شربت ایبوپروفن برای کودکان چیست و عوارض آن

شهریور ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
شربت ایبوپروفن برای کودکان

تب در کودکان زیر دو سال یکی از علائمی است که در طی عفونت‌ها و سرماخوردگی بروز می‌کند. برای درمان سرماخوردگی کودکان باید علائم بیماری مانند تب را کاهش داد. استامینوفن و ایبوپروفن از شربت‌های تب بر قوی برای کودکان هستند. در این مقاله، نحوه مصرف شربت ایبوپروفن برای کودکان را می‌آموزیم. درباره شربت استامینوفن و شیاف تب بر در کودکان مانند شیاف استامینوفن در مقاله دیگری صحبت شده است.

شربت تب بر برای کودکان چگونه تب را کاهش می‌دهد؟

قبل از پرداختن به موضوع شربت ایبوپروفن برای کودکان لازم است بدانید تب یکی از علائمی است که در طی سرماخوردگی و خصوصاً در کودکان زیر دو سال بروز می‌یابد. درجه حرارت بدن در طول شبانه روز بین ۳۶ تا ۳۷.۵ درجه سانتی‌گراد متغیر است. افزایش درجه حرارت بدن از ۳۷.۵ درجه به بالا را تب می‌نامند.

مرکز تنظیم دمای بدن، غده هیپوتالاموس در مغز است. در طی مبارزه دستگاه ایمنی بدن با ویروس سرماخوردگی به دلیل آزادسازی مواد التهابی، تغییراتی در تنظیم دمای بدن توسط هیپوتالاموس ایجاد می‌شود. این تغییرات نهایتا باعث ایجاد تب می‌شوند. شربت تب ‌بر برای کودکان با کاهش تولید مواد التهابی، از تاثیر آن‌ها بر هیپوتالاموس کاسته و تب را برطرف می‌کنند. رایج‌ترین و پرکاربردترین دارو‌های تب‌بر کودکان شامل شربت استامینوفن و شربت ایبوپروفن هستند. البته شربت تب ‌بر کودکان خصوصاً ایبوبروفن دارای خاصیت ضددردی (مسکن) نیز هست.

توجه: آسپرین یکی از دارو‌های تب‌بر و مسکن است؛ مصرف آسپرین در کودکان زیر 12 سال، مگر در موارد خاصی مانند بیماری‌های روماتولوژیک و به تشخیص پزشک متخصص، ممنوع است. آسپرین خطر سندرم رِی (Reye's syndrome ) در کودکان را افزایش می‌دهد. این سندرم می‌تواند اثرات بسیار خطر‌ناکی بر کبد و مغز کودک داشته باشد.

توصیه کاربردی: در ادامه چند معادل حجمی کاربردی معرفی می‌شود. موارد زیر برای مواقعی است که شما پیمانه دقیقی برای مصرف شربت به ‌سی‌سی ‌همراه ندارید؛ سعی کنید تا جایی که امکان دارد از سرنگ ( که سوزن آن را به روشی ایمن دور انداخته‌اید.) و یا پیمانه همراه شربت برای مصرف آن استفاده کنید. مصرف دقیق‌تر دارو از نظر ساعت و حجم در میزان تاثیر‌گذاری آن بسیار موثر است.

  • یک سی‌سی معادل یک میلی‌لیتر است.
  • یک قاشق چای‌خوری معادل تقریباً پنج سی‌سی است.
  • یک قاشق غذا‌خوری معادل تقریبا ً15 سی‌سی است.
  • یک سی‌سی معادل 20 قطره از قطره‌چکان استاندارد است. 

نکته: موارد فوق یک معیار کلی است و ممکن است با توجه به اندازه قاشق یا قطره‌چکان معادلی متفاوت داشته باشد.

قبل از مطالعه ادامه مقاله توجه کنید!

  1. به‌هیچ عنوان به کودک زیر یک ماه (نوزاد) هیچ‌گونه شربتی ندهید. 
  2. دوز دارو‌هایی که در ادامه آورده می‌شوند باید با نظر پزشک باشد و هرگز خودسرانه به کودک دارویی ندهید؛ هرچند که فروش آنها در دارو‌خانه‌ها آزاد است.
  3. سواد پزشک‌تان را با میزان دارو‌یی که تجویز می‌کند، نسنجید و به دارو‌های تجویزی وی اعتماد کنید.
  4. مطالبی که در آینده مطالعه می‌کنید، صرفا جهت افزایش آگهی بوده و توصیه‌های پزشک بهترین گزینه درمانی است. 

نکته: شربت‌های سرماخوردگی کودکان به هیچ عنوان خود بیماری را درمان نمی‌کنند؛ بلکه با کاهش علائم بیماری، تحمل دوره بیماری را تسهیل می‌کنند. همچنین دوره بیماری با مصرف شربت سرماخوردگی کودکان کوتاه‌تر از حالت معمول نمی‌شود.

شربت ایبوپروفن برای کودکان چند سی سی

شربت ایبوپروفن در کودکان ( Ibuprofen)

ایبوپروفن یک شربت تب‌‌بر کودکان است که خاصیت ضد التهابی دارد. این دارو به شکل سوسپانسیون تهیه می‌شود. سوسپانسیون به شکل مایع است اما یک مخلوط ناهمگن و غیر شفاف است؛ اما اغلب به اشتباه با نام شربت ایبوپروفن یاد می‌شود. شربت ایبوپروفن تحت عنوان شربت ایبوکسیر (Ibuxir)، شربت ایبوکیم (Ibukim)، شربت پروویل (Pruvil) و شربت ادویل (Advil) نیز شناخته می‌شود.

مکانیسم اثر: شربت ایبوبروفن کودکان احتمالاً با مهار یک آنزیم به اسم سیکلواکسیژناز باعث کاهش مواد التهابی در طی سرماخوردگی می‌شود؛ پس هیپوتالاموس کمتر تحریک می‌شود. از این راه تب را کاهش می‌دهد و باعث تسکین درد نیز می‌شود. شربت ایبوبروفن کودکان یکی از بهترین‌ها میان شربت تب بر در کودکان است.

موارد مصرف شربت ایبوبروفن برای کودکان: کاربرد شربت ایبوبروفن در کودکان بیشتر محدود به تب‌بر بودن آن است. اما به طور کلی دارای خاصیت ضددرد و تسکین‌دهنده بوده و در موارد بسیاری کاربرد دارد:

  • تسکین درد و التهاب روماتیسمی
  • اختلالات عضلانی- اسکلتی
  • دردهای بعد از عمل جراحی

نحوه مصرف شربت ایبوپروفن در کودکان

تاثیرگذاری مصرف شربت ایبوپروفن در کودکان زیر شش سال به اثبات نرسیده است و توصیه نمی‌شود.

  • در کودکان شش ماه تا 12 سال؛ برای کاهش تب در کودکان از سوسپانسیون خوراکی ایبوپروفن (اصطلاحا شربت ایبوپروفن) می‌توان استفاده کرد. به این ترتیب که: پنج میلی‌گرم به ازای هرکیلوگرم وزن کودک محاسبه شود. شربت ایبوپروفن برای کودکان هر شش تا هشت ساعت مصرف گردد.
  • در کودکان شش ماه تا 12 سال؛ در صورتی که تب بیشتر از 39 درجه باشد؛ 10 میلی‌گرم به ازای هرکیلوگرم وزن کودک محاسبه شود، هر شش تا هشت ساعت مصرف گردد.
  •  حداکثر دوز روزانه ایبوپروفن برای کودکان 40 میلی‌گرم به ازای هرکیلوگرم وزن کودک است. پس شما نمی‌توانید مداوم هر چند ساعت از شربت ایبوپروفن چند سی سی به کودک تبدار خود بدهید.
  • در ارتباط با نحوه مصرف شربت ایبوپروفن در کودکان می‌توان گفت که مصرف دارو همراه با غذا یا شیر، باعث کاهش عوارض گوارشی می‌‌شود.

مقدار مصرف شربت ایبوپروفن در کودکان به سی سی

  • مقدار مصرف ایبوپروفن در کودکان به سی سی بر اساس دوز شربت محاسبه می‌شود. باید روی جلد دارو را بخوانید. در ایران احتمالا شما شربت ایبوپروفن 100 را خریداری کرده‌اید. یعنی در هر پنج میلی‌لیتر از این شربت(میلی لیتر همان سی سی است)، حدود 100 میلی گرم ایبوپروفن وجود دارد حالا باید بر اساس تقسیم‌بندی‌های بالا میزان مناسب و کافی شربت بر اساس شدت تب و سن کودک محاسبه شود.
  • فرض می‌کنیم کودک یک ساله شما، 10 کیلو وزن دارد و دچار تب خفیف شده است. به ازای هر کیلوگرم از وزن کودک، باید پنج میلی‌گرم شربت بدهید. پس 5 در 10 ضرب می‌شود. اینگونه محاسبه می‌کنید: 5*10=50 
  • شما باید از شربت ایبوپروفن هر چند ساعت، 50 میلی گرم به او بدهید. اما مقدار مصرف شربت ایبوپروفن برای کودکان به سی سی را چگونه حساب کنم؟ گفتیم که روی شربتی که خریده‌اید را بخوانید. نوشته 100 میلی‌گرم ایبوپروفن در هر پنج میلی‌لیتر از شربت. خب شما حساب کردید که به 50 میلی‌گرم نیاز دارید. در پنج میلی لیتر از شربت 100 میلی‌گرم وجود دارد. پس باید تناسب ببندید. 100 میلی گرم در پنج میلی لیتر، 50 میلی گرم در چند میلی لیتر (همان سی سی)؟ می‌شود 5/2 سی سی. اینجا محاسبه آسان است اما ممکن است تناسب کمی سخت‌تر باشد. لطفا به مقادیر تجویز شده در اینترنت به قاشق و سی سی بدون در نظر گرفتن وزن کودک عمل نکنید. 
  • تنظیم دوز دارو بر اساس وزن و سن کودک بر عهده پزشک است؛ صرفا بر اساس اطلاعات گفته‌ شده در بالا و یا اطلاعات موجود در بروشور شربت ایبوپروفن نمی‌توان از آن استفاده کرد. ممکن است مقدار را کمتر حساب کنید که تب کنترل نمی‌شود. اگر هم زیاد مصرف شود، عوارض دارو در انتظار کودک شما است.
  • عوارض شربت ایبوپروفن در کودکان: سردرد، سرگیجه، توهم، خستگی، تهوع، استفراغ و درد شکمی از عوارض جانبی احتمالی این شربت تب ‌بر برای کودکان است.

شربت ایبوپروفن برای کودکان ضرر دارد

عوارض شربت ایبوپروفن اطفال

  • استفاده از هر گونه شربت سرفه برای کودکان و شربت سرماخوردگی کودکان، بدون نسخه و تجویز پزشک در کودکان زیر دو سال ممنوع است. در بیشتر منابع، مصرف شربت ایبوبروفن را برای کودکان زیر 12 سال بدون نسخه پزشک توصیه نمی‌کنند. پس لطفا به صورت خودسرانه، شربت ایبوپروفن برای کودک دو ماهه خود تجویز نکنید.
  • مصرف شربت ایبوپروفن برای نوزاد، بدون نسخه و تجویز پزشک ممنوع است.
  • اگر کودک شما قبلا به این دارو یا داروی ضد‌التهاب دیگری حساسیت نشان داده است؛ حتما قبل از تجویز و مصرف دارو در این باره به پزشک او اطلاع دهید.
  • از مصرف همزمان شربت ایبوپروفن برای کودکان با انواع دیگر شربت تب بر مانند انواع شربت استامینوفن برای کودکان پرهیز کنید.