آیا سماق در بارداری ضرر دارد؟ فواید و مضرات برای جنین و مادر
مصرف متعادل سماق در دوران بارداری فواید زیادی همچون تقویت سیستم ایمنی بدن مادر، کاهش تهوع، بهبود هضم غذا و حتی حفظ سلامت رحم را به همراه دارد. اما آیا استفاده از آن در دوران بارداری کاملا بیخطر است؟ خیر، مصرف بیرویه آن میتواند با عوارض جدی همراه باشد. در این مقاله از مجله سلامت گهواره، فواید و عوارض احتمالی سماق در بارداری را معرفی کرده و میزان مجاز مصرف آن را شرح خواهیم داد.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
- فواید و مضرات سماق برای بارداری
- تاثیر سماق بر فشار خون و قند خون در بارداری
- مزایای سماق برای دستگاه گوارش
- آیا سماق باعث سقط یا انقباض رحم میشود؟
- مقدار مجاز مصرف سماق در دوران بارداری
- آیا دمنوش سماق در بارداری مجاز است؟
- مصرف آش سماق در بارداری و طرز تهیه آن
- سماق در بارداری؛ مفید اما به شرط مصرف متعادل
- منابع
فواید و مضرات سماق برای بارداری
از برجستهترین خواص سماق در بارداری، کنترل و کاهش تهوع صبحگاهی و تقویت سیستم ایمنی بدن است. همچنین، وجود منابع آهن در سماق به پیشگیری از کمخونی کمک کرده و همچنین، در تسکین دردهای عضلانی ناشی از بارداری و حفظ سلامت رحم تاثیرگذار است.
علاوه بر این از سماق به عنوان ادویه کنترلکننده فشار خون، قند خون و چربی خون در بارداری یاد میشود. با این وجود، زیادهروی در مصرف سماق میتواند منجر به بروز مسمومیت شده یا در موارد شدید، سلامت جنین را با خطر مواجه کند. همچنین، این ادویه در برخی افراد میتواند منجر به بروز واکنشهای آلرژیک شود.
تاثیر سماق بر فشار خون و قند خون در بارداری
تاثیر سماق بر فشار خون و قند خون بارداری به صورت زیر است:
- کاهش فشار خون: این گیاه با تسهیل جریان خون در شریانها، به تنظیم و کاهش فشار خون کمک کرده و فشار وارده بر دیواره رگها را کاهش میدهد. علاوه بر این، ترکیبات فعال موجود در سماق با داشتن خواص ضدالتهابی قدرتمند، التهابهای دیواره عروق را کاهش داده و از این طریق، به کاهش ریسک ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی کمک خواهد کرد.
- کاهش قند خون: مطالعات نشان دادهاند که مصرف کنترلشده این ادویه میتواند به کاهش قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 کمک کند. همچنین، این ادویه قابلیت کاهش سطح انسولین خون را دارد؛ یعنی مصرف سماق ممکن است باعث افزایش حساسیت بدن به انسولین شود.
به نقل از سایت healthline
از آنجا که سماق میتواند باعث کاهش سطح قند خون شود، افرادی که داروهای کاهنده قند خون مصرف میکنند نباید بدون مشورت پزشک از آن استفاده کنند.
Because sumac may lower blood sugar, it’s also not recommended if you’re taking medications that lower blood sugar.
دلیل این امر این است که تداخل مصرف همزمان سماق با این داروها میتواند منجر به کاهش شدید قند خون شود.
مزایای سماق برای دستگاه گوارش
این چاشنی با تحریک آنزیمهای گوارشی، به بهبود هضم غذا کمک کرده و در بهبود اختلالات شایعی نظیر سوء هاضمه، نفخ و اسهال اثر مثبتی دارد. علاوه بر این، این ادویه تاثیرات مثبتی در جلوگیری از خونریزی معده از خود نشان داده است. از سوی دیگر، نتایج برخی مطالعات حاکی از آن است که مصرف اصولی و کنترلشده سماق در سه ماه اول بارداری، میتواند راهکاری طبیعی برای کاهش و کنترل تهوع ناشی از ویار باشد.
آیا سماق باعث سقط یا انقباض رحم میشود؟
تاکنون هیچ منبع معتبر علمی، شواهدی مبنی بر نقش سماق در ایجاد انقباضات رحم و سقط جنین ارائه نکرده است. به طور کلی، سماق، یک ادویه ممنوع در بارداری محسوب نمیشود، اما با این وجود توصیه میشود که بانوان دارای سابقه سقط یا بارداریهای پرخطر، پیش از گنجاندن آن در رژیم غذایی خود با پزشک مشورت کنند.
مقدار مجاز مصرف سماق در دوران بارداری
تاکنون از سوی مراجع علمی، دوز دقیقی برای مصرف سماق در بارداری تعیین نشده است، اما بر اساس شواهد بالینی و تجربی، رعایت مقادیر زیر جهت پیشگیری از عوارض احتمالی توصیه میشود:
| شکل مصرف | مقدار مجاز روزانه |
| پودر | ۱ تا ۲ قاشق چایخوری |
| دمنوش | ۱ تا ۲ فنجان |
توجه: به طور کلی، مصرف روزانه تا سقف 3 گرم از این ادویه برای اکثر افراد ایمن خواهد بود.
آیا دمنوش سماق در بارداری مجاز است؟
مصرف دمنوش سماق در دوران بارداری، چنانچه در چارچوب اعتدال باشد، ایمن تلقی میشود و معمولا خطری برای مادر و جنین ندارد. اما احتیاط شرط عقل است؛ مخصوصا برای بانوانی که تجربه سقط جنین داشتهاند یا تحت مراقبتهای ویژه بارداری قرار دارند. در این موارد، نظر پزشک معالج بر هر توصیهای اولویت دارد.
مصرف آش سماق در بارداری و طرز تهیه آن
یکی از روشهای ایمن و موثر برای بهرهمندی از فواید سماق در بارداری، تهیه آش آن است. در ادامه، سهتا از اصیلترین دستور پختهای این آش آورده شده است:
طرز تهیه آش سماق همدانی
برای تهیه آش سماق همدانی، ابتدا لوبیا قرمز یا چیتی را به مدت 24 ساعت در آب بخیسانید و طی این مدت دو بار آب آن را تعویض کنید تا نفخش گرفته شود. سپس لوبیا، عدس و بلغور را داخل قابلمه بریزید، مقداری آب اضافه کنید و روی حرارت ملایم قرار دهید تا بپزند.
پس از نیمپز شدن حبوبات، پیاز و چغندر خرد شده را به قابلمه اضافه کنید. در ظرفی جداگانه سماق را به مدت 1 تا 2 ساعت در آب خیس کنید؛ مقدار آب باید حدود یک تا دو بند انگشت بالاتر از سطح سماق باشد. سپس، آن را در یک صافی پارچهای قرار داده و فشار دهید و عصاره خارج شده را به قابلمه اضافه کنید. در آخر گردوی خرد شده و نمک را به آش اضافه کنید و اجازه دهید تا جا بیفتد.
طرز تهیه آش سماق به روش طب سنتی
برای تهیه آش سماق به روش طب سنتی، ابتدا برنج را با آب روی شعله نسبتا زیاد بپزید تا کاملا نرم شود. سپس سبزیهای خردشده شامل تره، جعفری، گشنیز، ترخون و کمی نعناع را به برنج اضافه کنید. گوشت چرخکرده را با نمک و فلفل ورز دهید، به شکل کوفتهریز درآورده، در روغن سرخ کرده و به قابلمه اضافه کنید. سماق را حدود یک ساعت در آب خیس کرده، با استفاده از یک صافی پارچهای عصاره آن را گرفته و به آش اضافه کنید. در نهایت، پیاز خرد شده را سرخ کرده و به آش اضافه کنید و اجازه دهید آش کاملا جا بیفتد.
طرز تهیه آش سماق ارومیه
برای پخت آش سماق ارومیه، ابتدا برنج را همراه با آب گوشت بپزید و پس از نرم شدن، لپه از قبل خیساندهشده را به قابلمه اضافه کنید. پیاز خرد شده را با نمک، فلفل سیاه و زردچوبه در روغن سرخ کرده و پودر نعنا و جعفری خشک را به همراه پیازداغ به آش اضافه کنید. سماق را در ظرفی جداگانه بجوشانید، همانند روشهای قبل آن را صاف کرده و عصارهاش را درون آش بریزید.
سماق در بارداری؛ مفید اما به شرط مصرف متعادل
سماق میتواند یک دوست و همراه عالی برای دوران بارداری باشد؛ از کاهش تهوعهای صبحگاهی گرفته تا تنظیم قند و فشار خون، همگی از فواید این ادویه برای مادران باردار هستند. با این حال، راز بهرهمندی از این خواص، تعادل است؛ زیادهروی در مصرف آن میتواند عوارض جدی داشته باشد. در آخر، پیشنهاد میکنیم، پیش از مصرف سماق در بارداری حتما با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن شوید که مصرف آن برای شما و جنینتان ضرری نخواهد داشت.
منابع
سوالات متداول
بله، مصرف متعادل آن به کاهش تهوع، تقویت سیستم ایمنی و کنترل فشار و قند خون کمک کرده و برای سلامت رحم و پیشگیری از کمخونی مفید است.
بله، استفاده از آن به مقدار کم در غذا یا به صورت دمنوش مانعی ندارد؛ اما حتما باید تعادل در مصرف رعایت شود.
بله، چون سماق قند خون را کاهش میدهد، مصرف همزمان آن با داروهای دیابت ممکن است باعث کاهش شدید قند خون شود.
مدرک علمی برای این موضوع وجود ندارد؛ اما افراد با بارداریهای پرخطر باید جهت احتیاط، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.