قرص مدروکسی پروژسترون برای بارداری - عوارض و نحوه مصرف

قرص مدروکسی پروژسترون یکی از داروهای هورمونی پرکاربرد در زنان است که با تامین اثر هورمون پروژسترون در بدن، برای درمان برخی مشکلات مرتبط با چرخه قاعدگی و سلامت دستگاه تولیدمثل تجویز می‌شود. این دارو در شرایطی مانند نامنظمی یا قطع قاعدگی، برخی اختلالات هورمونی، اندومتریوز و در بعضی موارد برای کمک به آماده‌سازی شرایط بارداری کاربرد دارد. البته مدروکسی پروژسترون به‌تنهایی باعث بارداری نمی‌شود، اما می‌تواند با تنظیم چرخه قاعدگی و بهبود شرایط هورمونی، شانس بارداری را در برخی افراد افزایش دهد. در ادامه این مقاله، علائم بارداری بعد از مصرف قرص مدروکسی پروژسترون، عوارض احتمالی، نحوه مصرف و دوز مناسب این دارو را بررسی می‌کنیم.

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

قرص مدروکسی پروژسترون برای چیست؟

قرص مدروکسی پروژسترون یکی از داروهای حاوی هورمون مصنوعی پروژسترون است که برای جبران کمبود این هورمون و درمان برخی اختلالات هورمونی در زنان استفاده می‌شود. پروژسترون به‌طور طبیعی در بدن تولید می‌شود و نقش مهمی در تنظیم چرخه قاعدگی و آماده‌سازی رحم برای بارداری دارد.

زمانی که بدن مقدار کافی از این هورمون را تولید نکند، پزشک ممکن است از مدروکسی پروژسترون برای تنظیم چرخه قاعدگی و ایجاد شرایط مناسب‌تر برای تخمک‌گذاری و بارداری استفاده کند. این دارو با تامین هورمون مورد نیاز بدن، به بازگشت تعادل هورمونی کمک می‌کند؛ اما مصرف آن باید حتما تحت نظر پزشک باشد، زیرا علت نامنظمی قاعدگی یا مشکلات باروری در افراد مختلف متفاوت است. در جدول زیر می‌توانید انواع داروی پروژسترون و کاربرد هر کدام را مشاهده کنید:

* شیاف پروژسترون در بارداری برای چیست؟ 

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

قرص مدروکسی پروژسترون برای چه خوب است؟

قرص مدروکسی پروژسترون معمولاً در مواردی مثل پیشگیری از بارداری، آمنوره (قطع پریود)، پریود‌های نامنظم، پریود‌های سنگین و همراه با خونریزی غیرطبیعی، اندومتریوز، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا PCOS و کاهش علائم یائسگی مثل گرگرفتگی به همراه داروهای حاوی استروژن، کاربرد دارد.

* دلایل و روشهای درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک در بارداری 

 قرص مدروکسی پروژسترون برای بارداری

قرص مدروکسی پروژسترون به‌طور مستقیم باعث بارداری یا تحریک تخمک‌گذاری نمی‌شود؛ بلکه با تنظیم چرخه قاعدگی در افرادی که به دلیل اختلالات هورمونی دچار قطع یا نامنظمی پریود هستند، شرایط را برای بارداری فراهم می‌کند. این دارو با ایجاد قاعدگی مصنوعی، به بازگشت نظم چرخه قاعدگی کمک می‌کند و پس از آن، احتمال تخمک‌گذاری در چرخه‌های بعدی افزایش می‌یابد. به همین دلیل، پزشکان گاهی از آن به‌عنوان بخشی از درمان ناباروری ناشی از نامنظمی قاعدگی استفاده می‌کنند.

* مقاله آمپول پروژسترون در بارداری را مطالعه کنید.

قرص مدروکسی پروژسترون برای چه افرادی تجویز می‌شود؟

پزشکان معمولا این قرص را برای افراد زیر تجویز می‌کنند:

• زنانی که دچار قاعدگی نامنظم یا قطع قاعدگی شده‌اند.
• افرادی که خونریزی غیرطبیعی رحم دارند.
• زنانی که به کمبود هورمون پروژسترون مبتلا هستند.
• افرادی که به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) مبتلا هستند و برای تنظیم چرخه قاعدگی به درمان نیاز دارند.
• زنانی که برای تنظیم چرخه قاعدگی پیش از اقدام به بارداری تحت نظر پزشک هستند.
• افرادی که در چارچوب درمان‌های ناباروری و با تشخیص پزشک به این دارو نیاز دارند.
• زنانی که در هورمون‌درمانی پس از یائسگی همراه با استروژن، برای کاهش خطر ضخیم شدن بیش از حد آندومتر از این دارو استفاده می‌کنند.

نحوه مصرف قرص مدروکسی پروژسترون برای بارداری چگونه است؟

به نقل از سایت mayoclinic.org

خیلی مهم است که این دارو را دقیقا طبق دستور پزشک مصرف کنید. مقدار مصرف را خودسرانه افزایش ندهید، دفعات مصرف را بیشتر نکنید و دارو را بیشتر از مدت تجویز‌شده ادامه ندهید؛ زیرا مصرف نادرست ممکن است باعث ایجاد عوارض ناخواسته شود.

It is very important that you use this medicine only as directed by your doctor. Do not use more of it, do not use it more often, and do not use it for a longer time than your doctor ordered. To do so may cause unwanted side effects

این دارو معمولا با دوز ۲.۵ تا ۱۰ میلی‌گرم در روز و به مدت ۵ تا ۱۰ روز تجویز می‌شود. در بسیاری از موارد، مصرف دارو از روز ۱۶ تا ۲۱ چرخه قاعدگی آغاز شده و ممکن است طی ۲ تا ۳ چرخه ادامه پیدا کند. برای دستیابی به بهترین نتیجه، دارو باید هر روز در ساعت مشخصی مصرف شود. 

علائم بارداری با مدروکسی پروژسترون چیست؟

بارداری به کمک قرص مدروکسی پروژسترون علائمی مشابه بارداری‌های طبیعی و معمولی دارد. اولین علائم بارداری پس از استفاده از یک یا چند دوره از قرص مدروکسی پروژسترون شامل موارد زیر است:

• تاخیر در قاعدگی
• حساس یا دردناک شدن سینه‌ها
• تهوع یا احساس ناخوشی معده
• خستگی و خواب‌آلودگی
• نفخ شکم
• تغییرات خلق‌وخو
• افزایش اشتها
• لکه‌بینی خفیف (در برخی افراد)

ایا قرص مدروکسی پروژسترون مانع بارداری میشود؟

در قرص‌های پیشگیری از بارداری معمولاً از ترکیبات بر پایه استروژن استفاده می‌شود. آمپول‌های تک‌دوز مدروکسی پروژسترون نیز که تحت عنوان آمپول جلوگیری شناخته می‌شوند، گاهی برای پیشگیری از بارداری به کار می‌روند که حدوداً ۹۰ روز ماندگاری دارند و هر ۳ ماه یک‌بار تمدید می‌شوند.

اما استفاده از قرص مدروکسی پروژسترون برای پیشگیری از بارداری چندان رایج و مؤثر نیست. علت نیز آن است که این قرص‌ها برخلاف قرص‌های استروژنی، معمولاً به طور منظم استفاده نمی‌شوند و به همین دلیل تأثیر زیادی در پیشگیری از بارداری ندارند.

* عوارض بالا بودن هورمون پروژسترون در بارداری + روشهای درمان

چند روز بعد از مصرف قرص مدروکسی پروژسترون پریود میشویم؟

گفتیم که قرص مدروکسی پروژسترون با ایجاد دوز غیرطبیعی از هورمون پروژسترون در بدن اثر خود را اعمال می‌کند. این میزان غیرطبیعی از هورمون‌های جنسی موجود در خون می‌تواند باروری را موقتاً دچار مشکل کند که با اتمام دورهٔ مصرف به حالت طبیعی باز خواهد گشت.

برای یک خانم بالغ و سالم، حذف مدروکسی پروژسترون از بدن به حدود ۱۲۰ تا ۲۰۰ روز زمان نیاز دارد و در کسانی که از این قرص به‌عنوان درمانی برای مشکلات مختلف استفاده می‌کنند، حاملگی یک و نیم‌سال بعد از مصرف آخرین دوز دارو می‌تواند رخ بدهد.

معمولاً ۳ تا ۷ روز پس از پایان دورهٔ مصرف، قاعدگی آغاز می‌شود؛ اما ممکن است گاهی تا ۲ هفته نیز به تأخیر بیفتد. درصورتی‌که تا یک هفته پس از مصرف آخرین قرص، قاعدگی شروع نشود؛ بهتر است مجدداً با پزشک خود مشورت کنید. شایع‌ترین علت عدم وقوع قاعدگی در این مواقع بارداری است.

* مقاله چند روز بعد از قرص دوفامد پریود میشویم را مطالعه کنید.

موارد منع مصرف قرص مدروکسی پروژسترون چیست؟

شرایط بسیاری وجود دارند که استفاده از داروهای حاوی هورمون‌های جنسی را برای افراد خطرآفرین می‌کنند. در صورت داشتن شرایط زیر بهتر است از مصرف قرص مدروکسی پروژسترون برای بارداری خودداری کنید یا حتماً قبل از مصرف با پزشک خود مشورت کنید:

• بارداری یا اقدام به بارداری
• حساسیت به پروژسترون و ترکیبات آن
• سابقه ابتلا به مشکل قلبی، عروقی، کبدی و ریوی
• سابقه ابتلا به هر سرطان وابسته به هورمون مانند سرطان پستان
• ابتلا به دیابت
• ابتلا به فشارخون بالا
• ابتلا به سنگ صفرا
• ابتلا به آسم
• ابتلا به صرع
• سابقه لخته شدن خون یا سکته مغزی
• خونریزی واژینال با علت نامشخص

همچنین افرادی که سابقه بیماری‌های هورمونی یا مشکلات جدی زمینه‌ای دارند، باید پیش از مصرف این دارو شرایط خود را با پزشک بررسی کنند تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود.

عوارض قرص مدروکسی پروژسترون چیست؟

این قرص هم مانند سایر قرص‌ها، عوارض مختلفی دارد و ممکن است برخی از موارد زیر در زنان دیده شوند:

• نامنظم شدن قاعدگی یا لکه‌بینی
• تأخیر در شروع قاعدگی
• سردرد
• سرگیجه
• تهوع یا استفراغ
• درد یا حساس شدن سینه‌ها
• نفخ شکم
• افزایش اشتها
• افزایش وزن
• تغییرات خلق‌وخو، تحریک‌پذیری یا افسردگی
• خستگی یا خواب‌آلودگی
• آکنه یا جوش
• ریزش مو یا تغییر در رشد موهای بدن (در برخی افراد)
• کاهش میل جنسی

تفاوت مدروکسی پروژسترون با دوفاستون و شیاف پروژسترون

مدروکسی پروژسترون، دوفاستون و شیاف پروژسترون همگی داروهای مرتبط با هورمون پروژسترون هستند؛ اما از نظر نوع ترکیب، نحوه مصرف و موارد استفاده تفاوت دارند. مدروکسی پروژسترون یک پروژستین مصنوعی است که بیشتر برای تنظیم قاعدگی، درمان برخی اختلالات هورمونی و کنترل خونریزی‌های غیرطبیعی تجویز می‌شود. دوفاستون نیز یک پروژستین خوراکی است که شباهت بیشتری به عملکرد پروژسترون طبیعی دارد و در برخی موارد مانند کمبود پروژسترون، تنظیم چرخه قاعدگی و حمایت از بارداری طبق نظر پزشک استفاده می‌شود.

شیاف پروژسترون برخلاف این دو دارو معمولا به‌صورت واژینال یا معقدی مصرف می‌شود و با رساندن مستقیم پروژسترون به ناحیه رحم، بیشتر در روش‌های کمک‌باروری مانند IVF، حمایت از لانه‌گزینی جنین و در برخی شرایط برای حفظ بارداری تجویز می‌شود. انتخاب هر دارو باید بر اساس علت مصرف و شرایط فرد توسط پزشک انجام شود.

نکات پایانی

در این مقاله از گهواره به بررسی تأثیر قرص مدروکسی پروژسترون برای بارداری پرداختیم. این قرص یکی از اشکال مصنوعی هورمون پروژسترون است. مهم‌ترین کاربرد قرص مدروکسی پروژسترون در بارداری کمک به ایجاد چرخه‌های منظم جنسی برای کمک به تخمک‌گذاری و افزایش احتمال بارداری است.

این قرص در موارد محدودی نیز در پیشگیری از بارداری از طریق ایجاد سطح بالای هورمون‌های جنسی در خون و ایجاد ناباروری موقتی کاربرد دارد. در انتها شما می‌توانید سایر سؤالات خود در مورد کاربرد و مصرف قرص مدروکسی پروژسترون برای بارداری را در اپلیکیشن گهواره با ما به اشتراک بگذارید.

منابع

mayoclinic.org

nhs.uk