در هفته یازدهم بارداری چه می گذرد؟ | علائم و توصیه‌ها

مرداد ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
هفته یازدهم بارداری

در هفته یازدهم بارداری کودک شما به یک نقطه عطف رشدی رسیده است و دیگر به یک انسان واقعی شبیه شده است! مرحله رویانی رشد کودک شما کامل شده و او هم‌اکنون یک جنین محسوب می‌شود. او در هفته 11 بارداری، اما در این هفته، تنها کودک شما نیست که به‌سرعت در حال رشد است؛ بلکه خود شما نیز متوجه تغییرات متعددی خواهید شد. ازجمله اینکه ممکن است متوجه ضخیم شدن موها و ناخن‌هایتان شوید و احتمالاً شکم شما در هفته یازدهم بارداری تا حدودی برآمده خواهد شد. با ادامه مقاله همراه ما باشید تا با خصوصیات هفته یازدهم بارداری آشنا شوید و به شما بگوییم که در هفته یازدهم بارداری چه باید کرد

در هفته یازدهم بارداری جنین چه شکلی است؟

اندازه جنین در هفته یازدهم بارداری تقریباً به اندازه یک انجیر است. در این هفته تغییر و تحولات زیادی در بدن کودک دلبندتان رخ می‌دهد، ازجمله:

  • نوزاد شما اکنون وارد مرحله خوابیدن و بیدار شدن شده است که معمولاً بین پنج تا ده دقیقه طول می‌کشد. حتی ممکن است اگر سرفه کنید، بیدار شود!
  • رشد بدن و دست و پای نوزادتان سریع‌تر از سرش شده است و او خیلی بیشتر از قبیل شبیه به انسانی کوچک است. طول سر کودک در هفته یازدهم بارداری تقریباً به اندازه طول بدن اوست (قبل از این، سر نسب به تنه، بزرگ‌تر بود).
  • دست و پای کودک با انگشت‌های تکامل‌یافته، در جلوی بدن او قرار دارند. اکثر حرکت‌های او در این هفته، توسط دست‌ها و پاهایش صورت می‌گیرند. وقتی او عضله‌هایش را تست می‌کند، ممکن است با پاهایش لگد بزند. بستر ناخن‌ها نیز در حال شکل‌گیری هستند.
  • اگر کودک دختر باشد، در هفته یازدهم بارداری تخمدان‌هایش کاملاً شکل گرفته‌اند و اگر پسر باشد بیضه‌ها و کیسه‌های بیضه‌اش تشکیل شده‌اند. اما فکر نکنید در هفته یازدهم بارداری جنسیت جنین مشخص می‌شود؛ هنوز برای تشخیص جنسیت نوزاد با سونوگرافی، خیلی زود است.
  • علاوه بر اینها، در هفته یازدهم بارداری چه اتفاقی می افتد؟ شکل و عملکرد اغلب ارگان‌های نوزادتان به پایان رسیده است. شکل‌گیری بافت ریه او تقریباً به اتمام رسیده و با اینکه سیستم گردش خون شما هنوز مواد مغذی و اکسیژن را به نوزادتان می‌رساند، ولی خون او شروع به انجام وظیفه کرده است.
  • در این میان غده‌های پانکراس او انسولین تولید می‌کنند و روده‌های او برای روزی که قرار است غذای او را هضم کنند، آماده می‌شوند. 
  • پوست بدن او کم‌کم کلفت‌تر شده و با تشکیل لایه‌های بیشتر، کدرتر می‌شود. فولیکول‌های کوچک مو در زیر سطح پوست او نمایان می‌شوند.
  • فک او سخت‌تر می‌شود. او اکنون اولین جوانه دندان خود را دارد که به همان دندان شیری نوزاد تبدیل خواهد شد. تارهای صوتی او نیز شروع به شکل‌گیری کرده‌اند.
  • در این هفته، نوک سینه‌ها قابل مشاهده هستند.
  • شکل گوش‌های جنین تقریباً نهایی شده است.
  • مجاری بینی ایجاد شده‌اند؛ زبان هم وجود دارد.

جنین در هفته یازدهم بارداری چه شکلی است

علائم هفته یازدهم بارداری چیست؟

شایع‌ترین علائم هفته یازدهم بارداری عبارتند از:

احساس خستگی و ضعف

به دلیل کار اضافی بدن، احساس خستگی در بارداری و ضعف بیشتری می‌کنید.

حالت تهوع

حالت تهوع در هفته یازدهم بارداری که به بیماری صبحگاهی نیز معروف است، به‌تدریج کاهش می‌یابد و اشتهای شما بیشتر می‌شود. بااین‌وجود، برخی از خانم‌ها خوش‌شانس نیستند و ممکن است همچنان با این عارضه، دست و پنج نرم کنند. 

افزایش وزن در هفته یازدهم بارداری

معمولا در سه ماهه اول بارداری به طور میانگین، حدود 2 تا 3 کیلوگرم افزایش وزن خواهید داشت.

هوس یا تنفر غذایی 

نوسانات هورمونی مرتبط با باداری ممکن است میل شما را به برخی خوراکی‌ها افزایش دهد و شما را از برخی غذاها، بیزار کند.

یبوست و نفخ 

هورمون پروژسترون دستگاه گوارش را ریلکس می‌کند و روند هضم و گوارش را کند می‌کند. این شرایط باعث یبوست و نفخ در هفته یازدهم بارداری می‌شود. 

سوزش سر دل 

به دلیل تغییرات هورمونی، ماهیچه‌های دستگاه گوارش شل می‌شوند و اسیدهای معده به سمت مری حرکت می‌کنند. این اتفاق باعث سوزش سر دل در شما می‌شود.

گرفتگی ساق پا 

کمبود منیزیم و فشرده شدن رگ‌های خونی به دلیل رشد رحم، می‌تواند منجر به گرفتگی ساق پا شود، به‌خصوص در شب. نوشیدن آب فراوان و انجام حرکات کششی، می‌تواند به جلوگیری از گرفتگی پا در بارداری کمک کند.

تکرر ادرار 

رحم در حال رشد باعث فشار بر مثانه می‌شود که این باعث تکرر ادرار در بارداری می‌شود.

ترشحات زیاد واژن

مقدار کمی ترشحات شیری یا سفیدرنگ معمولاً در طول این هفته مشاهده می‌شود. در صورت مشاهده ترشح صورتی در هفته یازدهم بارداری و یا ترشحات قرمز و یا قهوه‌ای رنگ، حتماً با پزشک مشورت کنید.

درد در ناحیه لگن 

تقریباً در هفته یازدهم حاملگی شما احساس درد و ناراحتی در ناحیه‌ی بین ناف و کشاله‌ی ران خود خواهید داشت. معمولاً این دردها مشکلی ندارند. وقتی رحم شما بزرگ می‌شود، استخوان‌های لگن شما جا باز می‌کنند. گاهی این انبساط باعث درد می‌شود. اگر شب‌ها پاهای خود را بالا نگه دارید، از شدت درد کم می‌شود. بااین‌حال، اگر این درد خیلی زیاد و همراه با خونریزی بود با پزشکتان تماس بگیری.

ترشح زیاد بزاق

این یکی از عجیب‌ترین قسمت‌های حاملگی است: بعضی از خانم‌ها در سه ماهه اول حاملگی خود به شدت ترشح بزاق دارند. این می‌تواند با حالت تهوع و استفراغ رابطه‌ی مستقیم داشته باشد. کار زیادی برای این مسئله نمی‌توان انجام داد و معمولاً در پایان سه ماهه‌ی اول حاملگی از بین می‌رود.

میگرن در هفته یازدهم بارداری

اگر قبلاً سردردهای میگرنی داشته‌اید، حتماً میدانید که چگونه انسان را از پا می‌اندازند. متأسفانه حتی اگر قبلاً تجربه‌ی میگرن نداشته‌اید، در دوران حاملگی ممکن است دچار این سردردها شوید و در خانم‌هایی که از قبل میگرن داشته‌اند می‌تواند شدیدتر شود. علائم میگرن شامل سردردهای شدید (معمولاً در یک طرف سر)، حالت تهوع، استفراغ و حساسیت به نور و صدا می‌باشد. بعضی‌ها نور چشمک‌زن، خطوط زیگزاگ و یا چراغ‌های درخشان می‌بینند. بعضی دیگر لکه‌های مشکی می‌بینند و دیدشان مختل می‌شود.

کاهش میل جنسی 

بعضی از خانم‌ها در طول سه ماهه‌ی اول حاملگی بیشتر از قبل میل جنسی پیدا می‌کنند، ولی عده‌ای احساسی کاملاً متضاد دارند و میل جنسی‌شان نزدیک به صفر است! اگر در بارداری یا هر زمان دیگری، احساس خستگی می‌کنید و حالت تهوع دارید، جای تعجبی نیست که میل جنسیتان کمتر شود. 

میل جنسی شما در سه ماهه‌ی دوم به حال اول خود بر می‌گردد؛ یعنی، زمانی که حالت تهوع از بین رفت و احساس سر زندگی کردید. اگر عدم تمایل جنسی شما همسرتان را ناراحت می‌کند، راه‌های دیگری برای ارتباط با هم پیدا کنید. با یکدیگر فیلم نگاه کنید، در تختخواب کتاب بخوانید، پیاده‌روی کنید و چیزهایی را که شما را به هم نزدیک می‌کند، امتحان کنید. فراموش نکنید که این یک دوره‌ی سخت برای همسرتان است، چون تمام توجه روی شما و حاملگی‌تان است و او احساس می‌کند که فراموش شده و ممکن است کاهش میل جنسی در شما، این مشکلات را بیشتر کند. حتی زمان‌هایی که حوصله ندارید، بهتر است به همسرتان نزدیک شوید، شانه‌هایش را ماساژ دهید، دستش را بگیرید و یا او را ببوسید. با توجه بیشتر، به او کمک خواهید کرد این دوران را به‌راحتی سپری کند.

سایر علائم هفته یازدهم بارداری

  • حساسیت پستان‌ها و تغییر در اندازه آنها
  • ایجاد لک‌های حاملگی
  • نوسانات خلقی و تغییرات عاطفی 
  • موهای پرتر و ناخن های محکم‌تر
  • روشن‌تر شدن پوست
  • رشد موهای زائد

درد زیر شکم هفته یازدهم بارداری شایع است و معمولاً جای نگرانی ندارد. در برخی از زنان هم ممکن است هفته یازدهم بارداری بدون علائم خاصی سپری شود.

علائم هفته یازدهم بارداری

اندازه شکم در هفته یازدهم بارداری چقدر است؟

معمولاً اندازه شکم در هفته یازدهم بارداری تغییر چندانی نمی‌کند؛ مگر اینکه شما دوقلو یا چندقلو حامله باشید و یا بارداری چندم شما باشد.

در هفته یازدهم بارداری چه باید کرد؟

در طول هفته یازدهم به نکات زیر توجه کنید:

  • مقدار زیادی آب بنوشید تا به خوبی آب‌رسانی شوید.
  • از سیگار کشیدن و نوشیدن الکل خودداری کنید.
  • سعی کنید در رژیم غذایی هفته یازدهم بارداری فقط از غذاهای خانگی استفاده کنید که از سلامت آنها مطمئن باشید.
  • از خوردن غذاهای خام یا نیم پز و یا سرخ شده، خودداری کنید.
  • از خوردن ماهی‌هایی که جیوه بالایی دارند مانند شمشیر ماهی یا ماهی کاشی، اجتناب کنید.
  • اگر شاغل هستید، همیشه همراه خود میوه و میان وعده‌های سالم داشته باشید.
  • در رژیم غذایی هفته یازدهم بارداری از خوردن کافئین زیاد خودداری کنید؛ زیرا می‌تواند روی رشد جنین تأثیر بگذارد.
  • مکمل‌های دوران بارداری خود را که حاوی اسید فولیک و آهن هستند، به‌درستی مصرف کنید.
  • فعالیت بدنی متوسط اما منظم، مانند پیاده‌روی داشته باشید.
  • آرام باشید و استرس را کنار بگذارید.
  • برای جلوگیری از خارش و خشکی پوست در اثر کشیده شدن پوستتان، از مرطوب کننده استفاده کنید.
  • بدون اجازه پزشک هیچ دارویی مصرف نکنید.
  • با توجه به بزرگ شدن اندازه پستان‌ها، لباس‌های گشاد و نخی بپوشید. همچنین لازم است که سایز سینه‌بند خود را تغییر دهید.
  • کفش راحتی یا دمپایی بپوشید.
  • وقت بیشتری را با خانواده و دوستان بگذرانید.

انجام تست غربالگری در هفته یازدهم بارداری

در هفته یازدهم بارداری ممکن است پزشک زنان اولین تست غربالگری دوران بارداری شما را درخواست کند. پزشک با انجام این آزمایشات، قصد دارد خطر ابتلای کودک به ناهنجاری‌های کروموزومی مانند سندروم داون و یا ناهنجاری‌های دیگر را بررسی کند. 

در سه ماهه اول بارداری؛ یعنی، معمولاً بین هفته‌های یازدهم و چهاردهم بارداری، انجام آزمایش‌های خون که میزان PAPPA (پروتئین A ترشح‌شده از جفت) و بتا HCG (هورمون گنادوتروپین انسانی) را مشخص می‌کند، به همراه سونوگرافی برای اندازه‌گیری ضخامت گردن نوزاد (سونوگرافی nt)، لازم است. نتایج این آزمایش‌ها با یک فرمول پیچیده که شامل سن شما نیز می‌شود، ترکیب می‌شوند و نتایج پایانی احتمال ناهنجاری‌های کروموزومی را در نوزادتان نشان می‌دهند. این روش بیش از هشتاد درصد ناهنجاری‌های نشانگان داون را مشخص می‌کند. 

اگر آزمایش‌های بالا مثبت بودند، آزمایش CVS یا آمنیوسنتز در بارداری برای جواب قطعی‌تر، لازم است. حتی اگر آزمایش‌های غربالگری احتمال خطر ناهنجاری‌های کروموزومی را نشان دهند، ممکن است آزمایش CVS یا آمنیوسنتز نشان دهند که جنین کاملاً عادی است. این آزمایش‌ها در بعضی جاها وجود ندارند و روش‌هایی که برای اندازه‌گیری ضخامت پوست گردن نوزاد انجام می‌شوند، باید توسط یک متخصص زبردست انجام شوند وگرنه منجر به نتایج نادرست می‌شوند.