علائم مشکلات ریوی در نوزاد کمتر از یک سال

مرداد ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
علائم مشکلات ریوی در نوزاد

تند نفس کشیدن نوزاد و دیدن ناراحتی و بی‌قراری کوچولوها برای والدین بسیار ناراحت کننده است. دلایل بروز مشکلات تنفسی نوزادان بسیار متنوع از آلرژی فصلی گرفته بیماری‌های ریوی و قلبی می‌باشد و علائم مشکل ریه در نوزاد ممکن است در سنین مختلف ظاهر شود. غالبا اولین کسی که متوجه علائم کمبود اکسیژن در نوزادان یا تنفس نامنظم نوزاد می‌شود، مادر است؛ چون همیشه در کنار نوزاد است و متوجه کوچک‌ترین تغییرات فرزندش می‌شود. بنابراین شناخت علائم مشکلات تنفسی نوزادان برای مادر بسیار مهم است. اگر می‌خواهید مهم‌ترین علائم مشکلات ریوی در نوزاد را بشناسید، با ما همراه باشید.

چرا باید نگران علائم مشکلات ریوی در نوزاد باشیم؟

تامین اکسیژن کافی برای رشد و سلامتی نوزاد ضروری است. بنابراین هر عاملی مانند مشکلات ژنتیکی یا عفونت که باعث کمبود اکسیژن و علائم مشکلات ریوی در نوزاد شود، باید به موقع شناسایی و درمان شود.

مشکلات تنفسی می‌توانند نشانه‌ای از بیماری‌های جدی و تهدیدکننده زندگی نوزاد باشند و با تشخیص به موقع بیماری بتوان جان نوزاد را نجات داد. در مواردی اگر مشکلات تنفسی به موقع درمان نشوند، می‌توانند صدمات جبران ناپذیری در نوزاد ایجاد کنند. کمبود اکسیژن طولانی مدت ناشی از بیماری‌های ریوی می‌تواند رشد نوزاد را تحت تاثیر قرار بدهد.

علائم مشکلات ریوی در نوزاد می‌تواند به دلیل نوعی بیماری ساده مثل سرماخوردگی یا یک بیماری بلند مدت مانند سیستیک فیبروزیس (نوعی بیماری ژنتیکی است که یکی از عوارض آن خشکی پوشش مجاری هوایی و عفونت‌های مزمن تنفسی است) باشد و نوزاد به دریافت مراقبت‌های ویژه یا درمان دارویی نیاز داشته‌باشد؛ بنابراین تشخیص به موقع بیماری و درمان آن بسیار مهم است.

از کجا بفهمم نوزادم در بدو تولد مشکل تنفسی دارد؟

نوزاد در دوران جنینی اکسیژن را از طریق بندناف و از بدن مادر دریافت می‌کند و پس از تولد باید اکسیژن موردنیاز را با نفس کشیدن به کمک ریه‌هایش جذب کند؛ به همین دلیل اختلال تنفس بلافاصله پس از تولد شایع است و معمولا گذرا بوده و در همان لحظات اول بهبود می‌یابد. علائم مشکلات ریوی در نوزاد پره‌ترم (تولد بین هفته 34 تا  37بارداری) شایع‌تر از سایر نوزادان است. تند نفس کشیدن نوزاد، تنفس صدادار و خرخر کردن، غیرطبیعی بودن گریه نوزاد، حرکت پره‌های بینی حین تنفس و کبودی صورت از علائم مشکلات ریوی در نوزاد تازه متولد شده است.

باقی ماندن مایع آمونیوتیک در ریه نوزاد، ورود مکونیوم (مدفوع جنین) به مجاری هوایی، تاکی‌ پنه گذرای نوزاد(TTN)، سندرم زجر تنفسی نوزاد(RDS) و عدم تکامل صحیح ریه در دوران جنینی از سایر دلایل اختلال تنفس در نوزاد در بدو تولد و ساعات ابتدایی پس از آن است.

علائم مشکلات ریه در نوزادان زیر یک ماه

در ساعات اول پس از تولد، ریه‌های نوزاد با شرایط زندگی خارج رحمی سازگار می‌شود. در این سن علاوه بر بیماری‌های ژنتیکی، عوامل دیگری مانند عفونت‌ها و برونکیولیت هم می‌توانند علائم تنفسی ایجاد کنند. عملکرد ریه و قلب باهم ارتباط تنگاتنگی دارند و گروهی از بیماری‌های قلبی مثل نارسایی قلب هم می‌توانند علائم مشکلات ریوی در نوزاد را مانند رنگ پریدگی، کبودی، اختلاف رنگ دست راست و چپ و افزایش سرعت تنفس ایجاد کنند که لازم است در مورد علت رنگ‌پریدگی دست و پای نوزاد اطلاعات بیشتری کسب کنید.

هر کدام از موارد زیر می‌تواند یکی از علائم مشکلات ریوی در نوزاد شما باشد که در صورت مشاهده، با پزشک مشورت کنید:

  • خوب گریه نکردن نوزاد یا کبودی و سرفه کردن موقع گریه
  • عدم توانایی در غذاخوردن یا خندیدن و بی‌قراری
  • تند نفس کشیدن نوزاد
  • رنگ پریدگی لب‌ها و مخاط داخل دهان و یا کبودی لب و صورت
  • کم آوردن نفس نوزاد، صدادار شدن تنفس و نهایتا آپنه نوزاد
  • افزایش تلاش نوزاد برای نفس کشیدن
  • غیرقرینگی اتساع قفسه سینه نوزاد موقع دم
  • تعداد تنفس نوزاد

یکی از مهم‌ترین علائم مشکلات ریوی در نوزاد، افزایش یا کاهش شدید دفعات تنفس در دقیقه است. نوزاد زیر یک سال در خواب، سرعت تنفسی حدود 25 تا 35 بار دقیقه دارد. درصورتی که همین نوزاد در حالت بیداری ممکن است سرعت تنفسی برابر 40 تا 80 بار در دقیقه داشته باشد. با رشد و نمو کودک، سرعت تنفس نیز به تدریج پایین آمده و به حدود تنفس بالغین یعنی 10 تا 15 بار در دقیقه می‌رسد. اگر نوزاد شما تندتند نفس می‌کشد (بیشتر از 80 بار دقیقه) یا احساس می‌کنید که تعداد تنفس نوزادتان نسبت به قبل بیشتر شده است، این مسئله را با پزشک در میان بگذارید.

علائم مشکلات ریه در نوزادان زیر یک ماه

چرا تلاش نوزادم برای نفس کشیدن زیاد شده است؟

نفس کشیدن برای نوزاد کار دشواری نیست اما بعضی از اختلالات مانند عفونت‌ها، انسداد مجاری هوایی در اثر بزرگی لوزه‌ها و یا ورود جسم خارجی به مجاری تنفسی باعث می‌شود تا نوزاد برای ورود هوا به ریه‌هایش تلاش بیشتری بکند. کشیده شدن بخش‌هایی از قفسه سینه نوزاد به داخل بدن طی دم مانند قسمت نرم بالای ترقوه، پوست بین دنده‌ها و زیر جناغ و همچین حرکت پره‌های بینی و بزرگ شدن هر دو سوراخ بینی طی دم نشانه‌ای از افزایش تلاش نوزاد برای تنفس است.

تنفس نوزادم صدادار شده است!

اگر به تازگی همراه نفس کشیدن نوزاد هرگونه صدای غیرعادی مانند خرخر کردن یا صوتی شبیه ناله می‌شنوید یعنی نوزاد شما به پزشک نیاز دارد. آسم، ورود جسم خارجی به مجاری هوایی، عفونت‌ها، التهاب حنجره و نای می‌توانند باعث تولید صداهای اضافه حین تنفس شوند.

آپنه نوزادی

به حالتی که بین دو تنفس پیاپی وقفه بیافتد، قطع تنفس یا آپنه می‌گویند. اگر این وقفه بیش از 10 ثانیه طول بکشد یا مکررا اتفاق بیافتد، حتما باید به پزشک مراجعه کنید. آپنه می‌تواند به علت صادر نشدن پیام تنفس از مغز و مراکز عصبی یا به علت انسداد مجاری هوایی و یا هردو مورد باشد. شیرخواران نارس مکررا دچار حملات آپنه می‌شوند که گاهی با کبودی و کاهش ضربان قلب نوزاد همراه است. آپنه خواب می‌تواند سبب اختلالات خواب، بیدار شدن با احساس خفگی یا حتی مرگ ناگهانی نوزاد بشود.

علائم بیماری ریه در نوزادان زیر یک سال

علائم مشکلات ریوی در نوزاد بالای یک ماه بسیار شبیه علائمی است که در بالا گفتیم. در این بازه سنی خصوصا بعد از شروع غذای کمکی احتمال پریدن تکه‌های غذا به مجاری تنفسی نوزاد و به دنبال آن ایجاد سرفه و تنگی نفس وجود دارد. اگر هرگونه جسم خارجی در مجاری تنفسی باقی بماند، شانس بروز عفونت بسیار بالاست.

سرفه

سرفه یکی از شایع‌ترین و گاهی ناراحت کننده‌ترین علائم تنفسی در تمامی گروه‌های سنی است. در بسیاری از موارد، سرفه‌ به همراه تب و عفونت ریوی دیده‌ می‌شود. اگر قبل از شروع سرفه، فرزندتان سابقه‌ای از احساس ناگهانی خفگی و سرفه متعاقب آن داشته، می‌تواند نشان‌دهنده ورود غذا یا هرگونه جسم خارجی به مجاری تنفسی او باشد.

سرفه‌های طول کشیده (سرفه روزانه‌ای که بیشتر از شش هفته طول کشیده باشد) علل متنوع‌تری مانند آسم، عفونت درمان نشده، سیستیک فیبروزیس، سینوزیت و تماس با محرک‌های محیطی مثل دود سیگار دارند.

علائم مشکلات ریوی در کودکان بالای یک سال

کودک بالای یک سال تحرک بیشتری دارد و تمایل بیشتری به اسباب بازی‌ها پیدا می‌کند. کنجکاوی کودک باعث می‌شود تا اجسام را درون دهانش بکند و شانس گیر کردن قطعات اسباب بازی در مجاری تنفسی کودک بالا می‌رود. پس در انتخاب اسباب بازی و اجسامی که در دسترس کودک قرار می‌دهید دقت کنید. ممکن است شروع علائم یک بیماری ژنتیکی مانند سیستیک فیبروزیس پس از یک سالگی باشد پس اگر هر کدام از علائم مشکلات ریوی در نوزاد که در بالا گفته شده را در فرزندتان دیدید، حتما به پزشک مراجعه کنید.

تعامل و ارتباط نوزادان پس از یک سالگی با خانواده و سایر کودکان بیشتر می‌شود و این موضوع شانس مواجه‌ی نوزاد با ویروس‌ها و عوامل بیماری زا را بالا می‌برد. خصوصا احتمال ابتلای کودکانی که در مهدکودک نگهداری می‌شوند به سرماخوردگی و سایر بیماری‌های ویروسی بالاتر است و در صورت عدم درمان سرماخوردگی در کودکان می‌تواند مقدمه‌ی شروع یک عفونت ریوی باشد.

علائم عفونت ریه در نوزادان چیست؟

تب، سرفه، افزایش تعداد تنفس، خس خس سینه، بی‌قراری و بی‌اشتهایی از جمله علائم عفونت ریه در کودکان و علائم مشکلات ریوی در نوزاد است. سیستم ایمنی کودکان به طورکامل تکامل پیدا نکرده‌است بنابر در برابر عفونت‌ها آسیب پذیرتر هستند و در صورت بروز عفونت، به مراقبت و درمان دارویی ویژه نیاز دارند. برای مطالعه بیشتر در مورد انواع عفونت‌های تنفسی نوزاد و آنتی بیوتیک مناسب برای عفونت ریه، مقاله عفونت‌های تنفسی را مطالعه کنید.