همانژیوم پوستی نوزاد، دلایل و راههای درمان آن

مرداد ۱۴۰۱ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
همانژیوم پوستی نوزاد

یکی از نگرانی‌های بیشتر والدین در دوران بارداری، وجود زائده‌های پوستی روی پوست نوزادشان است. زائده‌ها می‌توانند به اشکال و در رنگ‌های مختلف ظاهر شوند. دلایل بروز هر کدام نیز متفاوت است. یکی از رایج‌ترین زائده‌های پوستی، همانژیوم پوستی نوزاد یا ماهگرفتگی است. این زائده که شبیه به خال گوشتی به نظر می‌رسد می‌تواند ظاهر ناخوشایندی داشته باشد بنابراین بسیاری از افراد به دنبال روش‌هایی برای درمان آن هستند. در این مقاله قصد داریم در مورد همانژیوم پوستی در نوزاد و روش‌های درمان آن بیشتر توضیح دهیم.

همانژیوم پوستی در نوزاد چیست؟

همانژیوم (hemangioma) کودک که در بین عموم به ماه گرفتگی نیز شناخته می‌شود یکی از لکه‌های مادرزادی نوزادان و از مجموعه‌ای از رگ‌های خونی توت فرنگی شکل و برآمده است که در محل نامناسبی تشکیل شده و بیش از حالت طبیعی تکثیر می‌شوند. این عروق سیگنال‌های رشدی بیشتری نسبت به بخش‌های دیگر بدن دریافت کرده و در نتیجه بزرگتر می‌شود. در بیشتر موارد همانژیوم پوستی نوزاد در همان بدو تولد ایجاد شده است یا نهایتاً تا چند هفته بعد از تولد ظاهر می‌شود. طی پنج هفته‌ی اول زندگی، همانژیوم به سرعت رشد و تکثیر می‌کند و تا سه ماهگی به 80 درصد از اندازه‌ی خود رسیده است.

بعد از آن انتظار می‌رود که این زائده رشد نزولی داشته باشد و از اولین تولد به بعد کوچک و صاف شده و لکه آن کمرنگ شود. در بیشتر کودکان این زائده در حدود 3 تا 4 سالگی به طور کامل محو می‌شود اما در بعضی دیگر این زائده همچنان باقی خواهد ماند. در واقع همانژیوم پوستی نوزاد نوعی تومور پوستی در نظر گرفته می‌شود و کودکان نارس به عنوان عوارض نارس بودن نوزاد یا افرادی که با وزن کم متولد می‌شوند بیشتر در معرض این عارضه قرار دارند. 

همانژیوم پوستی نوزاد چیست

انواع همانژیوم چیست؟

دو نوع اصلی همانژیوم نوزادی وجود دارد که عبارتند از:

  • همانژیوم سطحی یا همانژیوم پوستی که روی سطح پوست رشد می‌کند که به آن همانژیوم توت فرنگی نیز می‌گویند، زیرا ظاهر قرمز برآمدگی مانند خال‌ عروقی دارند.
  • همانژیوم عمقی یا همانژیوم برجسته که در زیر پوست رشد می‌کند و باعث برآمدگی آن می‌شود، اغلب با رنگ آبی یا بنفش. 

همانژیوم همچنین ممکن است در اندام‌های داخل بدن مانند همانژیوم کبد، کلیه‌ها، ریه‌ یا مغز ایجاد شود، جایی که نمی‌توان آنها را دید. شما می‌توانید عکس انواع همانژیوم را در اینترنت جستجو کنید.

همانژیوم بزرگ و سندروم PHACE

در حالی که همانژیوم‌های کوچک می‌توانند به صورت یک خال قرمز به نظر برسند، انواع بزرگتر آنها می‌توانند بخشی از سندرومی به نام سندروم PHACE در نظر گرفته شوند که محموعه‌ای از ناهنجاری‌های زیر است:

  • ناهنجاری حفره خلفی (بخشی از مغز).
  • همانژیوم
  • شریان‌های غیر طبیعی در مغز یا رگ‌های خونی بزرگ نزدیک قلب
  • کوآرکتاسیون آئورت (مشکلی در قلب به دلیل باریک بودن رگ آئورت)
  • مشکلات چشمی

گاهی اوقات عارضه‌ی دیگر نیز به این سندروم اضافه می‌شود که شکاف استرنوم/رافه فوق ناف است، جایی که استخوان سینه به اشتباه شکل می‌گیرد یا یک زخم در پوست روی قفسه سینه وجود دارد. به ندرت، همانژیوم بزرگ - معمولا در سر یا گردن - همراه با یک یا چند مورد از این مشکلات در مغز، قلب، چشم یا عروق خونی اتفاق می‌افتد. هنگامی که این اتفاق می‌افتد، نوزاد مبتلا به سندرم PHACE تشخیص داده می‌شود. اگر پزشک شما به سندرم PHACE مشکوک باشد، MRI ویژه، اکوکاردیوگرام (سونوگرافی قلب) و معاینه چشم انجام می‌شود.

علت بروز همانژیوم نوزادی چیست؟ 

علت همانژیوم نوزادی ناشناخته است. اگرچه، اگر فردی در خانه همانژیوم داشته باشد ممکن است نسل بعدی نیز آن را داشته باشند اما هنوز نتوانسته‌اند یک رابطه‌ی ژنتیکی در بروز این عارضه پیدا کنند. کارشناسان مطمئن نیستند که چرا رگ‌های خونی به این شکل در کنار هم قرار می‌گیرند، اما معتقدند که این امر توسط پروتئین‌های خاصی که در طول بارداری در جفت تولید می‌شود (زمانی که شما در رحم هستید) ایجاد می‌شود. متاسفانه نمی‌توان از بروز همانژیوم پوستی نوزاد جلوگیری کرد زیرا علت آن به طور دقیق مشخص نیست.

علت بروز همانژیوم نوزادی

آیا همانژیوم پوستی در کودکان خطرناک است؟

کدام لکه‌های پوستی خطرناک اند؟ متاسفانه همانژیوم پوستی نوزاد می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند که از جمله مهمترینشان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • انسداد بینایی یا حرکات چشم
  • کاهش جریان هوا از طریق بینی و دهان
  • خون ریزی
  • شکستن سطح پوست (زخم)
  • وجریان خونی قوی که می‌تواند به قلب کودک فشار وارد کند
  • تاثیر منفی روی ظاهر کودک 

همچنین، همانژیوم بزرگ روی صورت می‌تواند با ناهنجاری ‌های عروقی در مغز همراه باشد. همانژیوم اطفال اغلب روی سر یا گردن رشد می‌کند، جایی که نمی‌توان به راحتی آن را با لباس پنهان کرد. گاهی اوقات، ظاهر همانژیوم می‌تواند کودک را هدف آزار و اذیت قرار دهد.

درمان همانژیوم پوستی نوزاد چیست؟

در اکثر مواقع نیازی به درمان همانژیوم صورت یا دیگر بخش‌های بدن وجود ندارد و آنها به خودی خود از بین می‌روند. بهتر است اجازه دهید همانژیوم پوستی نوزاد خودش کوچک و محو شود زیرا در این صورت نیازی نیست نگران به جای ماندن محل جراحی روی پوست باشید. تنها زمانی به مداخلات پزشکی نیاز است که این زائده منجر به بروز مشکلات دیگری مانند تداخل در بینایی شود. درمان‌های استفاده شده برای همانژیوم پوستی نوزاد می‌تواند به صورت یک درمان یا ترکیبی از درمان‌های مختلف انجام شود: 

  • کورتیکواستروئید‌ها: در قدیم اشکال مختلف کورتیزون درمان اصلی همانژیوم بودند. آنها را می‌توان به صورت خوراکی مصرف کرد، یا به سطح همانژیوم تزریق کرد یا روی آن قرار داد. این داروها در حال حاضر کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما ممکن است در برخی موارد در صورت عدم تحمل پروپرانولول داده شوند. همچنین می‌توانند در مقادیر کم در مکان‌های خاص مانند لب یا بینی تزریق شوند. زمانی که آنها در شش ماه اول زندگی داده شوند بیشترین تأثیر را دارند. 

درمان همانژیوم پوستی نوزاد

  • قرص‌های مسدود کننده:  پروپرانولول یک مسدودکننده بتا (بخشی از دسته‌ای از داروهایی است که برای مدیریت مشکلات قلب استفاده می‌شود) ست که برای درمان همانژیوم نوزادی تایید شده است. پروپرانولول به عنوان یک داروی مایع که از راه خوراکی مصرف می‌شود در دسترس است. ثابت شده است که باعث کوچک شدن همانژیوم کودکان می‌شود. تیمولول یکی دیگر از داروهای مسدودکننده بتا است که مربوط به پروپرانولول است و به صورت قطره چشمی موجود است (اگرچه در همانژیوم استفاده می‌شود، نه در چشم). می‌توان آن را مستقیماً روی سطح همانژیوم روی پوست اعمال کرد. این دارو برای درمان همانژیوم‌های کوچکتر، نازک و نوزادی استفاده می‌شود.
  • جراحی برای برداشت کامل
  • بستن رگ‌های رشد کرده در قسمت ورم همانژیوم
  • آمبولیزاسیون: انسداد عروق از داخل با استفاده از یک لوله بلند و نازک به نام کاتتر که از طریق عروق خونی به همانژیوم می‌رسد.
  • لیزر سطحی برای از بین بردن لکه‌ی رنگی همانژیوم پوست سر نوزاد 

بهتر است جستجو کنید و ببینید کیا بچشون همانژیوم داره تا بتوانید در مورد بهترین دکتر برای درمان همانژیوم اطلاعات بیشتری بدست آورید.