باشند.
در صورتی که تعادل خود را از دست بدهید ممکن است آسیب کشنده به جنین داخل شکمتان برسد. در صورت افتادن یا وارد شدن هر ضربهای به شکمتان حتماً به پزشک مراجعه کنید و اصلاً نگران نباشید؛زیرا در بسیاری از موارد جلوی بسیاری از این مشکلات قابل کنترل هستند. در کل از نکات زیر پیروی کنید:
- سعی کنید کارها را آهسته و بدون عجله انجام دهید.
- از انجام چند کار به طور همزمان خودداری کنید.
- هنگام استفاده از پلهها از نردهها استفاده کنید.
- کفشهای تخت بپوشید.
مشکل خروپف در هفته بیست و پنجم بارداری
خروپف شاید خود شما را خیلی اذیت نکند؛اما شریک زندگی شما چه گناهی کرده است که نمیتواند بخوابد؟!از دست او شاکی نشوید اگر میگوید که صدای خروپف شما نگذاشته تمام شب را بخوابد،او دروغ نمیگوید!
خروپف در دوران بارداری بسیار شایع است،حتی اگر قبلاً سابقه خروپف نداشتهاید. علت خروپف در هفته 25 بارداری و بعد از آن میتواند موارد زیر باشد:
- افزایش جریان خون به غشای مخاطی بینی شما باعث گرفتگی آن میشود.
- بالا رفتن وزن شما یا آپنه خواب ممکن است علت آن باشد.
- همچنین ممکن است به علت دیابت بارداری اتفاق بیفتد.
متأسفانه کار خاصی نمیتوانید در این باره بکنید. این مشکل تقریباً تا زمان به دنیا آمدن فرزندتان ادامه مییابد.اگر به قدری بود که باعث آزارتان میشد میتوانید از پزشکتان بخواهید تا مشکلات مرتبط با خروپف بارداری را بررسی کند. اما با اقدامات زیر هم میتوانید این مشکل را تا حدودی تحت کنترل درآورید:
- هنگام خواب چند بالش اضافی زیر سرتان بگذارید تا سرتان بالاتر قرار بگیرد.
- مراقب اضافهوزن خود باشید.
- میتوانید از دستگاههای کمک تنفسی مخصوص دوران بارداری استفاده کنید(قابل تهیه در اکثر داروخانهها)
- برای باز شدن حفره بینی خود از بخار استفاده کنید.
سیاتیک در هفته بیست و پنجم بارداری
سیاتیک وضعیتی است که به علت رشد رحم و تأثیری که بر روی پشت و ناحیه لگن شما میگذارد،اتفاق میافتد. گاهی هم اعصاب بخش پایین کمر و پاها به دلیل رشد سر جنین و فشاری که به استخوانهای لگن میآورد،تحت تأثیر قرار میگیرد. این میتواند منجر به:
- بیحسی در پاها یا پشت
- درد شدید در کمر، پاها یا باسن
شما میتوانید اقدامات زیر را برای درمان سیاتیک بارداری انجام دهید:
- تحرک خود را بیشتر کنید.
- برای مدت طولانی در یک موقعیت ننشینید.
- از کمپرس یخ یا آب گرم در ناحیه درد استفاده کنید.
- نواحی درگیر را تحت فشار بیشتر قرار ندهید.
- تا آنجا که ممکن است از خم شدن اجتناب کنید.
- از بالش و تکیهگاه مناسب برای نشستن خود استفاده کنید.
- میتوانید از ماساژ نواحی کمک بگیرید.
- اشیای سنگین را بلند نکنید.

آزمایشها و سونوگرافیهای لازم در هفته بیست و پنجم بارداری
در هفته بیست و پنجم بارداری، تمرکز اصلی پزشک بر پیگیری سلامت مادر و جنین و ارزیابی نتایج آزمایشها و غربالگریهایی است که اغلب در هفتههای قبل انجام شدهاند. بسیاری از تستهای مهم مانند آزمایش خون غربالگری سه ماهه اول، غربالگری سه ماهه دوم بارداری و بررسیهای ژنتیکی، پیش از این هفته انجام میشوند؛ اما نتایج آنها در این زمان همچنان مبنای تصمیمگیریهای پزشکی قرار میگیرد.
در سهماهه اول بارداری، آزمایشهایی مانند آزمایش papp-a، آزمایش hcg، آزمایش سرم یکپارچه، آزمایش چهارگانه، اسکن شفافیت نوکال و سونوگرافی nt با هدف بررسی مشکلات کروموزومی مانند سندروم داون و تریزومی ۱۸ انجام میشوند. همچنین در برخی موارد خاص و بارداریهای پرخطر، نمونهبرداری از پرزهای جفتی (cvs) برای تشخیص دقیقتر اختلالات ژنتیکی درخواست میشود. اگرچه این آزمایشها مستقیماً مربوط به هفته بیست و پنجم نیستند، اما نتایج آنها در این مرحله برای ارزیابی روند رشد جنین اهمیت زیادی دارند.
در هفته ۲۵ بارداری معمولاً سونوگرافی روتین جدیدی در بارداریهای کمخطر انجام نمیشود، مگر اینکه پزشک برای بررسی رشد جنین، میزان مایع آمنیوتیک یا وضعیت جفت نیاز به ارزیابی مجدد داشته باشد. با این حال، تست ادرار بهطور منظم برای بررسی عفونتهای ادراری، دفع پروتئین و وضعیت کلی کلیهها توصیه میشود.
در برخی مادران، اگر غربالگریهای قبلی ناقص بوده یا ریسک خاصی وجود داشته باشد، پزشک ممکن است انجام آزمایش nipt یا سایر آزمایش ژنتیک را حتی در این بازه زمانی بررسی کند. هدف از تمام این آزمایشها و سونوگرافیها، اطمینان از سلامت جنین، تشخیص زودهنگام مشکلات احتمالی و مدیریت بهتر بارداری در ادامه مسیر است.
مراقبت از مادر و جنین در هفته بیست و پنجم بارداری
برای مراقبت از مادر و جنین در ماه هفتم بارداری خصوصاً در هفته 25 بارداری میتوانید از نکات زیر پیروی کنید:
هفته ۲۵ بارداری چه چیزی بخوریم؟
در هفته 25 بارداری بهتر است که مقدار فراوانی آب بنوشید. زیرا :
- آب به جذب مواد مغذی ضروری به خون کمک میکند که نوزادتان آن را از طریق جفت دریافت میکند.
- آب توکسین ها را از بدن شما دفع میکند و باعث میشود کودک در محیطی امنتر رشد کند.
- آب خطر ابتلا به UTI (عفونت ادراری) را کاهش میدهد.
- آب بدنتان را سرد و راحت نگه میدارد.
- با مصرف زیاد مایعات، میتوانید خستگی شما را کاهش دهد.
- آبرسانی کامل بدن میتواند تورم را در پاهایتان کاهش دهد.
- آبرسانی به بدن خطر زایمان زودرس را کاهش میدهد.

هفته ۲۵ بارداری چگونه بخوابیم؟
در هفته 25 بارداری لازم است که نحوه خوابیدن خود را تغییر دهید. اگر شما هم جزء افرادی هستید که هنگام خواب به سقف خیره میشوند، باید در هفته بیست و پنجم بارداری الگوی خوابتان را تغییر دهید. خوابیدن بر روی پشت باعث میشود که وزن رحم بر روی ستون فقرات، عضلات پشت، روده و رگهای خونی افزایش یابد.
- این فشار باعث درد عضلات، پاها و پشت شما خواهد شد.
- این میتواند به هموروئید یا بواسیر منجر شود.
- این فشار مانع گردش خون میشود.
- باعث کاهش فشار خون و در نهایت سرگیجه میشود.
- این وضعیت میتواند باعث خروپف شود و منجر به مشکلی به نام آپنه خواب شود.
- بهتر است از هفته بیست و پنجم بارداری به پهلو بخوابید،خصوصاً پهلوی چپ. این وضعیت به نفع شما و جنین خواهد بود.
نکات مهم و پایانی
هفته ۲۵ بارداری یکی از مراحل حساس سهماهه سوم محسوب میشود و توجه به وضعیت جسمی مادر و رشد جنین اهمیت زیادی دارد. در این هفته، پیگیری منظم حرکات جنین، رعایت تغذیه متعادل و استراحت کافی نقش مهمی در سلامت بارداری دارد. در صورت مشاهده علائمی مانند درد شدید شکم، خونریزی، کاهش حرکات جنین یا انقباضات منظم رحمی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است. همچنین کنترل افزایش وزن، نوشیدن آب کافی، پیشگیری از یبوست و توجه به وضعیت خواب و فعالیت بدنی سبک میتواند به کاهش عوارض این دوره کمک کند.
منبع
سوالات متداول
طول طبیعی سرویکس در هفته ۲۵ بارداری معمولاً بیش از ۲۵ میلیمتر (۲٫۵ سانتیمتر) است و کوتاهتر شدن آن میتواند خطر زایمان زودرس را افزایش دهد.
در هفته ۲۵ بارداری، جنین معمولاً در بخش میانی تا بالایی رحم قرار دارد و رحم تا بالای ناف مادر رشد کرده است.
بهطور میانگین، مادر تا هفته ۲۵ بارداری حدود ۷ تا ۱۰ کیلوگرم افزایش وزن دارد؛ البته این مقدار به وزن اولیه مادر قبل از بارداری و شرایط فردی او بستگی دارد.