bpd در سونوگرافی جنین چیست؟+جدول اندازه نرمال bpd هفتگی
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
BPD یکی از اندازه‌هایی است که در سونوگرافی برای بررسی رشد جنین و تخمین سن بارداری اندازه‌گیری میشود و نشان‌دهنده عرض سر جنین بین دو استخوان آهیانه‌ای است. مقدار نرمال BPD با افزایش هفته بارداری تغییر می‌کند و باید در کنار شاخص‌هایی مثل HC، AC و FL تفسیر شود. بنابراین کمتر یا بیشتر بودن BPD از محدوده مورد انتظار، به‌تنهایی نشانه وجود مشکل نیست. در ادامه، جدول اندازه نرمال BPD در هفته‌های مختلف بارداری و دلایل پایین یا بالا بودن آن را بررسی می‌کنیم.
پادکست خلاصه مقاله bpd در سونوگرافی جنین چیست:
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
- bpd در سونوگرافی جنین چیست؟
- تفاوت BPD و HC در سونوگرافی چیست؟
- اندازه نرمال bpd چقدر است؟
- BPD جنین چه کاربردی در سونوگرافی دارد؟
- BPD کمتر از حد نرمال چه معنایی دارد؟
- BPD بیشتر از حد نرمال چه معنایی دارد؟
- دلایل کم یا زیاد بودن bpd
- دلایل اهمیت اندازه نرمال سر جنین bpd
- ارتباط جنسیت و اندازه نرمال سر جنین bpd
- آیا زایمان طبیعی با BPD بالا امکان‌پذیر است؟
- اگر BPD جنین خارج از محدوده نرمال باشد، چه باید کرد؟
- چه کنیم bpd جنین نرمال شود
- BPD جنین؛ از اندازه‌گیری تا تفسیر
- منابع
bpd در سونوگرافی جنین چیست؟
همانطور که می‌دانید سر انسان یک کره کامل نیست و قطر آن در بخش‌های مختلف متفاوت است. سر جنین از زوایای مختلفی مورد بررسی و اندازه‌گیری قرار می‌گیرد و bpd تنها یکی از این اعداد است. منظور از bpd بزرگترین قطر سر جنین بین دو استخوان پا پریتال است. استخوانهای پاریتال چیست؟ همان استخوانهای دو طرف سر. این همان بخشی است که قرار است از کانال زایمان رد شود و تعیین می‌کند دهانه رحم باید تا چه میزان باز شود. از این اندازه برای موارد زیر استفاده می‌کنند:
- تعیین سن حاملگی
- تعیین اندازه جنین
اندازه‌گیری دوره‌ای این شاخص از هفته ۱۳ بارداری ( بعد از سونوگرافي nt) به بعد شروع میشود.
BPD چگونه اندازه‌گیری میشود؟
اندازه‌گیری قطر دوطرفه سر جنین (BPD) در جریان سونوگرافی بارداری انجام میشود. متخصص سونوگرافی، تصویر سر جنین را روی مانیتور بررسی می‌کند و با استفاده از نشانگرهای اندازه‌گیری دستگاه، فاصله مورد نظر را روی تصویر ثبت می‌کند. این اندازه در کنار سایر اندازه‌گیری‌های بیومتری جنین، از جمله محیط سر (HC)، دور شکم (AC) و طول استخوان ران (FL)، در گزارش سونوگرافی ثبت میشود.
تفاوت BPD و HC در سونوگرافی چیست؟
Hc در سونوگرافی جنین چیست؟ منظور از hc محیط سر در قطورترین بخش است اما bpd قطر بخش بزرگ است. در واقع از عدد بی پی دی در سونوگرافی برای محاسبه عدد hc استفاده می‌کنند.
سر یک انسان از رو به رو را در نظر بگیرید. عدد bpd بیشترین فاصله بین دو گیجگاه است. یعنی یک خط عرضی فرضی از یک گوش تا گوش دیگر. اندازه دیگری وجود دارد به نام ofd که این اندازه هم بزرگترین قطر سر از پیشانی تا پس سر است. یعنی خط bpd و ofd همدیگر را قطع می‌کنند. بعد از اندازه‌گیری این دو خط hc از فرمول زیر بدست می‌آید:
HC = 1.62 × (BPD + OFD)
برای اندازه نرمال hc جنین نیز یک جدول بازه وجود دارد.
* fl در سونوگرافی جنین چیست و چرا مهم است؟
اندازه نرمال bpd چقدر است؟
مشخص است که با بزرگ شدن جنین bpd نیز باید افزایش پیدا کند. اما افزایش آن با یک شیب نیست. در واقع میانگین افزایش هفتگی BPD به شکل تقریبی بین هفته‌های 13 و 30 بارداری 4.9 میلی متر در هفته، بین 30 تا 36 هفته، 3.3 میلی متر در هفته و بین هفته‌های 37 و 40، 1.7 میلی متر در هفته است. همانطور که می‌بینید روند افزایشی آن شیب متفاوتی دارد و با نزدیک شدن به زایمان سرعت رشد کاهش می‌یابد. توجه داشته باشید این اعداد، اعداد میانگین بوده و می‌تواند در کودکان مختلف متفاوت باشد.
جدول اندازه نرمال BPD جنین به تفکیک هفته بارداری
چیزی تحت عنوان یک عدد مشخص برای عدد نرمال bpd در سونوگرافی وجود ندارد؛ بلکه براساس سن بارداری به شکل یک بازه است که در جدول bpd جنین زیر میانگین آن را نشان داده‌ایم:
| هفته بارداری | BPD میانه (میلی‌متر) | محدوده تقریبی نرمال BPD؛ صدک ۱۰ تا ۹۰ |
| 14 | 27 | 24 تا 29 |
| 15 | 30 | 27 تا 32 |
| 16 | 33 | 30 تا 36 |
| 17 | 36 | 33 تا 39 |
| 18 | 40 | 37 تا 43 |
| 19 | 43 | 40 تا 46 |
| 20 | 47 | 43 تا 50 |
| 21 | 50 | 46 تا 53 |
| 22 | 53 | 50 تا 57 |
| 23 | 57 | 53 تا 60 |
| 24 | 60 | 56 تا 64 |
| 25 | 63 | 59 تا 67 |
| 26 | 66 | 62 تا 70 |
| 27 | 69 | 65 تا 73 |
| 28 | 72 | 67 تا 76 |
| 29 | 74 | 70 تا 78 |
| 30 | 77 | 72 تا 81 |
| 31 | 79 | 74 تا 83 |
| 32 | 81 | 76 تا 86 |
| 33 | 83 | 78 تا 88 |
| 34 | 85 | 80 تا 90 |
| 35 | 87 | 82 تا 92 |
| 36 | 89 | 84 تا 93 |
| 37 | 90 | 85 تا 95 |
| 38 | 92 | 87 تا 97 |
| 39 | 94 | 89 تا 99 |
| 40 | 96 | 90 تا 100 |
* مقاله تفاوت جنین دختر و پسر در سونوگرافی هفته ۱۲ را مطالعه کنید.
BPD جنین چه کاربردی در سونوگرافی دارد؟
اندازه‌گیری BPD به پزشک کمک می‌کند اندازه سر جنین را با سن بارداری مقایسه کند. این شاخص در کنار سایر اندازه‌گیری‌های سونوگرافی، از جمله محیط سر، دور شکم و طول استخوان ران، برای بررسی رشد جنین استفاده میشود.
BPD کمتر از حد نرمال چه معنایی دارد؟
اگر اندازه‌گیری‌های جنین نسبت به سن بارداری کوچک‌تر از حد انتظار باشند، ممکن است احتمال محدودیت رشد جنین یا مشکلات مربوط به جفت مطرح شود. با این حال، پایین بودن BPD به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره این شرایط کافی نیست؛ باید اندازه‌های دیگر جنین و روند رشد او نیز بررسی شوند. اگر اندازه‌گیری‌ها غیرطبیعی باشند، ممکن است پزشک برای پیگیری رشد، سونوگرافی‌های بیشتری را درخواست کند.
BPD بیشتر از حد نرمال چه معنایی دارد؟
بزرگتر بودن اندازه‌های جنین نسبت به سن بارداری می‌تواند نیاز به بررسی بیشتر را مطرح کند. برای مثال، بزرگتر بودن اندازه جنین در بیومتری ممکن است با دیابت بارداری مادر مرتبط باشد؛ اما این ارتباط به معنای آن نیست که BPD بالا به‌تنهایی نشان‌دهنده دیابت بارداری یا مشکل مشخصی است. تفسیر نتیجه به مجموعه اندازه‌گیری‌ها و ارزیابی پزشک بستگی دارد.
دلایل کم یا زیاد بودن bpd
اندازه نرمال سر جنین bpd در درجه اول نشان دهنده رشد سالم جنین است. کمتر یا بیشتر از بازه مشخص ممکن است به بررسی بیشتر نیاز داشته باشد. اگر در سونوگرافی‌های متعدد این اندازه کمتر یا بیشتر از حد نرمال باشد می‌تواند یک زنگ خطر محسوب شود.
به عنوان مثال، اگر اندازه‌گیری BPD کودک شما کمتر از اندازه نرمال سر جنین bpd باشد، می‌تواند نشانه‌ای از محدودیت رشد داخل رحمی باشد یا نشان دهد که سر کودک صاف‌تر از حد معمول است. اما اگر اندازه‌گیری BPD کودک بزرگتر از حد انتظار باشد، می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل سلامتی مانند دیابت بارداری در مادر یا بیماری در خود کودک مانند اوتیسم باشد.
* IUGR چیست؟ + عوارض و روشهای درمان
در bpd پایین احتمال کند بودن رشد مغزی وجود دارد. رشد ناکافی مغز باعث میشود که قطر دو جداره کوچک شود، در چنین شرایطی نوزاد هنگام تولد، می‌تواند با مشکلاتی در راه‌ها و سیستم عصبی همراه باشد و مغز توسعه نیافته‌ای داشته باشد که از نظر فیزیکی با سرعت رشد او تطابق ندارد و مقاومت کمی در برابر بیماری‌های فشار خون خواهد داشت. همچنین رشد کم bpd می‌تواند نشانه‌ای از ضایعه اسپینا بیفیدا نیز باشد.
در مقابل bpd بزرگتر از نرمال نیز مشکلاتی دارد. در درجه اول مقادیر بالاتر BPD با خطر فزاینده در مداخله مامایی موقع زایمان همراه است. یعنی شانس زایمان طبیعی کاهش می‌یابد. در مراحل بعدی باید جنین از نظر سلامت و عدم ابتلا به برخی بیماری‌ها مورد بررسی قرار بگیرد.
دلایل اهمیت اندازه نرمال سر جنین bpd
اندازه نرمال سر جنین bpd جدا از اینکه در تعیین وزن و سن جنین اهمیت زیادی دارد می‌تواند در تشخیص بعضی از بیماری‌ها در دوران بارداری نیز موثر باشد. برای مثال اندازه سر جنین در کودکان مبتلا به اوتیسم بیشتر از کودکان نرمال است (در حدود 3 درصد).
با کمک اندازه bpd نرمال جنین در کنار سایر اندازه‌ها مانند طول استخوان ران (طول ران جنین)، قد، دور سر، قطر شکم جنین و .. می‌توان اندازه جنین با توجه به هفته و سن بارداری را محاسبه نمود. و وزن او را براساس جدول وزن تعیین کرد تا ببینیم آیا وزن نرمالی دارد یا خیر.
به نقل از سایت my.clevelandclinic.org
اگر در دوران بارداری دچار عارضه‌ای شوید یا باردار چندقلو باشید، پزشک در طول بارداری این اندازه‌گیری‌ها را با دفعات بیشتری انجام می‌دهد. دقت بیومتری جنین معمولاً پس از سه‌ماهه دوم بارداری کاهش می‌یابد.
If you have a pregnancy complication or are expecting multiples, your provider will take these measurements more often throughout your pregnancy. Fetal biometry tends to be less accurate after your second trimester.
ارتباط جنسیت و اندازه نرمال سر جنین bpd
بعضی افراد سعی می‌کنند به کمک اندازه‌های سونوگرافی جنسیت جنین را حدس بزنند. انتظار می‌رود که اندازه‌های جنین پسر به طور متوسط از اندازه‌های یک جنین دختر بزرگتر باشد. اما این بدان معنا نیست که یک اندازه خاص مثل اندازه طبیعی دور سر جنین به جنسیت خاصی مربوط باشد. یعنی مثلاً اگر جنین پسر باشد باید در هفته شانزدهم، اندازه نرمال سر جنین bpd در او مساوی فلان عدد باشد.
*مقاله جدول سونوگرافی بارداری را مطالعه کنید.
اگرچه در اعداد اندازه‌گیری شده اختلافی بین عدد bpd در جنین دختر و پسر وجود دارد اما این اختلاف بسیار اندک است و نمی‌توان از آن به عنوان روشی برای تعیین جنسیت جنین استفاده کرد. در تصویر زیر می‌توانید این اختلاف را ببینید توجه داشته باشید که اعداد نوشته شده به میلی‌متر هستند.
آیا زایمان طبیعی با BPD بالا امکان‌پذیر است؟
همانطور که در بالا گفتیم اندازه نرمال سر جنین bpd مساوی است با بزرگترین قطر گیجگاهی. از آنجایی که جمجمه انسان بخش سفت و انعطاف‌ناپذیر است این بخش بزرگترین قسمتی است که قرار است از دهانه رحم خارج شود. به هر نسبت که این عدد بیشتر باشد زایمان طبیعی با درد و دشواری بیشتری همراه خواهد بود زیرا نیاز است که کانال زایمان کشیده‌تر شود.
در بعضی موارد بزرگ بودن این عدد می‌تواند تعیین‌کننده نوع زایمان باشد. اگرچه زایمان با عدد bpd بالا غیرممکن نیست اما پزشک این عدد را در روزهای پایانی بارداری اندازه‌گیری می‌کند و زمانی که این عدد بین 88 تا 100 میلی متر باشد می‌تواند زایمان سزارین را پیشنهاد دهد.
*مقاله ac در سونوگرافی چیست را مطالعه کنید.
اگر BPD جنین خارج از محدوده نرمال باشد، چه باید کرد؟
اگر BPD جنین کمتر یا بیشتر از محدوده مورد انتظار برای سن بارداری باشد، پزشک ابتدا سایر اندازه‌گیری‌های جنین و یافته‌های سونوگرافی را بررسی می‌کند. اگر بررسی‌ها نشان دهند که اندازه سر واقعا غیرطبیعی است، ممکن است برای ارزیابی دقیق‌تر رشد و ساختار سر و مغز جنین، سونوگرافی‌های تکمیلی یا بررسی‌های تشخیصی دیگری لازم باشند. در صورت شناسایی مشکل مشخص، ادامه مراقبت و درمان بر اساس علت آن تعیین میشود؛ زیرا روش برخورد با همه موارد BPD غیرطبیعی، یکسان نیست.
چه کنیم bpd جنین نرمال شود
برای رسیدن به اندازه نرمال سر جنین bpd اصلی‌ترین عامل تغذیه مادر است. سطوح ناکافی مواد مغذی حیاتی در طول رشد جنین ممکن است منجر به تغییر رشد در بافت‌های جنین شود و به پیامدهای بلندمدت نامطلوب کمک کند. شکی نیست که یک رژیم غذایی متعادل و غنی از مواد مغذی در دوران بارداری برای سلامت مطلوب جنین ضروری است. در این راستا مصرف ویتامین D و اسید فولیک ضروری است.
بهترین گزینه های غذایی برای تقویت رشد مغز جنین عبارتند از:
- تخم مرغ
- غذای دریایی.
- سبزیجات سبز برگ.
- گوشت گاو بدون چربی
- ماست.
- آجیل و دانه ها.
همچنین جدا از تغذیه، مادر باید استراحت کافی داشته باشد و از تنش و استرس دور باشد. آرامش در خانه، دوری از اخبار بد، داشتن خواب کافی و حفظ روحیه از دیگر کارهایی است که می‌تواند برای رشد مغزی کافی جنین و رسیدن به اندازه نرمال سر جنین bpd موثر باشد.
BPD جنین؛ از اندازه‌گیری تا تفسیر
تفسیر دقیق نتیجه سونوگرافی به بررسی اندازه‌های ثبت شده و مقایسه آن‌ها با سن بارداری بستگی دارد. اگر BPD کمتر یا بیشتر از محدوده مورد انتظار باشد، پزشک با در نظر گرفتن سایر یافته‌ها مشخص می‌کند که آیا به سونوگرافی پیگیری یا بررسی‌های تکمیلی نیاز است یا نه. در صورت تایید هرگونه اختلال، اقدامات بعدی بر اساس علت آن تعیین می‌شوند. پیگیری توصیه‌های پزشک کمک می‌کند تا تغییرات رشد جنین در طول بارداری ارزیابی و مراقبت‌های لازم به موقع انجام شوند.
منابع
سوالات متداول
نه لزوما. پایین بودن BPD به تنهایی نشانه وجود مشکل نیست. پزشک باید سایر اندازه‌های جنین و روند رشد او را نیز بررسی کند.
ممکن است اندازه‌گیری با میانگین مورد انتظار برای سن بارداری تفاوت داشته باشد. تفسیر این اختلاف به سایر اندازه‌های جنین و یافته‌های سونوگرافی بستگی دارد.
خیر. برای ارزیابی رشد جنین، BPD باید در کنار شاخص‌هایی مانند محیط سر (HC)، دور شکم (AC) و طول استخوان ران (FL) بررسی شود.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.