درد تخمک گذاری چگونه است؟ علت و روش‌های کاهش آن

انتشار: بهمن ۱۴۰۱ | بروزرسانی: مهر ۱۴۰۴
درد تخمک گذاری

‌‌‌‌‌‌‌

محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.

درد یکی از علائم تخمک گذاری است که بعضی از زنان آن را در یک طرف شکم خود تجربه می‌کنند. این درد در میان چرخه حس شده و ناشی از تحریک بخش شکمی به دلیل پاره شدن فولیکول است. درد تخمک‌گذاری معمولاً از چند ساعت تا نهایتاً دو روز طول می‌کشد. در این مقاله قصد داریم در مورد چگونگی درد تخمک گذاری و روش‌های کاهش آن بیشتر توضیح دهیم.

با نصب اپلیکیشن گهواره، چرخه قاعدگی خود را به‌دقت دنبال کنید و بهترین زمان برای اقدام به بارداری را بدانید. روزانه متناسب با مرحله چرخه‌تان، پیام‌های مشاوره تخصصی و توصیه‌های تغذیه‌ای دریافت کنید تا شانس باروری‌تان افزایش یابد.

درد تخمک‌گذاری چگونه و در کدام قسمت است؟

این درد ممکن است بیش از نیمی از زنانی را که در طول سالهای باروری خود تخمک گذاری می‌کنند، تحت تاثیر قرار دهد - و تقریباً هر ماه می‌تواند اتفاق بیفتد. بسته به اینکه کدام تخمدان تخمک را آزاد می‌کند، درد حین تخمک گذاری معمولاً در سمت چپ یا راست شکم شما رخ خواهد داد. ممکن است به صورت مبهم نتوانید تشخیص دهید درد برای تخمدان راست است یا تخمدان چپ و آن را در وسط و بخش رحمی حس کنید. به طور کلی به درد تخمدان در زمان تخمک گذاری که به صورت یک طرفه رخ می‌دهد، درد میتل اشمرز می‌گویند. تخمک گذاری و درد زیر شکم در میان زنان شایع است.

درد تخمک گذاری چه زمانی است و چقدر طول می کشد؟

به طور کلی درد تخمدان هنگام تخمک گذاری _ در حدود 14مین روز چرخه_ زمانی رخ می‌دهد که یک تخمک از تخمدان آزاد می‌شود. در مقابل درد دوران پریودی، در اصطلاح به این درد، درد میان دوره نیز می‌گویند. درد تخمک‌گذاری در زنان می‌تواند فقط چند دقیقه طول بکشد یا برای یک یا 2 روز ادامه یابد. برخی از خانم ها همراه با درد دوران تخمک گذاری متوجه خونریزی کمی از واژن نیز می‌شوند.

علت درد تخمک گذاری چیست؟

درست قبل از اینکه تخمک با تخمک گذاری آزاد شود، رشد فولیکول باعث کشیده شدنِ سطح تخمدان و درد می‌شود. به جز آن خون یا مایع آزاد شده از فولیکول پاره شده نیز پوشش داخلی شکم شما (صفاق) را تحریک کرده و خود می‌تواند منجر به درد بیشتر ‌شود. عموماً درد دوره تخمک گذاری اگر کم و قابل تحمل باشد طبیعی ست. اما در زمانی که شدت می‌گیرد می‌تواند ناشی از وجود یک مشکل باشد. به طور کلی درد یکی از علائم تخمک گذاری موفق است اما در همه‌ی زنان حس نمی‌شود.

* آیا کیست تخمدان چپ خطرناک است؟ + روشهای درمان

اما گاهی دردهای میان دوره‌ای ارتباطی با تخمک گذاری نداشته و می‌توانند دلایل جدی‌تری مانند کیست تخمدان، اندومتریوز، عفونت لوله، سیستیت بینابینی، سندرم روده تحریک پذیر، درد عضلانی یا فاسیال و آسیب‌های عصبی داشته باشند. 

درد تخمک‌گذاری با چه علائمی همراه است؟

برخی از مهم‌ترین علائم این درد، عبارت‌اند از:

  • درد یا گرفتگی یک‌طرفه زیر شکم
  • افزایش ترشحات شفاف و کش‌دار واژن
  • لکه‌بینی خفیف
  • حساس شدن یا درد سینه‌ها
  • نفخ شکم
  • کمردرد خفیف
  • درد در ناحیه لگن
  • احساس فشار یا سنگینی در تخمدان
  • افزایش میل جنسی
  • تهوع خفیف (در برخی زنان)

انواع درد در زمان تخمک گذاری

درد تخمک گذاری می‌تواند در قسمت‌های مختلفی احساس شود:

درد تخمدان سمت راست و چپ

درد پهلو تخمک گذاری نشانه فعالیت تخمدان‌هاست. در اکثر افراد، تخمدان‌ها به نوبت تخمک گذاری می‌کنند. هر تخمدان یک ماه در میان یک تخمک آزاد می‌کند. بنابراین اگر تخمدان سمت راست تخمک را آزاد می‌کند، در همین قسمت درد را احساس خواهید کرد. درد ممکن است یک ماه در میان تغییر کند، یا ممکن است برای چندین ماه در همان سمت درد احساس کنید. اینکه درد تخمک گذاری در سمت راست یا باشد یا درد تخمک گذاری سمت چپ را حس کنید به برنامه ریزی بدن شما و قعالیت تخمدان‌ها بستگی دارد.

درد شکم زمان تخمک گذاری

اگرچه درد پهلو هنگام تخمک گذاری بسیار شایع است اما می‌تواند در وسط شکم نیز حس شود. درد زیر شکم در زمان تخمک گذاری به دلیل رشد فولیکول‌ها بسیار شایع است و ممکن است شبیه درد پریود باشد. با این حال دل درد و کمر درد تخمک گذاری با پریود تفاوت‌هایی دارد که در ادامه در موردش توضیح خواهیم داد.

*در مورد درد زیر شکم در هفته سوم بارداری بیشتر بخوانید.

پا درد هنگام تخمک گذاری

پا درد از علائم تخمک گذاری ست. به دلیل نزدیکی تخمدان‌ها به مفصل ران، ممکن است بسیاری از افراد درد تخمک گذاری را در پای خود حس کنند.  چرا پاها در زمان تخمک گذاری درد می‌کنند؟ پروستاگلاندین‌ها یک ماده شیمیایی هستند که بدن برای پاسخ به آسیب‌ها و دردها به روشی محافظتی آزاد می‌کند. هنگامی که تخمدان تخمک‌های بالغ را آزاد می‌کند، بدن ما این را به عنوان درد درک می‌کند، بنابراین این ماده شیمیایی را آزاد می‌کند. به همین دلیل است که شما سردرد در تخمک گذاری، تب، معده درد و درد مفاصل و عضلات را تجربه می‌کنید. درد لگن در تخمک گذاری نیز به همین دلیل است.

درد تخمک گذاری و نفخ 

تجربه نفخ در زمان تخمک گذاری کاملاً طبیعی است. تخمک گذاری زمانی است که بدن شما تغییرات هورمونی زیادی را تجربه می‌کند. سطح هورمون لوتئینیزه کننده (LH) و استروژن درست قبل از شروع تخمک گذاری افزایش می‌یابد و این هورمون‌ها می‌توانند باعث نفخ شوند.

درد سينه هنگام تخمک گذاری 

به جز درد تخمک گذاری در پهلو بعضی درد سینه را نیز حس می‌کنند. علت این درد تقریبا همیشه هورمونی است. برخی از زنان در حوالی زمان تخمک گذاری شروع به احساس درد کرده که تا شروع سیکل قاعدگی ادامه دارد.

علت درد سینه در زنان چیست و چطور درمان میشود

درد تخمک گذاری قبل یا بعد تخمک گذاری رخ می‌دهد؟

درد ممکن است درست قبل، حین تخمک گذاری رخ دهد. این درد را می‌توان از چند طریق توضیح داد. درد قبل از تخمک گذاری به خاطر رشد فولیکول است که در آن تخمک رشد می‌کند و ممکن است منجر به کشیدگی سطح تخمدان شود. این می‌تواند باعث درد شود. درد حین تخمک گذاری با مایع یا خون آزاد شده از فولیکول پاره شده همراه است. 

درد تخمک گذاری قبل یا بعد تخمک گذاری رخ میدهد

چند ساعت بعد از درد تخمدان تخمک آزاد می‌شود؟ 

آزاد شدن تخمک از فولیکول و تخمدان حدود 24 ساعت بعد (10 تا 12 ساعت پس از به حداکثر رسیدن LH) اتفاق می‌افتد.

طولانی شدن درد تخمک گذاری نشانه چیست؟

درد تخمک گذاری معمولاً بی ضرر است، اما گاهی اوقات می‌تواند نشان دهنده بیماری‌های مختلف مانند اندومتریوز باشد. اگر درد تخمک گذاری شما بیش از سه روز طول کشید یا با سایر علائم غیرعادی قاعدگی، مانند خونریزی شدید همراه است، به پزشک مراجعه کنید.

از کجا بفهمیم درد مربوط به درد زمان تخمک گذاری است؟

درد تخمک گذاری با علائم دیگری نیزی همراه است. ترشحات دهانه رحم شما در این دوران تغییر خواهد کرد. ممکن است در زمان تخمک گذاری متوجه مخاط مرطوب‌تر، شفاف‌تر و لغزنده‌تر شوید. بعد از تخمک گذاری، دمای بدن کمی افزایش می‌یابد که ممکن است بتوانید با دماسنج آن را تشخیص دهید. سایر علائم مربوط به درد تخمک گذاری عبارتند از:

  • فقط در یک طرف رخ می‌دهد.
  • چند دقیقه تا چند ساعت ادامه دارد. می‌تواند 24 تا 48 ساعت دوام بیاورد.
  • بر خلاف سایر دردها احساس درد شدید و گرفتگی دارد.
  • به ندرت شدید است.
  • ممکن است ماه به ماه تغییر سمت دهد.
  • در اواسط چرخه‌ی قاعدگی شروع می‌شود.

چه زمانی درد تخمک‌گذاری طبیعی نیست؟

همانطور که گفتیم، درد تخمک‌گذاری معمولا خفیف است، فقط در یک سمت پایین شکم احساس می‌شود و طی چند ساعت تا حداکثر ۴۸ ساعت برطرف می‌شود. اگر درد از این الگو خارج شود، بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید؛ زیرا ممکن است مشکل دیگری مطرح باشد. در موارد زیر، درد طبیعی تلقی نمی‌شود:

  • درد بسیار شدید یا غیرقابل تحمل
  • ادامه داشتن درد بیش از ۴۸ ساعت
  • تکرار درد شدید در بیشتر چرخه‌های قاعدگی
  • همراه بودن درد با تب یا لرز
  • تهوع و استفراغ شدید
  • خونریزی واژینال غیرطبیعی یا شدید
  • درد هنگام ادرار
  • موثر نبودن مسکن‌های بدون نسخه در کاهش درد
  • عقب افتادن قاعدگی همراه با درد، به‌ویژه اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد

به نقل از سایت clevelandclinic

اگر درد تخمک‌گذاری شدید باشد، پزشک ممکن است قرص‌های ضدبارداری هورمونی را توصیه کند. این داروها با جلوگیری از تخمک‌گذاری، از بروز درد تخمک‌گذاری نیز پیشگیری می‌کنند. 

For severe ovulation pain, talk to your healthcare provider about taking birth control pills. Hormonal birth control medications prevent ovulation. Without ovulating, you won’t have ovulation pain

درد تخمک گذاری و اقدام به بارداری

درد تخمک گذاری معمولا جای نگرانی نیست. در واقع، اگر در تلاش برای باردار شدن هستید، دانستن علائم تخمک گذاری - که می‌تواند شامل درد تخمک گذاری باشد - می‌تواند به شما کمک کند بهتر برای بارداری خود برنامه ریزی کنید. به هر حال، زمان بندی رابطه جنسی در حوالی تخمک گذاری بهترین راه برای کمک به لقاح است.

گاهی برای لقاح به داروهای تقویتی نیاز دارید. یکی از آنها آمپول hcg ست. آیا درد تخمک گذاری بعد از امپول hcg بیشتر خواهد بود؟ بله. به طور کلی تزریق HCG با سردرد، لخته شدن خون، گرفتگی عضلات پا، نازک شدن موقت مو، یبوست و حساس شدن سینه‌ها همراه است. و از آنجایی که زمان تزریق این دارو در نزدیکی زمام تخمک گذاری ست، این درد می‌توان به درد تخمک گذاری و لقاح اضافه شده و درد را تشدید کند. (درمورد زمان تخمک گذاری بعد از تزریق آمپول HCG در این مقاله بیشتر بخوانید) 

یکی دیگر از داروهای تقویتی برای داشتن یک تخمک گذاری سالم و افزایش شانس بارداری، کلومیفن است. متاسفانه درد تخمک گذاری با کلومیفن افزایش می‌یابد. القای تخمک گذاری با کلومید ممکن است عوارض جانبی خفیفی ایجاد کند که معمولاً پس از قطع دارو برطرف می‌شود. این عوارض عبارتند از تورم تخمدان‌ها، دل درد و حساسیت سینه که تخمک گذاری دردناک ایجاد می‌کند. ( در این مقاله بخوانید قرص کلومیفن چیست و چه کاربردی دارد )

لتروزول و درد تخمک گذاری نیز دقیقاً همین تاثیر را دارند. عوارض جانبی گزارش شده مصرف این دارو عبارتند از گرگرفتگی، نوسانات خلقی، حساس شدن سینه‌ها، حالت تهوع و سردرد. اینها جدی نیستند و معمولاً پس از قطع دارو برای آن چرخه از بین می‌روند. در نزدیکی زمان تخمک گذاری، برخی از زنان ناراحتی خفیف یا حس پیچ خوردگی در تخمدان‌های خود را نیز گزارش کرده‌اند. خبر خوب آن که خبری از درد تخمک گذاری در بارداری نیست.

درد تخمک‌گذاری نشانه باروری است؟

درد تخمک‌گذاری معمولا هم‌زمان با آزاد شدن تخمک از تخمدان رخ می‌دهد؛ بنابراین می‌تواند نشانه‌ای از قرار داشتن در دوره باروری باشد. به همین دلیل، برخی زنان از زمان بروز این درد برای تخمین روزهای نزدیک به تخمک‌گذاری استفاده می‌کنند.

با این حال، احساس درد به این معنا نیست که باروری شما بیشتر از سایر افراد است یا شانس بارداری بالاتری دارید. همچنین بسیاری از زنان بدون تجربه درد نیز تخمک‌گذاری طبیعی دارند و از توانایی باروری برخوردار هستند. بنابراین، درد تخمک‌گذاری تنها می‌تواند نشانه‌ای از زمان تخمک‌گذاری باشد، نه معیاری برای سنجش میزان باروری.

آیا همه زنان درد تخمک‌گذاری را تجربه می‌کنند؟

خیر. همه زنان هنگام تخمک‌گذاری درد را تجربه نمی‌کنند. بر اساس مطالعات، حدود ۴۰ درصد از افرادی که تخمک‌گذاری دارند، در مقطعی از زندگی خود این درد را احساس می‌کنند. همچنین تجربه درد در همه افراد یکسان نیست. برخی فقط یک یا چند بار در طول زندگی خود دچار درد تخمک‌گذاری می‌شوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است آن را در بیشتر چرخه‌های قاعدگی تجربه کنند. به همین دلیل، نداشتن درد لزوما به این معنا نیست که تخمک‌گذاری انجام نشده و داشتن آن نیز نشانه وجود مشکل یا بیماری خاصی نیست. 

راه‌های کاهش و درمان درد تخمک‌گذاری

در این بخش، بعضی از راه‌های درمان یا مدیریت درد در زمان تخمک‌گذاری را مشاهده می‌کنید:

  • استراحت و کاهش فعالیت‌های سنگین
  • استفاده از کمپرس گرم روی شکم یا لگن
  • مصرف مایعات کافی
  • مصرف داروهای مسکن بدون نسخه با نظر پزشک
  • انجام حرکات کششی و ورزش‌های سبک
  • حمام آب گرم
  • پرهیز از استرس و اضطراب
  • رعایت رژیم غذایی متعادل
  • مصرف داروهای هورمونی (در صورت تجویز پزشک)
  • درمان بیماری‌های زمینه‌ای مانند کیست تخمدان یا اندومتریوز (در صورت وجود)
  • مراجعه به پزشک در صورت درد شدید، طولانی‌مدت یا همراه با تب و خونریزی غیرطبیعی

آیا درد تخمک گذاری شبیه درد پریودی است؟

بله تخمک گذاری ممکن است شبیه درد پریود باشد - مانند یک گرفتگی. اما درد تخمک گذاری حدود دو هفته قبل از شروع قاعدگی اتفاق می‌افتد. بعلاوه در بیشتر زنان درد تخمک گذاری کمتر است و خونریزی بسیار خفیفی دارد یا اصلا ندارد.

تفاوت درد تخمک گذاری و لانه گزینی چیست؟

درد لانه گزینی به دردی گفته می‌شود که طی آن تخمک بارور شده در دیواره‌ی رحم کاشته می‌شود و زمانی رخ می‌دهد که شما باردار شده‌اید. یک تفاوت بزرگ بین این دو درد وجود دارد – گرفتگی‌های تخمک‌گذاری در حوالی زمان تخمک‌گذاری اتفاق می‌افتد (معمولاً بین روزهای 11 و 21 چرخه شما، در حالی که گرفتگی‌های لانه‌گزینی (اگر آنها را احساس کنید) در اواخر چرخه و نزدیک زمان پریود رخ می‌دهد. در جدول زیر می‌توانید تفاوت این دو را به طور خلاصه مشاهده کنید:

ویژگی درد تخمک‌گذاری درد لانه‌گزینی
زمان بروز معمولا بین روزهای 11 تا 21 چرخه قاعدگی  حدود 6 تا 12 روز پس از لقاح و نزدیک به زمان قاعدگی
علت آزاد شدن تخمک لانه‌گزینی تخمک بارور شده در دیواره رحم
ارتباط با بارداری لوزما به معنای بارداری نیست فقط در صورت وقوع بارداری رخ می‌دهد
شدت و مدت درد معمولا خفیف تا متوسط، از چند دقیقه تا حداکثر 48 ساعت معمولا خفیف و کوتاه مدت، از چند ساعت تا یکی دو روز

نکات مهم و پایانی

درد تخمک‌گذاری معمولاً در میانه‌ی چرخه قاعدگی و حوالی روز چهاردهم رخ می‌دهد و می‌تواند از چند دقیقه تا یک یا دو روز ادامه داشته باشد. علت اصلی آن کشیدگی فولیکول و آزاد شدن مایع یا خون از تخمدان است که موجب تحریک پوشش شکم می‌شود. این درد ممکن است در سمت راست یا چپ شکم، زیر شکم یا حتی پا و لگن احساس شود و در بیشتر موارد طبیعی و بی‌خطر است. با این حال، اگر بیش از سه روز طول بکشد یا با خونریزی غیرعادی و شدت زیاد همراه باشد، لازم است برای بررسی بیشتر به پزشک مراجعه شود.

منابع

my.clevelandclinic.org

سوالات متداول

خیر. حدود ۴۰ درصد از زنان در مقطعی از زندگی خود درد تخمک‌گذاری را تجربه می‌کنند و بسیاری نیز بدون احساس هیچ دردی، تخمک‌گذاری طبیعی دارند.

درد تخمک‌گذاری می‌تواند نشان‌دهنده قرار داشتن در دوره باروری باشد، اما به معنای باروری بیشتر یا شانس بالاتر برای بارداری نیست.

استراحت، استفاده از کمپرس یا حمام آب گرم، مصرف مسکن‌های بدون نسخه با نظر پزشک و نوشیدن مایعات کافی معمولا به کاهش درد کمک می‌کنند. اگر درد شدید یا مداوم باشد، باید به پزشک مراجعه کنید.

نویسنده: سهیلا مختاری
سهیلا مختاری هستم، حدود شش سال در حوزه تولید محتوای مطالب پزشکی و بارداری فعالیت دارم. از اولین سال‌های گهواره در کنار مجموعه بودم و افتخار همکاری با تیم مجرب سئو و پزشکان و متخصصان این مجموعه را داشتم. برنده جایزه نویسندگی از جشنواره جوان خوارزمی و مترجم چندین جلد کتاب روانشناسی هستم. امیدوارم نوشته‌هایم توانسته باشد پاسخگوی پرسش‌های مادران مهربان و دلسوز این سرزمین باشد.

سوالات کاربران

مامان اوینا مامان اوینا ۲ ماهگی
مامان گلاره مامان گلاره ۲ ماهگی
مامان حامی مامان حامی هفته سی‌وهشتم بارداری
مامان آرتین مامان آرتین روزهای ابتدایی تولد
مامان آروین مامان آروین هفته دوازدهم بارداری
مامان کوچولو مامان کوچولو هفته چهلم بارداری
بدون نام بدون نام قصد بارداری
مامی راحیل مامی راحیل قصد بارداری
ghadiri ghadiri قصد بارداری
مامان امیر حسین مامان امیر حسین ۱۴ ماهگی
مامان اورهان مامان اورهان هفته نوزدهم بارداری