عدد بتا در بارداری خارج از رحم چقدر است؟ تفاوت آن با بارداری طبیعی

بارداری‌های خارج رحمی اتفاقی نادر نیستند و تقریبا حدود 2% از کل بارداری‌ها، خارج رحمی هستند. بارداری خارج رحمی یکی از دلایل اصلی مرگ‌ومیر در سه‌ماهه اول بارداری بوده و در نتیجه تشخیص به‌موقع آن اهمیت ویژه‌ای دارد. این بارداری زمانی رخ می‌دهد که تخمک بارور شده در جایی خارج از رحم مانند لوله فالوپ مستقر شود. دلیل اصلی بارداری خارج رحمی، سابقه بیماری التهابی لگن یا جراحی لگن، سن بالای 35 سال، مصرف سیگار، بارداری خارج رحمی قبلی و ابتلا به عفونت‌های مقاربتی است. عدد بتا در بارداری خارج رحمی معمولا کمتر از بارداری داخل رحمی است؛ بنابراین تست بتا می‌تواند روشی برای تشخیص به‌موقع باشد. در این مقاله از مجله سلامت گهواره به این موضوع می‌پردازیم که عدد بتا در حاملگی خارج از رحمی چند است؟ 

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

نقش عدد بتا در بارداری خارج از رحم چیست؟

عدد بتا نقش مهمی در تشخیص بارداری خارج از رحم دارد؛ چون سطح گنادوتروپین جفت انسانی در دوران بارداری تغییراتی خواهد داشت. از روی این تغییرات و آزمایشات زیر است که پزشک متخصص، بارداری خارج رحم را تشخیص می‌دهد:

• آزمایش خون برای بررسی سطح گنادوتروپین جفت انسانی (عدد بتا hCG)؛
• سطح هموگلوبین؛
• سونوگرافی ترانس واژینال برای مشاهده محل بارداری خارج رحمی.

آزمایشات خون نشان داده که میزان بتا در بارداری خارج رحمی به‌طور قابل‌توجهی پایین‌تر از عدد بتا در بارداری داخل رحمی (بارداری طبیعی) است. اما لازم است بدانید که عدد بتا در بارداری خارج از رحم به‌تنهایی برای تشخیص کافی نخواهد بود. 

به‌نقل از سایت ncbi

اگر سونوگرافی ترانس واژینال هیچ ساک حاملگی داخل رحمی را نشان ندهد، در حالی که سطح بتا-hCG بالاتر از 1500 واحد بین‌المللی در میلی‌لیتر باشد، باید به حاملگی خارج رحمی مشکوک شد. 

An ectopic pregnancy should be suspected if transvaginal ultrasonography shows no intrauterine gestational sac when the beta-hCG level is higher than 1,500 mlU per mL (1,500 IU per L).

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

عدد بتا در بارداری خارج از رحم چقدر است؟

عدد بتا در بارداری خارج رحمی مانند بارداری طبیعی تغییراتی دارد؛ روند افزایش یا کاهش عدد بتا در بارداری خارج از رحم را می‌توانید در جدول زیر ببینید. 

جدول عدد بتا در بارداری خارج از رحم

همان‌طور که می‌بینید، عدد بتا در بارداری خارج رحمی مانند عدد بتا در بارداری پوچ یا حتی بارداری دوقلو و طبیعی، در طول دوران حاملگی تغییراتی دارد که می‌توانند نشانه‌ای برای تشخیص زودهنگام باشند. 

آزمایش تعیین عدد بتا در بارداری خارج از رحم 

اگر بارداری خارج از رحم به‌موقع تشخیص داده شود، پزشک متخصص می‌تواند عوارض جانبی آن را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد؛ بنابراین خطر کمتری جان مادر را تهدید خواهد کرد. به‌همین‌دلیل نیز آزمایش تعیین عدد بتا در بارداری خارج رحمی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. 

به‌نقل از سایت ncbi

بارداری‌های خارج از رحم اتفاق نادری نیستند و تقریبا 2% از کل بارداری‌ها را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. بارداری خارج از رحم یکی از علل اصلی عوارض و مرگ‌ومیر در سه‌ماهه اول بارداری است. 

Ectopic pregnancies are not a rare occurrence, affecting approximately 2% of all pregnancies. Ectopic pregnancy is a leading cause of morbidity and mortality in the first trimester of pregnancy.

پزشک متخصص زنان، علاوه‌بر اندازه‌گیری عدد بتا، آزمایش‌های تعیین سطح دیگری نیز انجام می‌دهد که به شرح زیر هستند.

آزمایش کمی بتا hCG سرم

این آزمایش، سطح دقیق hCG را در خون اندازه‌گیری می‌کند. 

آزمایش کیفی hCG ادرار

این آزمایش به‌عنوان آزمایش غربالگری اولیه عمل کرده اما حساسیت کمتری نسبت به آزمایش خون دارد. 

سونوگرافی

آزمایش سطح hCG با سونوگرافی ترانس واژینال ترکیب می‌شود؛ بنابراین این آزمایش تعیین می‌کند که آیا بارداری در رحم و در سطوح خاصی از hCG قابل مشاهده است یا خیر.

اندازه‌گیری سریالی بتا hCG

آزمایش‌‌های خون متعددی در طول زمان انجام می‌شود تا پیشرفت hCG ارزیابی شود. 

آزمایش سطح پروژسترون

این آزمایش اغلب با آزمایش‌های hCG تجویز می‌شود؛ چون سطح پایین پروژسترون می‌تواند نشان‌دهنده بارداری خارج از رحمی باشد.

شمارش کامل خون (CBC)

شمارش کامل خون، آزمایشی اولیه است و می‌تواند کم‌خونی را که در بارداری خارج رحمی رخ می‌دهد، بررسی کند. 

کولدوسنتز

این نوع آزمایش در حال حاضر به‌ندرت تجویز می‌شود اما می‌تواند وجود خون در حفره شکم را تشخیص دهد. 

لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی زمانی انجام می‌شود که سایر آزمایش‌ها در تشخیص بارداری خارج رحمی بی‌نتیجه بوده‌اند. 

به‌نقل از سایت ncbi

در صورت مثبت بودن آزمایش بارداری، درد لگن یا خونریزی واژینال باید منجر به بررسی کامل بارداری خارج از رحمی از جمله بررسی وضعیت Rh، هموگلوبین، سطح بتا hCG و سونوگرافی ترانس واژینال لگن (صرف‌نظر از سطح بتا hCG) شود.

In the setting of a positive pregnancy test, pelvic pain and/or vaginal bleeding should prompt a complete workup for ectopic pregnancy to include Rh status, hemoglobin, β-hCG level, and transvaginal pelvic ultrasound (regardless of β-hCG level).

دلایل تغییرات سطح بتا در بارداری خارج از رحم

اکنون که می‌دانید میزان بتا در بارداری خارج از رحم چقدر است و چطور می‌توان از آن برای تشخیص زودهنگام استفاده کرد؛ بهتر است با حقایقی درباره تغییرات میزان بتا در بارداری خارج رحمی نیز آشنا شوید. 

اثر قلاب

در موارد نادر، سطح بسیار بالای hCG می‌تواند به‌شکلی متناقض منجر به نتایج کاذب پایین در آزمایش‌های خاص شود و در نتیجه به‌طور بالقوه بارداری خارج رحمی را پنهان کند که به آن اثر قلاب می‌گویند.

تغییرات فردی

تفاوت‌های قابل‌توجهی در سطح hCG بین زنان وجود دارد که تعیین دقیق حد آستانه آن برای تشخیص بارداری خارج از رحمی را چالش‌برانگیز خواهد کرد. 

زمان دو برابر شدن طبیعی

درصد کمی از بارداری‌های خارج رحمی ممکن است در ابتدا زمان دو برابر شدن hCG را طبیعی نشان دهند؛ در چنین شرایطی تشخیص زودهنگام بارداری خارج از رحم برای پزشک چالش‌برانگیز و دشوار خواهد بود.  

بارداری هتروتوپیک

در برخی موارد ممکن است هم‌زمان با بارداری داخل رحمی، بارداری خارج رحمی نیز وجود داشته باشد. در چنین شرایطی، الگوهای hCG گیج‌کننده خواهند شد. 

پدیده ناپدید شدن دوقلوها

در بارداری‌های اولیه چندقلویی، از دست‌دادن یک جنین می‌تواند به‌طور غیرقابل پیش‌بینی روی سطح hCG تاثیر بگذارد. 

پدیده کیسه کاذب

در برخی موارد و حتی با وجود افزایش سطح hCG در بارداری خارج رحمی، ممکن است تجمع مایع داخل رحمی در سونوگرافی با کیسه بارداری اشتباه گرفته شود.

بارداری‌های کورنوال

این بارداری‌های خارج رحمی نادر که در گوشه رحم لانه‌گزینی می‌شوند؛ گاهی می‌توانند سطح hCG مشابه با بارداری‌های طبیعی را نشان دهند. 

تاثیر درمان‌های باروری

IVF و سایر درمان‌های باروری گاهی می‌توانند منجر به الگوهای غیرمعمول hCG شوند؛ در چنین شرایطی است که تشخیص بارداری خارج رحمی پیچیده‌تر خواهد شد. 

پایین بودن مداوم hCG

برخی از بارداری‌های خارج رحمی می‌توانند سطوح پایین اما مداوم hCG را برای هفته‌ها و بدون پارگی حفظ کنند. 

بارداری‌های خارج رحمی مزمن

این نوع بارداری‌ها می‌توانند با سطح پایین و نوسان‌دار hCG در دوره‌ای طولانی همراه باشند. 

تفاوت عدد بتا در بارداری طبیعی و بارداری خارج از رحم چیست؟

همان‌طور که عدد بتا در بارداری دوقلو متفاوت با بارداری‌های تک‌قلو است، عدد تیتر بتا در بارداری خارج از رحم نیز با بارداری طبیعی متفاوت خواهد بود.

بتا-hCG توسط سلول‌های سن‌سیتیوتروفوبلاست ترشح شده و افزایش سطح hCG سرم نشان‌دهنده بارداری رحمی زنده است. عدد بتا در بارداری طبیعی، هر 1.5 روز تا 5 هفته پس از آخرین دوره پریود و سپس 3.5 روز از هفته هفتم (یا تا زمانی که بتا-hCG بیشتر از 10000 IU/L باشد) دوبرابر خواهد شد. 

به‌عبارت ساده‌تر در بارداری طبیعی، سطح بتا-hCG هر 48 تا 72 ساعت، دوبرابر می‌شود تا به 10000 تا 20000 میلی‌آمپر بر میلی‌لیتر برسد؛ اما بارداری خارج از رحم و عدد بتا متفاوت از بارداری داخل رحمی عمل می‌کنند. آزمایشات متعدد نشان داده که عدد بتا در حاملگی خارج رحمی معمولا کُندتر از بارداری طبیعی افزایش پیدا می‌کند. 

باتوجه‌به اینکه غلظت بتا-hCG در اکثر بارداری‌های خارج رحمی با سرعت بارداری طبیعی افزایش پیدا نمی‌کند؛ بسیاری از افراد می‌خواهند بدانند که در بارداری خارج از رحم بتا چند است؟ چون نظارت بر عدد بتا به پزشک متخصص کمک می‌کند تا بارداری خارج از رحم را زودتر تشخیص داده و عوارض آن را کاهش دهد.

بنابراین هر زن بارداری باید بداند در حاملگی خارج از رحم عدد بتا چند است. به‌همین‌دلیل جدول زیر آماده شده تا درک درست‌تری از تفاوت عدد تیتر بارداری در حاملگی خارج از رحمی و داخل رحم (طبیعی) داشته باشید. 

جدول عدد بتا در بارداری خارج از رحم و داخل رحم و تفاوت آن‌ها

انجام سونوگرافی در کنار عدد بتا برای تشخیص حاملگی خارج از رحم

در بسیار موارد، دانستن اینکه عدد بتا در بارداری خارج از رحم چند است کافی نخواهد بود؛ چون باید اندازه‌گیری hCG با سونوگرافی و علائم بالینی برای تشخیص این نوع بارداری با یکدیگر ترکیب شوند.

در برخی موارد، سطح hCG در بارداری‌های خارج رحمی ممکن است در ابتدا به‌طور طبیعی افزایش یابد؛ در چنین شرایطی تشخیص زودهنگام برای پزشک متخصص زنان چالش‌برانگیز خواهد بود. 

لازم است بدانید که الگوهای غیرمعمول hCG همواره نشان‌دهنده بارداری خارج رحمی نیستند و الگوهای طبیعی نیز آن را به‌طور کامل رد نمی‌کنند. 

به‌نقل از سایت ncbi

خونریزی ناشی از پارگی حاملگی خارج رحمی لوله‌ای، هنوز علت اصلی مرگ مادران مرتبط با بارداری در سه‌ماهه اول است و علی‌رغم بهبود روش‌های تشخیصی که منجر به تشخیص زودهنگام می‌شود، 10 تا 15 درصد از کل مرگ‌ومیرهای مرتبط با بارداری را تشکیل می‌دهد. 

Hemorrhage from rupture of tubal ectopic pregnancy is still the leading cause of pregnancy related maternal death in the first trimester and accounts for 10-15% of all pregnancy related deaths, despite improved diagnostic methods leading to earlier detection and treatment.

همان‌طور که از گزارش مطالعات سایت ncbi مشخص است؛ تشخیص زودهنگام بارداری‌های خارج رحمی تاثیر بسیار زیادی در کاهش مرگ‌ومیر‌های مرتبط با بارداری دارد. بنابراین علاوه‌بر اندازه گیری عدد بتا در بارداری خارج از رحم باید روش‌های تشخیصی دیگر مانند سونوگرافی ترانس واژینال را زیر نظر پزشک متخصص زنان انجام دهید. 

مدت زمان کاهش بتا بعد از درمان بارداری خارج از رحم چقدر است؟

پس از درمان بارداری خارج از رحم، سطح hCG در مدت 1 تا 2 هفته به سطوح نرمال کاهش پیدا خواهد کرد. اما لازم است بدانید که مدت زمان کاهش بتا بعد از درمان بارداری خارج از رحم ممکن است در موارد زیر کمی متغیر باشد:

• شدت بارداری؛
• روش درمانی (شامل دارویی یا جراحی).

نکته مهم اینکه، به‌طور کلی در بازه زمانی 1 تا 2 هفته پس از درمان، سطح بتا منفی می‌شود. 

احتمال بارداری مجدد پس از بارداری خارج از رحم وجود دارد؟

اگر بارداری خارج از رحم داشته‌اید، احتمالا سوالات زیادی ذهن شما را درگیر کرده است. یکی از این سوالات این است که «آیا می‌توان بعد از بارداری خارج رحمی دوباره باردار شد؟»

پاسخ کوتاه، بله است. پس از بارداری خارج رحمی، زنان می‌توانند نوزادی سالم را به‌دنیا بیاورند؛ اما در مقابل، احتمال وقوع مجدد بارداری خارج رحمی بیشتر از قبل خواهد بود. 

به‌نقل از سایت webmd

پس از بارداری خارج از رحم، حدود 10 تا 15 درصد احتمال وقوع مجدد آن وجود دارد. سابقه ناباروری بیشترین تاثیر را بر احتمال بارداری مجدد خواهد داشت و متاسفانه ممکن است احتمال بارداری خارج رحمی دیگری را نیز افزایش دهد. 

After an ectopic pregnancy, there’s about a 10-15% chance it will happen again. A history of infertility will be the biggest influence on your odds of getting pregnant again -- and, unfortunately, it might also raise the chances of another ectopic pregnancy.

محدوده عدد بتا در بارداری خارج از رحم و کمک به تشخیص

اندازه‌گیری عدد بتا در بارداری خارج از رحم یکی از روش‌های اصولی برای تشخیص زودهنگام این نوع از بارداری‌ها است. همان‌طور که اشاره شد، تقریبا حدود 2% از بارداری‌ها، خارج رحمی هستند و همین‌میزان می‌تواند عامل اصلی مرگ‌ومیرهای مرتبط با بارداری در زنان باشد. بنابراین تشخیص زودهنگام و اقدام برای درمان اصولی می‌تواند جان یک انسان را نجات دهد. عدد بتا در حاملگی خارج رحمی کُندتر از عدد بتا در بارداری طبیعی افزایش پیدا می‌کند که می‌تواند روشی برای تشخیص باشد؛ اما چالش اصلی اینجاست که گاهی عوامل متعدد باعث نوساناتی در سطوح هورمون hCG شده و تشخیص را برای پزشک چالش‌برانگیز می‌کنند. 

منابع

ncbi

webmd

flabslis

ncbi

healthcentral

ncbi