تفسیر و عکس جواب آمنیوسنتز نرمال | چند درصد جواب آن مثبت است؟

جواب آزمایش آمنیوسنتز در بارداری تا ۹۸ درصد قطعی است، اما ممکن است در دو درصد موارد نیز نتوان نتایج قطعی از آن گرفت. این آزمایش معمولاً بین هفته ۱۵ تا ۱۸ بارداری و به دستور پزشک انجام می‌شود. همه مادران نیاز به انجام این تست ندارند. در ادامه توضیح می‌دهیم چه افرادی باید این تست را انجام دهند و در مورد روش‌های انجام و خطرات احتمالی آن بیشتر توضیح خواهیم داد.

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

آمنیوسنتز چیست؟

آزمایش تشخیصی آمنیوسنتز یا سنتز مایع آمنیوتیک، آزمایشی است که در دوران بارداری با هدف بررسی سلول‌ها یا مواد شیمیایی مربوط به جنین که در مایع آمنیوتیک موجود است، انجام می‌شود. تحقیقات نشان داده‌اند که در طول بارداری، در مایع اطراف جنین یا همان مایع آمنیوتیک، مواد مختلفی حضور دارند که یکی از آن‌ها، سلول‌های جنینی است و در مواقعی که نیاز به بررسی وضعیت ژنتیک جنین وجود دارد، می‌توان از این سلول‌ها استفاده نمود. پزشک با تفسیر جواب آزمایش آمنیوسنتز، تا حد زیادی وضعیت ژنتیک جنین را بررسی کرده و براساس آن اقدامات لازم را انجام می‌دهد.

تست آمنیوسنتز در چه مواردی انجام می‌شود؟

بررسی وجود مشکلات ژنتیکی مثل سندروم داون، در مواردی که خطر وقوع آن بالاست مثل:

•  سن بیشتر از 35 سال مادر
• وجود سابقه داشتن کودک یا جنین مبتلا به مشکلات ژنتیکی
• پرخطر بودن جواب آزمایش‌های غربالگری مرحله اول و غربالگری مرحله دوم
• نامشخص بودن یا پرخطر بودن جواب تست سل فری
• وجود نشانه‌های غیرطبیعی در سونوگرافی nt و یا آنومالی اسکن
• بررسی وجود عفونت‌های جنینی

و موارد با شیوع کمتر مثل:

•  تشخیص نوع گروه خونی یا پلاکت جنین 
•  بررسی وضعیت بلوغ ریه جنین
•  انجام آمنیوسنتز با هدف درمانی ( در مواقعی که حجم بسیار بالای مایع آمنیوتیک وجود دارد)

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

ایا جواب آمنیوسنتز قطعی است

آزمایش آمنیوسنتز چند درصد درست است؟ آمنیوسنتز در 98 تا 99 درصد از موارد، نتیجه‌ای قطعی ارائه می‌دهد. بااین‌حال، این آزمایش قادر به تشخیص همه شرایط نیست و در برخی موارد محدود، ممکن است نتیجه‌ای قطعی حاصل نشود. بیشتر زنانی که این آزمایش را انجام می‌دهند، نتایج طبیعی دریافت خواهند کرد.

آزمایش آمنیوسنتز در بارداری چگونه انجام می‌گیرد؟

برای انجام آزمایش تشخیصی آمنیوسنتز، لازم است که سن بارداری به حدی برسد که میزان مناسبی از مایع آمنیوتیک در رحم وجود داشته باشد تا بتوان مقداری از آن را خارج کرد. این امکان از 15 هفتگی حاملگی فراهم می‌شود. 

 برای نمونه گیری از مایع آمنیوتیک، مادر بر روی تخت ساده دراز کشیده و پزشک ابتدا با کمک سونوگرافی، وضعیت قرارگیری جنین، جفت و تجمع مایع آمنیوتیک را مشاهده می‌نماید. سپس شکم مادر با محلول ضدعفونی کننده به دقت آغشته و تمیز می‌گردد. پس از آن پزشک با هدایت سونوگرافی، یک سرنگ بلند و مخصوص را وارد رحم مادر و محل تجمع مایع می‌کند و مقداری از مایع را ( حدود 20 میلی‌لیتر) درون سرنگ می‌کشد. ممکن است پزشک برای جمع‌آوری مایع کافی، بیش از یک‌بار، سوزن را داخل رحم نماید.

 سپس پزشک این مایع خارج شده از داخل رحم را که حاوی سلول‌ها و مواد شیمیایی ترشح شده از جنین است، به درون لوله‌های مخصوص آزمایش می‌ریزد و آن‌ها را برای بررسی، به آزمایشگاه ارسال می‌کند. پس از تفسیر جواب آزمایش آمنیوسنتز، تصمیم به چگونگی روند بارداری گرفته می‌شود.

آیا انجام آمنیوسنتز دردناک است؟

معمولاً انجام آمنیوسنتز، 10 تا 30 دقیقه به طول می‌انجامد و تنها مرحله وارد کردن سوزن به داخل شکم، اندکی درد ایجاد می‌کند که برای مادر قابل تحمل است. به همین خاطر، عموماً این تست بدون بی‌حسی اجرا می‌شود.

خطرات تست تشخیصی آمنیوسنتز 

آزمایش تشخیصی آمنیوسنتز یک تست تهاجمی است و به همین خاطر خطرات و عوارضی دارد که ممکن است در درصد کمی از افراد رخ بدهند، این خطرات عبارتند از:

• نشت مایع آمنیوتیک از واژن که خطر وقوع آن 4/0 درصد است (معمولاً میزان نشت اندک بوده و نهایتاً ظرف یک هفته متوقف می‌شود)؛
• صدمه مستقیم به جنین یا بندناف (در موارد بسیار نادر)؛
• صدمه غیر مستقیم به جنین با شانس 45/0 درصد (برخی از مطالعات ارتباط جزیی بین آمنیوسنتز و افزایش خطر وقوع مشکلات اورتوپدی و تنفسی را ذکر می‌کنند)؛
• عفونت که احتمال آن کمتر از 1 مورد در 1000 بارداری است ( در مواردی که مادر به عفونت‌های مزمنی چون هپاتیت مبتلا هست، خطر انتقال عفونت به جنین وجود دارد)؛
• سقط، میزان این خطر حدود 2/. تا 3/0 درصد است.

هزینه انجام آمنیوسنتز

هزینه‌های انجام آزمایش تشخیصی آمنیوسنتز شامل هزینه نمونه‌گیری در مطب یا بیمارستان و هزینه انجام بررسی‌های آزمایشگاهی بر روی نمونه است. در سال 1403، بسته به نوع و پیچیدگی آزمایش، هزینه آزمایش آمنیوسنتز با بیمه تامین اجتماعی از 1 تا 10 میلیون تومان متغیر است.

همچنین این تست تحت پوشش بیمه‌های پایه موجود همچون بیمه تامین اجتماعی، نیروهای مسلح، خدمات درمانی و همچنین بیمه‌های تکمیلی قرار دارد و میزان پوشش‌دهی هر بیمه و کسر مبلغ، با توجه به نوع بیمه متفاوت است. به علاوه باید دانست در مراکز دولتی نیز نمونه‌گیری آمنیوسنتز قابل انجام است.

زمان انجام آزمایش آمنیوسنتز

همان‌طور که در بالاتر گفته شد، برای انجام تست آمنیوسنتز باید تا 15 هفتگی و مناسب بودن حجم مایع آمنیوتیک صبر کرد. تفسیر آزمایش آمنیوسنتز با هدف بررسی مشکلات ژنتیک در جنین، در هفته‌های 15 تا 18 بارداری انجام می‌گیرد. زمان مناسب برای آمنیوسنتزی که به سبب آگاهی از بلوغ ریه جنین انجام می‌شود، در سه ماهه سوم بارداری است.

نکات مهم پیش از انجام تست آمنیوسنتز

نکته مهم در این زمان، آگاهی کامل پدر و مادر در مورد نحوه انجام آمنیوسنتز، عوارض احتمالی این تست بر بارداری، زمان آماده شدن نتایج و درصد اطمینان از نتایج است تا با در نظر گرفتن کلیه جوانب و مشاوره با پزشک، بهترین تصمیم را برای بارداری اخذ نمایند. همچنین به دلیل تهاجمی بودن این تست، پیش از انجام آن، از پدر و مادر رضایت کتبی گرفته می‌شود. 

مراقبت‌ها و استراحت پس از آمنیوسنتز

• بلافاصله بعد از انجام آزمایش، پزشک برای بررسی وضعیت جنین، ضربان قلب را چک می‌کند. بعضی از مادران بعد از آمنیوسنتز، دردهای خفیف شکمی را به صورت انقباض، مقدار کمی خونریزی واژینال و اندکی نشت مایع آمنیوتیک از واژن را تجربه می‌کنند که به سرعت برطرف می‌شوند.
• مادرانی که ارهاش منفی هستند، باید حتماً در کوتاه‌ترین فاصله بعد از انجام آمنیوسنتز، آمپول رگام را تزریق نمایند.
• توصیه می‌شود در یکی دو روز بعد از آمنیوسنتز، از نزدیکی و انجام فعالیت‌های جسمانی خودداری شود.
• توصیه می‌گردد در روز اول بعد از آزمایش، مادران از بلند کردن اجسام بیشتر از 9 کیلوگرم (حتی فرزند خود) خودداری نمایند.
• عموماً پزشکان بعد از نمونه‌گیری، از مایع آمنیوتیک برای پیشگیری از وقوع عفونت، برای مادر آنتی بیوتیک تجویز می‌کنند که حتماً باید طبق دستور مصرف گردد.

نشانه‌هایی که بعد از آمنیوسنتز خطرناک بوده و حتما باید به پزشک مراجعه شود، عبارتند از:

1. ادامه داشتن نشت مایع آمنیوتیک از واژن
2. ادامه پیدا کردن خونریزی واژینال
3. ادامه داشتن دردها و انقباضات شکمی
4. وجود تب یا دمای بالاتر از 38 درجه 

طرز خوابیدن بعد از آمنیوسنتز

نحوه خوابیدن بعد از آمنیوسنتز مهم است. پس از انجام آزمایش آمنیوسنتز، باید به خانه بروید و بقیه روز را استراحت کنید. در صورت احساس درد، می توانید استامینوفن مصرف کنید. از هر گونه فعالیتی که به تلاش فیزیکی زیادی نیاز دارد مانند ورزش یا رابطه جنسی، خودداری کنید. تقریباً یک تا دو روز پس از عمل، برای برگشتن به روال عادی زندگی، زمان لازم است. بعد از این آزمایش، باید به پهلوی چپ دراز بکشید و استراحت کنید. این بهترین و راحت‌ترین حالت خوابیدن است.

تغذیه بعد از آمنیوسنتز

تغذیه بعد از آمیوسنتز مشابه قبل از آن است. نیاز به پرهیز غذایی خاصی پس از انجام این آزمایش وجود ندارد. شما می‌توانید همان رژیم مخصوص بارداری خود را داشته باشید و بایدها و نبایدهای این دوران را رعایت کنید.

شیاف پروژسترون بعد از آمنیوسنتز

در مواردی که ریسک سقط جنین بالا باشد یا مادر سابقه سقط جنین داشته باشد، ممکن است پزشک پس از آزمایش آمنیوسنتز؛ شیاف پروژسترون تجویز کند تا ریسک این موضوع به حداقل کاهش پیدا کند. در مورد استفاده از شیاف پروژسترون، باید بر اساس تجویز پزشک عمل کنید، اما به‌طور کلی، این شیاف به صورت شبی یک عدد به مدت ۱۰ شب و به شکل واژینال تجویز می‌شود.

جواب ازمایش آمنیوسنتز چند روز طول میکشد

بررسی چند کروموزوم خاص (روش QF-PCR) که در این روش، بروز مشکلات کروموزومی مثل کم یا زیاد شدن قسمتی یا تمام یک کروموزوم، در کروموزوم‌های: 13، 18، 21 ،X  وY  بررسی می‌شود. علت انتخاب این کروموزوم‌ها جهت ارزیابی، شیوع بالای مشکلات ژنتیکی در آن‌هاست. عموماً عکس جواب آمنیوسنتز نرمال یا دچار مشکل، در عرض 2 تا 3 روز آماده می‌گردد.

بررسی تمام کروموزوم‌ها یا کاریوتایپ که جواب این نوع بررسی است، بین 2 تا 3 هفته، بسته به نوع مرکز آماده می‌شود.

تفسیر آزمایش آمنیوسنتز 

به‌طور کلی، بررسی نمونه‌ها و تفسیر نتایج آمنیوسنتز به دو صورت کتبی و شفاهی انجام می‌شود. اما تفاوت این دو در چیست؟

در آزمایش آمنیوسنتز که برای ارزیابی شرایط ژنتیکی جنین انجام می‌شود، وضعیت کروموزوم‌ها از نظر تعداد، جابه‌جایی و حذف بررسی و گزارش می‌شود. نتیجه اولیه که با روش QF-PCR  انجام می‌شود و زودتر آماده می‌گردد (نتیجه شفاهی)، اطلاعاتی درباره چهار کروموزوم ۱۳، ۱۸، ۲۱ و کروموزوم‌های جنسی X و Y ارائه می‌دهد؛ اما در نتیجه‌ای که دیرتر آماده می‌شود (نتیجه کتبی)، وضعیت تمام کروموزوم‌ها بررسی و گزارش خواهد شد. در برخی موارد، ممکن است نتیجه اولیه (شفاهی) طبیعی باشد، اما بررسی کامل کاریوتایپ (کتبی) اختلالی را در سایر کروموزوم‌ها نشان دهد.

در مجموع باید دانست پس از تفسیر جواب آزمایش آمنیوسنتز، قدرت تشخیص در این تست از تمامی تست‌های تشخیص سلامت جنین بالاتر و نزدیک به صد‌ درصد است و پزشک  تصمیم نهایی را برای ادامه یا ختم بارداری، با تکیه بر نتایج این تست و سونوگرافی ناهنجاری‌ها (آنومالی اسکن) و با مشورت پدر و مادر می‌گیرد.

جواب منفی آمنیوسنتز

پس از انجام آمنیوسنتز، نمونه مایع آمنیوتیک گرفته شده در طول عمل، در آزمایشگاه آزمایش می‌شود. نتایج آزمایش اکثر زنان منفی خواهد بود و کودک آن‌ها هیچ یک از اختلالاتی را که برای آن‌ها آزمایش شده است، ندارد. اگر جواب آمنیوسنتز مثبت باشد، به این معنی است که کودک شما دارای اختلالی است که برای آن آزمایش شده و ممکن است به بررسی‌های بیشتری نیاز شود.