پایین بودن جفت در بارداری - راهکارهایی برای بالا رفتن جفت
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
پایین بودن جفت در بارداری به حالتی گفته میشود که جفت در قسمت پایین رحم و نزدیک دهانه رحم قرار گرفته باشد. اگر جفت تا حدی یا به طور کامل دهانه رحم را بپوشاند، به این وضعیت جفت سرراهی گفته میشود.
پایین بودن جفت، بهویژه زمانی که در سونوگرافیهای نیمه اول بارداری تشخیص داده شود، لزوما به این معنی نیست که جفت تا پایان بارداری در همین محل باقی میماند؛ با بزرگ شدن رحم، در بسیاری از موارد فاصله جفت از دهانه رحم بیشتر میشود. با این حال باقی ماندن جفت در قسمت پایین رحم میتواند خطر خونریزی، زایمان زودرس و برخی عوارض بارداری را افزایش دهد و به پیگیری منظم با سونوگرافی نیاز داشته باشد. در ادامه این مطلب از مجله سلامت گهواره، بررسی میکنیم پایین بودن جفت چقدر خطرناک است، آیا جفت با ادامه بارداری بالا میرود و چه مراقبتها و درمانهایی ممکن است لازم باشد.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
- پایین بودن جفت در بارداری چیست؟
- تفاوت جفت پایین و جفت سرراهی چیست؟
- علت پایین بودن جفت در بارداری چیست؟
- علائم پایین بودن جفت در بارداری چیست؟
- پایین بودن جفت در ماههای مختلف بارداری
- آیا جفت پایین با ادامه بارداری بالا میرود؟
- درمان پایین بودن جفت در بارداری چیست؟
- برای بالا رفتن جفت چه کار کنیم؟
- در پایین بودن جفت چه کارهایی نباید انجام داد؟
- خطرات پایین بودن جفت برای مادر و جنین چیست؟
- آیا جفت پایین باعث زایمان زودرس میشود؟
- چه زمانی برای پایین بودن جفت باید به پزشک مراجعه کنیم؟
پایین بودن جفت در بارداری چیست؟
پایین بودن جفت در بارداری یعنی جفت در بخش پایینی رحم تشکیل شده و فاصله کمی با دهانه رحم دارد. محل قرارگیری جفت معمولا در سونوگرافی بررسی میشود و پزشک با توجه به فاصله آن از دهانه رحم، وضعیت جفت را ارزیابی میکند.
پایین بودن جفت، بهخصوص در ماههای ابتدایی بارداری، همیشه به معنی وجود یک مشکل دائمی نیست. با رشد رحم و پیشرفت بارداری، محل جفت نسبت به دهانه رحم تغییر میکند و در بسیاری از موارد فاصله آن بیشتر میشود. به همین دلیل، اگر جفت در سونوگرافی اوایل بارداری پایین گزارش شود، معمولا پزشک وضعیت آن را در سونوگرافیهای بعدی نیز بررسی میکند.
اگر جفت در ادامه بارداری همچنان به دهانه رحم نزدیک باشد یا روی آن قرار گرفته باشد، ممکن است خطر خونریزی افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی، پزشک بر اساس محل دقیق جفت و شرایط مادر و جنین، درباره مراقبتهای لازم و روش مناسب زایمان تصمیم میگیرد.

تفاوت جفت پایین و جفت سرراهی چیست؟
تفاوت اصلی جفت پایین و جفت سرراهی در میزان نزدیکی جفت به دهانه رحم و پوشاندن یا نپوشاندن آن است. در جفت پایین، جفت در قسمت پایینی رحم قرار دارد و به دهانه رحم نزدیک است، اما دهانه رحم را نمیپوشاند. در مقابل، در جفت سرراهی، جفت روی دهانه رحم قرار گرفته و ممکن است بخشی یا تمام دهانه رحم را بپوشاند.
| جفت پایین | جفت سرراهی |
| جفت در قسمت پایین رحم قرار دارد. | جفت روی دهانه رحم قرار گرفته است. |
| جفت به دهانه رحم نزدیک است، اما آن را نمیپوشاند. | جفت ممکن است بخشی یا تمام دهانه رحم را بپوشاند. |
| در بسیاری از موارد، با ادامه بارداری فاصله جفت از دهانه رحم بیشتر میشود. | اگر تا اواخر بارداری باقی بماند، میتواند بر روش زایمان تأثیر بگذارد. |
| معمولاً با سونوگرافیهای بعدی پیگیری میشود. | میتواند خطر خونریزی قابل توجه، به ویژه در نیمه دوم بارداری، را افزایش دهد. |
بنابراین، هر جفت سرراهی نوعی قرارگیری پایین جفت محسوب میشود، اما هر جفت پایینی جفت سرراهی نیست. تشخیص دقیق این دو وضعیت بر اساس یافتههای سونوگرافی و فاصله جفت از دهانه رحم انجام میشود.
علت پایین بودن جفت در بارداری چیست؟
علت دقیق پایین قرار گرفتن جفت همیشه مشخص نیست. جفت در محلی از رحم که جنین در آن لانه گزینی کرده تشکیل میشود و عوامل مختلفی میتوانند احتمال قرار گرفتن آن در بخش پایینی رحم یا بروز جفت سرراهی را افزایش دهند. مهمترین عوامل خطر عبارتاند از:
- سابقه سزارین : تغییرات ایجاد شده در بافت رحم پس از سزارین میتواند احتمال جفت سرراهی را در بارداریهای بعدی افزایش دهد.
- سابقه جفت سرراهی : اگر در بارداری قبلی جفت سرراهی داشتید، احتمال تکرار آن در بارداریهای بعدی بیشتر است.
- سابقه جراحی رحم : جراحیهایی مانند برداشتن فیبروم رحمی میتوانند با تغییر بافت رحم، خطر مشکلات مربوط به محل قرارگیری جفت را افزایش دهند.
- سابقه کورتاژ یا سایر اقدامات داخل رحمی : این اقدامات ممکن است باعث ایجاد تغییر یا اسکار در پوشش داخلی رحم شوند.
- بارداری چندقلویی : در بارداری دوقلویی یا چندقلویی، نیاز به جفت بزرگتر یا چند جفت میتواند با افزایش احتمال جفت سرراهی همراه باشد.
- افزایش سن مادر : احتمال جفت سرراهی با افزایش سن مادر، به ویژه در سنین بالاتر، بیشتر میشود.
- مصرف سیگار : سیگار کشیدن در دوران بارداری با افزایش خطر جفت سرراهی ارتباط دارد.
- استفاده از روشهای کمک باروری مانند IVF : بارداری حاصل از روشهای کمکباروری با افزایش احتمال جفت سرراهی همراه است.
- فیبروم یا ناهنجاریهای ساختاری رحم : تغییر شکل طبیعی حفره رحم میتواند بر محل لانهگزینی و قرار گرفتن جفت تأثیر بگذارد.
- تعداد بیشتر بارداریها و زایمانهای قبلی : چندبار باردار شدن نیز با افزایش خطر جفت سرراهی ارتباط دارد.
البته وجود این عوامل به این معنی نیست که حتما جفت پایین خواهد بود و بسیاری از زنان بدون هیچکدام از این عوامل نیز ممکن است در سونوگرافی جفت پایینی داشته باشند. همچنین، پایین بودن جفت در اوایل بارداری در بسیاری از موارد با ادامه رشد رحم برطرف میشود.

علائم پایین بودن جفت در بارداری چیست؟
پایین بودن جفت در بسیاری از زنان هیچ علامت خاصی ندارد و معمولا هنگام انجام سونوگرافی مشخص میشود. اما در برخی زنان، بهخصوص اگر جفت سرراهی باشد، ممکن است علائم زیر ایجاد شود:
- خونریزی واژینال بدون درد و با خون قرمز روشن
- خونریزی ناگهانی در نیمه دوم بارداری
- تکرار خونریزی واژینال در طول بارداری
- خونریزی پس از رابطه جنسی در برخی موارد
- انقباضات یا گرفتگیهای رحمی در برخی زنان
- درد شکم یا لگن همراه با خونریزی که نیازمند بررسی فوری است.
در بسیاری از موارد، اولین نشانه جفت پایین یا جفت سرراهی، خونریزی واژینال است و ممکن است این خونریزی بدون درد رخ دهد. البته نبودن خونریزی به این معنی نیست که جفت پایین وجود ندارد؛ به همین دلیل، موقعیت جفت با سونوگرافی بررسی میشود.
نکته مهم: هرگونه خونریزی واژینال در بارداری، بهویژه اگر شدید، ناگهانی یا مکرر باشد، باید سریعاً توسط پزشک بررسی شود. در صورت خونریزی شدید، درد قابلتوجه، سرگیجه یا احساس ضعف نیز مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.
پایین بودن جفت در ماههای مختلف بارداری
محل قرارگیری جفت در طول بارداری اهمیت زیادی دارد و ممکن است با رشد رحم، فاصله آن از دهانه رحم تغییر کند. به همین دلیل، پایین بودن جفت در اوایل بارداری لزوما به معنی باقی ماندن آن در قسمت پایین رحم تا زمان زایمان نیست. وضعیت جفت جنین معمولا در سونوگرافیهای دوران بارداری بررسی میشود و اگر جفت در نزدیکی دهانه رحم قرار داشته باشد، پزشک ممکن است بررسیهای بعدی را برای ارزیابی محل آن توصیه کند.

پایین بودن جفت در سه ماهه اول بارداری
پایین بودن جفت در ماه اول بارداری و به طور کلی در سه ماهه اول بارداری نسبتا شایع است و در بسیاری از موارد جای نگرانی ندارد. در این مرحله رحم هنوز به اندازه نهایی خود نرسیده و با ادامه بارداری رشد قابل توجهی خواهد داشت. به همین دلیل، جفتی که در سونوگرافیهای اولیه نزدیک دهانه رحم دیده میشود، ممکن است در ادامه فاصله بیشتری از آن پیدا کند. اگر در این مرحله جفت پایین گزارش شود، معمولا پزشک بر اساس شرایط مادر و یافتههای سونوگرافی درباره نیاز به پیگیری تصمیم میگیرد.
پایین بودن جفت در سه ماهه دوم بارداری
اگر جفت در سه ماهه دوم بارداری همچنان پایین باشد، معمولا محل آن در سونوگرافیهای بعدی پیگیری میشود. با بزرگ شدن رحم، در بسیاری از موارد فاصله جفت از دهانه رحم افزایش پیدا میکند. اما اگر جفت به دهانه رحم بسیار نزدیک باشد یا آن را بپوشاند، احتمال باقی ماندن این وضعیت تا ماههای پایانی بیشتر است. در چنین شرایطی، پزشک ممکن است سونوگرافیهای بیشتری را برای بررسی فاصله جفت از دهانه رحم تجویز کند.
پایین بودن جفت در سه ماهه سوم بارداری
در سه ماهه سوم بارداری، محل جفت اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا اگر جفت همچنان نزدیک دهانه رحم باشد یا آن را بپوشاند، میتواند خطر خونریزی را افزایش دهد و بر انتخاب روش زایمان تأثیر بگذارد. اگر جفت در اواخر بارداری همچنان دهانه رحم را بپوشانده باشد، معمولا زایمان واژینال امکانپذیر نیست و پزشک درباره سزارین تصمیمگیری میکند. اگر جفت فقط نزدیک دهانه رحم باشد، روش زایمان به فاصله دقیق جفت از دهانه رحم و شرایط مادر و جنین بستگی دارد.
آیا جفت پایین با ادامه بارداری بالا میرود؟
در بسیاری از موارد، بله. جفت به معنای واقعی کلمه در رحم حرکت نمیکند، بلکه با رشد و بزرگ شدن رحم، بهویژه در قسمت پایینی رحم، فاصله جفت از دهانه رحم بیشتر میشود و در سونوگرافی بعدی ممکن است جفت در موقعیت بالاتری نسبت به دهانه رحم دیده شود. به همین دلیل، پایین بودن جفت در اوایل بارداری اغلب تا پایان بارداری باقی نمیماند.
هرچه بارداری پیشرفت کند، احتمال باقی ماندن جفت در نزدیکی دهانه رحم کمتر میشود؛ اما اگر جفت در ماههای پایانی همچنان روی دهانه رحم قرار داشته باشد یا فاصله بسیار کمی با آن داشته باشد، نیاز به پیگیری دقیق پزشکی دارد.
بنابراین، تشخیص جفت پایین در سونوگرافی اوایل بارداری بهتنهایی به معنی جفت سرراهی در زمان زایمان نیست. پزشک معمولا با انجام سونوگرافیهای بعدی، محل جفت و فاصله آن از دهانه رحم را بررسی میکند تا مشخص شود آیا این وضعیت برطرف شده است یا به مراقبت بیشتری نیاز دارد.

درمان پایین بودن جفت در بارداری چیست؟
صراحتا باید ذکر کرد که درمان به خصوصی برای پایین بودن جفت در بارداری وجود ندارد. اما داشتن استراحت نسبی و صبوری، کمک میکند تا با افزایش سایز رحم طی بارداری، جفت نیز خود به خود بالا رود. البته ممکن است با وجود استراحت مناسب و رعایت نکات ذکرشده نیز جفت همچنان پایین باقی بماند. زیرا تغییر وضعیت جفت کاملا اتفاقی است و به نحوه عملکرد شما مربوط نمیشود.
* مقاله انواع جفت جنین را مطالعه کنید.
هیچ دارو یا خوراکی خاصی جهت تغییر وضعیت جفت سرراهی وجود ندارد. به خصوص که بسیاری از روشهایی غیرعلنی توصیهشده مانند استفاده از انواع دمنوش و داروی گیاهی میتواند برای شما و جنین شدیدا مضر باشد. پوزیشنهای خاص نشستن و خوابیدن نیز راهی برای درمان جفت پایین نیست. بنابراین با این موارد وقت خود را تلف نکنید. تنها راه درمان که باعث بالا رفتن جفت پایین میگردد، صبوری و استراحت است.
در نهایت نیز اگر جفت از ماه هفتم بارداری تا ماه نهم بارداری و نزدیک به زایمان همچنان بر روی دهانه رحم یا در نزدیکی آن باقی ماند، انجام زایمان با روش سزارین ضروریست. زیرا باز شدن دهانه رحم حین زایمان طبیعی سبب خونریزی شدید جفت خواهد شد. این خونریزی برای شما و جنین خطرساز خواهد بود.
برای بالا رفتن جفت چه کار کنیم؟
در حال حاضر روش خانگی، دارو، مکمل یا ورزش خاصی برای بالا بردن جفت وجود ندارد. جفت به صورت فیزیکی جابهجا نمیشود؛ بلکه با رشد رحم ممکن است فاصله آن از دهانه رحم بیشتر شود. بنابراین، کاری که میتوانید انجام دهید، بیشتر به پیگیری وضعیت جفت و کاهش خطر عوارض احتمالی مربوط میشود.
اقدامات مهم در صورت پایین بودن جفت عبارتاند از:
- انجام سونوگرافیهای پیگیری در زمان توصیه شده توسط پزشک برای بررسی فاصله جفت از دهانه رحم
- مراجعه منظم به متخصص زنان و اطلاع دادن هرگونه خونریزی یا علامت جدید
- پرهیز از فعالیتهای سنگین در صورتی که پزشک با توجه به شرایط شما چنین محدودیتی را توصیه کرده باشد.
- پرهیز از رابطه جنسی یا دخول در صورت توصیه پزشک، بهخصوص اگر جفت بسیار نزدیک دهانه رحم باشد یا سابقه خونریزی وجود داشته باشد.
- خودداری از مصرف خودسرانه دارو، مکمل یا فرآوردههای گیاهی با هدف بالا بردن جفت
- رعایت محدودیتهای فعالیتی متناسب با شرایط فردی و طبق نظر پزشک
- مراجعه فوری برای بررسی پزشکی در صورت خونریزی واژینال، انقباضات یا درد، بهخصوص اگر خونریزی شدید یا مکرر باشد.
نکته مهم: استراحت، نوع غذا، وضعیت خوابیدن، بالا گذاشتن پاها یا انجام یک ورزش خاص نمیتواند جفت را بهصورت فیزیکی "بالا ببرد". اگر جفت در ادامه بارداری از دهانه رحم فاصله بگیرد، این اتفاق عمدتا به دلیل رشد و تغییر شکل رحم در طول بارداری رخ میدهد، نه به دلیل انجام یک روش یا تمرین خاص. هدف از مراقبتها، پیگیری محل جفت و کاهش احتمال عوارضی مانند خونریزی است.
در پایین بودن جفت چه کارهایی نباید انجام داد؟
اگر جفت در قسمت پایینی رحم قرار داشته باشد، محدودیتهای لازم به شرایط فرد بستگی دارد. بنابراین، نمیتوان برای همه زنان مبتلا به جفت پایین یک فهرست ثابت از فعالیتهای ممنوع تعیین کرد. اما تا زمانی که پزشک درباره وضعیت جفت نظر نداده است، بهتر است از انجام فعالیتهایی که ممکن است باعث خونریزی شوند خودداری کنید.
مهمترین مواردی که باید درباره آنها با پزشک مشورت شود عبارتاند از:
- رابطه جنسی و دخول، بهخصوص اگر جفت بسیار نزدیک دهانه رحم باشد یا خونریزی داشته باشید.
- ورزش شدید و فعالیتهای سنگین، در صورتی که پزشک آنها را محدود کرده باشد.
- بلند کردن اجسام سنگین در صورت توصیه پزشک.
- مصرف خودسرانه داروها یا مکملها با هدف درمان یا بالا بردن جفت.
- نادیده گرفتن خونریزی واژینال، انقباضات رحمی یا درد و به تعویق انداختن مراجعه پزشکی.

آیا با جفت پایین میتوان رابطه جنسی داشت؟
پاسخ برای همه زنان یکسان نیست. اگر جفت فقط کمی پایین باشد و خونریزی یا عارضه دیگری وجود نداشته باشد، پزشک ممکن است محدودیت خاصی برای رابطه جنسی تعیین نکند. اما اگر جفت روی دهانه رحم قرار گرفته باشد، بسیار نزدیک آن باشد یا خونریزی داشته باشید، ممکن است پزشک توصیه کند از رابطه جنسی و دخول خودداری کنید.
به همین دلیل، در صورت تشخیص جفت پایین، قبل از ادامه رابطه جنسی درباره ایمن بودن آن با متخصص زنان خود مشورت کنید. اگر بعد از رابطه جنسی دچار خونریزی شدید، باید فعالیت را متوقف کرده و برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
آیا استراحت برای جفت پایین لازم است؟
استراحت مطلق معمولا راهی برای بالا رفتن جفت نیست و صرفا به دلیل پایین بودن جفت، همه زنان به استراحت در تخت نیاز ندارند. جفت با استراحت یا دراز کشیدن جابهجا نمیشود؛ افزایش فاصله آن از دهانه رحم، در صورت رخ دادن، عمدتا به دلیل رشد رحم در طول بارداری است.
اگر خونریزی داشته باشید، جفت سرراهی تشخیص داده شده باشد یا پزشک به دلیل شرایط خاص بارداری محدودیت فعالیتی تعیین کرده باشد، باید دستور پزشک را رعایت کنید. میزان فعالیت مجاز میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.
ورزش و پیادهروی با جفت پایین مجاز است؟
پایین بودن جفت به تنهایی به این معنی نیست که حتما باید تمام فعالیتهای بدنی را متوقف کنید. پیادهروی و فعالیتهای سبک ممکن است برای برخی زنان قابل انجام باشد، اما در صورت وجود خونریزی یا جفت سرراهی، پزشک ممکن است محدودیت بیشتری برای فعالیت بدنی تعیین کند.
بنابراین، اگر جفت پایین دارید، از ورزشهای شدید، فعالیتهای پرفشار و بلند کردن اجسام سنگین بدون تأیید پزشک خودداری کنید. در صورت بروز خونریزی، درد یا انقباض هنگام فعالیت، ورزش را متوقف کنید و با پزشک تماس بگیرید.
نکته مهم: اگر در دوران بارداری هرگونه خونریزی واژینال، بهویژه خونریزی شدید یا مکرر، دارید، منتظر نمانید تا با استراحت برطرف شود و برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
خطرات پایین بودن جفت برای مادر و جنین چیست؟
پایین بودن جفت، به خصوص اگر جفت تا اواخر بارداری نزدیک دهانه رحم باقی بماند یا آن را بپوشاند، میتواند احتمال برخی عوارض بارداری را افزایش دهد. مهمترین عارضه، خونریزی واژینال است که ممکن است ناگهانی و بدون درد رخ دهد. در موارد شدید، خونریزی میتواند برای مادر خطرناک باشد و به مراقبت فوری پزشکی، دریافت خون یا حتی زایمان زودرس نیاز پیدا کند.
از طرف دیگر، جفت سرراهی میتواند احتمال زایمان زودرس و برخی عوارض مرتبط با زایمان را افزایش دهد. اگر جفت در اواخر بارداری همچنان دهانه رحم را بپوشاند، ممکن است زایمان واژینال ایمن نباشد و پزشک سزارین را توصیه کند. اما پایین بودن جفت در اوایل بارداری لزوما به معنای بروز این عوارض نیست و در بسیاری از موارد با رشد رحم، فاصله جفت از دهانه رحم بیشتر میشود.
شاید این سوال برای شما هم ایجاد شود که خونریزی در جفت پایین چه زمانی خطرناک است؟ در پاسخ باید بگوییم که هرگونه خونریزی واژینال در دوران بارداری، بهویژه در صورت تشخیص جفت پایین یا جفت سرراهی، باید جدی گرفته شود. خونریزی ناشی از جفت سرراهی معمولا میتواند بدون درد و با خون قرمز روشن باشد و گاهی به صورت ناگهانی شروع شود. اگر خونریزی شدید، مکرر یا همراه با درد شکم، انقباضات رحمی، سرگیجه، ضعف یا احساس غش باشد، باید برای دریافت مراقبت پزشکی اقدام کنید. در صورت خونریزی شدید، مراجعه به اورژانس ضروری است.
در افرادی که جفت پایین دارند، پزشک ممکن است با توجه به محل دقیق جفت، وجود یا سابقه خونریزی و شرایط مادر و جنین، محدودیتهایی برای فعالیت یا رابطه جنسی در نظر بگیرد. بنابراین:
- رابطه جنسی و دخول واژینال ممکن است در برخی شرایط، به ویژه در صورت خونریزی یا جفت سرراهی، محدود یا ممنوع شود.
- فعالیتهای سنگین و ورزش شدید ممکن است در برخی افراد محدود شود؛ میزان فعالیت مجاز باید توسط پزشک تعیین شود.
- استراحت نسبی یا کاهش فعالیت و یا استفاده از شیاف پروژسترون در بارداری فقط در صورت توصیه پزشک انجام شود و استراحت مطلق به طور معمول راهی برای بالا رفتن جفت نیست.
- معاینه واژینال در صورت شک به جفت سرراهی نباید بدون ارزیابی و نظر پزشک انجام شود؛ اما این موضوع با سونوگرافی واژینال یکسان نیست. سونوگرافی واژینال، در صورت نیاز و با روش مناسب، میتواند برای تعیین دقیق محل جفت استفاده شود و لزوماً ممنوع نیست.
نکته مهم : هیچ دارو یا شیاف خاصی وجود ندارد که بتواند جفت را «بالا ببرد». درمان و مراقبت به شرایط هر فرد بستگی دارد و هدف اصلی، کنترل خونریزی، پیگیری محل جفت و کاهش خطر عوارض برای مادر و جنین است.
به نقل از NHS
اگر جفت همچنان در قسمت پایین رحم باقی بماند، احتمال خونریزی در دوران بارداری یا هنگام تولد نوزاد بیشتر است. این خونریزی میتواند بسیار شدید باشد و مادر و نوزاد را در معرض خطر قرار دهد.
“If the placenta is still low in your womb, there's a higher chance that you could bleed during your pregnancy or during your baby's birth. This bleeding can be very heavy and put you and your baby at risk.”
* مقاله بهترین جفت در بارداری را مطالعه کنید.
آیا جفت پایین باعث زایمان زودرس میشود؟
پایین بودن جفت لزوما باعث زایمان زودرس نمیشود و در بسیاری از موارد، به خصوص اگر در نیمه اول بارداری تشخیص داده شود، با رشد رحم فاصله جفت از دهانه رحم بیشتر میشود و مشکل برطرف میشود. اما اگر جفت در ماههای پایانی بارداری همچنان پایین بماند یا جفت سرراهی باشد، احتمال عوارضی مانند خونریزی واژینال و زایمان زودرس افزایش پیدا میکند. خونریزی شدید ممکن است باعث شود پزشک برای حفظ سلامت مادر یا جنین، زایمان را زودتر از زمان مورد انتظار انجام دهد. همچنین در صورت وجود خونریزی یا عوامل خطر دیگر، پزشک ممکن است مراقبت و پیگیری بیشتری را در نظر بگیرد.
بنابراین، اگر جفت پایین در سونوگرافی گزارش شده است، این موضوع بهتنهایی به معنی آن نیست که حتماً زایمان زودرس خواهید داشت. پیگیری محل جفت در سونوگرافیهای توصیه شده و مراجعه به پزشک در صورت بروز خونریزی یا علائم غیرطبیعی اهمیت زیادی دارد.
چه زمانی برای پایین بودن جفت باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر در سونوگرافی به شما گفته شده است که جفت پایین است، باید طبق برنامه تعیینشده برای پیگیری و سونوگرافیهای بعدی به متخصص زنان یا ماما مراجعه کنید. در بسیاری از موارد، پزشک با سونوگرافیهای بعدی بررسی میکند که آیا فاصله جفت از دهانه رحم بیشتر شده است یا خیر. اما در صورت بروز هر یک از علائم زیر، نباید منتظر نوبت بعدی بمانید:
- هرگونه خونریزی واژینال، حتی اگر بدون درد باشد.
- خونریزی قرمز روشن یا شدید
- تکرار شدن خونریزی
- انقباضات رحمی یا درد شکم و لگن
- علائمی که احتمال شروع زایمان زودرس را مطرح میکنند.
در صورت خونریزی شدید، درد قابل توجه، انقباضات منظم، سرگیجه، ضعف یا احساس غش، باید فوراً به اورژانس یا مرکز درمانی مراجعه کنید. در افرادی که جفت پایین یا جفت سرراهی دارند، خونریزی میتواند ناگهانی و شدید باشد و نیاز به ارزیابی فوری داشته باشد.
نکته: حتی اگر تاکنون هیچ خونریزی نداشتهاید، در صورت تشخیص جفت پایین، پیگیریهای پزشکی را جدی بگیرید؛ زیرا در برخی موارد ممکن است خونریزی بهطور ناگهانی ایجاد شود.
نکات پایانی
پایین بودن جفت در اوایل بارداری لزوما به معنی باقی ماندن آن تا زمان زایمان نیست و در بسیاری از موارد، با رشد رحم فاصله جفت از دهانه رحم بیشتر میشود. بااینحال، پیگیری محل جفت با سونوگرافی اهمیت دارد. هرگونه خونریزی واژینال، بهویژه خونریزی شدید یا همراه با درد و انقباض، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. همچنین از مصرف خودسرانه دارو یا انجام روشهایی برای "بالا بردن" جفت خودداری کنید و محدودیتهای فعالیتی را طبق نظر پزشک رعایت کنید.
منبع :
سوالات متداول
پایین بودن جفت معمولا با سونوگرافی تشخیص داده میشود و صرفا از روی علائم نمیتوان آن را مشخص کرد. خونریزی واژینال، بهویژه در نیمه دوم بارداری، میتواند یکی از نشانههای آن باشد.
بستگی به فاصله جفت از دهانه رحم در اواخر بارداری دارد. اگر جفت دهانه رحم را نپوشاند و فاصله مناسبی داشته باشد، ممکن است زایمان طبیعی امکانپذیر باشد؛ اما در جفت سرراهی معمولاً سزارین توصیه میشود.
خیر، لزوما نیازی به استراحت مطلق نیست. محدودیت فعالیت باید بر اساس محل جفت، وجود خونریزی و شرایط بارداری توسط پزشک تعیین شود.