روش‌های مراقبت از پوست نوزاد

شهریور ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
روش‌های مراقبت از پوست نوزاد

همان‌طور که چیزی به لطافت پوست نرم و لطیف کودک وجود ندارد. چیزی هم شبیه به یک نوزاد بداخلاقی که پوستش با پوشک، عامل کلاه گهواره‌ای و یا سایر مشکلات پوستی تحریک‌شده باشد، نیست.  درحالی‌که فرزند شما سالم است ممکن است پوست او آسیب دیده باشد... . بسیاری از نوزادان در چند ماه اول مستعد تحریکات پوستی هستند. در این مقاله رهکارهای ساده و کارسازی در مورد روش‌های مراقبت از پوست نوزاد به شما توصیه می‌شود.

مشکلات پوستی رایج در نوزادان

پیدایش برآمدگی، لکه و جوش روی پوست نوزادان

قبل از پرداختن به موضوع روش‌های مراقبت از پوست نوزاد لازم است بدانید کلاه گهواره باعث ایجاد پوسته‌پوسته شدن سر کودک می‌شود. این بیماری دردناک یا با خارش همراه نیست؛ اما می‌تواند پوسته‌هایی ضخیم سفید یا زرد ایجاد کند که از بین بردنش کار ساده‌ای نیست. کلاه گهواره معمولاً در سه ماه اول شروع می‌شود اما ممکن است در مهروموم‌های بعد هم رخ دهد. علائم مشابه در كودكان بزرگ‌تر نسبت به کلاه گهواره احتمال بروز شوره سر است. بثورات اغلب در اطراف گوش، ابرو یا پلک اتفاق می‌افتد ولی ممکن است در محل‌های دیگر نیز ظاهر شود. به کلاه گهواره، درماتیت سبوره نیز گفته می‌شود. علت دقیق این مشکل پوستی مشخص نیست ولی پزشکان علت را در ترشح چربی زیاد از غدد چربی موجود در پوست سر عنوان می‌کنند. کلاه گهواره مسری نیست و ناشی از بهداشت ضعیف نیست. این یک حساسیت نیست و خطرناک نیست. کلاه گهواره معمولاً چند ماه طول می‌کشد. در بعضی از کودکان، این بیماری می‌تواند تا 2 سالگی ادامه داشته باشد

نوزادان مستعد ابتلا به بثورات هستند

اکثر بثورات کودک هیچ آسیبی ایجاد نمی‌کند و خودبه‌خود از بین می‌روند. درحالی‌که مراقبت از پوست کودک شما ممکن است پیچیده به نظر برسد، شما باید فقط سه چیز ساده را بدانید:

کدام موارد قابل ذرمان در خانه هستند؟ می‌توانید در خانه درمان کنید؟ کدام موارد نیاز به معالجه پزشکی دارند؟ چگونه می‌توانید از بروز مشکلات پوستی جلوگیری کنید؟

از ایجاد بثورات پوشک جلوگیری کنید

اگر پوست کودک شما در اطراف ناحیه پوشک قرمز شده است شما با بثورات پوشک مواجهید که می‌تواند ناشی از عوامل ذیل باشد:

  • پوشکی که خیلی محکم بسته شده است
  • پوشکی که به مدت طولانی مرطوب باقی‌مانده است
  •  استفاده از برند خاصی از مواد شوینده، پوشک یا دستمال مرطوب بچه

در مقابل با رعایت موارد اشاره شده می‌توانید از بثورات پوشک جلوگیری کنید:

  • منطقه پوشک را تا حد امکان باز نگه‌دارید که هوا در جریان باشد
  • به‌محض خیس شدن پوشک، آن را عوض کنید
  • اگر پوسته‌پوسته شده یا پوسته‌ها ور‌آمده است، آن را با یک دستمال گرم بشویید و کرم اکسید روی بمالید.

جوش‌های سرسفید 

"آکنه" کودکان مانند آکنه نوجوانان نیست. تحقیقات نشان می‌دهد که این به دلیل وجود قارچ باشد نه چربی زیاد. جوش‌های روی بینی و گونه‌های کودک معمولاً طی چند هفته از بین می‌رود؛ بنابراین برای رسیدگی به پوست کودکان در این شرایط نیازی به درمان آکنه کودک یا استفاده از لوسیون نیست.

با جوش‌های سرسفید چه کار کنیم

 لکه ماه‌گرفتگی

ماه‌گرفتگی در تعداد زیادی از نوزادان حدودا (بیشتر از 1 مورد از هر 10 تولد) دیده می‌شود. ماه‌گرفتگی‌ها و تغییر رنگ مناطقی از پوست موروثی نیستند و ممکن است هنگام تولد یا چند ماه بعد از تولد ظاهرشوند. معمولا لکه‌های ماه‌گرفتگی نه نیاز به درمان و نه جای نگرانی دارند؛ اما اگر ماه‌گرفتگی کودکتان شما را نگران کرده است می‌توانید از پزشک متخصص اطفال مشاوره بگیرید.

لکه ماه‌گرفتگی

 اگزما

اگزما یک بثورات خارش‌دار و قرمز است که ممکن است در پاسخ به یک عامل تحریک‌کننده اتفاق بیفتد. این بیماری در کودکانی که سابقه خانوادگی آسم، آلرژی یا درماتیت آتوپیک دارند شایع است. اگزما ممکن است روی صورت کودک شما به عنوان یک بثور پوستی ظاهر شود که با گذشت زمان، ضخیم، خشک و پوسته‌پوسته می‌شود. همچنین ممکن است آن را در آرنج، سینه، بازوها یا پشت زانو مشاهده کنید. برای درمان اگزما، محرک‌ها را شناسایی و از استفاده از آن‌ها اجتناب کنید. از صابون‌ها و مواد شوینده‌ی ملایم و مقادیر مناسبی مرطوب‌کننده استفاده کنید. اگر اگزما شدیدتر باشد آن را با داروی تجویزشده توسط متخصص درمان کنید.

درماتیت آتوپیک (اگزما) شرایطی است که باعث قرمزی و خارش پوست شما می‌شود. این مورد بیشتر در کودکان شایع است اما می‌تواند در هر سنی رخ دهد. درماتیت آتوپیک یک بیماری مزمن است و به صورت دوره‌ای فعال می‌شود.

اگزما

خشکی پوست

اگر پوست نوزاد شما پوسته‌پوسته می‌شود یا خشک است اغلب به خاطر دیر به دنیا آمدن نوزاد است و جای نگرانی نیست. پوست زیرین پوستی کاملاً سالم، نرم و مرطوب است. بااین‌حال اگر خشکی پوست نوزاد شیرخوار شما از بین نرفت، با پزشک متخصص کودک خود صحبت کنید.

چربی بیش‌ازحد باعث کلاه گهواره می‌شود

کلاه گهواره می‌تواند در ماه اول یا دوم کودک ظاهر شود و معمولاً طی سال اول از بین می‌رود. کلاه گهواره که درماتیت سبورئیک نیز نامیده می‌شود تا حدودی ناشی از چربی بیش‌ازحد است. این حالت مانند یک بثورات پوستی پوسته‌پوسته، چربی، قرمزی بر روی پوست سر، ابروها، پلک‌ها، قسمت‌های بینی یا پشت گوش ظاهر می‌شود. متخصص اطفال شما بهترین روش درمانی را برای فرزند شما توصیه می‌کند که می‌تواند شامل یک شامپو مخصوص، روغن کودک یا کرم‌ها و لوسیون‌های خاصی است.

چربی بیش از حد باعث کلاه گهواره می‌شود

عرق‌سوز شدن باعث تحریک پوست می‌شود

عرق‌سوز شدن معمولا به‌صورت برجستگی‌های کوچک صورتی مایل به قرمز روی قسمت‌هایی از بدن کودک که مستعد تعریق هستند، مانند گردن، محل پوشک، زیر بغل و محل چین‌های پوست ظاهر می‌شود. محیط خشک و خنک و لباس‌های گشاد چیزهایی هستند که برای درمان آن لازم است. به خاطر داشته باشید که عرق‌سوز شدن حتی در زمستان هنگامی‌که کودک شما بیش‌ازحد پوشانده شده است رخ دهد پس سعی کنید از لباس‌هایی استفاده کنید که هنگام گرم شدن بتوانید از تنش دربیاورید.

عرق‌سوز شدن باعث تحریک پوست می‌شود

برجستگی‌های سفید (Milia)

تقریبا نیمی از نوزادان دارای برجستگی‌های کوچک سفیدی هستند که به میلیا معروف است. میلیا معمولاً در اثر مسدود شدن غدد چربی با پوسته‌های پوست، بر روی بینی و صورت ایجاد می‌شود. میلیا گاهی اوقات "آکنه کودک" نیز نامیده می‌شود، اما آکنه‌های کودک مربوط به قارچ است. ازآنجاکه غدد کودک در طی چند روز یا هفته باز می‌شود، برجستگی‌ها معمولاً از بین می‌روند و نیازی به درمان ندارند.

برجستگی‌های سفید

عفونت‌های قارچی پوست کودک

عفونت‌های قارچی پوستی اغلب پس از مصرف یک دوره‌ی آنتی‌بیوتیک در کودک ایجاد می‌شود که بسته به‌جایی که در پوست کودک قرار دارند متفاوت هستند. برفک روی زبان و دهان ظاهر می‌شود و شبیه شیر خشک شده است. بثورات قارچی پوشک، قرمز روشن است که اغلب با جوش‌های کوچک قرمز در لبه‌های بثورات به وجود می‌آید. در چنین شرایطی با متخصص اطفال خود صحبت کنید. لازم به ذکر است که برفک دهان با مایع ضد قارچ و بثورات پوشک با استفاده از کرم ضد قارچ درمان می‌شوند.

عفونت‌های قارچی پوست کودک

زرد شدن پوست نوزاد

بیماری زردی، زردی رنگ پوست و چشم نوزاد است که معمولاً 2 یا 3 روز پس از تولد بروز کرده و در نوزادان نارس شایع‌تر است. زردی ناشی از بیلی‌روبین زیاد (که محصولی از شکسته شدن گلبول‌های قرمز است) می‌باشد که معمولاً تا زمانی که کودک 1-2 هفته‌ای می‌شود از بین می‌رود. درمان ممکن است شامل تغذیه مکرر نوزاد و در موارد شدیدتر نوردرمانی (فوتوتراپی) باشد. اگر کودک شما زرد به نظر می‌رسد، با پزشک خود مشورت کنید.

مراقب آفتاب‌سوختگی نوزادتان باشید

نور خورشید ممکن است احساس خوبی در پی داشته باشد، اما می‌تواند پوست کودک شما را در معرض خطر آسیب آفتاب‌سوختگی قرار دهد. شما می‌توانید در هر سنی از کرم ضد آفتاب کودک بر روی پوست نوزادتان استفاده کنید. استفاده از کلاه و چتر نیز ایده‌ی خوبی هستند؛ اما بهترین راه محافظت در برابر آفتاب‌سوختگی، دور نگه داشتن نوزاد از تابش مستقیم نور خورشید در 6 ماه اول زندگی نوزاد است. برای بهبود آفتاب‌سوختگی خفیف نوزاد، روزانه چندین بار به مدت 10- دقیقه 15 یکپارچه خنک را روی پوست کودک قرار دهید و برای آفتاب‌سوختگی شدیدتر، با پزشک متخصص کودک خود تماس بگیرید. همچنین لازم است در مورد پماد آلفا برای سوختگی پای نوزاد و بهترین پماد سوختگی پای نوزاد اطلاعات کسب کنید.

روش‌های مراقبت از پوست نوزادان

سوال بسیار رایج این است که در مراقبت اولیه از نوزاد، آیا کرم و محصولات مراقبت از پوست نوزاد بخریم؟ کمابیش. در خرید محصولات کودک به دنبال محصولات بدون رنگ، عطر، فتالات و پارابن باشید. همه این‌ها می‌تواند باعث تحریک پوست شود. وقتی در مورد خرید محصولی شک دارید، با پزشک متخصص اطفال خود صحبت کنید تا ببینید کالای آن مناسب است یا خیر.

1. استفاده از کرم ضد آفتاب کودک

کرم (لوسیون) ضد آفتاب را روی قسمت‌هایی از پوست کودک خود که با لباس پوشیده نمی‌شود بمالید. همچنین می‌توانید از اکسید روی بر روی بینی، گوش و لب کودک استفاده کنید. بقیه پوست کودک خود را با لباس و یک کلاه پهن بپوشانید. عینک آفتابی چشم کودکان را از اشعه‌ی مضر محافظت می‌کند.

کرم ضد آفتاب کودک و نکات دیگر

2. جلوگیری از مشکلات پوستی در زمان حمام

به یاد داشته باشید، پوست نوزاد تازه متولدشده نرم و حساس است. پوست کودک خود را با حمام دادن او در آب گرم به مدت 3 تا 5 دقیقه مرطوب نگه دارید. اجازه ندهید کودکتان به مدت طولانی در آب حاوی صابون بنشیند یا بازی کند. بلافاصله پس از حمام از لوسیون یا مرطوب‌کننده کودک درحالی‌که هنوز پوست نوزادتان خیس است استفاده کرده و به‌صورت ضربه‌ای و آرام بجای جای مالش دادن و کشیدن حوله روی پوست، خشکش کنید.

3. ماساژ کودک

اگر بثورات یا سایر شرایط پوستی باعث تحریک کودک شما می‌شود، ماساژ دادن کودک را امتحان کنید. نوازش و ماساژ دادن آرام پوست کودک نه‌تنها به افزایش آرامش کودک کمک می‌کند بلکه منجر به خواب بهتر و حتی متوقف شدن گریه‌اش می‌گردد.

4. پوست نوزاد شیرخوار نیازی به پودر زدن ندارد

نوزادان می‌توانند دانه‌های بسیار ریز پودر تالک یا ذرات بزرگ‌تر ذرت را استنشاق کنند که پودر زدن ممکن است منجر به ایجاد مشکلات ریوی شود؛ بنابراین یکی از روش‌های مراقبت از پوست نوزاد توصیه به عدم استفاده از پودر در شیرخواران است.

5. چه موقع با متخصص اطفال تماس بگیریم

بیشتر بثورات و مشکلات پوستی و مشکلات کودکان جدی نیستند، اما برخی از آن‌ها ممکن است علائم عفونت باشند و نیاز به توجه جدی دارند. اگر پوست کودک شما دارای نقاط کوچک و مایل به قرمز است، اگر برجستگی‌هایی با مایع زردرنگ وجود دارد، یا اگر کودک شما تب دارد یا به نظر می‌رسد خواب‌آلوده و کسل است، سریعاً برای روش‌های مراقبت از پوست نوزاد به پزشک متخصص اطفال خود مراجعه کنید.

نکاتی در مورد شستن لباس نوزاد

استفاده از روش‌های مراقبت از پوست نوزاد و جلوگیری از بثورات پوستی کودک را شاد و خوشحال می‌کند. با استفاده از مواد شوینده ملایم برای شستن هر آنچه روی پوست نوزادتان است، از ملافه و پتو گرفته تا حوله و حتی لباس شخصی خودتان، احتمال خارش یا تحریک پوست کودک را به حداقل می‌رسانید.