عفونت واژن در کودکان [علت، علائم و روش درمان خارش واژن کودک]
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
عفونت واژن در کودکان همیشه به معنی وجود یک عفونت واقعی نیست. خارش، قرمزی، سوزش، درد یا ترشح در دختران، بهویژه قبل از بلوغ، اغلب به دلیل التهاب و تحریک ناحیه فرج و واژن (ولوواژینیت) ایجاد میشود و عواملی مانند صابون و شویندههای معطر، رطوبت، لباسهای تنگ یا رعایت نادرست بهداشت میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند. البته عفونتهای باکتریایی، قارچی یا برخی عوامل دیگر نیز ممکن است باعث این علائم شوند. بنابراین، صرف مشاهده خارش یا ترشح به این معنی نیست که کودک به آنتیبیوتیک یا داروی ضدقارچ نیاز دارد. در ادامه این مقاله از مجله سلامت گهواره، با علائم و علت عفونت واژن در کودکان، انواع ترشحات، روشهای مراقبت و درمان و نشانههایی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند آشنا میشوید.
با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیامهای مشاوره تخصصی دریافت کنید و با توصیههای تغذیهای و دستور پختهای مناسب، تغذیه سالمتری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازیهای مناسب و آزمونهای دورهای به تقویت هوش و مهارتهای فرزندتان کمک کنید.
- عفونت واژن در کودکان چیست؟
- علائم عفونت واژن در کودکان چیست؟
- ترشحات واژن در کودکان چه زمانی طبیعی و چه زمانی غیرطبیعی است؟
- علت عفونت واژن در کودکان چیست؟
- علت خارش واژن در کودکان چیست؟
- عفونت واژن در کودکان چگونه تشخیص داده میشود؟
- درمان عفونت واژن در کودکان چگونه است؟
- درمان خانگی عفونت واژن در کودکان
- برای عفونت واژن کودکان چه پماد یا دارویی استفاده کنیم؟
- چگونه از عفونت و التهاب واژن در کودکان پیشگیری کنیم؟
- عفونت واژن در کودکان چه زمانی خطرناک است؟
- چه زمانی کودک را برای عفونت واژن نزد پزشک ببریم؟
عفونت واژن در کودکان چیست؟
عفونت واژن که به آن ولووواژینیت نیز گفته میشود، یکی از مشکلات بسیار شایعی است که کودکان و دختران جوان را تحتتاثیر قرار میدهد و به معنی ایجاد التهاب و تورم در ناحیه فرج و واژن است. فرج یا عضو تناسلی خانمها، یکی از مهمترین نواحی است که در این بیماری درگیر میشود. در بسیاری از موارد، علت ایجاد این بیماری ساده و قابلپیشگیری است و با حذف این علل طی چند روز تا نهایتا چند هفته، بیماری بهبود پیدا میکند.
* مقاله بهترین روش شستشوی واژن را مطالعه کنید.
علائم عفونت واژن در کودکان چیست؟
علائم عفونت واژن در کودکان میتوانند بسته به علت متفاوت باشند. شایعترین نشانههایی که والدین ممکن است متوجه آنها شوند عبارتاند از:
- خارش ناحیه تناسلی : یکی از شایعترین علائم است و ممکن است کودک مرتب ناحیه تناسلی خود را بخاراند.
- قرمزی یا التهاب : پوست اطراف فرج ممکن است قرمز، متورم یا تحریکشده به نظر برسد.
- سوزش : کودک ممکن است از احساس سوزش یا ناراحتی در ناحیه تناسلی شکایت کند.
- درد یا حساسیت : در بعضی کودکان، لمس ناحیه تناسلی یا نشستن ممکن است با درد یا حساسیت همراه باشد.
- سوزش هنگام ادرار : التهاب ناحیه تناسلی میتواند باعث درد یا سوزش هنگام ادرار شود؛ البته این علامت گاهی در عفونت ادراری نیز دیده میشود.
- ترشح واژن : تغییر در مقدار، رنگ، غلظت یا ظاهر ترشحات میتواند نشانهای از مشکل باشد. با این حال، وجود ترشح به تنهایی به معنی عفونت نیست.
- بوی نامطبوع ترشحات : در برخی موارد، به ویژه در بعضی عفونتها، ترشحات ممکن است بوی غیرمعمول یا ناخوشایندی داشته باشند.
نکته مهم: در دختران قبل از بلوغ، خارش، قرمزی و حتی ترشح بیشتر از اینکه الزاما نشاندهنده عفونت قارچی یا باکتریایی باشند، میتوانند ناشی از التهاب و تحریک ناحیه فرج و واژن (ولوواژینیت) باشند. بنابراین بهتر است بدون تشخیص پزشک، برای کودک آنتیبیوتیک یا داروی ضدقارچ استفاده نشود.
علائم عفونت واژن نوزاد دختر
ولووواژینیت در کودکان، میتواند با علائم ناراحتکنندهای همراه باشد. شدت این علائم به عامل ایجادکننده بیماری و سن کودک بستگی دارد و خصوصا در مورد نوزادان که توانایی بیان مشکل خود را ندارند، دقت به علائم توسط والدین ضروری است. علائم عفونت واژن بهطور معمول، شامل موارد زیر هستند:
- قرمزی، خارش، درد و تورم در ناحیه تناسلی (که به علت آزردگی مخاط واژن و فرج و التهاب در این ناحیه ایجاد میشوند.)
- ترشحات واژن دختر بچه (ممکن است والدین آنها را بهصورت لکههایی روی لباس زیر کودک مشاهده کنند.)
- خونریزی از واژن (در موارد شدید بیماری و خصوصا ابتلا به عفونتهای باکتریایی میتواند مشاهده شود.)
- احساس سوزش و گزگز در ناحیه تناسلی (خصوصا در هنگام ادرارکردن از سوزش ادرار شکایت دارند.)
ترشحات واژن در کودکان چه زمانی طبیعی و چه زمانی غیرطبیعی است؟
ترشحات واژن در دختران قبل از بلوغ معمولا کم است و ممکن است همیشه وجود نداشته باشد. مقدار کمی ترشح شفاف، سفید یا شیری رنگ و بدون بوی ناخوشایند، به ویژه در برخی دورههای رشد، میتواند طبیعی باشد و به تنهایی نشانه عفونت نیست. در نوزادان نیز به دلیل تأثیر هورمونهای مادر، ممکن است در روزها یا هفتههای اول زندگی ترشحات سفید و حتی کمی خونی دیده شود که معمولا موقتی است.
در مقابل، تغییر واضح در ظاهر یا بوی ترشحات، بهخصوص زمانی که همراه با علائم دیگری باشد، نیاز به توجه بیشتری دارد. ترشحاتی که زرد یا سبز هستند، بوی نامطبوع دارند، غلیظ یا خونی هستند یا همراه با خارش، قرمزی، سوزش، درد یا سوزش هنگام ادرار دیده میشوند، بهتر است توسط پزشک بررسی شوند.
نکته مهم این است که ظاهر ترشح به تنهایی نمیتواند علت آن را مشخص کند. در کودکان، بسیاری از موارد خارش و ترشح به دلیل تحریک و التهاب ناحیه تناسلی (ولوواژینیت) ایجاد میشوند و الزاما ناشی از عفونت قارچی یا باکتریایی نیستند. بنابراین، بهتر است از مصرف خودسرانه داروهای ضدقارچ یا آنتیبیوتیک برای کودک خودداری شود.
ترشحات سفید در دختر بچه
ترشحات سفید در دختر بچهها همیشه نشانه عفونت واژن در کودکان نیست. اگر ترشح کم، سفید یا شفاف، بدون بوی ناخوشایند و بدون علائمی مانند خارش، قرمزی و سوزش باشد، معمولا جای نگرانی ندارد. در نوزادان دختر نیز ممکن است به دلیل تأثیر هورمونهای مادر، ترشحات سفید یا شیریرنگ در هفتههای نخست زندگی دیده شود و بهتدریج برطرف شود.
با این حال، اگر ترشحات سفید همراه با خارش واژن در کودکان، قرمزی، تورم یا سوزش باشد، بهتر است کودک توسط پزشک معاینه شود. ترشح سفید و غلیظ که شبیه پنیر باشد میتواند در عفونت قارچی در کودکان دختر دیده شود، اما این عفونت در دختران قبل از بلوغ به اندازه بزرگسالان شایع نیست و نباید تنها بر اساس ظاهر ترشح تشخیص داده شود.
نکته: چیزی که والدین گاهی به عنوان "سفیدک ناحیه تناسلی نوزاد دختر" میبینند، ممکن است صرفا ترشح طبیعی یا تجمع ترشحات در چینهای پوستی باشد و به معنی عفونت نیست.
ترشحات زرد در دختر بچه
ترشحات زرد در دختر بچهها، بهخصوص اگر جدید، قابل توجه یا همراه با بوی نامطبوع باشند، بهتر است بررسی شوند. این نوع ترشح ممکن است در اثر التهاب و تحریک ناحیه تناسلی (ولوواژینیت) یا برخی عفونتها ایجاد شود؛ بنابراین رنگ ترشح به تنهایی برای تشخیص عفونت واژن کودک کافی نیست.
اگر ترشحات زرد همراه با خارش، قرمزی، سوزش هنگام ادرار، درد یا بوی ناخوشایند باشند، احتمال وجود یک مشکل نیازمند بررسی بیشتر است. در چنین شرایطی بهتر است والد برای تشخیص علائم عفونت واژن در کودکان دختر و تعیین علت، کودک را نزد پزشک ببرد.
ترشحات سبز و بدبو در کودکان
ترشحات سبز، به ویژه اگر بوی نامطبوع، خارش، درد یا قرمزی نیز وجود داشته باشد، طبیعی محسوب نمیشوند و باید توسط پزشک ارزیابی شوند. این علائم میتوانند با التهاب یا عفونت ناحیه تناسلی مرتبط باشند، اما از روی رنگ و بو نمیتوان نوع عفونت را مشخص کرد.
در برخی کودکان، ورود جسم خارجی به واژن نیز میتواند باعث ترشحات بدبو یا غیرطبیعی شود. به همین دلیل، اگر ترشح سبز یا بدبو ادامهدار باشد یا با خونریزی همراه شود، معاینه پزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
ترشحات خونی در دختر بچه
ترشح خونی یا خونریزی واژن در کودک قبل از بلوغ طبیعی محسوب نمیشود و نیاز به بررسی پزشکی دارد. علت آن میتواند از تحریک یا آسیب ناحیه تناسلی تا وجود جسم خارجی یا برخی مشکلات دیگر متفاوت باشد و نمیتوان صرفا آن را به عفونت واژن نسبت داد.
در نوزاد دختر، مقدار کمی خونریزی واژینال در روزهای نخست پس از تولد میتواند به دلیل قطع هورمونهای مادر رخ دهد و معمولا خودبهخود برطرف میشود. اما خونریزی در سنین بالاتر، بهخصوص اگر تکرار شود یا همراه با درد، ترشح بدبو یا علائم دیگر باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
علت عفونت واژن در کودکان چیست؟
عفونت واژن در کودکان میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. در دختران قبل از بلوغ، به دلیل پایین بودن سطح استروژن، پوست و بافت ناحیه تناسلی حساستر است و عوامل تحریککننده میتوانند بهراحتی باعث التهاب و ولوواژینیت شوند. مهمترین عوامل عبارتاند از:
- رعایت نکردن صحیح بهداشت بعد از توالت : پاک کردن ناحیه تناسلی از عقب به جلو میتواند باکتریهای اطراف مقعد را به ناحیه تناسلی و مجرای ادرار منتقل کند.
- رطوبت و لباس نامناسب : باقی ماندن رطوبت، پوشیدن لباس زیر غیرنخی یا لباسهای تنگ و ضخیم میتواند باعث تحریک پوست شود.
- محصولات عطردار : صابون، شامپو، کف حمام، لوسیون، نرمکننده و مواد شوینده معطر ممکن است پوست حساس ناحیه تناسلی را تحریک کنند.
- باکتریها : باکتریهای ناحیه مقعد یا دستهای آلوده میتوانند به ناحیه تناسلی منتقل شوند و در برخی موارد باعث عفونت شوند.
- کرمک : کرمک معمولا باعث خارش اطراف مقعد، بهویژه در شب، میشود و در برخی کودکان میتواند ناحیه تناسلی را نیز تحریک کند.
- جسم خارجی : ورود جسم خارجی مانند تکه دستمال توالت به واژن میتواند باعث ترشح، بوی نامطبوع، التهاب یا حتی خونریزی شود.
- بیماریهای پوستی : بیماریهایی مانند اگزما یا برخی مشکلات پوستی ناحیه تناسلی میتوانند باعث خارش و قرمزی شوند و با علائم عفونت واژن در کودکان دختر اشتباه گرفته شوند.
- یبوست : یبوست در برخی کودکان میتواند با التهاب ناحیه تناسلی و مشکلات ادراری همراه باشد.
به نقل از AAP
کودکان نوپا و دختران پیش از بلوغ، بیشتر بهدلیل مرطوب ماندن ناحیه تناسلی دچار ولوواژینیت میشوند.
Toddlers and girls before puberty most commonly develop vulvovaginitis from staying damp around the crotch.
علل کمتر شایع عفونت واژن در کودکان
عفونت قارچی در کودکان دختر قبل از بلوغ شایع نیست، اما در شرایطی مانند مصرف آنتیبیوتیک، نقص سیستم ایمنی یا باقی ماندن طولانیمدت رطوبت در ناحیه تناسلی ممکن است ایجاد شود. بنابراین برای درمان خارش واژن دختر بچهها یا انتخاب داروهایی مانند کلوتریمازول، ابتدا باید علت علائم مشخص شود و از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کرد.
همچنین اگر ترشح یا التهاب ناحیه تناسلی بهطور مکرر ایجاد شود، ترشح بدبو یا خونی وجود داشته باشد یا علائم با مراقبتهای معمول برطرف نشوند، کودک باید توسط پزشک بررسی شود.
* مقاله ادرار سوختگی نوزاد را مطالعه کنید.
نتیجه تمام این موارد، این است که دختربچهها از محافظت کافی در ناحیه واژن برخوردار نبوده و در برابر تحریکات مختلف آسیبپذیر هستند. مهمترین علت ایجاد عفونت واژن، محرکها هستند. محرکهای مختلف بیش از ۷۵ درصد علل ایجاد عفونت واژن در کودکان را شامل میشوند و شامل موارد زیر هستند:
- شلوار و جوراب شلواری ضخیم یا تنگ و لباس زیر غیر نخی و لباس زیرهای تنگ
- صابونهای خشن و بسیار معطر
- حساسیت به مرطوبکنندهها و لوسیونهای بدن معطر
- حساسیت به مواد شوینده و نرمکنندههای لباس
همچنین پیش از بلوغ، به علت کوچک بودن جثه، فاصله بین ورودی واژن و مقعد کمتر است و این باعث راحتتر آلوده شدن واژن با مدفوع و آلودگیها و میکروبهای موجود در مقعد میشود و عفونت واژن را به دنبال دارد.
علت خارش واژن در کودکان چیست؟
خارش واژن در کودکان بیشتر اوقات به دلیل تحریک و التهاب ناحیه تناسلی ایجاد میشود و لزوما نشانه عفونت نیست. پوست ناحیه تناسلی دختران قبل از بلوغ حساستر است و عواملی مانند موارد زیر میتوانند باعث خارش شوند:
- صابون، شامپو، کف حمام و محصولات عطردار که پوست را تحریک میکنند.
- رطوبت و تعریق، به ویژه در صورت پوشیدن لباس زیر تنگ یا غیرنخی.
- رعایت نادرست بهداشت یا پاک کردن ناحیه تناسلی از عقب به جلو.
- باقی ماندن ادرار یا مدفوع روی پوست و ایجاد التهاب.
- کرمک که معمولا خارش اطراف مقعد را، بهخصوص شبها، ایجاد میکند و گاهی باعث تحریک ناحیه تناسلی نیز میشود.
- بیماریهای پوستی مانند اگزما یا لیکن اسکلروزوس.
- عفونتهای باکتریایی و در موارد کمتر، عفونت قارچی در کودکان دختر.
- وجود جسم خارجی در واژن که میتواند همراه با ترشح بدبو یا غیرطبیعی باشد.
بنابراین، برای درمان خارش واژن دختر بچهها ابتدا باید علت مشخص شود. اگر خارش شدید یا مداوم است، در شب بیشتر میشود، یا همراه با ترشح غیرطبیعی، بوی بد، قرمزی شدید، درد، سوزش هنگام ادرار یا خونریزی است، بهتر است کودک توسط پزشک معاینه شود.
به نقل از AAP
ولوواژینیت شایع است و میتواند در هر سنی رخ دهد. پوست اطراف فرج و واژن بسیار نازک و بهراحتی دچار تحریک میشود.
Vulvovaginitis is common and can occur in females of all ages. The skin around the vulva and vagina is very thin and easily irritated.
عفونت واژن در کودکان چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص عفونت واژن در کودکان معمولا با بررسی علائم و معاینه ناحیه تناسلی شروع میشود. پزشک درباره علائمی مانند خارش، قرمزی، درد، سوزش هنگام ادرار، نوع و بوی ترشحات و زمان شروع آنها سؤال میکند و سپس ناحیه فرج را بررسی میکند.
در بسیاری از موارد، بهخصوص وقتی علائم خفیف هستند، آزمایش خاصی لازم نیست و پزشک بر اساس شرح حال و معاینه علت احتمالی را مشخص میکند. اگر ترشح غیرطبیعی، علائم شدید یا عودکننده وجود داشته باشد، ممکن است نمونهای از ترشحات برای بررسی میکروسکوپی یا آزمایشهای لازم گرفته شود. در صورت وجود علائم ادراری نیز ممکن است آزمایش ادرار درخواست شود.
نکته مهم این است که خارش یا ترشح به تنهایی به معنی عفونت نیست؛ زیرا تحریک پوستی، ولوواژینیت، کرمک، بیماریهای پوستی یا وجود جسم خارجی نیز میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند. به همین دلیل، بهتر است قبل از استفاده از آنتیبیوتیک یا داروی ضدقارچ، علت علائم توسط پزشک مشخص شود.
درمان عفونت واژن در کودکان چگونه است؟
درمان عفونت واژن در کودکان به علت ایجاد علائم بستگی دارد. در بسیاری از دختران قبل از بلوغ، مشکل اصلی التهاب و تحریک ناحیه تناسلی است و با رعایت چند نکته ساده برطرف میشود؛ بنابراین هر کودکی که دچار خارش یا ترشح است، به آنتیبیوتیک یا داروی ضدقارچ نیاز ندارد.
درمان التهاب و تحریک واژن
اگر علائم به دلیل تحریک و التهاب ناحیه تناسلی ایجاد شده باشند، معمولا این اقدامات میتوانند به بهبود کودک کمک کنند:
- نشستن در وان آب گرم بدون استفاده از صابون
- پرهیز از صابون، لوسیون، مرطوب کننده، شامپو، کف حمام و شویندههای معطر
- شستوشوی ملایم ناحیه تناسلی و آموزش پاک کردن از جلو به عقب بعد از توالت
- آموزش وضعیت مناسب هنگام استفاده از توالت؛ کودک میتواند کمی به جلو خم شود و پاها را از هم باز نگه دارد.
- استفاده از لباسهای گشاد و نخی
- تعویض بهموقع لباس زیر یا پوشک و جلوگیری از مرطوب ماندن طولانیمدت لباس
- در صورت امکان، خوابیدن بدون لباس زیر یا پوشک برای کاهش رطوبت و کمک به جریان هوا
- شستن دستها قبل و بعد از استفاده از سرویس بهداشتی و هنگام تعویض پوشک
در صورت التهاب یا خارش، پزشک ممکن است استفاده از زینک اکساید یا در موارد خاص یک کورتیکواستروئید موضعی را توصیه کند. مصرف پمادهای استروئیدی برای کودک باید با نظر پزشک و در مدت و مقدار مشخص انجام شود.
درمان عفونت باکتریایی
اگر پزشک تشخیص دهد که علائم ناشی از عفونت باکتریایی است، ممکن است آنتیبیوتیک تجویز کند. نوع دارو و مدت درمان به عامل ایجادکننده و شرایط کودک بستگی دارد؛ بنابراین استفاده خودسرانه از آنتیبیوتیک برای عفونت واژن کودک توصیه نمیشود.
درمان عفونت قارچی
عفونت قارچی در کودکان دختر قبل از بلوغ نادر است و بهتر است قبل از مصرف داروی ضدقارچ، تشخیص آن توسط پزشک تأیید شود. در صورت تشخیص عفونت کاندیدایی، پزشک میتواند بر اساس سن کودک و شرایط او، داروی ضدقارچ مناسب را تجویز کند.
به همین دلیل، درباره پماد کلوتریمازول برای عفونت واژن کودکان نیز نباید صرفا بر اساس خارش یا ترشح تصمیم گرفت؛ زیرا این علائم ممکن است ناشی از التهاب و تحریک غیرقارچی باشند.
درمان کرمک
اگر علت خارش، کرمک باشد، درمان با داروی ضدانگل مناسب و طبق دستور پزشک انجام میشود. رعایت بهداشت دستها، کوتاه نگه داشتن ناخنها و شستوشوی منظم لباس زیر و ملحفهها نیز برای جلوگیری از انتقال و ابتلای مجدد اهمیت دارد. در برخی شرایط، پزشک ممکن است درمان سایر اعضای خانواده را نیز توصیه کند.
نکته: اگر کودک دچار ترشح بدبو یا خونی، درد قابلتوجه، تب، سوزش شدید هنگام ادرار، علائم مکرر یا علائمی باشد که با مراقبتهای ساده برطرف نمیشوند، بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
درمان خانگی عفونت واژن در کودکان
اگر علائم کودک خفیف است و پزشک علت جدیتری را مطرح نکرده، رعایت نکات زیر میتواند به کاهش خارش و التهاب کمک کند:
- شستوشوی ملایم ناحیه: ناحیه تناسلی را با آب ولرم و بدون سابیدن شدید تمیز کنید و از شستوشوی بیش از حد خودداری کنید.
- خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی: بعد از شستوشو، ناحیه را بهآرامی خشک کنید و اجازه ندهید رطوبت برای مدت طولانی باقی بماند.
- پاک کردن از جلو به عقب: به کودک آموزش دهید بعد از استفاده از توالت، دستمال را از سمت جلو به عقب حرکت دهد تا آلودگیهای مقعد به ناحیه تناسلی منتقل نشوند.
- پوشیدن لباس زیر نخی و آزاد: لباسهای گشاد و نخی به کاهش گرما و رطوبت ناحیه کمک میکنند.
- تعویض سریع لباس خیس: لباس زیر، شلوار یا مایوی خیس را در اولین فرصت عوض کنید.
- اجتناب از صابون و محصولات عطردار: صابونهای معطر، شامپو، لوسیون، اسپری و سایر محصولات عطردار میتوانند پوست حساس ناحیه تناسلی را تحریک کنند.
- اجتناب از حمام کف: کف حمام و محصولات حبابدار ممکن است باعث تحریک بیشتر ناحیه تناسلی شوند.
این مراقبتها بیشتر برای مواردی مفید هستند که خارش واژن کودک یا التهاب ناحیه تناسلی ناشی از تحریک باشد. اگر کودک ترشح غیرطبیعی، بوی بد، خونریزی، درد قابلتوجه یا علائم مداوم دارد، بهتر است علت توسط پزشک بررسی شود و درمان دارویی بدون تشخیص انجام نشود.
برای عفونت واژن کودکان چه پماد یا دارویی استفاده کنیم؟
انتخاب دارو برای عفونت واژن کودکان به علت ایجاد علائم بستگی دارد و نمیتوان یک پماد یا داروی مشخص را برای همه کودکان توصیه کرد. اگر مشکل کودک بیشتر ناشی از التهاب و تحریک باشد، معمولا با حذف عوامل محرک و رعایت بهداشت مناسب برطرف میشود.
اگر پزشک عفونت باکتریایی، قارچی یا کرمک را تشخیص دهد، درمان متناسب با همان علت تجویز میشود. به خصوص در مورد عفونت قارچی در کودکان دختر، مصرف خودسرانه کرمهای ضدقارچ مانند کلوتریمازول انتخاب مناسبی نیست؛ زیرا عفونت قارچی در کودکان پیش از بلوغ نادر است و خارش و ترشح میتوانند دلایل دیگری داشته باشند.
در نتیجه، نمیتوان برای همه کودکان یک داروی مشخص را بهعنوان درمان عفونت دختر بچه در نظر گرفت. اگر علائم خفیف باشند، ابتدا میتوان با حذف عوامل تحریککننده و رعایت بهداشت مناسب از ناحیه تناسلی مراقبت کرد. اما وجود علائمی مانند ترشح غیرطبیعی یا بدبو، خونریزی، درد شدید، تب یا ادامهدار شدن علائم، نیاز به بررسی پزشکی دارد تا علت مشخص و درمان مناسب انتخاب شود.
چگونه از عفونت و التهاب واژن در کودکان پیشگیری کنیم؟
با رعایت چند نکته ساده میتوان احتمال عفونت واژن در کودکان و به ویژه التهاب و تحریک ناحیه تناسلی را کاهش داد:
- ناحیه تناسلی را با آب ولرم و بهآرامی بشویید و از شستوشوی مکرر یا محکم خودداری کنید.
- بعد از توالت، به کودک آموزش دهید ناحیه تناسلی را از جلو به عقب پاک کند.
- بعد از شستوشو یا حمام، ناحیه تناسلی را بهآرامی خشک کنید و از باقی ماندن رطوبت جلوگیری کنید.
- از صابون، شامپو، حمام کف، دستمال مرطوب و محصولات عطردار در ناحیه تناسلی استفاده نکنید.
- لباس زیر نخی، تمیز و آزاد انتخاب کنید و لباس زیر مرطوب یا خیس را سریع عوض کنید.
- پوشک نوزاد را به موقع تعویض کنید و قبل و بعد از تعویض پوشک دستها را بشویید.
- به کودک یاد دهید قبل و بعد از استفاده از توالت و همچنین پیش از دست زدن به ناحیه تناسلی، دستهایش را بشوید.
- در صورت ابتلا به یبوست یا کرمک، درمان مناسب را پیگیری کنید؛ زیرا هر دو میتوانند با التهاب و خارش ناحیه تناسلی ارتباط داشته باشند.
این نکات بیشتر برای پیشگیری از التهاب و تحریک ناحیه تناسلی مؤثرند و نمیتوانند از تمام انواع عفونت جلوگیری کنند. اگر کودک بهطور مکرر دچار خارش، ترشح غیرطبیعی یا سوزش میشود، بهتر است علت زمینهای توسط پزشک بررسی شود.
عفونت واژن در کودکان چه زمانی خطرناک است؟
خارش یا قرمزی خفیف ناحیه تناسلی در کودکان معمولا با مراقبتهای ساده بهتر میشود؛ اما بعضی علائم میتوانند نشاندهنده عفونت، التهاب شدید یا مشکل دیگری باشند و نیاز به بررسی پزشکی داشته باشند. در موارد زیر بهتر است کودک توسط پزشک معاینه شود:
- ترشح خونی یا خونریزی واژینال، بهویژه در کودکی که هنوز به بلوغ نرسیده است.
- تب، بهخصوص اگر همراه با علائم تناسلی یا ادراری باشد.
- درد قابلتوجه در ناحیه تناسلی یا پایین شکم.
- درد یا سوزش هنگام ادرار همراه با تب؛ این حالت میتواند با عفونت ادراری نیز مرتبط باشد.
- ترشحات مداوم و بدبو، بهخصوص اگر با درد، خارش یا خونریزی همراه باشند.
- علائم شدید یا مکرر که بدون علت مشخص دوباره برمیگردند.
- بهبود نیافتن علائم با مراقبتهای اولیه و حذف عوامل تحریککننده.
در چنین شرایطی بهتر است بهجای شروع خودسرانه آنتیبیوتیک یا داروی ضدقارچ، علت علائم مشخص شود؛ زیرا عفونت واژن کودکان تنها یکی از دلایل احتمالی خارش، ترشح و التهاب ناحیه تناسلی است.
چه زمانی کودک را برای عفونت واژن نزد پزشک ببریم؟
اگر علائم کودک خفیف باشد، میتوان ابتدا با حذف عوامل تحریککننده و رعایت بهداشت مناسب از ناحیه تناسلی مراقبت کرد. با این حال، در موارد زیر بهتر است کودک توسط پزشک معاینه شود:
- ترشح خونی یا خونریزی واژینال، بهویژه در کودکان قبل از بلوغ
- تب یا بیحالی همراه با علائم ناحیه تناسلی
- درد قابلتوجه در ناحیه تناسلی یا پایین شکم
- سوزش یا درد هنگام ادرار، بهخصوص همراه با تب
- ترشحات مداوم، غیرطبیعی یا بدبو
- شدید بودن علائم یا تکرار مداوم خارش و التهاب
- برطرف نشدن علائم پس از چند روز مراقبت و حذف عوامل محرک
- وجود جسم خارجی مشکوک در ناحیه تناسلی
همچنین اگر کودک کمتر از دو سال دارد یا علائم بدون علت مشخص ایجاد شدهاند، بهتر است برای تشخیص دقیقتر با پزشک مشورت شود. تشخیص علت اهمیت دارد، چون خارش و ترشح در کودکان همیشه ناشی از عفونت نیست و ممکن است به دلیل تحریک پوستی، کرمک، بیماریهای پوستی یا جسم خارجی ایجاد شده باشد.
نکات پایانی
خارش، قرمزی، سوزش یا ترشح در دختران همیشه به معنی عفونت واژن در کودکان نیست و در بسیاری از موارد، التهاب و تحریک ناحیه تناسلی عامل اصلی علائم است. رعایت بهداشت صحیح، خشک نگه داشتن ناحیه، استفاده از لباس مناسب و پرهیز از محصولات عطردار میتواند به پیشگیری و کاهش علائم کمک کند. از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک یا داروهای ضدقارچ برای کودک خودداری کنید و اگر علائم شدید یا مکرر هستند، ترشح بدبو یا خونی وجود دارد، کودک تب یا درد قابلتوجه دارد یا با مراقبتهای اولیه بهتر نمیشود، برای تشخیص علت و انتخاب درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
منابع :
سوالات متداول
عفونت واژن از جمله بیماریهایی است که در هر سنی میتواند دیده شود؛ اما در کودکان بیشتر در سنین پیش از بلوغ، به ویژه حدود ۲ تا ۷ سالگی دیده میشود. البته در این سنین، بسیاری از موارد در واقع ولوواژینیت ناشی از تحریک و التهاب هستند، نه عفونت واقعی.
داروی فلوکونازول به صورت داروی خوراکی یا پمادهای موضعی کلوتریمازول معمولا برای درمان عفونت کاندیدایی واژن کودکان مورداستفاده قرار میگیرند.
لزوما نه. در کودکان، خارش و قرمزی ناحیه تناسلی اغلب به دلیل التهاب و تحریک ناشی از رطوبت، صابون و محصولات عطردار یا بهداشت نامناسب ایجاد میشود. اگر علائم شدید، مداوم یا همراه با ترشح غیرطبیعی، درد یا تب باشند، بهتر است کودک معاینه شود.
ترشح زرد و بدبو طبیعی محسوب نمیشود و میتواند در اثر التهاب یا عفونت ایجاد شود. وجود جسم خارجی در واژن نیز یکی از علل احتمالی ترشح بدبو در کودکان است. تشخیص علت تنها بر اساس رنگ و بو امکانپذیر نیست و در صورت تداوم ترشح، بهتر است کودک توسط پزشک بررسی شود.
تکرار علائم میتواند به دلیل باقی ماندن عوامل تحریککننده مانند رطوبت، لباس تنگ یا محصولات عطردار، یا مشکلاتی مانند کرمک، یبوست، بیماریهای پوستی و عفونتهای عودکننده باشد. اگر التهاب یا خارش مرتب برمیگردد، بهتر است به جای درمان مکرر با دارو، علت زمینهای توسط پزشک مشخص شود.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.