دندان درد در بارداری - علت و درمان فوری آن
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
دندان درد در بارداری یکی از مشکلات شایع میان مادران است که معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی، افزایش حساسیت و التهاب لثهها، تهوع و استفراغ مکرر، رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان یا افزایش مصرف مواد قندی ایجاد میشود.
در این دوران، تغییرات هورمونی میتواند احتمال پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه را بیشتر کند و حتی دردهای خفیف را شدیدتر نشان دهد. از طرفی بسیاری از مادران درباره مصرف داروهای مسکن یا انجام درمانهای دندانپزشکی در بارداری نگرانی دارند. به همین دلیل آشنایی با روشهای ایمن برای کاهش درد و مراقبت از دندانها اهمیت زیادی دارد. در ادامه این مطلب از مجله سلامت گهواره، با علتهای دندان درد در بارداری، روشهای درمان خانگی و پزشکی و همچنین راهکارهای پیشگیری از آن آشنا میشوید.
پادکست خلاصه مقاله درمان فوری دندان درد در بارداری:
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
دندان درد در بارداری و راه های درمان سریع آن
دندان درد در بارداری باید با روشهای ایمن و تحت نظر پزشک کنترل شود. زیرا برخی داروها و درمانهای دندانپزشکی ممکن است برای جنین مناسب نباشند. خوشبختانه در بسیاری از موارد میتوان با رعایت بهداشت دهان و دندان، استفاده از روشهای خانگی و مراجعه بهموقع به دندانپزشک، درد را کاهش داد و از پیشرفت مشکل جلوگیری کرد. انتخاب روش درمان به علت درد، شدت علائم و سن بارداری بستگی دارد.
درمانهای خانگی دنداندرد در بارداری
برخی روشهای خانگی میتوانند به کاهش موقت درد و التهاب کمک کنند، اما جایگزین درمان تخصصی نیستند:
- شستوشوی دهان با آب ولرم و نمک برای کاهش التهاب و باکتریها
- رعایت دقیق بهداشت دهان و مسواک زدن منظم با مسواک نرم
- استفاده روزانه از نخ دندان برای جلوگیری از تجمع پلاک
- کمپرس سرد روی گونه از بیرون دهان برای کاهش درد و تورم
- پرهیز از غذاهای شیرین، اسیدی و خیلی سرد یا داغ
- نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از خشکی دهان
- بالا نگه داشتن سر هنگام خواب برای کاهش فشار و درد
- استفاده از زنجبیل به دلیل خواص ضدالتهابی طبیعی آن
- استفاده محدود از میخک یا روغن میخک برای تسکین موقت درد دندان
درمانهای پزشکی دنداندرد در بارداری
اگر درد دندان شدید، طولانی مدت یا همراه با تورم و عفونت باشد، مراجعه به دندانپزشک ضروری است. درمانهای پزشکی ایمن در بارداری شامل موارد زیر هستند:
- معاینه و تشخیص علت درد توسط دندانپزشک
- ترمیم پوسیدگی دندان
- درمان عفونت و التهاب لثه
- درمان ریشه یا عصبکشی در صورت ضرورت
- جرمگیری دندان برای کاهش التهاب لثه
- تجویز داروها و مسکنهای ایمن تحت نظر پزشک
* مقاله عفونت دندان در بارداری را مطالعه کنید.
به نقل از Mayo Clinic
در دوران بارداری، افزایش سطح هورمونها میتواند لثهها را حساستر کرده و احتمال تورم و خونریزی آنها را بیشتر کند که این موضوع ممکن است باعث دنداندرد و سایر مشکلات دندانی شود.
During pregnancy, increased hormone levels can make your gums more sensitive and more likely to swell and bleed, which can lead to tooth pain and other dental problems.
مسکنهای مجاز برای دنداندرد در بارداری
مصرف هر نوع دارو در بارداری باید با مشورت پزشک انجام شود. برخی داروهایی که معمولاً با نظر پزشک قابل استفاده هستند عبارتند از:
- استامینوفن با دوز و فاصله زمانی مجاز
- ژل مسکن دندان درد در بارداری فقط در صورت تجویز پزشک
- مسکنها یا داروهای تجویزشده توسط پزشک یا دندانپزشک
مسکنهای ممنوعه در بارداری بدون تجویز پزشک
مصرف خودسرانه بعضی مسکنها میتواند برای مادر و جنین خطرناک باشد و باید از آنها پرهیز کرد:
- ایبوپروفن
- ناپروکسن
- دیکلوفناک
- آسپیرین مگر با تجویز خاص پزشک
- مصرف خودسرانه هر نوع مسکن قوی یا داروی بیحسی دندان
ژلهای بیحسکننده و داروهای موضعی حاوی لیدوکائین یا بنزوکائین نیز نباید بدون تجویز پزشک استفاده شوند، زیرا ممکن است در دوران بارداری عوارضی ایجاد کنند.
درمان دندان درد در سه ماهههای مختلف بارداری
| دوره بارداری | روش درمان و مراقبت |
| دنداندرد در سهماهه اول بارداری | در این دوره بهتر است درمانهای غیرضروری دندانپزشکی به تعویق بیفتد. معمولاً کنترل درد با روشهای خانگی، رعایت بهداشت دهان و مصرف داروهای مجاز تحت نظر پزشک انجام میشود. |
| دنداندرد در سهماهه دوم بارداری | سهماهه دوم بهترین زمان برای انجام درمانهای ضروری دندانپزشکی مانند ترمیم، جرمگیری و حتی درمان ریشه در صورت نیاز است، زیرا خطرات برای جنین کمتر است. |
| دنداندرد در سهماهه سوم بارداری | در این دوره درمانهای ضروری با احتیاط انجام میشود. نشستن طولانی روی یونیت دندانپزشکی ممکن است برای مادر ناراحتکننده باشد و تصمیمگیری درباره درمان باید با نظر پزشک انجام شود. |
آیا دندان درد در بارداری برای جنین ضرر دارد؟
خود دندان درد معمولاً بهطور مستقیم به جنین آسیب نمیزند، اما اگر علت آن عفونت، التهاب شدید لثه یا پوسیدگی پیشرفته باشد، ممکن است سلامت مادر و جنین را تحت تأثیر قرار دهد. عفونتهای دهان و دندان در صورت درمان نشدن میتوانند خطر زایمان زودرس، وزن کم نوزاد هنگام تولد و افزایش التهاب در بدن مادر را بیشتر کنند. همچنین مصرف خودسرانه داروهای مسکن یا آنتیبیوتیکها در بارداری میتواند خطرناک باشد. به همین دلیل توصیه میشود در صورت ادامهدار شدن دندان درد، مادر باردار هرچه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کند.
نکات کشیدن دندان در بارداری
کشیدن دندان در بارداری فقط زمانی انجام میشود که دندان قابل درمان نباشد یا عفونت و درد شدید سلامت مادر را تهدید کند. معمولاً سهماهه دوم بارداری بهترین زمان برای انجام درمانهای ضروری دندانپزشکی از جمله کشیدن دندان است، زیرا در این دوره خطرات کمتری برای جنین وجود دارد. دندانپزشک پیش از شروع درمان، نوع بیحسی، وضعیت بارداری و شرایط جسمی مادر را بررسی میکند تا از ایمن بودن درمان اطمینان حاصل شود. همچنین انجام رادیوگرافی دندان در صورت ضرورت با محافظ مخصوص و حداقل میزان اشعه امکانپذیر است.
زمان مراجعه به دندانپزشک
اگر دندان درد در بارداری بیش از یک یا دو روز ادامه پیدا کند یا با علائمی مانند تورم لثه، تب، بوی بد دهان، درد شدید، حساسیت زیاد به غذاهای سرد و گرم یا خونریزی لثه همراه باشد، باید سریعاً به دندانپزشک مراجعه کنید. مراجعه بهموقع میتواند از پیشرفت پوسیدگی، عفونت و نیاز به درمانهای پیچیدهتر جلوگیری کند. همچنین توصیه میشود مادران باردار حتی در صورت نداشتن درد، برای بررسی سلامت دهان و دندان حداقل یکبار در دوران بارداری تحت معاینه دندانپزشکی قرار بگیرند.
نکات مهم و پایانی
در دوران بارداری سلامت دهان و دندان اهمیت زیادی دارد و بیتوجهی به دندان درد میتواند مشکلات بیشتری برای مادر ایجاد کند. برای درمان دندان درد در بارداری هرگز بدون مشورت پزشک یا دندانپزشک از داروهای مسکن، ژلهای بیحسی یا داروهای گیاهی استفاده نکنید. زیرا برخی ترکیبات ممکن است برای جنین مضر باشند. حتی روشهای خانگی و گیاهی مانند استفاده از میخک یا دمنوشهای گیاهی نیز باید با احتیاط انجام شوند. رعایت بهداشت دهان، تغذیه مناسب، مراجعه منظم به دندانپزشک و درمان بهموقع مشکلات دندانی، بهترین راه برای پیشگیری از عوارض و حفظ سلامت مادر و جنین در دوران بارداری است.
منبع :
سوالات متداول
خیر، هیچ مدرک علمی معتبری نشان نمیدهد که دندان درد در بارداری به جنسیت جنین مرتبط باشد. دندان درد معمولاً به دلیل تغییرات هورمونی، التهاب لثه، پوسیدگی دندان یا رعایت نکردن بهداشت دهان ایجاد میشود و ارتباطی با دختر یا پسر بودن جنین ندارد.
بهترین زمان برای انجام درمانهای ضروری دندانپزشکی در بارداری، سهماهه دوم است. در این دوره مادر معمولاً شرایط پایدارتری دارد و خطرات احتمالی برای جنین کمتر از سهماهه اول و سوم است.
عکسبرداری دندان در بارداری در صورت ضرورت و با استفاده از محافظ مخصوص معمولاً خطر قابلتوجهی برای جنین ندارد. با این حال، انجام آن باید فقط با تشخیص دندانپزشک و با حداقل میزان اشعه انجام شود.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.