برای سیاهی زیر چشم در بارداری چه کنیم؟ راهنمای مراقبت و درمان

سیاهی زیر چشم در بارداری به تیره‌تر دیده‌شدن پوست این ناحیه نسبت به اطراف آن گفته می‌شود. در این شرایط ممکن است زیر چشم به رنگ قهوه‌ای، آبی یا بنفش دربیاید. اگر این تغییر را در چهره‌تان دیده‌اید، طبیعی است که درباره علت آن و سلامت خودتان نگران شوید. کم‌خوابی، زمینه ارثی، تغییرات هورمونی، پف و تغییرات رنگدانه‌ای پوست در ایجاد یا تشدید تیرگی نقش دارند. بااین‌حال، این نشانه به‌تنهایی معمولا بیانگر مشکل جدی نیست. در این مقاله از مجله سلامت گهواره، علت‌های احتمالی سیاهی زیر چشم در بارداری را کامل‌تر توضیح می‌دهیم، روش‌های مراقبت و درمان مناسب دوران بارداری را بررسی می‌کنیم و می‌گوییم چه زمانی تیرگی بی‌خطر است و همراهی آن با چه علائمی به مراجعه به پزشک نیاز دارد.

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

علت سیاهی زیر چشم در بارداری چیست؟

اگر در بارداری زیر چشم‌هایتان تیره‌تر شده، لزوما به معنای وجود بیماری نیست. گاهی رنگ پوست این ناحیه تغییر می‌کند و گاهی پف یا گودی زیر چشم، سایه‌ای ایجاد می‌کند که شبیه تیرگی دیده می‌شود. خستگی، ویژگی‌های ارثی و التهاب پوست هم می‌توانند در این عارضه نقش داشته باشند؛ بنابراین نباید هر سیاهی زیر چشم را مستقیما به هورمون‌های بارداری نسبت داد.

در جدول زیر، علت‌ها و عوامل احتمالی تشدیدکننده سیاهی زیر چشم در بارداری را همراه با روش کلی کنترل آن‌ها آورده‌ایم. فراموش نکنیم انتخاب درمان به علت تیرگی بستگی دارد و مصرف دارو یا مکمل باید با نظر پزشک باشد.

تغییرات هورمونی و افزایش رنگدانه‌های پوست

تغییرات هورمونی بارداری می‌توانند تولید رنگدانه پوست را افزایش دهند و باعث ایجاد لک‌های قهوه‌ای صورت مانند ملاسما شوند. با این حال، تیرگی زیر چشم همیشه از همین مسیر ایجاد نمی‌شود و برای نسبت دادن آن به تغییرات هورمونی در بارداری باید علت‌های دیگر هم بررسی شوند. 

کم‌خوابی و خستگی در دوران بارداری

شب‌هایی که خواب کافی ندارید، ممکن است تیرگی زیر چشم‌ها بیشتر به چشم بیاید. کم‌خوابی می‌تواند سایه‌ها و حلقه‌های ایجاد شده قبلی را واضح‌تر کند و به چهره ظاهری خسته دهد. 

کم‌خونی و فقر آهن

کم‌خونی ناشی از فقر آهن در بارداری می‌تواند با خستگی، رنگ‌پریدگی و تنگی نفس همراه باشد. بااین‌حال، سیاهی زیر چشم به‌تنهایی نشانه قابل‌اعتماد کمبود آهن نیست. بررسی این احتمال به علائم همراه و آزمایش خون نیاز دارد. 

کم‌آبی بدن

وقتی مایعات کافی دریافت نمی‌کنید، پوست زیر چشم ممکن است کدرتر به نظر برسد و تیرگی آن بیشتر جلب توجه کند. کم‌آبی یکی از عوامل احتمالی است. بنابراین نوشیدن آب کافی همیشه تیرگی ناشی از وراثت یا رنگدانه‌ها را برطرف نمی‌کند. 

پف و تجمع مایعات زیر چشم

گاهی چیزی که سیاهی زیر چشم به نظر می‌رسد، در واقع سایه ناشی از پف پلک‌هاست. تجمع مایعات در این ناحیه می‌تواند برجستگی ایجاد کند و پوست زیر آن تیره‌تر دیده شود، بدون اینکه رنگدانه‌های پوست واقعا بیشتر شده باشند. 

ژنتیک و ساختار پوست اطراف چشم

اگر پیش از بارداری هم زیر چشم‌هایتان تیره بوده یا اعضای خانواده‌تان همین ویژگی را دارند، وراثت نقش مهمی در این عارضه دارد. پوست نازک این ناحیه، نمایان‌بودن رگ‌ها و گودی زیر چشم هم ممکن است ظاهری تیره ایجاد کنند. 

آلرژی و مالیدن چشم‌ها

آلرژی می‌تواند با خارش و پف اطراف چشم همراه شود و در تیرگی این ناحیه نقش داشته باشد. مالیدن مکرر چشم‌ها هم پوست حساس دور چشم را تحریک می‌کند؛ به‌ویژه اگر زمینه اگزما یا التهاب پوستی داشته باشید.

قرار گرفتن در معرض نور خورشید

نور خورشید تولید ملانین، همان رنگدانه پوست را تحریک می‌کند و می‌تواند تیرگی‌های رنگدانه‌ای صورت را پررنگ‌تر کند. اگر بخشی از سیاهی زیر چشم به افزایش رنگدانه مربوط باشد، تماس مکرر با آفتاب آن را تشدید می‌کند.

با اپلیکیشن گهواره، هفته به هفته بارداریت رو دنبال کن.

نصب اپلیکیشن گهواره

آیا سیاهی زیر چشم در بارداری نشانه کم خونی است؟

نه، از روی تیرگی زیر چشم نمی‌توان درباره کم‌خونی قضاوت کرد. حتی ممکن است فردی کم‌خونی داشته باشد، اما زیر چشم‌هایش تیره نباشد. بنابراین، این تغییر ظاهری دلیل کافی برای شروع مکمل آهن یا افزایش مقدار مکمل تجویزشده در دوران بارداری نیست. 

علائم کم خونی در بارداری چیست؟

کم‌خونی ممکن است با نشانه‌های زیر همراه باشد، اما این علائم همیشه به معنای کم‌خونی نیستند:

• خستگی و کمبود انرژی
• رنگ‌پریدگی پوست
• تنگی نفس
• تپش قلب
• سردرد 

برای تشخیص کم خونی چه آزمایشی لازم است؟

پزشک به کمک آزمایش شمارش کامل خون (CBC)، هموگلوبین و ویژگی‌های گلبول‌های قرمز را بررسی می‌کند. همچنین برای ارزیابی ذخایر آهن، آزمایش فریتین درخواست می‌دهد. بسته به نتایج اولیه، سنجش ویتامین B۱۲ و فولات هم ممکن است گاهی لازم باشد.

کمبود چه ویتامینی باعث سیاهی زیر چشم در بارداری می‌شود؟

سیاهی زیر چشم در بارداری نشانه اختصاصی کمبود هیچ ویتامینی نیست. کمبود ویتامین B۱۲ یا فولات می‌تواند باعث کم‌خونی شود، اما از روی تیرگی دور چشم نمی‌توان این کمبودها را تشخیص داد.

درمان سیاهی زیر چشم در بارداری چیست؟

درمان سیاهی زیر چشم در بارداری به علت تیرگی بستگی دارد و معمولا با اقدامات ساده و مراقبت‌های پوستی در بارداری شروع می‌شود. درمان خانگی سیاهی زیر چشم در بارداری به کاهش پف و کمتر دیده شدن تیرگی کمک کند، اما برای همه علت‌ها نتیجه یکسانی ندارد. روش‌های زیر برای مراقبت اولیه مفید هستند: 

• داشتن خواب و استراحت کافی: برای خواب شبانه منظم فرصت بگذارید و در طول روز، متناسب با نیازتان استراحت کنید. خواب کافی می‌تواند تیرگی ناشی از خستگی را کمتر نمایان کند.
• استفاده از کمپرس سرد: پارچه‌ای تمیز و مرطوب با آب خنک را چند دقیقه روی ناحیه زیر چشم بگذارید تا پف کمتر شود. یخ را مستقیم روی پوست قرار ندهید.
• کاهش مالش و تحریک پوست اطراف چشم: چشم‌ها را نمالید و آرایش را با حرکات ملایم پاک کنید. مصرف محصولاتی را که باعث خارش یا سوزش می‌شوند، کنار بگذارید. 
• محافظت از پوست در برابر آفتاب: از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰، عینک آفتابی و کلاه استفاده کنید. مراقبت باشید تا ضدآفتاب وارد چشم شود. 
• درمان علت زمینه‌ای مانند کم‌خونی یا آلرژی: در صورت تایید بیماری، درمان مناسب بارداری را با نظر پزشک دنبال کنید. مکمل آهن یا داروی ضدحساسیت را صرفا برای رفع تیرگی، خودسرانه مصرف نکنید.
• مراقبت و مرطوب نگه داشتن پوست دور چشم: مرطوب‌کننده ملایم و بدون عطر به کاهش خشکی و تحریک پوست کمک می‌کند. با این حال، این محصول به‌تنهایی تیرگی ارثی یا گودی زیر چشم را برطرف نمی‌کند.
• دریافت مایعات کافی: در طول روز به‌طور منظم آب بنوشید. اگر کم‌آبی در کدرشدن پوست زیر چشم نقش داشته باشد، جبران آن می‌تواند به بهترشدن ظاهر این ناحیه کمک کند.
• بالاتر قرار دادن سر هنگام خواب: با تنظیم ارتفاع بالش در وضعیتی راحت، سر را کمی بالاتر قرار دهید؛ این کار ممکن است تجمع مایعات و پف زیر چشم را کاهش دهد.
• استفاده از پوشاننده آرایشی: برای کمتر دیده شدن تیرگی، از کانسیلر مناسب پوست حساس دور چشم استفاده کنید. این روش صرفا پوشاننده است و علت تیرگی را درمان نمی‌کند. هنگام پاک کردن هم پوست را با فشار نمالید. 
• چای کیسه‌ای خنک: کیسه‌های چای سرد را زیر چشمان خود قرار دهید. چای کیسه‌ای می‌تواند به دلیل وجود کافئین و آنتی‌اکسیدان گردش خون را افزایش دهد. 
• برش‌های خیار خنک: برش‌های خیار را روی چشمان خود قرار دهید. خیار به دلیل سرشار بودن از آب و ویتامین C به بهبود پف چشم کمک می‌کند.

برای سیاهی زیر چشم در بارداری چه کرمی استفاده کنیم؟

یک مرطوب‌کننده ساده، بدون عطر و مناسب دور چشم با تایید پزشک انتخاب کنید. این کرم به کاهش خشکی کمک می‌کند، اما درمان قطعی تیرگی نیست. مقدار کمی را طبق دستور محصول، روی پوست و بدون مالش پخش کنید. از تماس با چشم و لبه مژه‌ها بپرهیزید. در صورت سوزش چشم‌ها، مصرف را قطع کنید. 

کرم دور چشم در بارداری چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

کرم دور چشم را با دستور پزشک و پس از بررسی ترکیبات آن انتخاب کنید؛ این کرم باید از ویژگی‌های زیر برخوردار باشد:

• فاقد رتینول و سایر رتینوئیدها، مانند ترتینوئین و آداپالن
• بدون هیدروکینون برای روشن‌کردن پوست
• بدون عطر و ترکیبات محرک پوست
• دارای خاصیت مرطوب‌کنندگی و متناسب با نوع پوست
• مناسب استفاده در ناحیه حساس اطراف چشم
• بدون ایجاد سوزش، قرمزی یا خارش هنگام مصرف

به نقل از aad

توصیه می‌شود صبح‌ها از محصولی حاوی ویتامین C و عصرها از محصولی حاوی اسید گلیکولیک استفاده کنید. این محصولات می‌توانند به پیشگیری و درمان تغییرات رنگ پوست شما کمک کنند.

recommends applying a product containing vitamin C in the morning, and one containing glycolic acid in the evening. These can help prevent and treat changes to your skin’s color.

برای سیاهی زیر چشم در بارداری چه بخوریم؟

غذای مشخصی برای از بین بردن سیاهی زیر چشم در بارداری وجود ندارد. اما تغذیه متنوع و دریافت آب کافی به تامین نیازهای بدن کمک می‌کند. منابع زیر را در برنامه غذایی خود بگنجانید. هرچند اگر کم‌خونی دارید، تغذیه به‌تنهایی جایگزین درمان و مکمل تجویزشده نیست.

آیا سیاهی زیر چشم در بارداری نشانه جنسیت جنین است؟

سیاهی زیر چشم در بارداری هیچ ارتباط اثبات‌شده‌ای با دختر یا پسر بودن جنین ندارد. اگر هنگام جست‌وجوی علائم بارداری پسر در هفته هفتم با این ادعا مواجه شده‌اید، بدانید که تغییرات ظاهری مادر روش قابل‌اعتمادی برای تعیین جنسیت نیستند و مبنای علمی معتبری ندارند.

آیا سیاهی زیر چشم بعد از زایمان برطرف می‌شود؟

سیاهی زیر چشم ممکن است پس از زایمان کاهش پیدا کند، اما برطرف شدن کامل آن قطعی نیست. اگر تیرگی با تغییرات رنگدانه‌ای بارداری مرتبط باشد، احتمال کمرنگ شدن تدریجی پس از زایمان وجود دارد. در مقابل، تیرگی ارثی یا ناشی از گودی زیر چشم معمولا باقی می‌ماند. کم‌خوابی پس از تولد نوزاد هم می‌تواند آن را نمایان‌تر کند. برای بهبود، زمان ثابتی وجود ندارد و علت تیرگی تعیین‌کننده است.

چه زمانی برای سیاهی زیر چشم در بارداری به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر تیرگی زیر چشم یک‌طرفه است یا به‌مرور بیشتر می‌شود، برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید. بروز تاری دید، سردرد شدید یا ورم ناگهانی صورت در بارداری نیازمند ارزیابی فوری است، حتی اگر تیرگی نداشته باشید. این علائم را نباید صرفا به خستگی یا تغییرات معمول پوست نسبت داد و نادیده یگیرید.

برای کاهش سیاهی زیر چشم در بارداری از مراقبت‌های ساده شروع کنید

سیاهی زیر چشم در بارداری ممکن است توجه شما را بیشتر از قبل به تغییرات چهره‌تان جلب کند، اما معمولا جای نگرانی ندارد. برای مراقبت از خودتان، خواب کافی، نوشیدن آب، تغذیه متنوع و محافظت از پوست در برابر آفتاب را جدی بگیرید. به پوستتان فرصت بدهید و برای رفع تیرگی، سراغ هر کرم روشن‌کننده یا مکملی نروید. انتخاب درمان باید با توجه به علت تیرگی و نظر پزشک باشد. اگر تیرگی یک‌طرفه یا رو به افزایش است، پزشک باید آن را بررسی کند. ورم ناگهانی صورت، سردرد شدید یا تاری دید هم نیاز به رسیدگی پزشکی فوری دارند.

منابع

Mayoclinic

Clevelandclinic