درمان خس خس سینه نوزاد و علت آن
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
خس خس سینه نوزاد یکی از علائم شایع مشکلات تنفسی است که میتواند به دلیل عواملی مانند سرماخوردگی، عفونتهای تنفسی، التهاب راههای هوایی، آلرژی یا تنگ شدن مسیر عبور هوا ایجاد شود. این صدا معمولاً هنگام بازدم شنیده میشود و گاهی میتواند نشانه یک مشکل ساده یا در برخی موارد نیازمند بررسی پزشکی باشد.
روش درمان خس خس سینه نوزاد به علت ایجاد آن بستگی دارد و ممکن است شامل مراقبتهای خانگی، درمان دارویی یا مراجعه به پزشک باشد. در ادامه این مقاله از مجله سلامت گهواره، علتهای مختلف خس خس سینه در نوزادان، روشهای درمان خانگی و دارویی، و زمانهایی که نیاز به مراجعه فوری به پزشک وجود دارد را بررسی میکنیم.
پادکست خلاصه مقاله درمان خس خس سینه نوزاد:
با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیامهای مشاوره تخصصی دریافت کنید و با توصیههای تغذیهای و دستور پختهای مناسب، تغذیه سالمتری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازیهای مناسب و آزمونهای دورهای به تقویت هوش و مهارتهای فرزندتان کمک کنید.
علت خسخس سینه نوزاد چیست؟
خسخس سینه نوزاد معمولاً به دلیل تنگ شدن یا التهاب راههای هوایی ایجاد میشود و میتواند علتهای مختلفی داشته باشد. برخی نوزادان به دنبال یک عفونت تنفسی دچار خسخس موقتی میشوند، در حالی که در بعضی موارد، این علامت ممکن است به مشکلاتی مانند آلرژی، رفلاکس معده یا اختلالات ساختاری راههای تنفسی مرتبط باشد. تشخیص علت دقیق خسخس سینه به سن نوزاد، شدت علائم و وجود نشانههایی مانند تب، سرفه یا تنگی نفس بستگی دارد.
| علت | توضیح کوتاه |
| برونشیولیت (RSV) | شایعترین علت خسخس سینه در نوزادان؛ باعث التهاب راههای هوایی کوچک میشود. |
| سرماخوردگی | عفونت ویروسی میتواند با التهاب مجاری تنفسی و خسخس همراه باشد. |
| آسم | در برخی نوزادان خسخس مکرر میتواند نشانه اولیه آسم باشد. |
| آلرژی | واکنش آلرژیک ممکن است باعث تنگی راههای هوایی و خسخس شود. |
| رفلاکس معده | برگشت شیر یا اسید معده میتواند راههای هوایی را تحریک کند. |
| ورود شیر یا جسم خارجی به ریه | ورود اتفاقی شیر یا جسم خارجی باعث انسداد نسبی راه هوایی و خسخس میشود. |
| ذاتالریه | عفونت ریه گاهی با خسخس، سرفه و تب همراه است. |
| نرمی حنجره | یک اختلال مادرزادی که باعث ایجاد صدای غیرطبیعی هنگام تنفس میشود. |
| دود سیگار و آلودگی هوا | تحریک مجاری تنفسی میتواند خسخس سینه را ایجاد یا تشدید کند. |
علائم و نشانه های خس خس سینه نوزاد و کودکان
علائم خسخس سینه بسته به سن کودک و علت ایجاد آن متفاوت است. در نوزادان، نشانهها بیشتر از طریق تغییر در تنفس، نحوه شیر خوردن و رفتار کودک مشخص میشوند؛ اما کودکان بزرگتر ممکن است بتوانند علائمی مانند تنگی نفس یا احساس فشار در قفسه سینه را بیان کنند.
علائم و نشانههای خسخس سینه نوزاد
- صدای سوت یا خسخس هنگام بازدم: صدایی شبیه سوت که معمولاً هنگام خارج شدن هوا از ریه شنیده میشود و میتواند نشانه تنگ شدن راههای هوایی باشد.
- تنفس سریع: افزایش تعداد نفسها نسبت به حالت معمول میتواند نشاندهنده تلاش بیشتر نوزاد برای دریافت اکسیژن باشد.
- فرورفتگی قفسه سینه هنگام نفس کشیدن: فرو رفتن پوست بین دندهها یا زیر قفسه سینه هنگام تنفس میتواند نشانه دشواری در تنفس باشد.
- باز و بسته شدن پرههای بینی: نوزاد برای ورود هوای بیشتر ممکن است هنگام نفس کشیدن پرههای بینی خود را بازتر کند.
- سرفه: سرفه میتواند به دلیل تحریک یا التهاب راههای تنفسی همراه با خسخس ایجاد شود.
- مشکل در شیر خوردن: نوزادی که دچار تنگی نفس است ممکن است هنگام شیر خوردن زود خسته شود یا برای نفس کشیدن مکث کند.
- بیقراری یا خوابآلودگی غیرطبیعی: تغییر در رفتار، بیحالی یا خوابآلودگی بیش از حد میتواند نشانه شدت گرفتن مشکل تنفسی باشد.
- کبودی لبها یا ناخنها: تغییر رنگ لبها، پوست یا ناخنها به سمت آبی یا کبود میتواند نشانه کمبود اکسیژن و یک علامت خطر باشد.
* مقاله شربت لوراتادین برای کودکان را مطالعه کنید.
علائم و نشانههای خسخس سینه در کودکان
- صدای خسخس هنگام تنفس: شنیدن صدای سوت هنگام دم یا بازدم میتواند به دلیل التهاب یا تنگی راههای هوایی ایجاد شود.
- سرفه مداوم، بهویژه شبها: سرفههای طولانی یا شدید در شب ممکن است با حساسیت راههای هوایی یا بیماریهایی مانند آسم مرتبط باشد.
- تنگی نفس: کودک ممکن است احساس کند نفس کشیدن برایش سخت شده یا نتواند مانند قبل فعالیت کند.
- احساس فشار یا درد در قفسه سینه: برخی کودکان هنگام بروز مشکلات تنفسی احساس سنگینی یا ناراحتی در قفسه سینه دارند.
- تنفس سریع: افزایش سرعت تنفس میتواند نشانه تلاش بدن برای جبران کاهش جریان هوا باشد.
- خستگی زودرس هنگام بازی: کودک ممکن است به دلیل سختتر شدن تنفس، سریعتر از معمول خسته شود.
- تب: وجود تب همراه با خسخس میتواند نشانه عفونت تنفسی مانند برونشیولیت یا ذاتالریه باشد.
- کاهش اشتها: بیماریهای تنفسی ممکن است باعث کاهش میل کودک به غذا خوردن شوند.
- کبودی لبها یا ناخنها: این علامت میتواند نشانه کمبود اکسیژن باشد و نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
راه های درمان خس خس سینه نوزاد
درمان خسخس سینه نوزاد به علت ایجاد آن، شدت علائم و سن کودک بستگی دارد. در موارد خفیف، برخی مراقبتهای خانگی میتوانند به بهتر شدن تنفس و کاهش ناراحتی نوزاد کمک کنند؛ اما اگر خسخس شدید باشد یا همراه با علائم خطر مانند تنگی نفس، کبودی یا بیحالی باشد، باید نوزاد توسط پزشک بررسی شود.
درمان خسخس سینه نوزاد در خانه
در صورتی که پزشک علت جدی برای خسخس تشخیص نداده باشد، برخی اقدامات مراقبتی میتوانند به کاهش علائم کمک کنند:
- شستوشوی بینی با سرم نمکی: گرفتگی بینی میتواند تنفس نوزاد را سختتر کند. استفاده از سرم نمکی به پاک شدن ترشحات و باز شدن مسیر تنفس کمک میکند.
- تخلیه ترشحات بینی با پوآر یا فینگیر: خارج کردن آرام ترشحات بینی، بهخصوص قبل از شیر دادن یا خواب، میتواند باعث راحتتر نفس کشیدن نوزاد شود.
- تغذیه مکرر با حجم کمتر: نوزادانی که مشکل تنفسی دارند ممکن است هنگام شیر خوردن زود خسته شوند؛ بنابراین وعدههای کوتاهتر و دفعات بیشتر میتواند تحمل تغذیه را بهتر کند.
- حفظ رطوبت مناسب محیط: هوای خیلی خشک ممکن است راههای تنفسی را تحریک کند. استفاده از دستگاه بخور سرد در صورت نیاز میتواند به کاهش خشکی هوا کمک کند.
- قرار ندادن نوزاد در معرض دود سیگار: دود سیگار و سایر مواد تحریککننده میتوانند التهاب راههای هوایی را بیشتر کرده و خسخس را تشدید کنند.
- مصرف مایعات کافی: در نوزادان بزرگتر، دریافت مایعات کافی طبق توصیه پزشک میتواند به رقیق شدن ترشحات تنفسی کمک کند. نوزادان شیرخوار باید طبق برنامه شیردهی مناسب تغذیه شوند.
- استراحت کافی: خواب و استراحت کافی به بدن نوزاد کمک میکند تا با عفونتها و التهابهای تنفسی بهتر مقابله کند.
مصرف هرگونه دارو برای درمان خسخس سینه نوزاد باید فقط با تجویز پزشک انجام شود. علت خسخس در نوزادان متفاوت است و یک دارو ممکن است برای یک کودک مفید و برای کودک دیگر نامناسب باشد. توجه داشته باشید که در درمان خس خس سینه نوزاد در خانه باید از انجام این کارها خودداری کنید. یرا برخی روشهای رایج ممکن است نه تنها کمکی به بهبود خسخس نکنند، بلکه برای نوزاد خطرناک باشند:
- مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک: بیشتر موارد خسخس ناشی از عفونتهای ویروسی است و آنتیبیوتیک بدون تشخیص پزشک اثری ندارد.
- استفاده از شربتهای سرفه بدون دستور پزشک: بسیاری از داروهای سرفه برای نوزادان مناسب نیستند و ممکن است عوارض ایجاد کنند.
- مصرف داروهای گیاهی یا روشهای طب سنتی بدون نظر پزشک: برخی ترکیبات گیاهی میتوانند برای نوزادان بیخطر نباشند.
- استفاده از بخور داغ: بخار داغ خطر سوختگی دارد و معمولاً نسبت به بخور سرد مزیت ثابتشدهای برای درمان خسخس ندارد.
- مالیدن روغن یا پمادهای گیاهی روی قفسه سینه: برخی مواد معطر میتوانند راههای تنفسی نوزاد را تحریک کنند.
- استفاده خودسرانه از اسپری یا داروهای استنشاقی: داروهای استنشاقی فقط در شرایط خاص و با تشخیص پزشک باید استفاده شوند.
* مقاله درمان گوش درد نوزاد را مطالعه کنید.
درمان دارویی خس خس سینه نوزاد
درمان دارویی خسخس سینه نوزاد به علت اصلی آن بستگی دارد و پزشک پس از معاینه نوزاد درباره نیاز به دارو تصمیم میگیرد. برای مثال، در برخی موارد مانند التهاب راههای هوایی یا بیماریهایی مانند برونشیولیت، ممکن است تنها مراقبت حمایتی کافی باشد، اما در شرایط خاص ممکن است پزشک داروهای استنشاقی یا سایر درمانها را تجویز کند.
در صورتی که خسخس به دلیل عفونت باکتریایی، آلرژی یا بیماری زمینهای مانند آسم ایجاد شده باشد، درمان اختصاصی متناسب با علت انتخاب میشود. بنابراین، از مصرف خودسرانه داروهایی مانند آنتیبیوتیک، اسپریهای تنفسی یا داروهای ضدسرفه برای نوزاد خودداری کنید.
به نقل از American Academy of Pediatrics (AAP)
درمان برونشیولیت عمدتاً حمایتی است و شامل پایش وضعیت تنفسی نوزاد و اطمینان از دریافت مایعات و تغذیه کافی، از طریق تغذیه خوراکی یا در صورت نیاز لوله بینی-معده، میشود.
Treatment is mainly supportive with monitoring for worsening of respiratory status while ensuring adequate hydration by oral or nasogastric feeding.
بهترین داروها برای درمان خس خس سینه نوزاد
هیچ داروی مشخصی برای درمان همه موارد خس خس سینه نوزاد وجود ندارد؛ زیرا انتخاب دارو به علت ایجاد خس خس، شدت علائم و شرایط نوزاد بستگی دارد. پزشک پس از معاینه کودک ممکن است در صورت نیاز، یکی از درمانهای زیر را تجویز کند. مصرف خودسرانه هرگونه دارو برای نوزادان و کودکان میتواند خطرناک باشد و باید فقط با نظر پزشک انجام شود.
برخی از درمانهایی که ممکن است پزشک برای خسخس سینه نوزاد تجویز کند عبارتاند از:
- سرم نمکی بینی: برای شستوشوی مجاری بینی و کاهش گرفتگی بینی استفاده میشود و میتواند به بهتر شدن تنفس نوزاد کمک کند.
- سالبوتامول (داروی گشادکننده راههای هوایی): در برخی نوزادان و کودکان که دچار تنگی راههای هوایی یا خسخس مرتبط با حساسیت مجاری تنفسی هستند، ممکن است با تشخیص پزشک تجویز شود.
- کورتون استنشاقی: در بعضی شرایط خاص مانند التهاب مزمن راههای هوایی یا برخی موارد آسم کودکان، پزشک ممکن است داروهای ضدالتهاب استنشاقی را تجویز کند.
- آنتیبیوتیک: اگر علت خسخس، عفونت باکتریایی تشخیص داده شود، ممکن است پزشک آنتیبیوتیک تجویز کند. بیشتر موارد خسخس در نوزادان به دلیل عفونتهای ویروسی ایجاد میشوند و با آنتیبیوتیک درمان نمیشوند.
- داروهای رفلاکس معده: اگر پزشک تشخیص دهد برگشت اسید معده باعث تحریک راههای تنفسی و ایجاد خسخس شده است، ممکن است درمان مناسب رفلاکس را توصیه کند.
- اکسیژندرمانی: در موارد شدید که نوزاد دچار کاهش سطح اکسیژن خون یا مشکل جدی در تنفس باشد، ممکن است نیاز به اکسیژندرمانی در محیط درمانی وجود داشته باشد.
شربت برای خس خس سینه نوزادان و کودکان
بهطور کلی شربت خاصی برای درمان مستقیم خس خس سینه نوزادان وجود ندارد و مصرف خودسرانه شربتهای سرفه یا سرماخوردگی برای نوزادان توصیه نمیشود. بسیاری از این داروها برای سنین پایین مناسب نیستند و ممکن است عوارضی ایجاد کنند.
اگر خسخس سینه کودک به دلیل بیماری خاصی مانند آلرژی، آسم، عفونت تنفسی یا رفلاکس ایجاد شده باشد، پزشک پس از بررسی علت، درمان مناسب را انتخاب میکند. بنابراین به جای استفاده از شربتهای بدون نسخه، بهتر است علت اصلی خسخس توسط پزشک مشخص شود.
روشهای پیشگیری از خسخس سینه نوزاد
اگرچه همیشه نمیتوان از ایجاد خسخس سینه در نوزاد جلوگیری کرد، اما رعایت برخی نکات مراقبتی میتواند خطر ابتلا به عفونتهای تنفسی و تحریک راههای هوایی را کاهش دهد. مهمترین روشهای پیشگیری عبارتاند از:
- تغذیه با شیر مادر: شیر مادر حاوی مواد مغذی و ترکیبات محافظتی است که میتواند به تقویت سیستم ایمنی نوزاد و کاهش خطر برخی عفونتهای تنفسی کمک کند.
- شستوشوی مرتب دستها: شستن دستها قبل از تماس با نوزاد، یکی از راههای مؤثر برای کاهش انتقال ویروسها و عوامل عفونی تنفسی است.
- دور نگه داشتن نوزاد از افراد بیمار: تماس نزدیک با افراد مبتلا به سرماخوردگی یا بیماریهای تنفسی میتواند احتمال ابتلای نوزاد به عفونت و بروز خسخس را افزایش دهد.
- پرهیز از دود سیگار و قلیان: دود دخانیات باعث تحریک مجاری تنفسی نوزاد میشود و میتواند خطر خسخس، سرفه و مشکلات تنفسی را افزایش دهد.
- تهویه مناسب محیط: جریان مناسب هوا و جلوگیری از تجمع آلودگیها، گردوغبار و مواد محرک میتواند به سلامت راههای تنفسی نوزاد کمک کند.
- انجام واکسیناسیون بهموقع: واکسنهای توصیهشده طبق برنامه کشوری میتوانند از برخی بیماریهای عفونی که ممکن است باعث مشکلات تنفسی شوند، پیشگیری کنند.
- شستوشوی بینی با سرم نمکی در زمان سرماخوردگی: پاک کردن ترشحات بینی میتواند به باز ماندن مسیر تنفس و کاهش ناراحتی نوزاد کمک کند.
- کاهش تماس با آلرژنها و آلودگی هوا: دور نگه داشتن نوزاد از عواملی مانند گردوغبار، عطرهای تند، دود و آلودگی هوا میتواند تحریک راههای هوایی را کمتر کند.
- مراجعه زودهنگام به پزشک در صورت بروز علائم تنفسی: بررسی سریع علائمی مانند خسخس، تنگی نفس، تب یا کاهش شیر خوردن میتواند از شدیدتر شدن مشکلات تنفسی جلوگیری کند.
* مقاله شربت برم هگزین برای کودکان را مطالعه کنید.
برونشیولیت چیست؟
برونشیولیت نوعی التهاب در مجاری هوایی انتهایی و بسیار کوچک ریههاست که معمولاً منشأ ویروسی دارد. ویروسهایی مانند RSV از عوامل شایع ایجاد این بیماری هستند. برونشیولیت بیشتر در کودکان زیر دو سال، بهویژه در سنین سه تا ششماهگی، مشاهده میشود. این بیماری در پسران، نوزادان نارس، کودکانی که از شیر مادر تغذیه نکردهاند و آنهایی که در محیطهای شلوغ زندگی میکنند، شیوع بیشتری دارد. همچنین، کودکانی که به مهدکودک میروند یا در معرض دود سیگار قرار دارند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به برونشیولیت هستند.
علائم آن شامل گرفتگی بینی، آبریزش بینی، سرفه و تب است. معمولاً علائم طی سه روز بهتر میشوند و ممکن است خسخس سینه به دنبال علائم دیده شود. گاهی علائم شدید میشوند و حالتهایی مثل تقلا برای نفس کشیدن، افزایش ضربان قلب، تهوع و استفراغ پس از سرفه کردن، کاهش اشتها و کاهش میزان دفع را بروز میدهد.
برونشیولیت مسری است و از طریق تنفس منتقل میشود (سرفه کردن، بوسیدن و ...). برونشولیت معمولاً 12روز به طول میانجامد تا کامل بهبود یابد. گاهی سرفهها تا هفتهها ادامه پیدا میکنند.
خروسک چیست؟
خروسک یا کروپ به مجموعهای از علائم تنفسی گفته میشود که عمدتاً در نوزادان و کودکان ۶ ماهه تا ۳ ساله رخ میدهد و در کودکان بالای ۶ سال نادر است. این بیماری بیشتر در فصل زمستان دیده میشود و در پسران شایعتر از دختران است. کروپ، مانند سایر بیماریهای تنفسی، با سرفه، گرفتگی بینی و التهاب حنجره بروز میکند.
علائم خروسک در کودکان شامل موارد زیر میشود: (علائم بستگی به ویروس ایجادکنندهی بیماری دارند و همهی آنها دیده نمیشوند)
- گرفتگی صدا
- سرفههایی با صدای خشن
- قرمزی چشمها
- آبربزش بینی
علائم شدیدتر عبارتند از؛
- سختی در نفسکشیدن (در صورت شدت گرفتن بیماری)
- تنفس سریع
- تب؛ از متوسط (38 درجه) تا شدید (40.5 درجه)
- زخمهای پوستی
- کاهش آب بدن
- کاهش اکسیژن و کبودی پوست
علائم بهتدریج شروع میشوند. شبها بدتر میشوند و کمتر از یکهفته طول میکشند. این بیماری مسری است و با ترشحات تنفسی منتقل میشود. خروسک سه گروه خفیف، متوسط و شدید دارد. به همین دلیل در صورت ابتلای نوزاد به این بیماری، درمان خس خس سینه و سرفه نوزاد، متفاوت است.
- خفیف: خروسک در فرم خفیف، سرفههای خشن و نفس کشیدن پرصدا ندارد اما این علائم هنگام حملهی سرفه در کودک دیده میشود. علائم این دسته اوایل شب تشدید میشود.
- متوسط: کودکان با خروسک سطح متوسط، اندکی مشکل تنفس دارند. نفس کشیدنشان صدادار است و پوست اطراف دندهها و جناغ اندکی فرورفته است و کودک اندکی هوشیاری خود را از دست میدهد.
- شدید: در موارد شدید خروسک، کودک حتی در حالت استراحت دچار تنفس صدادار میشود و فرورفتگی پوست اطراف جناغ و دندهها مشاهده میشود. همچنین، ممکن است واکنشهای شدید نشان دهد یا بهشدت خسته باشد. در برخی موارد، هنگام گریه یا سرفه، کبودی نیز دیده میشود.
پنومونی یا عفونت ریهی کودکان
پنومونی عفونت بافت ریه است. در این عفونت، کیسههای هوایی ریه سرشار از چرک و مایع میشوند و اکسیژن کافی به خون نمیرسد. آدنوویروسها، ویروس آنفولانزا، پارا آنفولانزا و RSV میتوانند باعث ایجاد پنومونی شوند. پنومونی میتواند عامل باکتریال هم داشته باشد. پنومونی یکی از اصلیترین دلایل خس خس سینه در کودک است.
علائم پنومونی در کودکان
- تنفس سریع
- تقلا برای نفس کشیدن
- درد قفسهی سینه
- تب
- سرفه
- تنفس صدادار
- تب و لرز
- استفراغ
- درد شکم
- در موارد شدید کبودی ناخنها و لب
پزشک در درمان خس خس سینه نوزاد، باید پنومونی ویروسی را از باکتریایی افتراق دهد. زیرا پنومونی باکتریایی درمان جدیتری دارد. پنومونی باکتریایی با یک تب ناگهانی خیلی بالا و تنفس خیلی سریع شروع میشود. پنومونی ویروسی اغلب خفیفتر است و آهستهتر شروع میشود. از زمان گرفتاری به عفونت تا بروز پنومونی، بسته به عامل بیماریزا مدت زمان متفاوتی طول میکشد (از 4-6 روز در RSV تا 18-72 ساعت در آنفولانزا).
درمان سرفه کودکان
سرفه کودکان اگر ناشی از عفونتهای تنفسی باشد، اغلب پس از طی شدن دورهی بیماری بهبود مییابد. در مواردی که سرفه اذیت کننده باشد یا مثل آنفولانزا خشک و طولانی باشد، میتوان از درمانهای خانگی و دارویی استفاده کرد.
درمانهای دارویی (مثل شربت سرفه در کودکان)
ازجمله درمانهای دارویی برای درمان خس خس سینه نوزاد میتوان به شربت سرفه اشاره کرد. بهترین شربت برای خس خس کودکان شامل دکسترومتورفان، شربت بلتیل، آنتی-هیستامینها ( مانند شربت دیفن هیدرامین کامپاند برای کودکان ، شربت سیتریزین برای کودکان) و ... هستند. از خوراندن قطرهها و شربت سرفه کودکان یا داروهای درمان سرماخوردگی در کودکان بدون تجویز پزشک به کودکان زیر 4 سال خودداری کنید. همچنین استفاده از داروهای گیاهی بدون تجویز پزشک بهدلیل مشکلات کبدی ممنوع است.
درمانهای خانگی سرفه در کودکان
درمانهای حمایتی شامل موارد زیر است.
- مرطوب کردن هوای اتاق کودک و خانه با بخور سرد (ایجاد محیط خنک و مرطوب)
- حمام کردن کودک برای 20 دقیقه
- خوراندن عسل و آبلیمو؛ ترکیب آب ولرم، آبلیمو و عسل برای کاهش سرفه موثر است. (عسل بهتنهایی نیز کمک-کننده است)
- شربت آویشن؛ با تجویز پزشک میتوان استفاده کرد.
- آناناس
- نعناع؛ برای کاهش سرفه بسیار موثر است.
- کمک گرفتن از خواص شیر و زردچوبه برای گلو درد
درمان خانگی خس خس سينه نوزاد شاید نسبت به درمان دارویی سریعالاثر نباشد، اما میتواند به شکل سالمتری اثرگذاری میکنند. در بسیاری از مواقع و پس از درمان خس خس سینه نوزاد، سرفه بعد از بهبود سایر علائم بیماری باقی میماند و موجب نگرانی والدین میشود. اما گاهی این سرفه علتهای دیگری دارد که برایتان ذکر میکنیم:
دلایل سرفه در کودکان
سرفه کردن به این معنا است که بدن میخواهد از یک عفونت، جسم خارجی یا ناراحتی در ریهها راحت شود. برای آگاهی از درمان خس خس سینه نوزاد، لازم است بدانید سرفه دلایل متنوعی دارد که عبارتند از:
- عفونتها: سرماخوردگی، سرخک، آنفولانزا و سایر عفونتهای تنفسی در کودکان علائم متفاوتی دارند. سرفه ناشی از سرماخوردگی معمولاً منقطع و آزاردهنده است، در حالی که سرفههای آنفولانزا خشک و طولانی هستند. در بیماری خروسک، سرفههای شدید و خشن دیده میشود که به «سرفه شبیه پارس سگ» شهرت دارد.
- برگشت اسید: علائم برگشت اسید معده یا رفلاکس در کودکان شامل استفراغ، سوزش در قفسهی سینه، خس خس سینه و سرفه است. برگشت اسید معده در خواب، باعث خواب بیکیفیت و سرفههای شبانه کودک میشود.
- سرفههای آلرژیک: سرفههای آلرژیک بیشتر در فصل بهار دیده میشوند. این سرفهها اغلب همراه با آبریزش بینی، خارش گلو و ریزش اشک هستند. مواد حساسیتزا شامل گردهی گیاهان، برخی از غذاها، حساسیت به حیوانات خانگی و گرد و خاک هستند.
- آسم: تشخیص آسم بسیار دشوار است. زیرا علائم از کودکی به کودک دیگر متفاوت هستند. خس خس سینه و سرفههای زیاد که در شب تشدید میشوند یکی از علائم آسم هستند. تنگی نفس هنگام افزایش فعالیت، یکی دیگر از علائم است. آلودگی هوا و در معرض دود سیگار قرار گرفتن، از عوامل خطرساز در ابتلا به آسم هستند.
- سیاهسرفه: این بیماری یک عامل باکتریایی به نام بوردتلا پرتوزیس دارد که بهسادگی با یک واکسن قابل پیشگیری است. علائم آن شامل آبریزش بینی، سرفههای خیلی شدید و تب خفیف است. درمان آن با آنتیبیوتیک مناسب است.
دلایل دیگر: گاهی کودکان پس از سرماخوردگی، بهصورت عادتی به سرفه کردن ادامه میدهند. علاوه بر این، وجود جسم خارجی نیز میتواند عامل سرفه باشد. هنگام درمان خسخس سینه نوزاد، لازم است به این احتمال توجه شود.
* مقاله درمان سنتی سرماخوردگی کودکان زیر یک سال را مطالعه کنید.
نکات پایانی
خسخس سینه نوزاد همیشه نشانه یک بیماری خطرناک نیست، اما نباید آن را نادیده گرفت. این علامت ممکن است به دنبال یک سرماخوردگی ساده ایجاد شود یا نشانه بیماریهایی مانند برونشیولیت، آسم، آلرژی یا رفلاکس باشد. از آنجا که تشخیص علت خسخس سینه تنها با معاینه و در برخی موارد انجام بررسیهای تکمیلی امکانپذیر است، از مصرف خودسرانه داروهای ضدسرفه، آنتیبیوتیک یا اسپریهای تنفسی برای نوزاد خودداری کنید. اگر خسخس سینه با تنگی نفس، تب بالا، بیحالی، کاهش شیر خوردن یا کبودی لبها و ناخنها همراه باشد، لازم است نوزاد هرچه سریعتر توسط پزشک یا در مرکز درمانی ارزیابی شود.
منبع :
سوالات متداول
اگر خسخس سینه برای اولین بار ایجاد شده، بیش از چند روز ادامه پیدا کرده، مکرر تکرار میشود یا همراه با علائمی مانند تنگی نفس، تنفس سریع، فرورفتگی قفسه سینه، تب بالا، کاهش شیر خوردن، بیحالی یا کبودی لبها و ناخنها باشد، باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشاندهنده یک مشکل تنفسی جدی باشند.
بله، خسخس مکرر میتواند یکی از نشانههای اولیه آسم یا حساسیت بیشازحد راههای هوایی باشد، اما همه نوزادانی که خسخس دارند، مبتلا به آسم نیستند. بسیاری از موارد، بهویژه در سالهای اول زندگی، به دلیل عفونتهای ویروسی مانند برونشیولیت ایجاد میشوند. تشخیص آسم فقط توسط پزشک و با بررسی سابقه و علائم کودک امکانپذیر است.
استفاده از بخور سرد در صورتی که هوای محیط خشک باشد، ممکن است به مرطوب شدن راههای تنفسی و کاهش ناراحتی نوزاد کمک کند، اما درمان اصلی خسخس سینه نیست. در مقابل، بخور داغ توصیه نمیشود؛ زیرا خطر سوختگی برای نوزاد دارد و شواهد علمی نشان ندادهاند که نسبت به بخور سرد مؤثرتر باشد. مهمتر از استفاده از بخور، مشخص شدن علت خسخس سینه و درمان آن توسط پزشک است.
سوالات کاربران
مامان محمد الوین
روزهای ابتدایی تولد
مامان هامین
۱۶ ماهگی
نازنین
قصد بارداری
مامان ماهان
۳ ماهگی
مامان اوین
هفته بیستوششم بارداری
بابای سید علی
۴ ماهگی
معصومه
قصد بارداری
مامان محمد مهدی
۱۴ ماهگی
کوثر
قصد بارداری
بابای جبار
۱۳ ماهگی
مامان هیرمان محبی
۱۱ ماهگی
مامان جوجه
روزهای ابتدایی تولد
مامان النا سادات
۱۱ ماهگی
مامان ایلیا
۱۳ ماهگی
مامان دیا
۱۰ ماهگی
مامان شاهان
۹ ماهگی
مامان حلما
۱۲ ماهگی
مامان اردلان
۲ سالگی
مامان بارین
۶ ماهگی
مامان آسنات محمدی
۷ ماهگی
مامان نفس
۱۶ ماهگی
مامان یاسین
هفته سیوششم بارداری
مامان آتنا
۲ سالگی
مامان آرزو
۱۰ ماهگی
مامان محمدعلی عباسی
۸ ماهگی
مامان شادی
۱ سالگی
مامان میران
۱۶ ماهگی
بابای دختر
۱۳ ماهگی
مامان مهرسام
۳ سالگی
مامان نونو
۱۲ ماهگی
مامان هاکان
۱۰ ماهگی
مامان ارتام
۱۱ ماهگی
مامان مهرنیا
۲ سالگی
مامان کارن
۱ ماهگی
بابای آسیه برهان زهی
۱۳ ماهگی
مامان حسن
۱۳ ماهگی
مامان اینا
۱۲ ماهگی
مامان نورا
۲ سالگی
مامان یاسمن
۱۳ ماهگی
مامان سیده نجوا
۱۱ ماهگی
مامان حسین
۱۲ ماهگی
مامان سلین
۱ سالگی
بابای یاسمین
۱۰ ماهگی
مامان آوینا
۱۳ ماهگی
زهرا
قصد بارداری
مامان امیر عباس
۱۰ ماهگی
مامان نیکا
۱۶ ماهگی
مامان پری ماه
۱ ماهگی
مامان همراز
۱۶ ماهگی
مامان نی نی
۲ سالگی
بابای سبحان
۱۴ ماهگی
مامان دلوین
۱۳ ماهگی
بابای آرن
۱۳ ماهگی
نسرین
قصد بارداری
مامان آریا
۱۵ ماهگی
مامان مایاز
۱۴ ماهگی
مامان لیام
۱۳ ماهگی
مامان آیلین
۱۳ ماهگی
مامان میکاییل
۲ سالگی
مامان فاطمه
۸ ماهگی
مامان سلین
۱۴ ماهگی
مامان مژگان
۴ سالگی
مامان دلوین
۳ سالگی
مامان میلاد
۱ سالگی
مامان آیین
۹ ماهگی
مامان ترنج
۱۶ ماهگی
مامان آرتین
۱۵ ماهگی
مامان آرسام و آرسین
۱ سالگی
مامان رونیا
۳ سالگی
مامان سید محمد طاها
۱ سالگی
مامان امیر محمد
۵ سالگی
مامان ^^
_
۲ سالگی
مامان فرشته کوچولو
۷ ماهگی
مامان علیرضا
۲ سالگی
مامان پریا
۱ سالگی
مامان دیارا
۲ سالگی
مامان علی
۱ سالگی
مامان عرفان حسینی
۱ سالگی
مامان صبا
۶ سالگی
مامان دلوین
۱ سالگی
مامان موعود
۱۷ ماهگی
مامان ملیسا
۱۷ ماهگی
مامان مهدیه
۲ سالگی
مامان شاهان
۱ سالگی
مامان عارف
۱۷ ماهگی
مامان محسن
۱ سالگی
مامان نرگس
۱۵ ماهگی
مامان یاسمن
۲ سالگی
مامان یاسین
۱ سالگی
مامان علی اصغر
۱ سالگی
مامان علی
۱۷ ماهگی
مامان نیما
۱ سالگی
مامان میعاد
۱ سالگی
مامان کارین
۲ سالگی
بابای علیرضا
۱ سالگی
مامان زهرا
۱ سالگی
مامان رادین
۱۱ ماهگی
مامان رقیه
۴ سالگی
مامان پرنسا
۱ سالگی
مامان مهدیس🥰ماهلین🥰
۹ ماهگی
مامان بردیا
۱ سالگی
مامان آیهان
۲ سالگی
مامان آدرین
۲ سالگی
مامان مانی
۱ سالگی
مامان پناه
۱ سالگی
مامان محمدحسن
۱ سالگی
مامان آیناز
۲ سالگی
مامان ایلیا
۱ سالگی
مامان امیر حسین
۱ سالگی
مامان هیراد
۲ سالگی
مامان آرسام
۳ سالگی
مامان nazanin
۱ سالگی
مامان مهیارسلجوقی
۲ سالگی
مامان یاسین
۱ سالگی
مامان زینب حزباوی
۲ سالگی
مامان پناه صالحی
۱ سالگی
مامان ام الینین
۲ سالگی
مامان محمد صدرا
۱ سالگی
مامان راضیه
۱ سالگی
مامان نگین
۱۱ ماهگی
مامان فلورا
۱ سالگی
مامان دل یار
۱ سالگی
مامان رقیه
۲ سالگی
مامان ایهان
۱۳ ماهگی
مامان نورا
۱ سالگی
مامان کرار عبادی نژاد
۱ سالگی
مامان رضا
۱ سالگی
مامان فندق
۱۲ ماهگی
مامان حسین
۱ سالگی
مامان علی
۱ سالگی
مامان بردیا
۲ سالگی
مامان آیهان
۲ سالگی
مامان آنلی
۱۱ ماهگی
بابای آراد
۲ سالگی
مامان نیکان
۱ سالگی
مامان میکائیل
۵ سالگی
مامان محمد مصطفی
۱ سالگی
مامان محمد
۲ سالگی
بابای بردیا
۱ سالگی
بابای ارتین
۲ سالگی
مامان باران
۲ سالگی
مامان آرتینا
۱ سالگی
زهرا
قصد بارداری
مامان لیا
۱ سالگی
مامان تارا
۳ سالگی
مهناز
قصد بارداری
مامان ریان سلیمانی
۲ سالگی
مامان سامر
۱ سالگی
مامان صالحه
۲ سالگی
مامان ویهان
۱ سالگی
مامان سیده الین موسوی
۱ سالگی
مامان هاکان
۱ سالگی
مامان یاسان نارویی
۱ سالگی
مامان هیراد بیرمی
۱ سالگی
مامان حلمااکبرینژاد
۱ سالگی
مامان فاطیما
۲ سالگی
مامان کوروش وداریوش
۲ سالگی
مامان رستا
۲ سالگی
مامان فراس
۲ سالگی
مامان ملورین
۱۲ ماهگی
مامان آرمین حدادیان
۱ سالگی
مامان ✨🐣امیر حسین🐣✨
۲ سالگی
مامان نگین
۵ سالگی
مامان آناهیتا
۱ سالگی
بابای محمد فرهان
۱ سالگی
مامان سارینا
۱ سالگی
مامان ارغوان
۲ سالگی
مامان آرتین
۲ سالگی
مامان پریناز
۲ سالگی
مامان نیکی قلی پور
۲ سالگی
مامان هامین
۲ سالگی
مامان علیرضا لامعی
۲ سالگی
مامان رادین
۲ سالگی
مامان فاطمه زهرا
۱ سالگی
مامان متین
۲ سالگی
مامان آیدین
۱ سالگی
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.