نوزاد هشت ماهه | هر آنچه که باید راجع به 8 ماهگی نوزاد بدانید

وقتی نوزاد وارد ۸ ماهگی می‌شود، کم‌کم نشانه‌های تازه‌ای در رفتار، حرکت و ارتباط او دیده می‌شود که برای بسیاری از والدین هم جذاب است و هم کمی سوال‌برانگیز. در این دوره، رشد حرکتی و ذهنی سرعت می‌گیرد و نوزاد واکنش‌های متفاوت‌تری نسبت به قبل نشان می‌دهد. به همین دلیل شناخت این تغییرات کمک می‌کند والدین با آرامش بیشتری روند رشد فرزندشان را دنبال کنند. در ادامه، هر آنچه لازم است درباره نوزاد هشت ماهه بدانید را بررسی می‌کنیم. تا انتهای مقاله همراه ما باشید. 

با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیام‌های مشاوره‌ تخصصی دریافت کنید و با توصیه‌های تغذیه‌ای و دستور پخت‌های مناسب، تغذیه سالم‌تری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازی‌های مناسب و آزمون‌های دوره‌ای به تقویت هوش و مهارت‌های فرزندتان کمک کنید.

نوزاد ۸ ماهه؛ در این ماه چه تغییراتی می‌کند؟

هشت‌ماهگی یکی از مهم‌ترین مراحل رشد نوزاد است. در این سن، قدرت عضلات، هماهنگی حرکات و مهارت‌های ارتباطی او به‌ سرعت پیشرفت می‌کنند. البته زمان رسیدن به این توانایی‌ها در همه نوزادان یکسان نیست و روند رشد باید بر اساس معاینات و نمودارهای رشد ارزیابی شود. در ادامه هر بخش از تغییرات نوزاد هشت ماهه را توضیح می‌دهیم. 

1. جدول قد، وزن و دور سر نوزاد ۸ ماهه

در جدول زیر می‌توانید رشد دور سر، قد و وزن نوزاد هشت ماهه را مشاهده کنید: 

نکته: اعداد میانگین هستند و ممکن است با توجه به ژنتیک، تغذیه و وزن هنگام تولد کمی متفاوت باشند.

2. رشد جسمی نوزاد ۸ ماهه

تا این سن، وزن بیشتر نوزادان بیش از دو برابر وزن هنگام تولد شده است، هرچند سرعت رشد نسبت به ماه‌های اول کمی کاهش پیدا می‌کند. در مقابل، عضلات گردن، کمر و پاها قوی‌تر می‌شوند و بدن برای مهارت‌هایی مانند نشستن، خزیدن و ایستادن آماده‌تر است. همچنین ممکن است کف پای نوزاد به دلیل وجود یک لایه چربی صاف به نظر برسد؛ قوس طبیعی پا معمولا تا ۲ تا ۳ سالگی شکل می‌گیرد.

3. وزن نوزاد ۸ ماهه

میانگین وزن در این سن برای پسران حدود ۸ تا ۱۰ کیلوگرم و برای دختران ۷.۷ تا ۹.۸ کیلوگرم است. پزشک در هر ویزیت، وزن را روی نمودار رشد ثبت می‌کند؛ بنابراین، مهم‌تر از یک عدد مشخص، حفظ روند طبیعی افزایش وزن در طول زمان است.

4. قد نوزاد ۸ ماهه

قد بیشتر پسران ۸ ماهه بین ۶۹ تا ۷۴ سانتی‌متر و قد دختران بین ۶۷ تا ۷۲ سانتی‌متر قرار می‌گیرد. رشد قد ممکن است نسبت به ماه‌های ابتدایی کندتر شود، اما همچنان یکی از شاخص‌های مهم سلامت و تغذیه کودک محسوب می‌شود.

5. دور سر نوزاد ۸ ماهه

از آنجا که رشد مغز در سال اول زندگی بسیار سریع است، اندازه‌گیری دور سر در هر معاینه اهمیت زیادی دارد. میانگین دور سر در پسران ۴۳.۵ تا ۴۶ سانتی‌متر و در دختران ۴۲ تا ۴۵ سانتی‌متر است. پزشک این اندازه را در کنار قد و وزن بررسی می‌کند تا از طبیعی بودن روند رشد مغز و سیستم عصبی مطمئن شود. 

6. رشد حرکتی نوزاد ۸ ماهه

معمولا نوزاد هشت ماهه، کنترل بهتری روی حرکات بدن خود دارد. بسیاری از نوزادان نیز می‌توانند بدون کمک بنشینند، برای برداشتن اسباب‌بازی به جلو خم شوند و تعادل خود را حفظ کنند. به علاوه، هماهنگی چشم و دست بهتر می‌شود و نوزاد کم‌کم می‌تواند اشیای کوچک را با انگشت شست و اشاره بردارد؛ مهارتی که مقدمه‌ای برای غذا خوردن مستقل در ماه‌های آینده است.

* برای آشنایی بیشتر با روند رشد نوزاد، مقاله نوزاد 5 ماهه را مطالعه کنید. 

7. کارهای نوزاد ۸ ماهه

در این سن، ممکن است نوزاد بتواند:

• به اسم خود واکنش نشان دهد.
• هجاهایی مانند «ما-ما» یا «با-با» را تکرار کند و صداهای جدید را تقلید کند.
• اسباب‌بازی را از یک دست به دست دیگر منتقل کند.
• به دنبال وسیله‌ای بگردد که آن را پنهان کرده‌اید.
• هنگام شنیدن کلمه «نه» برای لحظه‌ای مکث یا واکنش نشان دهد.
• نسبت به افراد غریبه محتاط‌تر باشد یا هنگام دور شدن والدین بی‌قراری کند.

8. آیا نوزاد ۸ ماهه باید بنشیند؟

بیشتر نوزادان تا این سن می‌توانند بدون تکیه‌گاه بنشینند و هنگام بازی از هر دو دست خود استفاده کنند. این مهارت نشان می‌دهد عضلات گردن، کمر و لگن به اندازه کافی تقویت شده‌اند و بدن برای مراحل بعدی مانند چهار دست‌وپا رفتن آماده است.

9. اگر نوزاد ۸ ماهه هنوز ننشیند، طبیعی است؟

بله، برخی نوزادان کمی دیرتر به این مهارت می‌رسند و این موضوع همیشه نگران‌کننده نیست. با این‌حال اگر تا پایان ۹ ماهگی، نوزاد هنوز نمی‌تواند بدون کمک بنشیند یا برای حرکت و جابه‌جایی تلاشی نمی‌کند، بهتر است توسط پزشک اطفال ارزیابی شود.

به نقل از سایت mayoclinic.org

ممکن است نوزاد شما بعضی مهارت‌های رشدی را زودتر و بعضی دیگر را دیرتر به دست آورد که این موضوع کاملا طبیعی است. با این حال، بهتر است نسبت به علائمی که نشان‌دهنده مشکل در رشد هستند، آگاه باشید.

Your baby might reach some developmental milestones ahead of schedule and lag behind a bit on others. This is common. It's a good idea, however, to be aware of the signs or symptoms of a problem

رشد ذهنی و شناختی نوزاد ۸ ماهه

در ۸ ماهگی، توانایی‌های ذهنی نوزاد به ‌سرعت رشد می‌کند و او ارتباط دقیق‌تری بین دیدن، شنیدن و تجربه کردن برقرار می‌کند. به همین دلیل، واکنش‌های نوزاد به افراد و محیط، قابل‌فهم‌تر و مشخص‌تر از قبل است.

1. شناخت افراد آشنا

نوزاد هشت ماهه، معمولا والدین و افراد نزدیک خانواده را به‌ خوبی می‌شناسد و آن‌ها را از غریبه‌ها تشخیص می‌دهد. به همین دلیل شاید در مواجهه با فرد ناآشنا مضطرب شود یا هنگام دور شدن والدین گریه کند. این واکنش که «اضطراب جدایی» نام دارد، بخشی طبیعی از رشد کودک است و نشان‌دهنده پیشرفت شناختی او محسوب می‌شود.

2. تقلید صداها

مهارت زبانی نوزاد به‌تدریج در حال شکل‌گیری است. بسیاری از نوزادان در این سن، صداهایی که از اطراف می‌شنوند را تقلید می‌کنند و هجاهایی مانند «با-با-با» یا «ما-ما-ما» را پشت سر هم تکرار می‌کنند. صحبت کردن، کتاب خواندن و آواز خواندن برای نوزاد، به تقویت این مهارت کمک می‌کند.

3. درک کلمات ساده

اگرچه نوزاد هنوز نمی‌تواند صحبت کند، اما برخی کلمات و عبارات ساده را درک می‌کند. برای مثال ممکن است:

• به شنیدن نام خود واکنش نشان دهد.
• با شنیدن کلمه «نه» مکث کند یا به گوینده نگاه کند.
• وقتی نام اسباب‌بازی مورد علاقه‌اش را می‌شنود، به سمت آن نگاه کند. 

با اپلیکیشن گهواره، هر هفته در جریان تغییرات و نیازهای کودکت قرار بگیر.هر روز یک پیام مشاور متناسب با سن کودکت دریافت کن. قد و وزن کودکت رو هر ماه وارد کن تا بهت بگیم رشد کودکت مناسب هست یا نه.

نصب اپلیکیشن گهواره

رشد گفتاری نوزاد ۸ ماهه

در ۸ ماهگی، نوزاد هنوز کلمات واقعی را بیان نمی‌کند؛ اما مهارت‌های گفتاری او سریعا در حال رشد هستند. بسیاری از نوزادان هجاهایی مانند «ما»، «با» یا «دا» را پشت سر هم تکرار می‌کنند و سعی دارند صداهای اطراف را تقلید کنند. همچنین ممکن است به اسم خود، لحن صحبت والدین و برخی کلمات ساده واکنش نشان دهند.

تغذیه نوزاد ۸ ماهه

در ۸ ماهگی، بخش مهمی از نیاز غذایی نوزاد همچنان از شیر مادر یا شیر خشک تامین می‌شود؛ اما غذاهای کمکی نیز نقش مهمتری پیدا می‌کنند. در این سن بهتر است علاوه بر معرفی طعم‌های تازه، غذا با بافت جدید را در برنامه او قرار دهید تا مهارت جویدن و غذا خوردن کودک تقویت شود.

1. غذای کودک هشت ماهه

تغذیه نوزاد ۸ ماهه معمولا شامل ۳ وعده غذای اصلی در کنار شیر مادر یا شیر خشک است. غذاهای زیر جزو بهترین گزینه ها محسوب می‌شوند:

• پوره سبزیجات
• گوشت پخته و له‌شده 
• حبوبات کاملا پخته
• ماست پاستوریزه
• بلغور جو دوسر
• موز له‌شده و تخم‌مرغ (در صورت نداشتن منع پزشکی)

معرفی غذاهای جدید را به‌تدریج و هر بار یک ماده غذایی انجام دهید.

2. میان‌وعده‌های مناسب

در کنار وعده‌های اصلی، می‌توانید ۱ تا ۲ میان‌وعده سبک برای نوزاد در نظر بگیرید. تکه‌های نرم موز، ماست ساده یا میوه‌های پخته و له‌شده، انتخاب‌های مناسبی هستند و به آشنایی کودک با طعم‌ها و بافت‌های مختلف کمک می‌کنند.

3. فرنی کودک هشت ماهه

فرنی همچنان یکی از انواع غذای کودک هشت ماهه است؛ ولی نباید آن را به عنوان تنها غذای کمکی نوزاد انتخاب کنید. فرنی را می‌توانید با آرد برنج، شیر مادر یا شیر خشک تهیه کنید و غلظت آن را کمی افزایش دهید تا کودک به بافت‌های متنوع‌تر عادت کند.

4. بهترین سرلاک برای نوزاد ۸ ماهه

در صورت استفاده از سرلاک، محصولی را انتخاب کنید که متناسب با سن ۸ ماهگی باشد. البته، سرلاک نباید جایگزین وعده‌های غذایی متنوع شود و بهتر است در کنار غذاهای خانگی و تازه، به عنوان بخشی از برنامه غذایی کودک قرار بگیرد. سرلاک باید ویژگی‌های زیر را داشته باشد:

• بدون شکر افزوده
• با قابلیت هضم آسان برای سیستم گوارشی حساس نوزاد
• دارای ترکیب ساده از غلاتی مثل برنج یا جو
• غنی‌شده با آهن برای کمک به رشد مغزی و پیشگیری از کم‌خونی

5. غذاهایی که نباید بخورد

موارد زیر نباید در برنامه غذای کودک هشت ماهه قرار بگیرند: 

• عسل (تا قبل از یک‌سالگی)
• نمک و شکر اضافه
• آجیل و خوراکی‌های سفت که خطر خفگی دارند
• انگور کامل، ذرت بوداده و تکه‌های بزرگ میوه یا سبزی
• نوشیدنی‌های شیرین و غذاهای فرآوری‌شده

جدول غذایی کودک هشت ماهه

در ۸ ماهگی، تغذیه نوزاد ترکیبی از شیر مادر یا شیر خشک در کنار غذاهای کمکی است. جدول زیر یک الگوی کلی از گروه‌های غذایی مناسب در این سن را نشان می‌دهد:

* مقاله جدول برنامه غذایی نوزاد 7 ماهه را مطالعه کنید. 

برنامه غذایی نوزاد ۸ ماهه در یک روز

نمونه زیر یک برنامه غذایی ساده برای نوزاد ۸ ماهه است. با توجه به اشتها، وضعیت رشد و نظر پزشک، می‌توان آن را تغییر داد.

• صبحانه: شیر مادر یا شیر خشک + مقدار کمی فرنی یا سرلاک
• ناهار: سوپ سبک سبزیجات همراه با گوشت یا مرغ نرم‌شده
• میان‌وعده: پوره میوه مثل موز یا سیب له‌شده
• شام: پوره سبزیجات یا غذای سبک مشابه ناهار با حجم کمتر
• قبل خواب: شیر مادر یا شیر خشک برای آرامش و خواب بهتر

خواب نوزاد ۸ ماهه

بیشتر نوزادان ۸ ماهه، ۹ تا ۱۲ ساعت در طول شب می‌خوابند و معمولا ۲ چرت روزانه دارند که هر کدام بین ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت طول می‌کشد. ولی به دلیل اضطراب جدایی یا رشد مهارت‌های جدید، ممکن است در این سن الگوی خواب نوزاد موقتا دچار تغییر شود.

دندان کودک ۸ ماهه

در حدود ۸ ماهگی، بسیاری از نوزادان اولین دندان‌های خود را درمی‌آورند، هرچند دیرتر یا زودتر بودن این روند نیز طبیعی است.

علائم دندان درآوردن

شایع‌تر عوامل شامل موارد زیر هستند:

• افزایش آبریزش دهان
• تمایل به جویدن اشیا
• تحریک‌پذیری 
• حساس شدن لثه‌ها

کاهش درد لثه

ماساژ آرام لثه با انگشت تمیز یا استفاده از دندان‌گیر سیلیکونی خنک می‌تواند به کاهش ناراحتی نوزاد کمک کند. پس از رویش اولین دندان نیز بهتر است مسواک زدن با یک مسواک نرم مخصوص نوزاد آغاز شود.

بازی با کودک هشت ماهه

در نوزاد هشت ماهه با بازی کردن مهارت‌های جدیدی را تمرین می‌کند و دنیای اطرافش را بهتر می‌شناسد. بازی‌های مناسب این سن می‌توانند به تقویت هماهنگی چشم و دست، رشد ذهنی، مهارت‌های حرکتی و حتی یادگیری زبان کمک کنند. بهتر است هر روز زمانی را به بازی و تعامل مستقیم با نوزاد اختصاص دهید.

بهترین اسباب‌بازی برای نوزاد ۸ ماهه

توپ نرم، مکعب‌های بزرگ، حلقه‌های رنگی، کتاب‌های پارچه‌ای و اسباب‌بازی‌های موزیکال از بهترین انتخاب‌ها برای این سن هستند. همچنین بازی‌هایی مانند دالی‌موشه، قل دادن توپ یا ساختن برج با مکعب‌ها و اجازه دادن به نوزاد برای خراب کردن آن، به تقویت هماهنگی چشم و دست، شناخت علت و معلول و مهارت‌های حرکتی او کمک می‌کنند.

* مقاله نوازد شش ماهه را مطالعه کنید. 

لجبازی کودک هشت ماهه

رفتارهایی مانند گریه هنگام جدا شدن از والدین، مقاومت در برابر برخی غذاها یا اصرار برای رسیدن به یک وسیله، لجبازی واقعی نیست. این واکنش‌ها بیشتر به رشد شناختی، اضطراب جدایی و تلاش نوزاد برای بیان نیازها و احساساتش در این سن مربوط می‌شوند.

یبوست نوزاد ۸ ماهه

با شروع غذاهای کمکی، ممکن است برخی نوزادان دچار یبوست شوند. در بیشتر موارد، با اصلاح رژیم غذایی و افزایش مصرف مایعات این مشکل برطرف می‌شود.

علت یبوست

برخی از رایج‌ترین دلایل یبوست در این سن عبارت‌اند از:

• کمبود مایعات 
• مصرف کم فیبر
• تغییر ناگهانی رژیم غذایی 
• استفاده بیش از حد از برخی غذاها مانند برنج و موز نارس

درمان یبوست کودک هشت ماهه

افزایش مصرف آب (در حد مجاز و متناسب با نظر پزشک)، استفاده از میوه‌هایی مانند گلابی، آلو و هلو و افزودن سبزیجات به وعده‌های غذایی می‌توانند به نرم شدن مدفوع کمک کنند. اگر یبوست شدید، طولانی‌مدت یا همراه با درد، خون در مدفوع یا استفراغ باشد، لازم است نوزاد توسط پزشک معاینه شود.

مراقبت‌های مهم از نوزاد ۸ ماهه

علاوه بر موارد عنوان شده تا به اینجای متن، نکات زیر را هم برای مراقبت از نوزاد هشت ماهه در نظر بگیرید:

• محیط خانه را برای شروع چهار دست‌وپا رفتن و ایستادن ایمن کنید.
• هنگام تعویض پوشک یا بازی، نوزاد را بدون مراقبت رها نکنید.
• غذاهای جدید را به‌تدریج و یکی‌یکی معرفی کنید.
• روزانه برای نوزاد کتاب بخوانید، صحبت کنید و با او بازی‌های تعاملی انجام دهید.

واکسن‌های نوزاد ۸ ماهه

در برنامه واکسیناسیون، معمولا در ۸ ماهگی واکسن تزریق نمی‌شود و نوبت بعدی واکسیناسیون در ۱۲ ماهگی است. اما اگر نوزاد به هر دلیل یکی از واکسن‌های قبلی را دریافت نکرده باشد یا برنامه واکسیناسیون خاصی داشته باشد، لازم است طبق نظر پزشک یا مرکز بهداشت اقدام کنید. 

نتیجه‌گیری؛ مسیر رشد در ۸ ماهگی

نوازد هشت ماهه از نظر جسمی، حرکتی، ذهنی و ارتباطی، پیشرفت زیادی را تجربه می‌کند. تغذیه متنوع، خواب کافی، بازی‌های تعاملی و فراهم کردن محیطی ایمن، نقش مهمی را در رشد او دارند. به خاطر داشته باشید که زمان رسیدن به مهارت‌ها در همه نوزادان یکسان نیست. به همین دلیل، ارزیابی روند رشد هر کودک باید بر اساس معاینات منظم پزشک انجام شود.

منابع

pampers.com

mayoclinic.org