کنترل فشار خون بالا در بارداری و درمان آن

فروردین ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
کنترل فشار خون بالا در بارداری و درمان آن

تغییرات دوران بارداری خانم‌ها را مستعد ابتلا به برخی بیماری‌ها مثل فشار خون بالا ، دیابت بارداری و گاها پره‌اکلامپسی می کند. اطلاع از راه‌های کنترل فشار خون بالا در بارداری و عوارض آن بسیار حائز اهمیت است. آگاهی از علائم و نشانه‌های فشار خون بالا برای پیشگیری از خطرات مربوط به این بیماری ضروری است .

انواع فشار خون در بارداری

فشارخون بالا در بارداری به سه دسته تقسیم می شود:

  1. فشارخون بالا ناشی از بارداری یا فشارخون گذرا بارداری
  2. فشارخون مزمن
  3. پره اکلامپسی

فشار خون بالا ناشی از بارداری 

فشارخون بالا ناشی از بارداری حالتی از فشارخون بالا است که برای اولین بار در بارداری و بعد از هفته بیستم برای برخی از مادران ممکن است ایجاد شود. بدلیل اینکه این حالت از فشار خون ناشی از پاسخ بدن به تغییرات حاصل از حاملگی است، فشارخون گذرای بارداری هم نامیده می شود. فشارخون گذرای بارداری به غیر از بالا بودن اندازه فشار خون علامت دیگری ندارد و پس از زایمان و حداکثر شش هفته بعد از زایمان رفع می شود.

فشار خون مزمن

ممکن است خانمی قبل از اینکه باردار شود مبتلا به فشار خون بالا باشد و حتی دارو مصرف کند و یا اینکه قبل از هفته بیستم بارداری دچار فشارخون بالا شود و یا حتی در مواردی ممکن است فشارخون بالا بارداری بیش از شش هفته بعد از زایمان هم پایدار بماند، این حالت ها فشارخون مزمن هستند. در موارد فشارخون مزمن مادر باید قبلا از اقدام به بارداری با پزشک خود در مورد مصرف داروهای کاهنده فشار خون مشورت کند و برای کنترل فشار خون در بارداری از داروهای مجاز در بارداری طبق دستور پزشک استفاده کند.

پره‌اکلامپسی در بارداری

 درمواردی که مادر باردار دچار فشارخون بالا است و دفع غیرطبیعی پروتئین در ادرار دارد، پره‌اکلامپسی یا مسمومیت حاملگی تشخیص داده می‌شود که نوعی عارضه خود ایمن است که در سیستم گردش خون اختلال ایجاد می‌کند و اندام‌هایی ازجمله کبد، کلیه و مغزرا درگیر می‌کند. تشنج یکی از عوارض خطرناک مربوط به پره اکلامپسی است. پره‌اکلامپسی کاملا متفاوت از فشارخون بالا در حاملگی است ونیاز به مراقبت ویژه و درمواردی ختم بارداری دارد.

فشار خون نرمال زن باردار باید چند باشد؟

فشارخون به طورمعمول توسط دو عدد به صورت کسری گزارش می شود. عدد بزرگتر نشان دهنده فشار سیستولیک قلب و عدد کوچک تر بیانگر فشار دیاستولیک قلب است. عدد بزرگ‌تر فشارخون بین 90 تا 120 و عدد کوچک تر بین 60 الی 80 در زنان باردار فشارخون نرمال به شمار می‌آید.

فشار خون بالا در بارداری دوقلویی

فشارخون بالا در بارداری های دو یا چند قلویی نسبت به تک قلویی شایع‌تر است. به طور کلی احتمال عوارض شایع بارداری و اختلالات طبی در بارداری چند قلویی بیش ‌تر است و به همین دلیل بارداری‌های دو یا چند قلویی پرخطر محسوب می شوند.

فشار خون بالا حدودا چه عددی است ؟

اندازه گیری فشارخون یکی مراقبت‌های مهم مربوط به دوران بارداری و پس از زایمان  است. در مراقبت‌های پیش از اقدام به بارداری نیز اندازه گیری فشار خون اهمیت دارد. فشارخون بالا به صورت فشار سیستولیک 140 و بیشتر و فشار دیاستولیک 90 و بیشتر تعریف می شود.

ارتباط فشار خون بالا در بارداری و جنسیت جنین

عوامل مختلفی در تعیین جنسیت جنین موثر هستند. پژوهشگران علوم پزشکی مطالعات متعددی درباره ارتباط بین فشارخون بالا در بارداری و جنسیت جنین انجام  داده اند. گروهی از محققان در کشور کانادا و چین  پس از مطالعات متعدد اعلام کرده اند، در زنانی که فشارخون بالا قبل از بارداری دارند احتمال تولد فرزند پسر بیش از دختر است اما این احتمال برای تایید نهایی نیاز به تحقیقات بیش تری دارد. همچنین محققان اظهار داشتند هنوز علت دقیقی برای نحوه تاثیر فشارخون بر تعیین جنسیت جنین پیدا نکردند.

درمان و داروهای کنترل فشار خون بالا در بارداری 

درمان و کنترل فشارخون بالا در دوران بارداری از اهمیت خاصی برخوردار است. برای درمان فشار خون موارد زیر در کنار هم توصیه می‌شود :

مصرف داروهای مجاز کاهنده فشار خون در بارداری 

  • رژیم غذایی کم نمک 
  • داشتن تحرک کافی
  • عدم مصرف سیگار، قلیان، الکل و حتی هر نوع دارو بدون دستور پزشک 

خوراکی های مناسب برای فشار خون بالا در بارداری کدامند؟

بسیاری از مادران مبتلا به فشارخون بالا می ‌خواهند بدانند که چه خوراکی‌هایی برایشان مفید است. رژیم غذایی حاوی غلات و فیبر می‌تواند به کاهش فشارخون کمک کند. مصرف غذاها و میوه های حاوی پتاسیم مثل موز و گوجه فرنگی نیز برای کنترل فشارخون مفید هستند. تایید رژیم غذایی مناسب برای کنترل فشارخون بالا در بارداری بر عهده پزشک و کارشناس تغذیه است .

فشار خون بالا در بارداری نشانه چیست

بالارفتن فشارخون در بارداری یک نشانه است تا مراقبت های دوران بارداری با حساسیت و دقت بیش‌تری انجام شود. شناخت علائم احتمالی همراه فشارخون بالا مثل سردرد یا تاری دید برای تشخیص نوع فشارخون و پیشگیری از عوارض آن اهمیت ویژه‌ای دارد.

راه‌های کنترل فشار خون بالا در بارداری

کنترل فشارخون  بالا نقش بسیار مهمی در تضمین سلامت مادر و جنین دارد. برای کنترل فشار خون در بارداری موارد زیر توصیه می شود :

  • اندازه گیری دقیق  فشارخون و وزن مادر در هر جلسه از مراقبت‌های دوران بارداری باید انجام شود. 
  • علائم مربوط به فشارخون بالا و نحوه اندازه گیری فشارخون بوسیله دستگاه‌های فشارسنج خانگی به مادر و یکی از اعضای خانواده آموزش داده شود. 
  • مشورت با کارشناس تغدیه برای داشتن رژیم غذایی مناسب برای کنترل فشارخون مفید است. 
  • داروهای کاهنده فشار خون طبق دستور پزشک مصرف شود.