اندازه‌گیری میزان زردی با جدول زردی نوزاد بر اساس سن و بیلی روبین
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
عدد زردی نوزاد یا میزان بیلی‌روبین، به تنهایی مشخص نمی‌کند که زردی طبیعی است یا به درمان نیاز دارد؛ برای تفسیر آن باید سن نوزاد، به‌خصوص سن به ساعت، سن بارداری هنگام تولد و عوامل خطر نیز در نظر گرفته شوند. به همین دلیل، پاسخ به این سوال که «زردی نوزاد باید چند باشد؟» برای همه نوزادان یک عدد ثابت نیست. جدول زردی نوزاد کمک می‌کند میزان بیلی‌روبین را متناسب با سن نوزاد بهتر ارزیابی کنیم و مشخص شود چه زمانی نیاز به بررسی یا درمان وجود دارد. در ادامه، عدد زردی نوزاد در سنین مختلف، نحوه تفسیر آزمایش و محدوده‌هایی که نیاز به توجه پزشکی دارند را بررسی می‌کنیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیام‌های مشاوره تخصصی دریافت کنید و با توصیه‌های تغذیه‌ای و دستور پخت‌های مناسب، تغذیه سالم‌تری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازی‌های مناسب و آزمون‌های دوره‌ای به تقویت هوش و مهارت‌های فرزندتان کمک کنید.
جدول زردی نوزاد بر اساس سن
همان‌طور که از جدول محاسبه زردی در نوزادن یا جدول بیلی روبین نوزاد مشخص است، درجه زردی بر اساس سن کودک بررسی می‌شود. بسته به سن کودک، میزان زردی او میتواند کاملا طبیعی و عادی یا خطرناک و حادثه‌ساز باشد. بهتر است از این جدول علمی استفاده کنید تا به دنبال تشخیص زردی نوزاد با موبایل یا دیگر ابزارها باشید زیرا آن‌ها خطای زیادی دارند. مقدار بیلی‌روبین در جدول زیر، بر حسب میلی‌گرم در دسی‌لیتر (mg/dL) است:
| سن نوزاد | معادل تقریبی به روز | مقدار پایین‌تر (mg/dL) | ریسک متوسط (mg/dL) | ریسک بالا (mg/dL) |
| 12 ساعت | نیم روز | 4 و کمتر | 5 | 7 و بیشتر |
| 24 ساعت | 1 روز | 5 و کمتر | 6 | 8 و بیشتر |
| 36 ساعت | 1.5 روز | 6 و کمتر | 9 | 10 و بیشتر |
| 48 ساعت | 2 روز | 6 و کمتر | 9 | 11 و بیشتر |
| 60 ساعت | 2.5 روز | 7 و کمتر | 9 | 11 و بیشتر |
| 72 ساعت | 3 روز | 7 و کمتر | 10 | 13 و بیشتر |
| 84 ساعت | 3.5 روز | 8 و کمتر | 11 | 14 وبیشتر |
| 96 ساعت | 4 روز | 8 و کمتر | 12 | 15 و بیشتر |
| 120 ساعت | 5 روز | 9 و کمتر | 13 | 16 و بیشتر |
| 144 ساعت | 6 روز | 9 و کمتر | 13 | 17 و بیشتر |
نکته: اگر زردی نوزاد در ۲۰ روزگی همچنان ادامه داشته باشد، مخصوصا در نوزادان متولد شده در ۳۷ هفتگی یا بیشتر، باید از نظر زردی طول کشیده بررسی شود. در این شرایط، اندازه‌گیری بیلی‌روبین مستقیم یا کونژوگه، توجه به رنگ مدفوع و ادرار و بررسی نتایج غربالگری نوزاد اهمیت دارد. مدفوع بسیار کم رنگ یا سفید و گچی و ادرار تیره نیز از علائمی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
* مقاله زردی نوزاد تا چند روزگی خطرناک است؟ را مطالعه کنید.
عدد زردی نوزاد چگونه تفسیر می‌شود؟
برای تفسیر عدد بیلی‌روبین، نمی‌توان فقط به خود عدد نگاه کرد. ابتدا باید مشخص شود آزمایش در چند ساعتگی نوزاد انجام شده است؛ سپس مقدار بیلی‌روبین با محدوده مربوط به همان سن مقایسه می‌شود. سن بارداری و وجود عوامل خطر نیز در تفسیر نتیجه موثر هستند.
بنابراین مثلا یک عدد مشخص ممکن است در یک نوزاد در محدوده کم خطر قرار بگیرد، اما همان عدد در نوزاد کوچک‌تر یا دارای عوامل خطر، نیازمند توجه بیشتری باشد. به همین دلیل، عدد بیلی‌روبین باید همیشه متناسب با سن نوزاد و شرایط او تفسیر شود و نمی‌توان یک عدد ثابت را برای همه نوزادان طبیعی یا خطرناک دانست.
عدد زردی نوزاد از چند به بالا خطرناک است؟
نمی‌توان یک عدد ثابت را برای همه نوزادان به عنوان عدد خطرناک تعیین کرد. میزان بیلی‌روبین باید بر اساس سن نوزاد به ساعت، سن بارداری و وجود عوامل خطر تفسیر شود. برای مثال، در نوزادان ۳۸ هفته و بیشتر، آستانه‌های درمان با نوزادان کم‌سن‌تر یا نوزادانی که عوامل خطر نوروتوکسیسیته دارند، متفاوت است.
زردی نوزاد از چند به بالا نیاز به درمان دارد؟
شروع درمان با فتوتراپی زمانی مطرح می‌شود که بیلی‌روبین به آستانه تعیین شده برای سن و شرایط نوزاد برسد. برای نمونه، در جدول بالا، آستانه شروع فتوتراپی در ۲۴ ساعتگی بیش از ۲۰۰ میکرومول در لیتر، معادل حدود ۱۱.۷ mg/dL و در ۴۸ ساعتگی بیش از ۲۵۰ میکرومول در لیتر، معادل حدود ۱۴.۶ mg/dL است. این آستانه در ۷۲ ساعتگی حدود ۱۷.۵ mg/dL و از ۹۶ ساعتگی به بعد حدود ۲۰.۵ mg/dL است.
در صورت وجود عوامل خطر یا پایین‌تر بودن سن بارداری، آستانه درمان میتواند پایین‌تر باشد؛ بنابراین، یک عدد مشخص را نمی‌توان برای تمام نوزادان معیار شروع درمان قرار داد.
زردی نوزاد از چند به بالا نیاز به دستگاه دارد؟
منظور از دستگاه، همان فتوتراپی است. بنابراین زمانی که بیلی‌روبین به آستانه فتوتراپی برسد، ممکن است درمان با دستگاه لازم شود. برای نوزادان ۳۸ هفته و بیشتر، آستانه شروع فتوتراپی در ۲۴، ۴۸، ۷۲ و ۹۶ ساعتگی به ترتیب حدود ۱۱.۷، ۱۴.۶، ۱۷.۵ و ۲۰.۵ mg/dL است.
این اعداد مخصوص یک گروه مشخص از نوزادان هستند و به معنی حد خطرناک برای همه نوزادان نیستند. در نوزادان دارای عوامل خطر نوروتوکسیسیته، آستانه فتوتراپی پایین‌تر در نظر گرفته می‌شود.
چه زمانی تعویض خون برای زردی نوزاد مطرح می‌شود؟
تعویض خون زمانی مطرح می‌شود که بیلی‌روبین تام خون به آستانه تعویض خون برسد یا نوزاد علائم جدی ناشی از مسمومیت با بیلی‌روبین داشته باشد. این آستانه بر اساس سن نوزاد به ساعت، سن بارداری و وجود عوامل خطر نوروتوکسیسیته تعیین می‌شود و برای همه نوزادان یکسان نیست.
در نوزادان ۳۸ هفته و بیشتر، آستانه تعویض خون از حدود ۴۵۰ میکرومول در لیتر (حدود ۲۶.۳ mg/dL) از حدود ۴۲ ساعتگی به بعد در نظر گرفته می‌شود. در ساعات ابتدایی زندگی این آستانه پایین‌تر است و به صورت مرحله‌ای افزایش پیدا می‌کند.
همچنین اگر بیلی‌روبین به ۲ mg/dL پایین‌تر از آستانه تعویض خون برسد، سریعا باید مراقبت از نوازد تشدید شود؛ این وضعیت شامل فتوتراپی فشرده، تامین مایعات و ارزیابی فوری برای احتمال تعویض خون است.
آزمایش زردی نوزاد چگونه انجام می‌شود؟
برای بررسی میزان زردی، مقدار بیلی‌روبین نوزاد اندازه‌گیری می‌شود. این کار میتواند با آزمایش خون یا در برخی نوزادان با دستگاه اندازه‌گیری از روی پوست انجام شود. انتخاب روش به سن نوزاد، مقدار زردی و شرایط بالینی او بستگی دارد. اگر نتیجه اندازه‌گیری پوستی بالا باشد یا به آستانه درمان نزدیک شود، اندازه‌گیری بیلی روبین خون برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر انجام می‌شود.
آزمایش خون بیلی روبین نوزاد
در آزمایش خون، نمونه کوچکی از خون نوزاد گرفته می‌شود و مقدار بیلی‌روبین تام سرم (TSB) اندازه‌گیری می‌شود. این عدد، معیار اصلی برای تصمیم‌گیری درباره شروع فتوتراپی و اقدامات درمانی بعدی است. نتیجه آزمایش باید بر اساس سن دقیق نوزاد به ساعت، سن بارداری و عوامل خطر تفسیر شود؛ بنابراین صرفا بالا بودن عدد بیلی روبین به این معنی نیست که نوزاد حتما به درمان نیاز دارد.
به نقل از سایت nice.org.uk
در نوزادانی که از نظر بالینی سالم هستند، سن بارداری آن‌ها ۳۸ هفته یا بیشتر است، بیش از ۲۴ ساعت از تولدشان گذشته و میزان بیلی‌روبین خونشان بیش از ۵۰ میکرومول در لیتر پایین‌تر از آستانه فتوتراپی است، اندازه‌گیری مجدد بیلی‌روبین به صورت روتین توصیه نمی‌شود.
In babies who are clinically well, have a gestational age of 38 weeks or more and are more than 24 hours old, and who have a bilirubin level that is below the phototherapy threshold by more than 50 micromol/litre, do not routinely repeat bilirubin measurement.
تفاوت بیلی روبین توتال و دایرکت چیست؟
بیلی‌روبین توتال مقدار کل بیلی‌روبین موجود در خون است و شامل دو نوع اصلی، یعنی بیلی‌روبین مستقیم یا دایرکت و بیلی‌روبین غیرمستقیم می‌شود. بیلی‌روبین دایرکت نوعی از بیلی‌روبین است که در کبد پردازش شده و برای دفع از بدن آماده شده است. در مقابل، بیلی‌روبین غیرمستقیم هنوز در کبد پردازش نشده است.
در بیشتر موارد زردی نوزاد، افزایش بیلی‌روبین مربوط به نوع غیرمستقیم است. ولی اگر زردی بیش از حد انتظار ادامه پیدا کند، اندازه‌گیری بیلی‌روبین دایرکت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا افزایش آن میتواند با اختلالات کبدی یا صفراوی همراه باشد و به بررسی پزشکی نیاز داشته باشد.
از کجا بفهمیم زردی نوزاد در حال بیشتر شدن است؟
برای تشخیص بیشتر شدن زردی، علاوه بر اندازه‌گیری بیلی‌روبین، باید به تغییر رنگ پوست و چشم‌ها و همچنین وضعیت عمومی و تغذیه نوزاد توجه کرد. نشانه‌هایی که می‌توانند نشان‌دهنده تشدید زردی باشند، عبارت‌اند از:
- زردتر شدن پوست نوزاد
- گسترش زردی از صورت به سینه و شکم
- گسترش زردی به بازوها و پاها
- زرد شدن سفیدی چشم‌ها
- خواب‌آلودگی بیشتر از معمول
- کاهش تمایل نوزاد به شیر خوردن
- بیشتر شدن عدد بیلی‌روبین
* مقاله زردی چشم نوزاد را مطالعه کنید.
برای پایین آوردن عدد زردی نوزاد چه باید کرد؟
برای پایین آوردن عدد زردی نوزاد، روش درمان به مقدار بیلی‌روبین، سن نوزاد، سن بارداری و عوامل خطر بستگی دارد. مهمترین کارها شامل موارد زیر هستند:
فتوتراپی یا دستگاه زردی
اگر مقدار بیلی‌روبین به آستانه درمان برسد، فتوتراپی میتواند به کاهش سریع‌تر آن کمک کند. در این روش، نوزاد زیر نور مخصوص قرار می‌گیرد تا بیلی‌روبین به شکلی تبدیل شود که بدن بتواند آن را راحت‌تر دفع کند. مدت و شدت فتوتراپی به میزان بیلی‌روبین و شرایط نوزاد بستگی دارد و باید طبق نظر پزشک انجام شود.
تغذیه و شیردهی نوزاد
دریافت کافی شیر به دفع بیلی‌روبین از طریق ادرار و مدفوع کمک می‌کند. بنابراین، باید نوزاد به طور منظم و موثر تغذیه شود و در صورت کم‌خوری، خواب آلودگی یا دشواری در شیر خوردن، علت آن بررسی شود. در صورت نیاز به مکمل یا روش تغذیه جایگزین، مقدار و نحوه آن باید با نظر پزشک تعیین شود.
* مقاله درمان زردی نوزاد را مطالعه کنید.
زردی نوزاد؛ پیگیری تا بهبود
زردی نوزاد در بسیاری از موارد با پیگیری مناسب برطرف می‌شود، اما مقدار بیلی‌روبین باید متناسب با سن نوزاد، سن بارداری و عوامل خطر بررسی شود. تغییرات رنگ پوست و چشم‌ها یا کاهش شیر خوردن و هوشیاری نوزاد به ارزیابی سریع‌تر نیاز دارند. اگر عدد بیلی‌روبین به آستانه درمان برسد، فتوتراپی یکی از روش‌های اصلی کاهش آن است. ادامه شیردهی موثر نیز برای تامین مایعات و دفع بیلی‌روبین اهمیت دارند. در صورت نگرانی درباره شدت زردی یا وضعیت نوزاد، حتما با پزشک مشورت کنید.
منابع
سوالات متداول
در ۲۴ ساعتگی، عدد ۵ و کمتر در محدوده پایین‌تر قرار می‌گیرد و عدد ۶ در محدوده ریسک متوسط است. با این حال، این اعداد لزوما محدوده طبیعی نیستند و باید با توجه به شرایط نوزاد تفسیر شوند.
بله. شیردهی موثر و دریافت کافی شیر به دفع بیلی‌روبین از طریق ادرار و مدفوع کمک می‌کند. نوزاد باید به طور منظم و کافی تغذیه شود.
اگر عدد بیلی‌روبین نوزاد در محدوده‌های بالاتر جدول قرار بگیرد یا نسبت به اندازه‌گیری قبلی افزایش پیدا کند، ممکن است پزشک تکرار آزمایش را توصیه کند. برای مثال، در ۲۴ ساعتگی عدد ۸ و بیشتر در محدوده ریسک بالا قرار می‌گیرد و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.