خونریزی لثه در بارداری [علت، علائم و راه‌های درمان آن]

انتشار: شهریور ۱۴۰۵ | بروزرسانی: شهریور ۱۴۰۵
خونریزی لثه در بارداری

‌‌‌‌‌‌‌

محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.

اگر در بارداری هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن لثه‌هایتان خونریزی می‌کند، ممکن است کمی نگران شوید. ولی این اتفاق طبیعی است و به تغییرات هورمونی مربوط می‌شود. زیرا افزایش استروژن و پروژسترون، جریان خون لثه و حساسیت آن به پلاک را بیشتر می‌کند و می‌تواند باعث التهاب، تورم و خونریزی شود. در ادامه، علت‌ها، علائم، زمان مراجعه به پزشک و درمان خونریزی لثه در بارداری را بررسی می‌کنیم.

با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار می‌گیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه می‌دهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری می‌کند و هر روز یک پیام مشاوره‌ای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.

علت خونریزی لثه در بارداری چیست؟

این مشکل معمولا به ترکیبی از تغییرات هورمونی و تجمع پلاک مربوط می‌شود. برخی از علت‌های رایج خونریزی در لثه عبارت‌اند از:

۱. تغییرات هورمونی بارداری

در بارداری، سطح استروژن و پروژسترون افزایش پیدا می‌کند. این تغییرات جریان خون لثه را بیشتر کرده و حساسیت آن را نسبت به پلاک افزایش می‌دهد؛ بنابراین، لثه‌ها ممکن است با کمترین تحریک نیز دچار قرمزی و خونریزی شوند. 

۲. التهاب لثه بارداری (ژنژیویت)

ژنژیویت نوعی التهاب لثه در بارداری است که با تورم، قرمزی، حساسیت و خونریزی ایجاد می‌شود. این مشکل معمولا از ماه‌های ابتدایی بارداری شروع می‌شود و ممکن است در سه‌ماهه دوم یا سوم شدیدتر شود.

۳. تجمع پلاک و جرم دندان

پلاک، لایه‌ای چسبنده از باکتری‌هاست که روی دندان تشکیل می‌شود. تجمع آن لثه را تحریک و التهاب را تشدید می‌کند. اگر پلاک به خوبی پاک نشود، احتمال خونریزی افزایش می‌یابد. 

۴. بیماری‌های لثه

در صورت درمان نشدن التهاب، ممکن است بیماری به پریودنتیت پیشرفت کند. این بیماری شدیدتر است و می‌تواند باعث فاصله گرفتن لثه از دندان و ایجاد عفونت لثه در بارداری شود. 

۵. مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن نادرست

تمیز نکردن منظم دندان‌ها و فواصل بین آن‌ها باعث باقی ماندن پلاک و تشدید التهاب می‌شود. 

علت خونریزی لثه در بارداری چیست

خونریزی لثه در اوایل بارداری، سه ماهه دوم و سوم بارداری

این مشکل می‌تواند در سه ماه‌های مختلف بارداری رخ دهد؛ ولی شدت علائم آن ثابت نیست: 

۱. خونریزی لثه در سه‌ماهه اول

خونریزی لثه در اوایل بارداری را می‌توانید دقیقا از همین سه ماهه اول مشاهده کنید. در این زمان، تغییرات هورمونی باعث افزایش جریان خون لثه و حساس‌تر شدن آن نسبت به پلاک می‌شوند. 

۲. خونریزی لثه در سه‌ماهه دوم

در این دوران، علائمی مثل خونریزی، تورم و حساسیت هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن، به طور واضح‌تری دیده می‌شوند. همچنین احتمال ایجاد ضایعاتی به نام گرانولوم پیوژنیک وجود دارد که می‌توانند قرمز و متورم باشد و باعث خونریزی شود. ممکن است در هفته پانزدهم بارداری این علائم را تجربه کنید.

۳. خونریزی لثه در سه‌ماهه سوم

علائم التهاب ممکن است در این دوره همچنان ادامه داشته باشند یا شدیدتر شوند. این نشانه‌ها گاهی تا زمان تولد باقی می‌مانند و بعد از زایمان بهبود پیدا می‌کنند. 

علائم التهاب لثه در بارداری

شدت علائم می‌تواند متفاوت باشد، اما نشانه‌های شایع آن شامل موارد زیر هستند:

  • خونریزی هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن
  • قرمزی لثه
  • تورم لثه
  • حساسیت یا درد لثه
  • بوی بد دهان
  • التهاب لثه

علائم خونریزی لثه در بارداری

درمان خونریزی لثه در بارداری

در این دوران معمولا انواع درمان به منظور کاهش پلاک و التهاب لثه انجام می‌شوند که بعضی از رایج‌ترین آنها عبارت‌اند از: 

۱. رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان

دندان‌ها را روزی دو بار با مسواک تمیز کنید. این کار به کاهش پلاک و جلوگیری از تشدید التهاب کمک می‌کند.

۲. مسواک مناسب در دوران بارداری

از مسواک با برس نرم استفاده کنید تا به لثه‌ها آسیب زیادی وارد نشود. 

۳. استفاده از نخ دندان

نخ دندان روزانه باعث می‌شود تا پلاک و ذرات غذا را از فضاهایی که مسواک به آن‌ها دسترسی ندارد، پاک کنید. 

۴. جرم‌گیری و درمان دندانپزشکی

تمیز کردن حرفه‌ای دندان‌ها برای برداشتن پلاک تجمع یافته، یکی از روش‌های اصلی کاهش التهاب است. در صورت وجود علائم شدید یا بیماری لثه، دندانپزشک درمان مناسب را تعیین می‌کند.

۵. استفاده از دهان‌شویه در بارداری

دهان شویه به کنترل باکتری‌ها و بهبود التهاب کمک می‌کند. در صورت نیاز به دهان‌شویه دارویی یا آنتی‌بیوتیک، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید. 

برای خونریزی لثه در بارداری چه بخوریم؟

در دوران بارداری، داشتن رژیم غذایی متعادل به حفظ سلامت دهان و دندان کمک می‌کند. مصرف میوه‌ها و سبزیجات تازه، مواد غذایی حاوی کلسیم و نوشیدن آب کافی می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. بهتر است منابع زیر را در برنامه غذایی خود قرار دهید:

  • میوه‌ها: پرتقال، کیوی، توت‌فرنگی و گلابی
  • سبزیجات: بروکلی، هویج، فلفل دلمه‌ای و سبزی‌های برگ‌سبز
  • لبنیات: شیر، ماست و پنیر
  • آب: نوشیدن آب کافی در طول روز

برای خونریزی لثه در بارداری چی بخوریم

درمان خانگی خونریزی لثه در بارداری

برای کاهش التهاب و ناراحتی لثه در خانه، می‌توانید کارهای زیر را انجام دهید: 

چند اقدام ساده می‌تواند به کنترل علائم کمک کند. این روش‌ها جایگزین معاینه دندانپزشک نیستند، اما می‌توانند در کنار مراقبت‌های معمول مفید باشند:

  • روزانه یک قاشق چای‌خوری نمک را در یک لیوان آب گرم بریزید و غرغره کنید.
  • مصرف آب به حفظ جریان بزاق کمک می‌کند؛ بزاق یکی از دفاع‌های طبیعی دهان در برابر باکتری‌هاست.
  • خوراکی‌های شیرین و اسیدی را به مقدار کمتری مصرف کنید؛ زیرا این خوراکی‌ها می‌توانند به دندان‌ها و لثه آسیب بزنند و التهاب را افزایش دهند. 
  • سیگار و محصولات تنباکویی را ترک کنید؛ چون می‌توانند سلامت دهان را به خطر بیندازند و خونریزی را بیشتر کنند.

خونریزی شدید لثه در بارداری نشانه چیست؟

به نقل از سایت penndentalmedicine.org

یکی دیگر از عوامل موثر در خونریزی لثه در دوران بارداری، افزایش حجم خون است. بدن برای تامین نیازهای مادر و جنین در حال رشد، خون بیشتری تولید می‌کند. در نتیجه، رگ‌های خونی ظریف لثه ممکن است حساس‌تر و مستعد خونریزی شوند و لثه‌ها نیز حالت متورم پیدا کنند.

Another contributing factor to bleeding gums in pregnancy is increased blood volume. The body makes more blood to support both the mother and the developing fetus. The tiny blood vessels in the gums can become more sensitive and prone to bleeding, and the gums can appear swollen

خونریزی شدید به همراه قرمزی، درد و تورم در بارداری، می‌تواند نشانه التهاب لثه باشد. ولی اگر به موقع کنترل نشود و پیشرفت کند، باعث ایجاد عفونت در بارداری می‌شود. 

خونریزی لثه در بارداری چه زمانی خطرناک است؟

این مشکل به تنهایی خطرناک نیست؛ ولی در شرایط زیر می‌تواند نشان‌دهنده بیماری شدیدتر لثه باشد و بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید:

  • خونریزی شدید لثه در باردای
  • تورم و درد زیاد لثه
  • تشدید یا ادامه‌دار شدن علائم
  • جدا شدن لثه از دندان یا ایجاد فضا بین آن‌ها
  • علائم عفونت یا مشکلات جدی لثه

آیا خونریزی و بیماری لثه روی جنین تاثیر می‌گذارد؟

خونریزی یا قرمزی و تورم خفیف لثه، معمولا به جنین آسیب نمی‌زند. اما اگر التهاب لثه درمان نشود و شدت بیماری افزایش یابد، ممکن است باعث ایجاد خطراتی مثل زایمان زودرس یا تولد نوزاد با وزن کم شود. 

خونریزی لثه در بارداری باعث زایمان زودرس می‌شود؟

خونریزی و التهاب خفیف معمولا باعث زایمان زودرس نمی‌شوند. ولی در صورت عدم درمان، بیماری پیشرفت می‌کند و ممکن است نوزاد زودتر از زمان موعد متولد شود. 

آیا جرم‌گیری و درمان لثه در بارداری مجاز است؟

بله، جرم‌گیری و پاک‌سازی حرفه‌ای دندان‌ها در دوران بارداری مجاز است و می‌تواند به کاهش پلاک و التهاب لثه کمک کند. در صورت وجود علائم شدید، دندانپزشک وضعیت لثه را بررسی کرده و درمان مناسب را مشخص می‌کند. همچنین مصرف دارو برای درمان خونریزی لثه در بارداری نیز باید با نظر پزشک انجام شود.

آیا جرم گیری و درمان لثه در بارداری مجاز است

چگونه از خونریزی لثه در بارداری پیشگیری کنیم؟

با وجود اینکه تغییرات هورمونی بارداری قابل پیشگیری نیستند، ولی با انجام کارهای زیر تا حدی می‌توانید خونریزی را کنترل کنید: 

  • مسواک زدن، روزی دو بار
  • نخ دندان، روزی یک بار
  • مراجعه به دندانپزشک، برای معاینه و پاک‌سازی
  • تغذیه مناسب، محدود کردن خوراکی‌های شیرین و اسیدی
  • نوشیدن آب کافی
  • پرهیز از دخانیات

تفاوت تحلیل لثه با ژنژیویت بارداری چیست؟

ژنژیویت بارداری نوعی التهاب لثه است که به همراه قرمزی، تورم، حساسیت و خونریزی ایجاد می‌شود. در مقابل، تحلیل لثه به عنوان یکی از پیامدهای پریودنتیت، به حساب می‌آید. تفاوت‌ها آنها را در جدول زیر مشاهده می‌کنید:

بیماری ژنژیویت بارداری تحلیل لثه
ماهیت التهاب لثه فاصله گرفتن لثه از دندان
نشانه‌ها قرمزی، تورم، حساسیت و خونریزی ایجاد فضای بین لثه و دندان
ارتباط با بارداری شایع‌تر در دوران بارداری مرتبط با پریودنتیت
وضعیت معمولا بهبود پس از زایمان نشانه بیماری شدیدتر لثه

لثه سالم در بارداری، با چند مراقبت ساده

خونریزی لثه در بارداری معمولا با تغییرات هورمونی و افزایش حساسیت لثه به پلاک ارتباط دارد و در بسیاری از موارد پس از زایمان برطرف می‌شود. با این حال، نباید تشدید علائم را نادیده بگیرید؛ مراقبت منظم از دهان و دندان و رسیدگی به التهاب لثه می‌تواند از پیشرفت آن جلوگیری کند. اگر خونریزی همراه با تورم، درد یا علائم شدیدتر بود، به پزشک مراجعه کنید. 

منابع

my.clevelandclinic.org

penndentalmedicine.org

 

سوالات متداول

اگر خونریزی شدید یا مداوم است، یا همراه با تورم، درد و تشدید علائم لثه باشد، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید. 

بله. جرم‌گیری دندان‌ها در دوران بارداری قابل انجام است و به کاهش پلاک و التهاب لثه کمک می‌کند.

دهان‌شویه بدون الکل می‌تواند به کنترل التهاب و باکتری‌های دهان کمک کند. برای دهان‌شویه‌های دارویی، پیش از مصرف با پزشک یا دندانپزشک مشورت کنید.

خونریزی لثه در بارداری معمولا با تغییرات هورمونی و افزایش حساسیت لثه به پلاک ارتباط دارد؛ کمبود ویتامین به عنوان علت اصلی آن محسوب نمی‌شود.

نویسنده: آتوسا سالکی
من آتوسا هستم و رشته گردشگری خوندم. چند ساله که در حوزه تولید محتوا فعالیت می‌کنم و در گهواره سعی دارم با استفاده از منابع پزشکی معتبر، اطلاعات مفید و قابل اعتمادی رو با شما به اشتراک بذارم. امیدوارم نوشته‌هام به سوالاتتون پاسخ بده و براتون کاربردی باشه.