مهمترین علائم تخمک گذاری و روشهای دقیق تشخیص آن
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
اگر میخواهید زمان تخمکگذاری را برای افزایش شانس بارداری دقیقتر تشخیص دهید، بهتر است به چند نشانه در کنار هم توجه کنید. شفاف و کشدار شدن ترشحات دهانه رحم، مثبت شدن تست LH و سپس افزایش پایدار دمای پایه بدن از قابلاتکاترین نشانهها هستند. هرچند هیچ علامتی بهتنهایی نشانه قطعی تخمکگذاری نیست. درد خفیف یکطرفه، نفخ یا لکهبینی نیز ممکن است رخ دهند، اما علائم اختصاصی برای تخمکگذاری نیستند. در این مقاله از مجله سلامت گهواره به مهمترین علائم تخمک گذاری، روشهای دقیقتر تشخیص آن و نشانههایی که در صورت شدت یا تداوم، نیاز به بررسی پزشکی دارند، پرداختهایم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، چرخه قاعدگی خود را بهدقت دنبال کنید و بهترین زمان برای اقدام به بارداری را بدانید. روزانه متناسب با مرحله چرخهتان، پیامهای مشاوره تخصصی و توصیههای تغذیهای دریافت کنید تا شانس باروریتان افزایش یابد.
- علائم تخمک گذاری چیست؟
- مهمترین علائم تخمک گذاری
- ریزترین علائم تخمک گذاری که ممکن است متوجه آنها نشوید
- علائم روز تخمک گذاری چیست؟
- از کجا بفهمیم تخمک آزاد شده است؟
- علائم بعد از تخمک گذاری چیست؟
- علائم تخمک گذاری و لقاح چه تفاوتی دارند؟
- علائم تخمک گذاری بعد از مصرف لتروزول
- علائم تخمک گذاری بعد از مصرف کلومیفن
- چه عواملی میتوانند علائم تخمک گذاری را تغییر دهند؟
- چه زمانی علائم تخمک گذاری نیاز به بررسی پزشکی دارند؟
- چگونه زمان تخمکگذاری را دقیقتر تشخیص دهیم؟
- علائم تخمک گذاری بعد از زایمان چیست؟
- علائم تخمک گذاری را بشناسید، اما به آنها اکتفا نکنید
علائم تخمک گذاری چیست؟
تخمکگذاری زمانی رخ میدهد که یکی از تخمدانها تخمک بالغ را آزاد میکند تا امکان باروری فراهم شود. تغییرات هورمونی پیش و پس از این فرایند میتوانند نشانههایی مثل تغییر ترشحات واژن، احساس درد خفیف در پایین شکم یا تغییر دمای پایه بدن ایجاد کنند. شدت و نوع این علائم در افراد مختلف همیشه یکسان نیست. در ادامه درباره مهمترین علائم تخمکگذاری صحبت کردهایم.
مهمترین علائم تخمک گذاری
علائم تخمک گذاری از فردی به فرد دیگر متفاوت هستند و ممکن است در بعضی چرخهها اصلا احساس نشوند. تکرار چند نشانه در زمان مشخصی از چرخه میتواند به تخمین زمان تخمکگذاری کمک کند. اما هیچ کدام بهتنهایی وقوع آن را تایید نمیکنند.
تغییر ترشحات دهانه رحم
در روزهای نزدیک تخمکگذاری، ترشحات دهانه رحم معمولا بیشتر، شفافتر، لغزندهتر و کشدارتر میشوند و ظاهری شبیه سفیده تخممرغ پیدا میکنند. تغییرات علائم ترشحات تخمک گذاری تحتتاثیر افزایش استروژن رخ میدهد و عبور اسپرم از دهانه رحم را آسانتر میکند.
به نقل از acog
این مخاط در طول ماه تغییر میکند و ۱ تا ۲ روز قبل از تخمکگذاری به اوج خود میرسد. در این مرحله از چرخه قاعدگی، ممکن است متوجه ترشحات شفاف از واژن شوید که رقیق و کشسان است.
This mucus changes throughout the month and peaks 1 to 2 days before ovulation. At this point in your cycle, you may notice a clear vaginal discharge that feels thin and stretchy.
درد تخمکگذاری
برخی افراد هنگام آزادشدن تخمک، در یک سمت پایین شکم یا لگن درد احساس میکنند. این درد ممکن است مبهم، شبیه به گرفتگی ناگهانی و تیز باشد و از چند دقیقه تا یک یا دو روز ادامه پیدا کند. سمت درد نیز بسته به تخمدانی که در آن چرخه تخمک آزاد میکند، تغییر میکند.
افزایش میل جنسی
افزایش میل جنسی ممکن است در روزهای پیش از تخمکگذاری دیده شود و احتمالا با تغییر سطح هورمونها ارتباط دارد. با این حال، میل جنسی از عواملی مانند شرایط روانی، کیفیت رابطه، خواب، استرس، وضعیت سلامت عمومی و مصرف بعضی داروها تاثیر میگیرد. بنابراین معیار دقیق و مستقلی برای تعیین تخمکگذاری نیست.
حساس شدن سینهها
تغییرات هورمونی حوالی تخمکگذاری ممکن است باعث حساسیت، سنگینی یا درد خفیف سینهها شود. این نشانه در همه افراد ظاهر نمیشود و چون در روزهای پیش از قاعدگی یا اوایل بارداری هم شایع است، نمیتوان تنها بر اساس آن وقوع تخمکگذاری را تشخیص داد.
افزایش دمای پایه بدن
پس از تخمکگذاری، افزایش پروژسترون دمای پایه بدن را اندکی بالا میبرد و این افزایش معمولا چند روز باقی میماند. برای بررسی الگو، باید دمای بدن هر روز صبح، بلافاصله پس از بیدارشدن و پیش از خروج از تخت اندازهگیری شود. بالارفتن دما بیشتر وقوع تخمکگذاری را تایید میکند و زمان آن را از قبل پیشبینی نمیکند.
نفخ شکم
نفخ یا احساس پری شکم ممکن است در بعضی افراد نزدیک زمان تخمکگذاری ظاهر شود. این نشانه معمولا خفیف و کوتاهمدت است، اما از علائم اختصاصی تخمکگذاری محسوب نمیشود.
لکهبینی خفیف
ممکن است همزمان با تخمکگذاری مقدار بسیار کمی خون یا ترشح صورتی و قهوهای دیده شود. این لکهبینی معمولا سبک و کوتاهمدت است. خونریزی زیاد، ادامهدار، مکرر یا همراه با درد شدید علائم هشداردهندهای هستند که باید بررسی شوند.
تغییرات دهانه رحم
بافت و موقعیت دهانه رحم در بخشهای مختلف چرخه تغییر میکند. هنگام تخمکگذاری، دهانه رحم معمولا نرمتر میشود و دسترسی به آن دشوارتر است. تشخیص این تغییر برای همه آسان یا قابلاعتماد نیست.
افزایش حس بویایی
برخی افراد در روزهای نزدیک تخمکگذاری حساسیت بیشتری نسبت به بوها و گاهی مزهها یا تصاویر احساس میکنند. این تغییر در همه افراد رخ نمیدهد و نشانهای ذهنی و غیراختصاصی است.
تغییرات خلقوخو
افزایش استروژن در مرحله منتهی به تخمکگذاری ممکن است در بعضی افراد با انرژی بیشتر، احساس مثبتتر یا تغییر خلق همراه باشد. بااینحال، تحریکپذیری و نوسان خلق فقط به تخمکگذاری مربوط نیستند و عواملی مانند خواب، استرس، سندرم پیش از قاعدگی و وضعیت روانی هم بر آنها اثر میگذارند.
ریزترین علائم تخمک گذاری که ممکن است متوجه آنها نشوید
برخی نشانههای تخمکگذاری آنقدر خفیف و کوتاهمدت هستند که ممکن است با تغییرات معمول روزانه اشتباه گرفته شوند. توجه به زمان تکرار این نشانهها در چند چرخه میتواند به شناخت الگوی بدن کمک کند، اما وجود یا نبود آنها تخمکگذاری را تایید نمیکند.
- احساس رطوبت بیشتر در لباس زیر
- تغییر جزئی بافت ترشحات
- خشکتر شدن واژن پس از تخمکگذاری
- تیر کشیدن کوتاه در یک سمت شکم
- احساس فشار یا سنگینی خفیف در لگن
- لکهبینی بسیار کم صورتی یا قهوهای
- افزایش جزئی دمای پایه بدن
- حساسیت یا احساس پری خفیف سینهها
- نفخ خفیف شکم
- تغییر جزئی اشتها
- حساستر شدن نسبت به بوها و مزهها
- شفافتر شدن پوست
- افزایش انرژی یا بهبود خلق
- افزایش نامحسوس میل جنسی
علائم روز تخمک گذاری چیست؟
وقتی فولیکول بالغ پاره شده و تخمک آزاد شود، تخمکگذاری موفق رخ داده است. در تخمکگذاری موفق صرفا لازم نیست لقاح یا بارداری رخ دهد. پس از آزادشدن تخمک، همان روز یا حوالی آن احتمال دارد علائم تخمک گذاری موفق ظاهر شوند. گاهی نیز هیچ علامتی احساس نمیشود.
- ترشحات شفاف، لغزنده و کشدار
- درد یا تیر کشیدن خفیف در یک سمت پایین شکم
- لکهبینی بسیار کم
- افزایش ترشحات واژن
- حساس شدن سینهها
- نفخ خفیف شکم
- افزایش میل جنسی
- افزایش حساسیت به بوها
- تغییرات خفیف خلقوخو یا اشتها
- افزایش جزئی دمای پایه بدن پس از آزاد شدن تخمک
این نشانهها ممکن است کمی پیش از تخمکگذاری آغاز شوند یا تا یک تا دو روز پس از آن ادامه داشته باشند.
از کجا بفهمیم تخمک آزاد شده است؟
از روی علائم بهتنهایی نمیتوان با قطعیت فهمید تخمک آزاد شده است. افزایش پایدار دمای پایه بدن پس از تخمکگذاری و بالا رفتن پروژسترون خون حدود یک هفته پیش از قاعدگی بعدی، وقوع آن را تایید میکنند. سونوگرافی سریالی هم میتواند آزادشدن تخمک را نشان دهد. از سوی دیگر، تست ادراری LH فقط برای پیش بینی زمان تخمک گذاری و نزدیکشدن آن کاربرد دارد و آزادشدن قطعی تخمک را بهتنهایی ثابت نمیکند.
علائم بعد از تخمک گذاری چیست؟
اگر پس از تخمکگذاری لقاح انجام شود، تخم بارورشده طی چند روز به رحم میرسد و لانهگزینی میکند. در این فاصله معمولا علائم اختصاصی ظاهر نمیشوند. پس از لانهگزینی ممکن است لکهبینی بسیار کم، گرفتگی خفیف، حساسیت سینهها، خستگی یا تاخیر قاعدگی دیده شود. اما این نشانهها هم اختصاصی نیستند و بارداری فقط با انجام آزمایش معتبر تایید میشود.
علائم تخمک گذاری و لقاح چه تفاوتی دارند؟
علائم تخمک گذاری در زنان معمولا نزدیک زمان آزاد شدن تخمک ظاهر میشوند و شامل ترشحات شفاف و کشدار، درد یکطرفه زیر شکم و افزایش جزئی دمای پایه بدن هستند. علائم لقاح بلافاصله ایجاد نمیشوند. پس از لانهگزینی فرد ممکن است لکهبینی خفیف، خستگی، حساسیت سینهها یا تاخیر قاعدگی را تجربه کند. چون بسیاری از این نشانهها با علائم پیش از قاعدگی مشابه هستند، تنها آزمایش بارداری میتواند واقعا وجود بارداری را با اطمینان بیشتری مشخص کند.
علائم تخمک گذاری بعد از مصرف لتروزول
با آگاهی از اینکه نقش لتروزول در تحریک تخمک گذاری چیست و اینکه چگونه میتواند باعث رشد فولیکول و آزادشدن تخمک شود، اما نشانههای ایجادشده همیشه از خود تخمکگذاری نیستند. درد مبهم لگن، تغییر ترشحات یا بالا رفتن دمای پایه بدن ممکن است با آزادشدن تخمک همراه باشد. در مقابل، سردرد، گرگرفتگی، خستگی، سرگیجه و تهوع بیشتر به عوارض دارو مربوط هستند. برای مشخصشدن نتیجه درمان، سونوگرافی یا آزمایش پروژسترون از علائم بدنی قابلاتکاتر بوده و باید طبق زمانبندی تعیینشده پزشک معالج انجام شوند.
علائم تخمک گذاری بعد از مصرف کلومیفن
پس از مصرف کلومیفن، نزدیک شدن به تخمکگذاری ممکن است با درد یا سنگینی خفیف لگن، تغییر ترشحات واژن و سپس افزایش دمای پایه بدن همراه شود. بااینحال، گرگرفتگی، سردرد، تهوع، تاری دید و ناراحتی شکم میتوانند عوارض دارو باشند. برای اطمینان، پزشک در این شرایط هم از سونوگرافی یا آزمایش پروژسترون استفاده میکند.
چه عواملی میتوانند علائم تخمک گذاری را تغییر دهند؟
هر عاملی که تعادل هورمونها یا زمان آزادشدن تخمک را تغییر دهد، میتواند علائم تخمک گذاری را نامنظم، کمرنگ یا متفاوت کند.
- سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS): قابل پیشبینی نبودن علائم به دلیل نامنظم شدن یا توقف تخمکگذاری در اثر این سندرم
- استرس شدید و طولانی: اختلال در عملکرد بخشهای کنترلکننده تولیدمثل در مغز و تاخیر، توقف یا نامنظمشدن تخمکگذاری
- افزایش یا کاهش وزن: تغییر در زمان تخمکگذاری یا شدت علائم در اثر برهم زدن تعادل هورمونی
- شیردهی: تاخیر در بازگشت تخمکگذاری به دلیل افزایش هورمون پرولاکتین در دوران شیردهی
- داروهای هورمونی: سرکوب تخمکگذاری و تغییر مخاط دهانه رحم در اثر مصرف قرصهای جلوگیری
چه زمانی علائم تخمک گذاری نیاز به بررسی پزشکی دارند؟
علائم تخمک گذاری معمولا خفیف هستند. اما در شرایط زیر بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید:
- درد شدید یا ناگهانی شکم
- ادامهداشتن درد بیش از دو روز
- تب، تهوع یا استفراغ
- سرگیجه، ضعف شدید یا غش
- خونریزی زیاد یا غیرعادی
- تکرار درد در چند چرخه
- قاعدگیهای بسیار نامنظم
- قطع قاعدگی بدون بارداری
- درد هنگام رابطه جنسی
- ترشحات بدبو یا غیرطبیعی
چگونه زمان تخمکگذاری را دقیقتر تشخیص دهیم؟
برای تشخیص دقیقتر زمان تخمکگذاری، چند روش را همزمان بهکار ببرید:
- روزهای چرخه را ثبت کنید.
- تغییر مخاط دهانه رحم را زیر نظر بگیرید.
- از کیت ادراری LH استفاده کنید.
نتیجه مثبت کیت، معمولا نزدیکشدن تخمکگذاری را نشان میدهد. اندازهگیری روزانه دمای پایه بدن وقوع تخمکگذاری را پس از آن تایید میکند. در چرخههای نامنظم یا هنگام درمان ناباروری، آزمایش پروژسترون و سونوگرافی سریالی ارزیابی دقیقتری از عملکرد تخمدان و فولیکولها در اختیار پزشک قرار میدهند.
علائم تخمک گذاری بعد از زایمان چیست؟
پس از زایمان، زمان بازگشت تخمکگذاری در افراد مختلف یکسان نیست و شیردهی میتواند آن را به تاخیر بیندازد. با شروع دوباره تخمکگذاری، معمولا همان نشانههای پیش از بارداری ظاهر میشوند. بااینحال، تخمک ممکن است پیش از نخستین قاعدگی آزاد شود و تغییرات پس از زایمان نیز تشخیص علائم را دشوار کنند.
- افزایش ترشحات شفاف، لغزنده و کشدار واژن
- درد یا گرفتگی خفیف یکطرفه در زیر شکم
- افزایش میل جنسی
- حساس شدن یا درد خفیف سینهها
- نفخ یا احساس سنگینی در شکم
- لکهبینی خفیف در برخی زنان
- افزایش دمای پایه بدن پس از تخمکگذاری
- نرمتر و بازتر شدن دهانه رحم
- تغییرات خفیف خلقوخو
- احساس درد یا فشار در ناحیه لگن
علائم تخمک گذاری را بشناسید، اما به آنها اکتفا نکنید
شناخت علائم تخمک گذاری میتواند به شما کمک کند تا بدانید روزهای افزایش شانس بارداری کدامند؟، اما هیچ نشانهای بهتنهایی زمان آزادشدن تخمک را قطعی تعیین نمیکند. تغییر ترشحات، درد خفیف یکطرفه و افزایش دمای پایه بدن زمانی قابلاتکاتر هستند که طی چند چرخه ثبت شوند. اگر قاعدگیها نامنظماند، درد شدید دارید یا برای بارداری تلاش میکنید، از پزشک کمک بگیرید. بدن هر زن الگوی متفاوتی دارد. پس خودتان را با دیگران مقایسه نکنید و تغییرات مداوم را جدی بگیرید و برای بررسی پزشکی اقدام کنید.
منابع
سوالات متداول
علائم تخمک گذاری معمولا یک تا پنج روز پیش از آزادشدن تخمک آغاز میشوند و در برخی زنان نزدیک روز تخمکگذاری واضحتر خواهند شد.
بله، تغییرات هورمونی اطراف تخمکگذاری میتواند باعث حساسیت یا درد سینهها شود، اما علامت اختصاصی و قطعی تخمکگذاری نیست.
علائم تخمک گذاری معمولا شامل ترشحات کشدار، درد یکطرفه و افزایش دمای پایه بدن است. اما بارداری اولیه بیشتر با تاخیر قاعدگی، خستگی، تهوع و حساسیت سینه همراه است.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.