استفراغ نوزاد از بینی و علت آن

مرداد ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
استفراغ نوزاد از بینی

پزشکان و متخصصین اطفال هر روز با سوالات مختلفی از دغدغه‌های مادران درمورد فرزندانشان مواجه می‌شوند. یکی از این دغدغه‌ها علت استفراغ از بینی در نوزادان است. "علت استفراغ نوزاد یک‌ماهه از بینی چیست؟ علل استفراغ نوزاد از دهان و بینی چه می‌تواند باشد." این دو سوال دو مورد از مثال‌های این سوالات درمورد استفراغ نوزاد از بینی است. خبر خوب این‌که استفراغ نوزاد از بینی اغلب بی‌خطر است اما گاهی می‌تواند نشانه بیماری دیگری باشد. در ادامه این مقاله درمورد بیرون‌آمدن استفراغ نوزاد از بینی، علت و درمان آن صحبت خواهیم کرد.

علت استفراغ نوزاد از بینی چیست؟

استفراغ نوزاد از بینی به حالتی اطلاق می‌شود که آن شیر خورده‌شده از بینی نوزاد با فشار یا بدون فشار خارج می‌شود. استفراغ شیر از بینی نوزاد به دلایل مختلفی می‌تواند رخ دهد. در قسمت بعدی به دلیل استفراغ نوزاد از بینی می‌پردازیم. احتمالا به‌عنوان یک پدر یا مادر از خود پرسیده‌اید که چرا نوزاد از بینی استفراغ می‌کند؟ علت استفراغ کودک از بینی چیست؟ پزشکان برای علت استفراغ نوزادان از بینی دلایل زیادی برمی‌شمارند. ابتدایی‌ترین دلیل می‌تواند مصرف زیاد و بیش از ظرفیت شیر در نوزادان باشد. سایر دلایل در ادامه آورده شده است.

وجود عوامل به‌هم‌زننده تمرکز نوزاد

گاهی در محیطی که نوزاد شیر می‌خورد عامل یا عوامل به‌هم‌زننده تمرکز وجود دارد. در این حالت نوزاد با مشکل بلع مواجه می‌شود و ممکن است و باقی‌مانده شیر از بینی خارج شود. بهتر است شیردادن به نوزاد در محیط آرام و بدون حضور عوامل به‌هم‌زننده تمرکز انجام شود.

بلع هوا همراه با شیر

استفراغ نوزاد از بینی می‌تواند به دلیل بلع هوا همراه با شیر باشد. گاهی نوزاد یا کودک اگر بسیار گرسنه باشد بسیار تند شیر می‌خورد و هوا را همراه با شیر بلع می‌کند. در نتیجه والدین شاهد استفراغ نوزاد از بینی و دهان خواهند بود. 

استفراغ همراه با عطسه

نوزادان توانایی کمی روی کنترل رفلکس‌های بدنشان دارند. خیلی از اوقات نوزاد هنگام شیرخوردن دچار سکسکه یا عطسه می‌شود. این رفلکس‌ها سبب بازشدن مجرای بینی شده و استفراغ نوزاد از بینی رخ می-دهد.

دریچه نابالغ معده

در بدن انسان مری و معده در نقطه‌ای به نام دریچه کاردیا به هم می‌رسند. دریچه‌ کاردیا در نوزادان محکم نبوده و در حال تکامل است. بنابراین برگشت غذا و رفلاکس پنهان نوزاد بسیار شایع است. گاهی این غذا از طریق بینی خارج می‌شود. این اتفاق در نوزادان در چند ماه اول زندگی طبیعی بوده و در نوزادان نارس بیش‌تر دیده می‌شود.

بسته‌بودن دریچه پیلور

استفراغ جهنده در نوزادان، به‌خصوص استفراغ مکرر و در نوزادان پسر در هفته‌های اولیه تولد می‌تواند نشانه‌ای از انسداد دریچه انتهایی معده یا پیلور باشد. در این بیماران با لمس قسمت بالایی و راست شکم نوزاد توده‌ای مانند زیتون زیر دست احساس می‌شود.

مراقبت‌های لازم هنگام تغذیه‌شدن نوزاد

مراقبت‌های هنگام شیرخوردن نوزاد عبارتند از؛

  • سعی کنید نوزاد خود را تا جایی که می‌توانید سر وقت مشخص تغذیه کنید؛ شیردادن به کودک را به تاخیر نیندازید. زیرا همانطور که گفته شد گرسنه‌ماندن کودک احتمال بلع هوا و استفراغ از طریق بینی را افزایش می‌دهد.
  • اگر نوزادتان با شیشه تغذیه می‌کند مطمئن شوید که سرشیشه او برایش بزرگ نباشد؛ بزرگ‌بودن سر شیشه می‌تواند باعث بلع مقدار اضافی شیر شود و این مقدار اضافی گاهی از طریق بینی خارج می‌شود. تعیین اندازه مناسب سر شیشه برای نوزادان نارس اهمیت بسیاری دارد.
  • به کودکتان در اتاقی شیر دهید که چیزی حواس نوزاد را پرت نمی‌کند؛ همانطور که گفته شد وجود عواملی که سبب حواس‌پرتی نوزاد می‌شوند می‌توانند باعث استفراغ نوزاد از بینی یا دهان هنگام شیرخوردن شوند. اگر کودک کم‌سن دیگری در منزل دارید احتمالا این سخت‌ترین کار ممکن است.
  • به نوزادتان بیش از حد غذا ندهید؛ حتی اگر کم‌تر از همیشه شیر خورده است ولی تمایلی به ادامه شیرخوردن ندارد شیردادن به نوزاد را به اجبار طولانی نکنید. زیاده‌روی در تغذیه نوزاد می‌تواند سبب استفراغ نوزاد از دهان و بینی شود.

علت استفراغ نوزاد از بینی

مراقبت‌های لازم بعد از تغذیه نوزاد

  • مطمئن شوید نوزادتان بعد از شیرخوردن حتما بادگلو بزند؛ بادگلوزدن در نوزادان سبب تخلیه هوای موجود در معده می‌شود و احتمال استفراغ نوزاد از بینی را کاهش می‌دهد.
  • نوزاد خود را برای دقایقی سرپا نگه‌ دارید؛ سرپا نگه‌داشتن نوزادان سبب تاثیر نیروی گرانش روی شیر خورده‌شده می‌شود. پس احتمال برگشت محتویات معده به دهان و بینی را کاهش می‌دهد.
  • اگر کودک شما حین شیرخوردن به خواب رفت او را به کمر بخوابانید؛ وقتی نوزاد شما به کمر خوابیده باشد شیر باقی‌مانده در دهان به‌جای خروج از بینی به معده وارد می‌شود.
  • اگر سوال شما این است که بعد از استفراغ نوزاد چه کنیم لازم است بدانید اگر در استفراغ نوزاد از بینی علائم خطر وجود داشت هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. در صورت وجود استفراغ جهنده از بینی یا دهان نوزاد حتما به پزشک مراجعه کنید. در این موارد نوزاد شما احتمالا به عمل جراحی مختصری نیاز دارد.

آیا در هنگام استفراغ نوزاد از بینی به پزشک مراجعه کنیم؟

همانطور که گفته شد استفراغ نوزاد از بینی اغلب طبیعی است و به دلایل طبیعی اتفاق میفتد. علائم خطری وجود دارد که در صورت مشاهده آن‌ها باید هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کرد. این علائم عبارتند از :

  • استفراغ نوزاد از راه بینی شباهتی به شیر نداشته و رنگ آن کاملا زرد یا سبز است.
  • استفراغ نوزاد از بینی حاوی خون است.
  • نوزادتان وزن نمی‌گیرد یا وزن از دست می‌دهد.
  • کیفیت مدفوع نوزاد تغییر کند و از میان انواع شکل مدفوع نوزادان، مدفوع او آبکی یا خونی شود.
  • نوزاد هنگام غذا خوردن بی‌حال یا بی‌قرار است.
  • نوزادتان رنگ‌پریده شده باشد.

درمان استفراغ از بینی نوزاد

در بالاتر اشاره شد که استفراغ نوزاد از بینی طبیعی و قسمتی از فرایند تکامل است هر چند که اغلب برای والدین ناخوشایند است. تا زمانی که علائم خطر آشکار نشده باشند یا مقدارش از حد طبیعی نگذشته باشد نیاز به مداخله خاصی ندارد. درمان استفراغ نوزاد از بینی اغلب اصلاح شیوه تغذیه نوزاد است. خبر خوب این است که راهکارهایی وجود دارد که می‌تواند میزان استفراغ نوزاد از بینی را کاهش دهد.