مراقبت از نوزاد نارس در منزل باید چگونه باشد؟

انتشار: بهمن ۱۴۰۰ | بروزرسانی: شهریور ۱۴۰۳
مراقبت از نوزاد نارس در منزل

‌‌‌‌‌‌‌

محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.

نگهداری از نوزاد نارس با نوزاد کامل تفاوت‌هایی دارند. ممکن است یا نوزاد نیاز باشد چند روز بعد از تولد در دستگاه یا بخش مراقبت‌های ویژه از نوزادان بماند. همچنین بعد از ترخیص نیز مراقبت از او حساسیت‌های بیشتری دارد. در این مقاله قصد داریم در مورد روشها و نکات مراقبت از نوزاد نارس در منزل بیشتر توضیح دهیم.

با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیام‌های مشاوره‌ تخصصی دریافت کنید و با توصیه‌های تغذیه‌ای و دستور پخت‌های مناسب، تغذیه سالم‌تری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازی‌های مناسب و آزمون‌های دوره‌ای به تقویت هوش و مهارت‌های فرزندتان کمک کنید.

الزامات برای ترخیص نوزاد نارس

قبل از مرخص شدن از بیمارستان، یک کودک باید چندین شرط اساسی را برای اطمینان از سلامتی و مشکلات پزشکی برآورده کند. برخی از بیمارستان‌ها رسیدن به یک حداقل وزن را برای ترخیص در نظر می‌گیرند، اما اغلب، کارکنان بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) نوزاد را بر اساس این سه معیار ارزیابی می‌کنند:

  • آیا کودک می‌تواند دمای بدن خود را در گهواره‌ی رو باز حداقل 24 تا 48 ساعت - بسته به میزان نارسی نوزاد در بدو تولد- حفظ کند؟
  • آیا نوزاد می‌تواند شیر خود را با شیشه یا سینه بدون تغذیه‌ی لوله‌ای مکمل بخورد؟
  • آیا نوزاد به طور پیوسته در حال افزایش وزن است یا روند وزن‌گیری‌اش منطبق با جدول وزن گیری نوزاد نارس است؟
  • آیا در طی ۴۸ ساعت گذشته نوزاد نیاز به دریافت اکسیژن یا هرگونه حمایت تنفسی نداشته ؟

اکثر کودکان نارس این معیارها را طی 2 تا 4 هفته بدست می‌آورند. نوزادانی که تحت عمل جراحی قرار گرفته‌اند، دچاری انواع بیماری‌ها بوده یا با مشکلات سلامتی متولد شده‌اند یا هفته‌ها با دستگاه‌های تنفسی و اکسیژن سپری کرده‌اند، بیشتر از این مدت در بیمارستان باقی خواهند ماند. با این حال زمانی که به شما اجازه داده شود آنها را به خانه ببرید، کودک باید در وضعیت پایداری قرار داشته باشد و به طور کلی تفاوت چندانی با یک کودکی که در زمان درست و کامل متولد شده است نخواهد داشت. 

* برای ثبت نام در کاملترین دوره مراقبت از نوزاد و کسب اطلاعات بیشتر کلیک نمایید:👈 دوره جامع مراقبت از نوزاد 

الزامات ترخیص نوزاد نارس

ریه نوزاد نارس کی کامل می‌شود؟

رشد ریه‌ها در هفته‌ی سی و هفتم بارداری به پایان می‌رسد و به هر نسبت که نوزاد زودتر از این موعد به دنیا آمده باشد، ریه‌های ناقص‌تری دارد که باید در بیمارستان و تحت شرایط خاص رشد کنند تا بتوانند آماده‌ی ترخیص شوند. اما به طور کلی، در اکثر نوزادانی که از هفته 35 به بعد به دنیا می‌آیند، ریه‌های عملکرد مناسبی خواهند داشت.

نوزاد نارس چند روز در دستگاه می‌ماند

نوزاد چند روز به بستری در بخش مراقبت های ویژه ی نوزادان NICU نیاز دارد؟ مدت زمان ماندن نوزادان در NICU به شدت بیماری و نارسی آنها بستگی دارد. میانگین مدت اقامت نوزادان در بیمارستان در این دستگاه 13.2 روز است. با این حال، نوزادانی که زودتر از هفته 32 بارداری به دنیا آمدند به طور متوسط 46.2 روز در آن می‌مانند.

نیازهای پزشکی پس از ترخیص

عموماً یک بچه نارس پس از خروج از بیمارستان به حمایت پزشکی تخصصی نیاز ندارند، اما همه‌ی آنها به مراقبت و ارزیابی منظم پزشکی نیاز دارند. جدا از این شما باید بدانید به سهم خود باید چه نکات پزشکی را برای نگهداری از او در خانه رعایت کنید. این نکات به شرح زیراند:

آپنه تنفسی

آپنه یا وقفه‌ تنفسی نوزاد در خواب از عوارض نارس بودن نوزاد است و با بلوغ آنها بهبود می‌یابد. در کشور ما تا زمانیکه نوزاد بی نیاز به هرگونه حمایت تنفسی نشود، مرخص نمیشود.

مسائل  تغذیه‌ای

نوزاد زودرس به غذای بیشتری نیاز دارد زیرا باید به رشد نوزادان شیرخوار ترم برسند. اما همچنین مهم است که به آنها بیش از حد تهاجمی غذا ندهید زیرا روده‌شان به طور کامل بالغ نشده است. کودک به یک برنامه غذایی خاصی که برای نیازهایش تنظیم شده نیاز دارد و حتی ممکن است لازم باشد برای رشد خوب از شیر با کالری بیشتر برایش استفاده کنید.

نیازهای پزشکی نوزاد نارس

مشکل عفونت

مانند سایر سیستم‌های بدن، سیستم ایمنی یک نوزاد نارس به خوبی نوزادان ترم یا کامل تکامل پیدا نکرده است. این امر باعث می‌شود که نوزادان نارس‌ در معرض خطر ابتلا به عفونت‌ها (به ویژه عفونت‌های ویروسی) پس از ترخیص قرار بگیرند. از این رو یکی از اولین و ضروری‌ترین شرایط نگهداری از نوزاد نارس در منزل، ایجاد محیطی بهداشتی است تا از مشکلات بعدی پیشگیری شود.

از جمله زدودن گرد و غبار از اتاق نوزاد و بررسی از نظر وجود رطوبت که منبع رشد قارچ ها و کپک هاست، شستشوی هفتگی ملحفه ها با آب داغ.

مراقبت از نوزادان نارس در منزل

نوزاد نارس تا زمانی که از نظر رشدی به نوزادان هم سن خود برسد و حرکات نوزاد نارس مثل نوزادی عادی بشود، یک دوره‌ی حساس را طی می‌کند. در این دوره باید از نکات مهمی پیروی کنید که به شرح زیراند:

محدود کردن رفت و آمدها

گردش‌های خارج از خانه باید در چند هفته اول تنها به مطب پزشک محدود شود، به خصوص اگر کودک شما در ماه‌های زمستانی مرخص شود. از آنجایی که در مطب پزشکان معمولاً همیشه چند کودک مبتلا به عفونت‌های ویروسی وجود دارند، سعی کنید قرار ملاقات خود را به عنوان اولین قرار روز تعیین کنید یا درخواست کنید به جای محل انتظار اصلی، در اتاق معاینه منتظر بمانید. از پزشک بپرسید که تماس کودک شما با سایر کودکان و بزرگسالان در این هفته‌های اول چقدر باید محدود باشد. از حضور در مکان‌های عمومی و رفت و آمدهای فامیلی خودداری کنید. هرکسی که بیمار است نباید به خانه شما مراجعه کند، هیچ‌کس نباید در خانه شما سیگار بکشد، و همه بازدیدکنندگان باید قبل از دست زدن به نوزاد دست‌های خود را بشویند. با پزشک در مورد توصیه‌های خاص صحبت کنید - ممکن است برخی از ملاقات‌های خانوادگی به تعویق بیفتد تا سیستم ایمنی کودک شما قوی‌تر شود.

خواب نوزاد نارس

خواب نوزاد

یکی از مهمترین نکات مراقبت از نوزاد نارس در خانه، موضوع خواب است. شیوه‌ی صحیح خواب نوزاد را رعایت کنید. کودک خود را به پشت بخوابانید. وضعیت نوزادان در خواب برای سلامتی آنها مهم است. کودکان نارس بیشتر از یک نوزاد کامل اما برای دوره‌های کوتاه‌تر می‌خوابند. همه‌ی نوزادان، از جمله نوزادان نارس، باید به پشت بخوابند تا خطر ابتلا به سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) کاهش یابد.

مراقبت کانگرویی یا مراقبت آغوشی

از این هفته‌های آرام در کنار هم استفاده کنید تا از تماس پوست به پوست لذت ببرید، که به عنوان مراقبت کانگورویی نیز شناخته می‌شود. بیشتر متخصصین، والدین را تشویق می‌کنند که مراقبت کانگورویی را قبل از ترخیص شروع کنند. پرستاران می‌توانند به شما نشان دهند که چگونه این کار را انجام دهید. در یک اتاق گرم خانه، نوزاد خود را فقط پوشک بپوشانید، سپس او را روی سینه قرار دهید و سرش را به یک طرف بچرخانید تا گوشش روی قلبتان باشد. تحقیقات نشان می‌دهد که تماس پوست با پوست با نوزادان نارس می‌تواند پیوند والدین-کودک و شیردهی را تقویت کند و سلامت نوزاد نارس را بهبود بخشد.

دمای مناسب اتاق

باید مطمئن شوید که کودک در دمای مناسب و مطمئنی قرار دارد. موثرترین راه برای انجام این کار اضافه کردن لایه‌های لباس یا برداشتن آنها در صورت لزوم است. سعی کنید از لحاف یا پتو یا قنداق ضخیم ، استفاده نکنید ، زیرا ممکن است دما را به حدی بالا ببرد که کودک نتواند آن را تحمل کند. یک دماسنج دیجیتالی بخرید و دمای زیر بغل کودک را بین 36.5-37.3 سانتیگراد حفظ کنید. دمای اتاق ایده آل 20-23 درجه سانتیگراد است.

حمام نوزاد

از دیگر نکات مربوط به مراقبت‌های نوزاد نارس در منزل، نحوه حمام کردن نوزاد است. نوزاد خود را با خیال راحت حمام کنید. آب نباید بیش از جد گرم باشد، حداکثر ۴۰ درجه ، و از شامپوی سر و بدن مخصوص نوزادان که فاقد  اسانس باشد استفاده کنید. حمام اسفنجی و عدم استفاده از شوینده ضرورت ندارد

تعویض پوشک

تمیز و خشک نگه داشتن بدن کودک می‌تواند به کاهش بثورات پوشکی کمک کند. وقتی پوشک کودکتان را عوض می‌کنید، فقط به آب و پنبه نیاز دارید. اگر در مورد بثورات پوشک نگران هستید، می‌توانید از یک لایه نازک پماد مانع برای محافظت از پوست کودک در برابر رطوبت استفاده کنید. اگر پوست کودک شما ترک یا زخم داشت، با پزشک تماس بگیرید.

فرزندان دیگر

اگر بچه‌های بزرگ‌تری دارید، احتمالاً از آمدن نوزاد جدید به خانه هیجان‌زده هستند. مهم است که اجازه دهید فرزندان بزرگتر شما بخشی از مراقبت از نوزاد جدیدتان باشند. می‌توانید این کار را با اجازه دادن به آنها در مراقبت از کودک انجام دهید. فعالیت‌هایی مانند زمان داستان فرصتی برای همه‌ی فرزندان شماست تا زمانی را با هم بگذرانند.

برای شرایط اضطراری آماده باشید

نوزادان نارس نسبت به جمعیت متوسط نوزادان ترم، نرخ بستری مجدد در بیمارستان بالاتری دارند. بنابراین قبل از اینکه یک وضعیت اضطراری به وجود بیاید، باید برای آن آماده شوید. نزدیکترین اورژانس بیمارستان و سریعترین مسیر از خانه خود را پیدا کنید. اگر فکر می‌کنید که وضعیت کودکتان وخیم است، آماده‌ی تماس با آمبولانس باشید. شماره‌های ضروری را در دسترس نگه دارید.

نویسنده: سهیلا مختاری
سهیلا مختاری هستم، حدود شش سال در حوزه تولید محتوای مطالب پزشکی و بارداری فعالیت دارم. از اولین سال‌های گهواره در کنار مجموعه بودم و افتخار همکاری با تیم مجرب سئو و پزشکان و متخصصان این مجموعه را داشتم. برنده جایزه نویسندگی از جشنواره جوان خوارزمی و مترجم چندین جلد کتاب روانشناسی هستم. امیدوارم نوشته‌هایم توانسته باشد پاسخگوی پرسش‌های مادران مهربان و دلسوز این سرزمین باشد.
سوالات کاربران
مامان Ti ti مامان Ti ti ۸ ماهگی
خانوما کیا نوزاد نارس داشتن چطوری ازشون مراقبت میکرذین تو خونه ک عفونت نگیرن
آواتار مامان آنیسا مامان آنیسا
چند هفته بدنیا امده؟
آواتار مامان دوقلوها❤️❤️ مامان دوقلوها❤️❤️
مگ عفونت میگیرن😣
آواتار مامان آروان مامان آروان
سروصدا پیشش نباشه اصلا کسی ک مریضه هم پیشش نره حتی خودت
مامان آیهان مامان آیهان ۱۴ ماهگی
مامانای عزیزی که نوزاد نارس داشتن دکتر تا چند ماه گفتن نیاز به مراقبت دارن نوزاد مثلا از لحاظ سرصدا بوغذا یا بیرون بردن
آواتار مامان رادوین🪴دلوین مامان رادوین🪴دلوین
من بچه هام نارس بودن.گفت ۳تا۴ماه مراقبت کن.
آواتار مامان نویان مامان نویان
عزیزم کلا نوزاد و به نظرم تا سه ماهگی تا میتونی تو محیط شلوغ نبرید من کوچولوم بیرون میره میاد اصلا همه چیش به هم میریزه بیرون خیلی خوبه میاد خونه بیقرار میشه تا یکی دوشب بگذره باز روال بشه
آواتار مامان نویان مامان نویان
الانم که فصل آنفلوانزاست
مامان کمیل💙 مامان کمیل💙 ۱۴ ماهگی
سلام مامانا،میخواستم بدونم،نوزاد نارس رو چند ماه باید مراقبت کرد؟
آواتار مامان مهرسام😍 مامان مهرسام😍
بستگی ب شرایطش داره ولی فک میکنم دو سه ماه اول حساستره
آواتار مامان bardiya❤ariya مامان bardiya❤ariya
تا وقتی که وزنش خوب بشه .ما دوقلو۳۲هفته داشتیم مادرش تا زمانی که اینا جون گرفت و ب ۳کیلو رسیدن مراقبت میکرد .بعدش دیگه سخت نیست راحتتر میشه
آواتار مامان ماهور مامان ماهور
مبارک باشه قدمش پربرکت چرا۳۵هفته مشکلت چی بود؟چند روز دستگاه رفت
مامان فاطمه۱ مامان فاطمه۱ ۱۶ ماهگی
سلام نوزاد زودرس ۳۴ هفته چندروز در دستگاه می ماند
آواتار مامان محمدنیکان مامان محمدنیکان
بستگی به بچه داره
آواتار مامان آقا کیان مامان آقا کیان
یکی از بچه ها میگفت نگه نداشتن بچشو ولی ۳۳ هفته یکی بچش بدنیا اومده بود ۲۵ روز نگه داشته بودن
آواتار مامان maman noyan مامان maman noyan
بستگی به شرایط داره پسرم 29هفته صد روز بیمارستان بود،یه خانومی دخترش یک هفته 29هفته هم بود بستری موند
مامان لنا مامان لنا ۴ ماهگی
سلام وقت بخیر جسارتا نوزادی که در ۳۳ هفته دنیا اومده و نارس هست تا چه موقع باید از شیر خشک نوزاد نارس استفاده کند .باتشکر
آواتار مامان هلیا👨‍👩‍👧‍👦 مامان هلیا👨‍👩‍👧‍👦
سلام من امروز دکتر بودم، گفت نوزادی که زیر دو کیلو باشه شیر خشک پری میخوره، بیشتر دوکیلو باشه وزنش میشه مثلاً نان 1
آواتار مامان سِتین مامان سِتین
الان تو دستگاهه؟
آواتار مامان ارغـــــوان💕 مامان ارغـــــوان💕
میشه بگی چند روز رفت تو دستگاه؟؟؟
مامان اراد شاکری مامان اراد شاکری ۹ ماهگی
بچم الان دوه ماهه بدنیا اومده سینم نمیتونه بگیره با سوند شیر میدم این تا کی ادمه داره بمکه خودش
آواتار مامان نیلا مامان نیلا
دختر من که نگرفت دیگه الان سه ماهشه شیرم کم.شد مجبور شدم.شیر خشک.بدم
مامان انا مامان انا ۱۰ ماهگی
سلام نوزاد من 33هفته بدنیا اومده الان آن ای. سیو بستری هسته شاید تا یه هفته دیگه مرخص کنن من نگرانم از نگهداری
دستگاه اکسیژن ندارها
آواتار مامان آریا و آوینا مامان آریا و آوینا
بسلامتی عزیزم چرا زود بدنیا اومد بیمارستان دستگاه اکسیژن نداره؟؟؟
آواتار مامان آرسام مامان آرسام
به سلامتی گلم یعنی چی بیمارستان دستگاه اکسیژن نداره. مراقبت بعد ترخیص مهم تر هست نباید زیاد رفت و آمد داشته باشی تا بچه جون بگیره چون ریه هاش حساس هستند.
آواتار مامان طاها مامان طاها
بسلامتی مبارکه براش اجاره کنید
مامان آیکان مامان آیکان ۱۲ ماهگی
پسرم تو هفته ی ۳۱ متولد شده ۱۳ روزه تو ان آی سیو هست کی به بخش منتقل میشه
آواتار مامان نیکی 🪽🤍✨️ مامان نیکی 🪽🤍✨️
وزنش اومده بالا از تولد ؟میتونه شیشه شیر بگیره ؟
آواتار مامان آیکان مامان آیکان
وزنش ۱۷۰۰
آواتار مامان پسرم قلبم❤️ مامان پسرم قلبم❤️
چرا ۳۱ هفته زایمان کردی عزیزم؟
مامان هاشمی مامان هاشمی ۱۳ ماهگی
سلام من بچم ۳۲هفته بدنیا آمد الان ۱۵روزشه ۵روزتودستگاه بودمشکل تنفسی داشت بوم وزنش کم بودضعیف بودبعد۵روزترخیص شدخونه آوردم با سرنج شیرمیدادم دو سه روزی خوب بود بعدسه روز حمله تشنج گرفت دوباره روزبعدتشنج کردبردمش بیمارستان الان دوباره تو دستگاه گذاشتن ۳روزدشدتو دستگاه هست کسی تجربه داره بگه آیا اینجوری بچها زنده میمونه آخه من خیلی هزینه کردم براش شب ۱۰میلیون فقط پول دستگاه دادم درضمن پدرش خیلی بچه رومیخادنمیدونم دوکتورگفته ببری خونه بسپارید به خداولی مانی آوردیم هنوز تو دستگاه هست
آواتار مامان آرین💎 مامان آرین💎
وزنش چقدر بود
آواتار مامان آرین💎 مامان آرین💎
انشالله خدا کمک کنه🩵
آواتار مامان محمد مهدی مامان محمد مهدی
توکل به خدا ان‌شاءالله زنده میمونه کوچیکتر از بچه شما هم مونده مراقبش باش یکی دو ماه اول سخته
مامان روهام مامان روهام ۱۶ ماهگی
باسلام و وقت بخیر
من بچم امروز ۱۱روزه بدنیا اومده و کل ۱۱روزو به علت پایین بودن اکسیژن حین شیرخوردن داره امروز دکتر مرخص کرده و گفته یه دستگاه کپسول محض اطمینان تو خونه داشته باشیم خیلی نگرانم بیاد خونه نتونم نگهش دارم چیکار میتونم بکنم میترسم
آواتار مامان سدنا❤️سپینود❤️ مامان سدنا❤️سپینود❤️
سلام نگران نباش اگه قرار بود مشکلی پیش بیاد مرخصش نمی کردن. اگه اکسیژن کم داشته باشه رنگ لب و ناخن کبود میشه. دکتر هم برای احتیاط گفته داشته باشین اصلا نیاز نمیشه. بچه منم وقتی شیر می خورد بینیش کیپ بود اکسیژن تا 80 می اومد. ما اومدیم خونه کم کم خوب شد
آواتار مامان پناه مامان پناه
وای خدا داره همینجوری به فوبیاهام اضافی میشه
آواتار مامان مهرسام مامان مهرسام
چند بار زیر سینه اکسیژنش افتاد؟
مامان اینیانا مامان اینیانا ۱۷ ماهگی
سلام ببخشید آیا من می‌توانم دخترم که ۳۴ هفته شده را ببرم حمام آیا امکانش است
آواتار مامان آیهان کوچولو 🥰 مامان آیهان کوچولو 🥰
منظورت ۳۴ روزه؟ مگه از اول نبردیش؟؟
آواتار مامان پناه مامان پناه
مگه تاحالا نبردیش؟؟
آواتار مامان مِلیس؛ مامان مِلیس؛
تا الان باید چند بار میبردیش عزیزم و اگه منظورتون همون ۳۴روزه اس که اره چرا نشه
مامان علی۱۴۰۴ مامان علی۱۴۰۴ ۱۷ ماهگی
نوزاد نارس ۳۱ هفته به دنیا اومده و مشکل تنفس داره در nicu هستش خوب میشه ؟
آواتار مامان ای‍🌙لین🧸✨ مامان ای‍🌙لین🧸✨
بله.
آواتار مامان محمدم مامان محمدم
آره یه هفته دوهفته میمونه
آواتار مامان نازلی😍❤️ مامان نازلی😍❤️
اره عزیزم چراخوب نشه چرانارس، ب دنیا اومد؟؟؟
نهال نهال قصد بارداری
نوزاد نارس هفته ۳۰ ب دنیا اومده میشه بعداز ۱۸ روز ببرم خونه
آواتار ❤پناه❤ ❤پناه❤
دکتر تشخیص میده گلم
آواتار منتظرم که بیای منتظرم که بیای
گلم این تشخیص پزشکته
مامان ارسلان مامان ارسلان ۱ سالگی
نوزاد نارس هفته ۳۰ ب دنیا اومده میشه بعداز ۱۸ روز ببرم خونه
آواتار مامان نفس مامان نفس
بستریه؟ببین نظر دکتر چیه
آواتار مامان آراد♥️ مامان آراد♥️
اگه بستریه زمان ترخیصشو خودشون بهت میگن .ولی معمولا تا جایی که من دیدم بالای ی ماه باید باشه چون اکسیژن و بلعش مشکل داره
آواتار مامان سامیار مامان سامیار
چقد بود وزنش