بهترین موقعیت قرارگیری جفت جنین
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
موقعیت قرارگیری جفت جنین در نحوهی زایمان تاثیر دارد و میتواند تعیین کند که آیا شما قادر به زایمان طبیعی هستید یا سزارین. قرارگیری جفت تصادفی است و برخی موقعیتها با مشکلاتی همراه است. جفت خلفی از جنبههای مختلفی نسبت به جفت قدامی بهتر است با اینحال در هردو حالت امکان داشتن بارداری سالم میسر است. در این مقاله، درباره حالات مختلف و بهترین موقعیت قرارگیری جفت جنین و چگونگی تاثیر آن در بارداری توضیح خواهیم داد.
پادکست خلاصه مقاله بهترین موقعیت قرارگیری جفت جنین:
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
آیا موقعیت جفت در روند بارداری و زایمان تاثیر دارد؟
بهترین موقعیت قرارگیری جفت جنین، نقش مهمی در حصول اطمینان از زایمان سالم و ایمن نوزاد دارد. جفت پایین یا جفت سرراهی تنها وضعیتی است که میتواند در زمان زایمان مشکل ایجاد کند. از آنجا که دلیل ایجاد جفت سرراهی مشخص نیست، جلوگیری از وقوع آن دشوار است اما با کمک سونوگرافی، پزشک و ماما میتوانند از قبل موقعیت جفت را بفهمند و اقدامات احتیاطی لازم برای زایمان ایمن را پیشنهاد دهند. یک زن با جفت سرراهی، ممکن است برای نظارت در بیمارستان بستری شود و احتمالاً باید سزارین شود.
موقعیتهای قرارگیری جفت در رحم
جفت میتواند به هر جای رحم متصل شود. بهطور معمول، پزشک وضعیت قرارگیری جفت را در سونوگرافی اواسط بارداری که باید بین هفته 18 تا 21 بارداری انجام شود، بررسی میکند. اطلاع از موقعیتهای قرارگیری جفت در رحم، به شما کمک میکند از بهترین جفت در بارداری آگاه شوید.
1. جفت خلفی (posterior placenta)
معمولاً تخمک بارور شده، در دیواره پشتی رحم لانهگزینی میکند. در این حالت، جفت نیز در دیواره پشتی رحم ایجاد شده و رشد میکند. وقتی جفت در این موقعیت قرار دارد، به آن جفت خلفی گفته میشود.
2. جفت قدامی (Anterior placenta)
وقتی تخمک بارور شده در قسمت جلوی رحم لانهگزینی کند، جفت در دیواره جلویی رحم ایجاد می شود و جنین در پشت جفت رشد میکند. وقتی جفت در قسمت جلویی دیواره رحم باشد، به جفت قدامی معروف است.
جفت قدامی بهتر است یا خلفی؟
داشتن جفت قدامی و خلفی طبیعی است و تاثیری در رشد و پیشرفت جنین ندارد. با این حال، به نظر میرسد منفعت مادرانی که جفت خلفی دارند، کمی بیشتر از مادرانی است که جفت قدامی دارند زیرا داشتن جفت در دیواره پشت رحم، به معنای بیشتر احساس کردن حرکات کودک است و انگار جنین زودتر و قویتر لگد میزند.
بهترین حالت جفت برای زایمان طبیعی
بهترین نوع جفت برای زایمان طبیعی کدام است؟ جفت خلفی برای جنین بهتر است زیرا به جنین اجازه میدهد تا رشد کند و به جای مناسب برسد و در کانال زایمان، برای زایمان طبیعی همتراز شود. جفت خلفی با بزرگ شدن جنین، با ستون فقرات مادر موازی میشود و سر جنین با نزدیک شدن به اواخر بارداری، در راستای کانال زایمان قرار میگیرد.
جفت قدامی، بهطور کلی بر بارداری یا سلامتی جنین تاثیر نمیگذارد. با این وجود، ممکن است نحوهی معاینه در یک زن تغییر کند و گاهی خطرات خاصی را افزایش میدهد.
با توجه به قرار گرفتن جفت در جلوی نوزاد، ممکن است احساس حرکات جنین دشوار باشد، به خصوص در اوایل بارداری که جنین کوچکتر است، میتواند تشخیص ضربان قلب جنین برای متخصص زنان و ماما را چالشبرانگیزتر کند. جفت میتواند در دوران بارداری مهاجرت کند، به این معنی که شروع به رشد در جهت دیگری میکند. جفت قدامی ممکن است به سمت بالا مهاجرت کرده و خود را به قسمت بالای رحم متصل کند که در آن قسمت بسیاری از رگهای خونی بزرگتر وجود دارد.
عوارضی که جفت قدامی میتواند ایجاد کند
در ارتباط با بهترین موقعیت قرارگیری جفت جنین، عوارض و خطرات جفت قدامی بسیار بعید است چون جفت قدامی یک حالت متداول برای قرارگیری جفت است. دیواره جلوی رحم، یک مکان مناسب برای جابهجایی و توسعه جفت است اما مواردی وجود دارد که باید از آن آگاهی داشته باشید.
در مواردی که نیاز به آمنیوسنتز باشد، با وجود جفت قدامی، انجام آمنیوسنتز کمی دشوار میشود. آمنیوسنتز روشی است که از مایع آمنیوتیک نمونه گرفته میشود و پزشک مایعات را برای علائم هرگونه ناهنجاری تجزیه و تحلیل میکند.
*مقاله چند درصد جواب آمنیوسنتز مثبت است را مطالعه کنید.
در صورت داشتن جفت قدامی، ممکن است دچار کمردرد شوید که ممکن است با بیماری کلیوی در بارداری اشتباه گرفته شود. کمردرد در بارداری، معمولاً شایع است اما روشهایی برای تسکین کمردرد وجود دارد.
در صورت بروز علائم زیر، به مرکز درمانی مراجعه کنید تا پزشک یا ماما شما را معاینه کنند:
- خونریزی از واژن
- انقباضات سریع یا مداوم
- عفونتهای دوران بارداری و درمان آن
- درد شدید کمر
- درد شکم
- کاهش حرکت جنین
اگر سقوط یا آسیب دیگری به شکم خود مانند تصادف رانندگی تجربه کردهاید، به مرکز درمانی مراجعه کنید. این آسیبها بهطور بالقوه میتواند بر سلامت جفت شما تاثیر بگذارد و ممکن است نیاز به معاینه داشته باشد.
3. جفت فوندال (fundal placenta)
جفت فوندال خوبه؟ وقتی جفت در قسمت فوندوس (قله رحم) یا بالای رحم قرار میگیرد، به عنوان جفت فوندال شناخته میشود. گاهی جفت میتواند در موقعیت فوندال - قدامی یا فوندال - خلفی باشد. جفت فوندال - قدامی معمولاً در قسمت بالای رحم قرار دارد و کمی به سمت جلوی رحم امتداد دارد. جفت فوندال - خلفی نیز در قسمت بالای رحم قرار دارد اما تا قسمت پشتی رحم امتداد دارد.
4. جفت جانبی (lateral placenta)
هنگامی که جفت به دیواره جانبی رحم یا به سمت راست یا چپ رحم میچسبد، به آن جفت جانبی گفته میشود.
5. جفت سرراهی(placenta praevia)
هنگامی که جفت به سمت انتهای تحتانی رحم یا به سمت دهانه رحم (سرویکس) رشد میکند، به عنوان جفت پایین (low lying) شناخته میشود. اگر جفت تا حدی به سرویکس برسد یا آن را کاملاً بپوشاند، این حالت به عنوان جفت سرراهی شناخته میشود و میتواند منجر به عوارض بسیاری در بارداری شود. معمولاً این جفت به عنوان بدترین نوع جفت در بارداری شناخته میشود.
در طی سونوگرافی، پزشک، جنین و جفت را از نظر هرگونه ناهنجاری بررسی میکند. گاهی ممکن است پزشک سونوگرافیهای اضافی دیگری را که به تاریخ زایمان نزدیکتر هستند، توصیه کند تا محل جفت بررسی و از عدم پوشش دهانه رحم اطمینان حاصل شود. همچنین راهکارهایی برای بالا رفتن جفت در بارداری را به شما توصیه کند.
نشانههای جفت سرراهی
یکی از نشانههای جفت سرراهی، می تواند خونریزی ناگهانی و بدون درد از واژن باشد. علائم و نشانههای دیگر جفت سرراهی شامل موارد زیر است:
- خونریزی بدون درد
- خونریزی بعد از مقاربت
- خونریزی می تواند در اوایل 20 هفته رخ دهد در چنین شرایطی باید فوراً با پزشک و مامای خود مشورت کنید.
دلایل ایجاد جفت سرراهی
موارد زیر احتمال ایجاد جفت سرراهی را افزایش میدهند:
- موقعیت غیرمعمول جنین
- جراحیهای قبلی رحمی مثل: سزارین، جراحی برای برداشتن فیبرومهای رحمی، اتساع و کورتاژ (D&C)
- سابقه سقط جنین
- جفت بزرگ
- رحم با شکل غیر طبیعی
- سن بیشتر از 35 سال
- آسیایی بودن
- استعمال دخانیات
مادرانی که در بارداری قبلی خود جفت سرراهی داشتهاند، باید این موضوع را به پزشک و مامای خود اطلاع دهند.
بهترین موقعیت قرارگیری جفت جنین
در ارتباط با بهترین موقعیت قرارگیری جفت جنین، لازم به ذکر است که اگر جفت در حالت خلفی، قدامی، فوندال یا جانبی قرار داشته باشد، مشکلی ایجاد نمیشود. همه این موقعیتها طبیعی است اما اگر جفت در قسمت تحتانی رحم یا به سمت دهانه رحم رشد کند، میتواند دلیلی برای نگرانی باشد. این حالت همانطور که در بالا توضیح داده شد، جفت سرراهی نامیده میشود و به دلیل جدا شدن زودرس جفت میتواند باعث انواع خونریزی در بارداری و علل آن شود.
جفت سرراهی ممکن است باعث محدودیت زایمان طبیعی شود زیرا دهانه رحم را مسدود میکند. سونوگرافی دورهای در طول بارداری، برای تعیین موقعیت جفت انجام میشود تا پزشک و ماما از هرگونه عارضه احتمالی که ممکن است به دلیل قرار گرفتن جفت، بهوجود بیاید، آگاه باشند.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.