علائم بیماری روزئولا در کودکان و نوزادان(بیماری ششم)و درمان آن

مرداد ۱۴۰۱ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
بیماری روزئولا کودکان

بیمارهای مختلفی در گروه بیماری‌های کودکان وجود دارد. یکی از آنها بیماری روزئولا اينفانتوم یا roseola infantum است که یک بیماری عفونی و ویروسی است که نه تنها باعث تب و خارش می‌شود بلکه نشانه‌ی اصلی آن ظهور دانه‌های قرمز روی پوست نوزاد است. در ادامه‌ی این مقاله قصد داریم در مورد علائم و نشانه‌های ابتلا به بیماری روزئولا کودکان بیشتر توضیح دهیم.

بیماری روزئولا در نوزادان و کودکان

سوال اول این است: بیماری روزئولا چیست؟ ویروس روزلا یک ویروس از خانواده‌ی تبخال است که در گذشته به آن سرخک نوزادی نیز می‌گفتند با این حال بعدها مشخص شد علائم بیماری روزئولا کودکان با سرخک تفاوت‌هایی دارد که در ادامه توضیح خواهیم داد.

بیماری روزئولا در نوزادان و کودکان

بیماری روزئولا کودکان چند روز طول می‌کشد؟ 

ابتلا به بیماری ویروسی تب گل سرخ در کودکان معمولاً حدود چهار روز تا یک هفته طول می‌کشد و نیازی به درمان‌های دارویی ندارد با این حال بعضی درمان‌های خانگی برای کاهش علائم پیشنهاد می‌شود. شدت بروز علائم در کودکان مختلف می‌تواند متفاوت باشد اما گاهی انقدر خفیف است که بسیاری از والدین حتی متوجه‌ی ابتلای کودکشان به آن نمی‌شوند. این بیماری معمولاً کودکان شش ماه تا دو سال را آلوده می‌کند و در حدو 95 درصد از کودکان به آن مبتلا می‌شوند. 

بیماری روزئولا واگیر دارد. زمانی به نام دوره‌ی کمون در این بیماری وجود دارد که فرد به ویروس مبتلا شده اما علائمش ظاهر نشده است اما باز هم می‌تواند مسری باشد و به دیگران منتقل شود. بیماری روزئولا کودکان معمولاً با چند روز تب بالا آغاز شده و به دنبال آن یک بثورات متمایز دقیقاً در هنگام کاهش پیدا کردن تب ظاهر می‌شود که درد ندارند.

علت بیماری روزئولا در کودکان چیست؟ 

دو ویروس به طور کلی مسئول بروز این بیماری در کوکان هستند: ویروس هرپس انسانی (HHV) نوع 6 و نوع 7. انواع دیگری از هرپس منجر به تبخال تناسلی می‌شوند. این ویروس می‌تواند از طریق بزاق یا سایر قطرات تنفسی در هنگام سرفه، عطسه یا صحبت کردن کودک آلوده منتقل شود. پس از یک بار ابتلا به ویروس روزئولا، سیستم ایمنی بدن شما دفاعی در برابر آن ایجاد می‌کند. به همین دلیل، اکثر افراد بعید است که دو بار به این بیماری مبتلا شوند.

علائم ویروس بیماری روزئولا در کودکان

از زمان قرارگیری در معرض ویروس، حدوداً بین یک تا دو هفته طول می‌کشد تا علائم در کودک ظهار شوند. البته لازم به ذکر است که ممکن است این نشانه‌ها در کودک شما ظاهر نشوند. از معروفترین علائم این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

علائم ویروس بیماری روزئولا در کودکان

تب 

تب روزئولا در همان روزهای اولیه شروع می‌شود و اغلب بالاتر از 39.5 درجه سانتیگراد می‌رسد و می‌تواند از سه تا پنج روز طول بکشد. بعضی از کودکان همراه با تب علائم دیگری مانند گلودرد، آبریزش بینی یا سرفه و حتی تورم غدد لنفاوی گردن را نیز تجربه می‌کنند. تشنج بعد از تب نسبتاً شایع است.

کهیر

در گام بعدی و بعد از تب، کهیر یا بثورات پوستی ظاهر می‌شوند. این لکه‌ها در اندازه‌ی کوچک و در تعداد زیاد هستند و سطح آنها صاف است و برجستگی ندارند.

دانه‌های پوستی

ظهور دائه‌های بیماری روزئولا کودکان از قفسه سینه، پشت و شکم شروع می‌شود و سپس به گردن و بازوها گسترش می‌یابد. در مواقعی این دانه‌ها به پا و صورت نیز می‌رسند. اگرچه آنها درد ندارند اما شاید خارش ایجاد کنند. این دانه‌ها می‌توانند در عرض چند ساعت ناپدید شود یا ممکن است چند روز طول بکشند. در زمان ظهور این دانه‌ها کودک دیگر تب ندارد. دانه‌های روزئولا صورتی رنگ و صاف هستند که در هنگام لمس سفید می‌شوند. شما می‌توانید عبارت عکس بیماری روزئولا در کودکان را در اینترنت جستو کنید تا بیشتر با ظاهر این دانه‌ها آشنا شوید.

سایر علائم کمتر محتمل این بیماری عبارتند از:

  • تحریک پذیری
  • اسهال خفیف
  • کاهش اشتها
  • تورم در پلک 
  • گوش درد

تفاوت سرخک و روزئولا چیست؟

همانطور که در بالا گفته شد بیماری روزئولا کودکان شباهت‌هایی با سرخک دارد و ممکن است با آن اشتباه گرفته شود. علائم سرخک در کودکان و روزئولا ممکن است از نظر ظاهری مشابه به نظر برسند، زیرا معمولاً با راش ماکولوپاپولار ظاهر می‌شوند. با این حال، راش روزئولا معمولا بیشتر صورتی مایل به قرمز است، در حالی که راش سرخک بیشتر قرمز مایل به قهوه‌ای است. بثورات ناشی از روزئولا از تنه شروع شده و گسترش می‌یابد، در حالی که بثورات سرخک از صورت شروع شده و به سمت پایین حرکت می‌کنند.

تفاوت سرخک و روزئولا چیست؟

مانند روزئولا، بثورات سرخک تقریباً 3 تا 5 روز پس از شروع علائم ظاهر می‌شود. اما در مورد سرخک، تب فروکش نمی‌کند و در عوض با بثورات همراه است. دانه‌های سرخک معمولاً خارش ندارد، و شامل لکه‌های قرمز مشخصی است که در امتداد خط مو شروع شده و سپس به سمت پایین به گردن، تنه، اندام‌ها و پاها گسترش می‌یابد. برخی از افراد مبتلا به سرخک ممکن است برآمدگی های کوچک و برجسته داشته باشند، و ممکن است با گسترش بثورات با هم ترکیب شوند. افراد مبتلا به سرخک همچنین سرفه، ورم ملتحمه و آبریزش بینی همراه با بثورات و تب را تجربه خواهند کرد. در سرخک برخی از کودکان 2 تا 3 روز پس از شروع علائم، لکه‌های کوپلیک را تجربه خواهند کرد. لکه‌های کوپلیک لکه‌های کوچک سفید رنگی هستند که در دهان ظاهر می‌شوند.

سرخک به مراتب بیماری جدی‌تری نسبت به روزئولاست و حتی می‌تواند کشنده باشد همچنین بعضی دیگر از عوارض جدی این بیماری عبارتند از:

  • کوری
  • تورم مغز
  • اسهال شدید و کم آبی بدن
  • عفونت های گوش
  • پنومونی

بیماری روزئولا کودکان نسبتاً سریع برطرف می‌شود. تب 3 تا 5 روز طول می‌کشد و به دنبال آن بثورات ایجاد می‌شود. بثورات حدود 2 روز طول می‌کشد. اما علائم سرخک می‌تواند تا 2 هفته پس از آلوده شدن فرد ادامه یابد. افرادی که هیچ عارضه ای را تجربه نمی‌کنند، معمولاً یک هفته پس از ظاهر شدن بثورات، بهبود می‌یابند.

تفاوت آبله مرغان و بیماری روزئولا نوزادان چیست؟ 

ویروس‌هایی که باعث بیماری روزئولا سرخ جوش در کودکان، آبله مرغان و زونا می‌شوند، همگی از خانواده ویروس‌های بزرگ هرپس ‌ویریده هستند. بنابراین، ویروس‌ها به هم مرتبط هستند، اما یکسان نیستند و شاید بعضی علائم در ابتلا به آنها یکسان باشد اما بیماری‌های متفاوتی هستند و به روش‌های درمانی خاص خود نیاز دارند. 

اولین و واضح‌ترین تفاوت این دو بیماری در شکل دانه‌هاست. روزئولا دانه‌های صاف پوستی و قرمز رنگ دارد در حالی که آبله مراغان بثورات تاولی شکل و حاوی مایع دارد که کاملاً برجسته هستند و دوره‌ی ظهور و نابودی کاملاً متفاوتی دارند. همچنین این آبله‌ها دردناک هستند و می‌توانند برای خواب مشکلاتی ایجاد کنند. خارش در آبله مرغان بسیار بیشتر است و امکان ترکیدن آبله‌ها و به جای ماندن اثر پوستی آنها وجود دارد. بیماری روزئولا کودکان پس از 24 ساعت از بین رفتن تب دیگر مسری نیست در صورتی که تا زمانی که آبله‌ها حالت شل و مایع دارند، آبله مرغال قابل سرایت است. برخلاف آبله مرغان و سایر بیماری‌های ویروسی دوران کودکی که به سرعت گسترش می‌یابند، روزئولا به ندرت در سراسر جامعه شیوع پیدا می‌کند. 

درمان بیماری روزئولا در کودکان 

سطح درمان بیماری روزئولا در کودکان به شدت علائم آن بستگی دارد. نیازی به استفاده از آنتی بیوتیک برای درمان این بیماری وجود ندارد. درمان‌های خانگی روزئولا بیشتر پیشنهاد می‌شوند. که می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

درمان بیماری روزئولا در کودکان

  • بیماری رورئولا نوزادان حتماً دادن مایعات کافی به نوزاد خود را فراموش نکنید. در بیماری رورئولا نوزادان تغذیه با شیر مادر یا شیر خشک نیز می‌تواند به هیدراته نگه داشتن بدن نوزاد کمک کند. باید حتماً از تشنگی زیاد کودکان جلوگیری کنید.
  • در دوره‌ی تب لباس‌های خنک به تن نوزاد کنید.
  • سعی نکنید کودک را در دوران تب حمام کنید زیرا بیشتر باعث ناراحتی او می‌شود. در عوض پاشویه انجام دهید.
  • اگر تب کودک شدید شد می‌توانید از داروهایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفتن استفاده کنید. تنها در نظر داشته باشید که دادن ایبوپروفن به کودکان زیر شش ماه ممنوع است. از دادن قرص آسپرین به کودک خودداری کنید زیرا می‌تواند منجر به بیماری خطرناکی به نام سندرم ری در آنها شود شود که خود می‌تواند باعث نارسایی کبد و حتی مرگ شود. در تب با درجه حرارت بالا می‌توانید از داروی پاراستامول استفاده کنید.

جلوگیری از بیماری روزئولا کودکان

هیچ واکسنی برای پیشگیری از روزئولا وجود ندارد. شما می‌توانید با نگه داشتن کودک تب دار در خانه تا زمانی که تب از بین نرفته است از دیگران در اثر ابتلا به آن محافظت کنید. سپس، حتی اگر راش روزئولا وجود داشته باشد، بیماری مسری نیست. اکثر افراد در سنین مدرسه آنتی بادی‌هایی علیه روزئولا دارند که آنها را در برابر عفونت دوم مصون می‌کند. با این حال، اگر یکی از اعضای خانواده به ویروس مبتلا شد، مطمئن شوید که همه‌ی اعضای خانواده مرتباً دست‌های خود را بشویند تا از سرایت ویروس به افرادی که مصون نیستند، جلوگیری شود.

بیماری روزئولا در بزرگسالان

بزرگسالان هنوز هم می‌توانند آلوده شوند، به خصوص اگر در کودکی روزئولا نداشته باشند. افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند نیز ممکن است عفونت روزئولا فعال شده را تجربه کنند. درمان روزئولا بسیار ساده است. این شامل استراحت، مصرف داروهای ضد التهابی و اطمینان از نوشیدن آب فراوان است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید

در صورت مشاهده‌ی موارد زیر حتماً برای درمان به پزشک مراجعه کنید:

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید

  • اگر تب به سرعت بالا برود کودک ممکن است دچار تشنج (تشنج ناشی از تب) شود. اگر کودک شما تشنج غیر قابل توضیحی داشت، فوراً به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید.
  • اگر بثورات بعد از سه روز بهبود نمی‌یابند و تب برمی‌گردد
  • اگر کسی در خانواده مشکلی در سیستم ایمنی خود دارد و با فردی که روزئولا دارد تماس داشته است
  • اگر علائم جدیدی ظاهر شدند
  • اگر مشکل در تنفس، سرفه یا سایر علائم ذات الریه در کودک مشاهده شد
  • اگر کودک تشنج داشت
  • اگر بثورات خارش دار یا دردناک روی پوست کودک ظاهر شد
  • اگر کودک حالت تهوع، استفراغ یا اسهال داشت
  • اگرعلائم کم آبی بدن، مانند ادرار تیره و خستگی مفرط در کودک دید شد.