درمان زردی نوزادان در طب سنتی و راهکارهای خانگی

دی ۱۴۰۰ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
درمان زردی نوزادان در طب سنتی

راهکارهای درمان زردی نوزادان در طب سنتی، معمولا مورد استفاده خانواده‌ها قرار می‌گیرد. اگرچه کاهش زردی نوزادان در طب سنتی شرط و شروط‌های خاص خود را دارد و همیشه موثر نیست، اما این راهکارها حتی اگر استفاده هم نشوند، حتما از جانب بزرگترها و مادربزرگ‌ها و پدربزرگ‌ها توصیه می‌شوند. اما اینکه واقعا راهکارهای موجود برای پایین آوردن زردی نوزادان در طب سنتی تا چه اندازه در بهبود عارضه زردی نوزادان موثر است، سوال مهمی است که امروز می‌خواهیم به تفصیل در مورد آن صحبت کنیم؛ همراه ما باشید.

راهکارهای درمان زردی نوزادان با طب سنتی

اگر می‌پرسید که از نظر طب سنتی برای زردی نوزد چه چیزی خوب است یا امکان درمان زردی نوزاد در خانه به کمک طب سنتی وجود دارد یا خیر و یا اینکه اساسا چه مواد غذایی یا چه تکنیک‌هایی برای کنترل، درمان، رفع و از بین بردن زردی نوزاد موثر است، باید بگوییم که درمان و راه‌های جلوگیری از زردی نوزادان در طب سنتی طیف گسترده‌ای دارد که غالبا safe و ایمن هستند، اما معمولا مورد پذیرش پزشکان اطفال نیستند. در هر صورت توصیه می‌کنیم که این تکنیک‌ها را جایگزین درمان اصلی نکنید و همواره دستور پزشک را در ارجحیت قرار دهید. 

  • درمان زردی نوزاد با شیر خشت

درمان زردی نوزاد با شیر خشت

یکی از گیاهان دارویی موثر و توصیه شده در طب سنتی برای از بین بردن زردی نوزادان، گیاه شیر خشت است. این داروی زردی نوزادان در طب سنتی یک داروی بسیار مشهور است. به اندازه‌ یک نخود از شیر خشت را داخل کمی آب جوش حل کنید. آن را داخل یک توری ریز بریزید و عصاره آن را دو یا سه نوبت در روز به کودک بدهید. در هر بار فقط یک قاشق مربا خوری از عصاره‌ شیر خشت را باید داخل دهان نوزاد بریزید. اساسا خوراندن کمی شیر خشت به نوزاد یا شستشوی نوزاد با شیر خشت برای پایین آوردن زردی نوزادان در طب سنتی توصیه می‌شود. شیر خشت قندی به نام مانیتول دارد که به لحاظ علمی تاثیر آن بر زردی اثبات شده است.  

  • درمان زردی نوزاد با ترنجبین

درمان زردی نوزاد با ترنجبین

برای درمان زردی نوزادان به روش طب سنتی، استفاده از ترنجبین جایگاه خاصی دارد. ترنجبین گیاه دیگری است که نه تنها برای درمان زردی نوزاد در طب سنتی توصیه می‌شود، بلکه برای دل‌درد نوزاد نیز مورد استفاده برخی قرار می‌گیرد. گفته می‌شود که استفاده از ترنجبین برای زردی نوزاد حتی عارضه‌ای هم به جا نمی‌گذارد. مدت استفاده از ترنجبین بازه‌ زمانی ۶ تا ۱۰ روز است و اگر در این مدت به طرز صحیح استفاده شود، تکنیک درمانی بی خطر و موثری خواهد بود. 

ترنجبین هم مانند شیر خشت باید در کمی آب جوش حل شود و داخل توری یا صافی ریخته شود. دادن این عصاره‌ هر دو ساعت یک بار به اندازه ‌یک قاشق چایخوری به نوزاد توصیه می‌شود. در طول مدت استفاده از ترنجبین حتما باید به رنگ ادرار و مدفوع نوزاد توجه کنید. اگر رنگ ادرار و مدفوع به زرد طلایی تغییر کرد و زردی چهره‌ نوزاد هم کمتر شد، می‌توانید مطمئن شوید که یرقان نوزاد در حال درمان است.

  • درمان زردی نوزاد با حجامت 

بد نیست بدانید که حجامت نوزاد از بهترین، سریع‌ترین و موثّرترین روش‌های درمان و رفع زردی نوزادان در طب سنتی است.حجامت نوزاد به این صورت انجام می‌شود که بر روی لبه بیرونی لاله گوش و نیز پوست پشت گوش نوزاد، خراش‌های ظریفی با تیغ ایجاد می‌شود. تیغ زدن یا ایجاد یکی دو خراش ظریف در منطقه حجامت عام(بین دو کتف) نوزاد می‌تواند این حجامت را قوی‌تر کند. این حجامت هیچ نیازی به بادکش گذاری و ساکشن ندارد.

  • درمان زردی نوزاد با آب انار

مصرف آب انار برای درمان زردی نوزاد تازه متولد شده در طب سنتی توصیه می‌شود و در صورت مصرف توسط مادر باردار می‌تواند در کاهش زردی نوزاد پس از تولد موثر باشد. اگرچه انار یکی از میوه‌هایی است که برای زردی نوزادی و اسهال کاربرد دارد، اما دادن انار به صورت مستقیم به نوزاد کاملا اشتباه است و مورد تایید هیچ پزشکی نیست. در عوض مادر نوزاد می‌تواند خودش مصرف کند و به نوزاد شیر دهد.

میوه‌های مفید برای درمان زردی نوزادان

میوه‌های مفید برای درمان زردی نوزادان

توجه داشته باشید که مصرف این میوه‌ها توسط مادر می‌تواند در درمان زردی کودک موثر باشد؛ بنابراین هرگز این میوه‌ها را به کودک تازه متولد شده به طور مستقیم ندهید. مواد مفید این میوه‌ها باید از طریق شیر به کودک برسد. 

  • انار؛ انار به دلیل طبع سرد و خشکی که دارد می‌تواند در کاهش زردی نوزاد موثر باشد. خصوصا اناری که ترش باشد. 
  • خیار؛ مصرف خیار توسط مادر به دلیل طبع سردی که دارد در کاهش درجه زردی نوزاد موثر است.
  • کاهو؛ کاهو هم شیر مادر را زیاد می‌کند و چون سموم کبد را پاک می‌کند، در کاهش و رفع زردی نوزاد موثر است. 
  • پرتقال؛ این میوه با طبع سردی که دارد برای تصفیه خون بسیار مفید است و به کاهش زردی نوزاد کمک می‌کند. 
  • هندوانه؛ این میوه با طبع سرد و ویتامین ث کمک می‌کند تا سیستم ایمنی نوزاد بتواند بهتر با زردی مقابله کند. 
  • آلبالو؛ طبع سرد و خشک دارد و با تصفیه خون می‌تواند در رفع زردی نوزاد تاثیرگذار باشد. 
  • نارنگی؛ این میوه باعث فعالیت آنزیمی در کبد می‌شود که کمک می‌کند کبد بیلی‌روبین را فیلتر و از بدن دفع کند. 
  • سیب سبز ترش؛ این میوه نیز سبب پاکسازی کبد می‌شود و به دفع زردی نوزاد کمک می‌کند.
  • لیمو ترش؛ این میوه با سم زدایی کبد می‌تواند در رفع زردی نوزاد موثر باشد. 
  • لیمو شیرین؛ مصرف لیمو شیرین شیر مادر را زیاد می‌کند. طبع سردی دارد و برای پاکسازی کبد موثر است. رفع و درمان زردی نوزاد با لیموشیرین در طب سنتی تایید می‌شود. 

تذکر:

استفاده از راهکارها و تکنیک‌های یادآوری شده هرگز نمی‌تواند جایگزین درمان اصلی زردی شود. برای درمان زردی نوزاد باید به هر طریق ممکن سطح بیلیروبین خون کاهش پیدا کند. بنابراین اگر خصوصا زردی نوزاد شما بالا است، هرگز استفاده از این تکنیک‌ها را جایگزین درمان اصلی نکنید.

تاثیر پیاز بر زردی نوزاد چیست؟

در طب سنتی گفته می‌شود اگر مادر پیاز و سیر را به شکل خام مصرف کند، سبب بروز زردی می‌شود، اما اگر سیر و پیاز به شکل پخته مصرف شود، مشکلی ایجاد نمی‌کند. در واقع مصرف سیر و پیاز خام به عنوان علت زردی نوزادان در طب سنتی مطرح است.

تدابیر و توصیه‌های غیرتغذیه‌ای طب سنتی برای درمان زردی نوزاد

  • عدم ایجاد تنش‌های روحی- روانی در مادر و نوزاد 
  • شست و شوی مداوم نوزاد با آب ولرم 
  • پاشویه مادر و نوزاد با گلاب، سرکه، عرق کاسنی و آب 
  • قرار دادن کودک در معرض نور غیر مستقیم خورشید
  • لینت مزاج مادر و نوزاد برای دفع صفرای زائد بدن نوزاد 
  • خوب خوابیدن مادر و نوزاد
  • مالیدن آب ترنجبین به پیشانی و پشت گوش نوزاد
  • پاشیدن آرد جوی نرم و الک شده روی بدن نوزاد 
  • حجامت نوزاد

حجامت نوزاد

تدابیر و توصیه‌های تغذیه‌ای برای مادر

اینکه برای رفع زردی نوزاد مادر چه بخورد؟ سوال دیگری است که فراوانی زیادی دارد. از آنجا که شیر مادر تاثیر مستقیم در رفع زردی و کاهش زردی دارد، در طب سنتی توصیه می‌شود که مادر نکات تغذیه‌ای زیر را رعایت کند:

  • برای پیشگیری از زردی نوزادان در طب سنتی بهتر است مادر از هفته سی و هشتم بارداری و بعد از زایمان از مصرف غذاهای چرب، تند و دارای مزاج بسیار گرم پرهیز کند.
  •  مادر بیشتر خنکی مصرف کند و از مصرف گرمی‌ها تا حدودی پرهیز کند. 
  • سردی‌هایی که موجب رفع غلبه صفرا و کاهش حرارت کبد می‌شوند، شامل عرق کاسنی، آبلیموی تازه، خرفه، به ترش بعد از غذا و …  توسط مادر باردار مصرف شود. از مصرف دسته‌ای از مواد غذایی سرد که باعث سردی معده شده و برای شرایط بعد از زایمان مناسب نیست (مانند ماست، خیار، هندوانه و …) پرهیز شود.
  • لازم است مادر لینت مزاج داشته باشد و با مصرف غذاهای آبکی و افزودن چاشنی‌هایی مانند آلوبخارا و میوه تمرهندی در غذا به لینت مزاج مادر کمک شود.
  • استفاده از ماءالشعیر طبی که از جوشاندن جو و صاف کردن آب آن به دست می‌آید.
  • استفاده مادر از غذاهایی که در آنها ماش، عدس، جو، کدو، زرشک، رب انار و روغن بادام شیرین به کار رفته است 
  •  مصرف گیاهانی مانند شیرخشت، ترنجبین، عناب، گل بنفشه و گل ختمی توسط مادر بعد از زایمان برای کاهش زردی فیزیولوژیک نوزاد 
  • مصرف ترکیبی از عرق کاسنی، شاهتره توسط مادر برای کاهش زردی فیزیولوژیک نوزاد
  • مصرف انار و رب انار 
  • مصرف گوشت (بجز گوشت مرغ، جوجه خروس و سایر پرندگان)، میوه زیاد، چربی، غذاهای گرم و خشک و ادویه زیاد تا رفع زردی با احتیاط باشد.
  • اگر کودک با شیر خشک تغذیه می‌شود، می‌توان چند قطره آب جوانه‌ گندم را به آن افزود.
  • اگر کودک توسط شیر مادر تغذیه می‌شود، مادر باید خودش آب جوانه‌ گندم را مصرف کند.
  • نهایتا اینکه اگر نوزاد خوب غذا بخورد و چند بار شکمش کار کند، حجم زیادی از صفرا را دفع خواهد کرد و بحران زردی را پشت سر خواهد گذاشت.

کلام آخر

درمان زردی نوزادان در طب سنتی تنها زمانی می‌تواند مفید باشد که پزشک اطفال نیز انجام این درمان‌ها را برای نوزاد موثر بداند. توصیه می‌کنیم به دنبال مسائلی همچون دعا برای رفع زردی نوزاد نروید و از راهکارهای اساسی استفاده کنید. توجه داشته باشید برای کاهش زردی طول کشیده نوزاد در طب سنتی فقط باید اقداماتی را انجام دهید که به ضرر سلامتی کودک نباشد و ریسکی را متوجه او نکند.