بالا آوردن شیر پنیری در نوزادان [علت و راههای درمان]
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
اگر نوزاد بعد از شیر خوردن، مقداری شیر را بالا میآورد و این شیر ظاهری دلمهای یا پنیری دارد، احتمالا این سوال برایتان پیش آمده که آیا این حالت طبیعی است یا نشانه مشکلی در گوارش نوزاد است. بالا آوردن شیر پنیری در نوزادان در بسیاری از موارد به این دلیل اتفاق میافتد که شیر مدتی در معده مانده و با اسید معده مخلوط شده است. رفلاکس طبیعی نوزاد نیز میتواند باعث برگشت شیر شود، مخصوصا در ماههای اول زندگی. با این حال، همه موارد طبیعی نیستند. در ادامه علت بالا آوردن شیر پنیری در نوزادان، راههای کاهش آن و علائمی که نیاز به بررسی پزشک دارند را بررسی میکنیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیامهای مشاوره تخصصی دریافت کنید و با توصیههای تغذیهای و دستور پختهای مناسب، تغذیه سالمتری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازیهای مناسب و آزمونهای دورهای به تقویت هوش و مهارتهای فرزندتان کمک کنید.
- بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد چیست؟
- علت استفراغ پنیری نوزادان چیست؟
- تفاوت بین بالا آوردن شیر پنیری و استفراغ در نوزاد
- ارتباط رفلاکس با بالا آوردن شیر پنیری نوزاد چیست؟
- آیا بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد طبیعی است؟
- برای جلوگیری از بالا آوردن شیر پنیری نوزاد چه کنیم؟
- بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد شیرخشکی
- بالا آوردن شیر پنیری نوزاد تا چه سنی طبیعی است؟
- چه زمانی بالا آوردن شیر پنیری نوزاد خطرناک است؟
- چه زمانی برای بالا آوردن شیر پنیری در نوزادان به پزشک مراجعه کنیم؟
- پیشگیری از بالا آوردن پنیرک در نوزاد شیرخوار
- شیر پنیری نوزاد؛ از علت تا مراقبتهای لازم
- منابع
بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد چیست؟
این مشکل به حالتی گفته میشود که شیر برگشته از معده، به جای ظاهر کاملا مایع و سفید، به شکل دلمههای کوچک یا تکههای پنیری دیده میشود. این تغییر ظاهر معمولا به مدت زمانی که شیر در معده مانده مربوط است؛ شیر بعد از مخلوط شدن با اسید معده میتواند حالت بریده و پنیری پیدا کند.
علت استفراغ پنیری نوزادان چیست؟
عوامل مختلفی میتوانند باعث برگشت شیر و ظاهر پنیری آن شوند. آشنایی با علت استفراغ نوزاد میتواند به تشخیص بهتر علت این حالت کمک کند:
- رفلاکس طبیعی نوزاد: در ماههای اول، برگشت مقداری از محتویات معده به مری شایع است و میتواند باعث بالا آوردن شیر دلمهای شود.
- کامل نشدن عملکرد دریچه بین مری و معده: این دریچه هنوز به طور کامل تکامل پیدا نکرده و ممکن است پس از ورود شیر به معده، محتویات آن را به خوبی نگه ندارد.
- زیاد شیر خوردن: معده نوزاد ظرفیت کمی دارد؛ دریافت حجم زیاد شیر میتواند فشار معده را افزایش دهد و باعث افزایش برگشت شیر شود.
- بلعیدن هوا هنگام شیر خوردن: ورود هوای اضافی به معده میتواند باعث نفخ، احساس پری و استفراغ پنیری شود.
- آروغ نزدن: اگر هوای بلعیده شده هنگام شیر خوردن خارج نشود، در معده باقی میماند، فشار بیشتری ایجاد میکند و در نهایت، منجر به برگشت شیر شود.
- خواباندن یا حرکت دادن نوزاد بلافاصله بعد از شیر خوردن: معده نوزاد بلافاصله پس از شیر خوردن پر است و تکان خوردن یا فشار روی شکم میتواند برگشت شیر را راحتتر کند.
تفاوت بین بالا آوردن شیر پنیری و استفراغ در نوزاد
برخی از والدین ظاهر استفراغ پنیری نوازد را با استفراغ معمولی اشتباه میگیرند؛ اما این دو معمولا یکسان نیستند. تفاوت اصلی آنها به نحوه خروج محتویات معده و وضعیت نوزاد هنگام آن مربوط میشود. در جدول زیر، تفاوتهای این دو حالت را مشاهده میکنید:
| ویژگی | بالا آوردن شیر پنیری | استفراغ |
| نحوه خروج | آرام و بدون فشار | ناگهانی و همراه با فشار |
| زور زدن | معمولا بدون زور زدن | همراه با انقباض و زور زدن |
| مقدار | تقریبا کم | گاهی حجم زیاد |
| ظاهر | سفید، دلمهای یا پنیری | آبکی، شیری یا حاوی محتویات معده |
| حال نوزاد | معمولا آرام و هوشیار | احتمال بیقراری یا بیحالی |
| علتهای شایع | رفلاکس طبیعی و پرخوری | عفونت یا مشکلات گوارشی |
ارتباط رفلاکس با بالا آوردن شیر پنیری نوزاد چیست؟
بله؛ بین رفلاکس و بالا آوردن شیر پنیری ارتباط وجود دارد، اما پنیری بودن شیر به تنهایی نشانه رفلاکس نیست. رفلاکس باعث برگشت محتویات معده به دهان میشود و در این میان، شیری که مدت بیشتری در معده مانده، ممکن است به شکل دلمهای دیده شود. بنابراین، رفلاکس میتواند زمینه بالا آوردن شیر پنیری را فراهم کند، اما فقط با دیدن ظاهر پنیری شیر نمیتوان رفلاکس را به طوری قطعی تشخیص داد.
آیا بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد طبیعی است؟
در بیشتر موارد، بالا آوردن مقدار کمی شیر پنیری در نوزادی که حال عمومی خوبی دارد، طبیعی است و میتواند با رفلاکس در دوران نوزادی مرتبط باشد. اگر نوزاد به خوبی شیر میخورد، رشد و وزنگیری مناسبی دارد، جای نگرانی نیست.
برای جلوگیری از بالا آوردن شیر پنیری نوزاد چه کنیم؟
این مشکل همیشه قابل پیشگیری نیست، اما با چند تغییر ساده در شیردهی و وضعیت نوزاد میتوانید از شدت و تکرار آن جلوگیری کنید:
1. اصلاح نحوه شیر دادن
هنگام شیر دادن، نوزاد را در وضعیت نسبتا عمودی نگه دارید و مطمئن شوید دهان او به درستی روی سینه یا سر شیشه قرار گرفته است. این کار میتواند به کاهش بلع هوا و برگشت شیر کمک کند.
2. جلوگیری از شیر خوردن بیش از حد
معده نوزاد کوچک است و دریافت شیر بیشتر از نیاز میتواند برگشت آن را آسانتر کند. به نشانههای سیری توجه کنید و او را به تمام کردن شیشه یا ادامه شیر خوردن مجبور نکنید. در تغذیه با شیشه، سرعت و حجم شیر نیز اهمیت دارد.
3. آروغ گرفتن هنگام و بعد از شیردهی
اگر نوزاد هنگام شیر خوردن هوا میبلعد، برای آروغ گرفتن او صبر کنید. این کار را میتوانید در بین شیر خوردن و همچنین پس از پایان تغذیه انجام دهید.
4. نگه داشتن نوزاد در حالت عمودی بعد از شیر خوردن
پس از شیر خوردن، نوزاد را مدتی در حالت عمودی و آرام نگه دارید و از تکان دادن یا وارد کردن فشار به شکم او خودداری کنید. در زمان خواب، همیشه نوزاد را به پشت و روی سطح صاف و سفت قرار دهید.
بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد شیرخشکی
در نوزادان شیرخشکی، بالا آوردن شیر پنیری گاهی با نوع شیرخشک یا نحوه آمادهسازی آن اشتباه گرفته میشود. دلمهای شدن شیر معمولا به دلیل ماندن شیر در معده و تماس با اسیده معده به وجود میآید، اما به تنهایی نشاندهنده ناسازگاری با شیرخشک نیست.
ولی چنانچه این حالت همراه با علائمی مانند اسهال، خون در مدفوع باشد، میتواند به دلیل حساسیت باشد و باید به پزشک مراجعه کنید. ممکن است پزشک شربت برای استفراغ نوزاد یا سایر درمانهای مشابه را پیشنهاد دهد.
بالا آوردن شیر پنیری نوزاد تا چه سنی طبیعی است؟
بالا آوردن شیر در ماههای ابتدایی زندگی شایع است و معمولا با رشد دستگاه گوارش به تدریج کاهش پیدا میکند.
به نقل از سایت nhs.uk
وقتی نوزاد شیر را بالا میآورد یا هنگام شیر خوردن یا پس از آن استفراغ میکند، به این حالت رفلاکس گفته میشود. رفلاکس بسیار شایع است و نوزادان معمولا تا حدود یک سالگی از آن عبور میکنند.
When your baby brings up milk, or is sick during or after feeding, this is known as reflux. Reflux is quite common and babies usually grow out of it by the age of 1
چه زمانی بالا آوردن شیر پنیری نوزاد خطرناک است؟
در موارد زیر، استفراغ پنیری نوزاد طبیعی نیست و باید علائم را جدی بگیرید:
- استفراغ زیاد و مکرر
- ایجاد استفراغ رنگی در کودکان، رنگ سبز یا زرد
- وجود خون در استفراغ
- کاهش یا عدم افزایش وزن
- امتناع از شیر خوردن
- بیحالی یا تغییر سطح هوشیاری
- تب
- شکم متورم
- علائم کمآبی
- خفگی یا مشکلات تنفسی هنگام شیر خوردن
چه زمانی برای بالا آوردن شیر پنیری در نوزادان به پزشک مراجعه کنیم؟
در شرایط زیر بهتر است که در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید:
- استفراغ مکرر یا شدید و پرفشار
- وجود خون یا مواد شبیه تفاله قهوه در استفراغ
- سبز یا زرد بودن استفراغ
- امتناع از شیر خوردن یا مشکل در تغذیه
- وزنگیری ناکافی یا توقف رشد
- بیحالی یا بیقراری شدید
- سرفه مداوم یا دشواری در تنفس
- کاهش محسوس تعداد پوشکهای خیس
پیشگیری از بالا آوردن پنیرک در نوزاد شیرخوار
برای کاهش استفراغ پنیری در نوزاد، علاوه بر شیوه تغذیه نیز بهتر است به شرایط نوزاد بعد از شیر خوردن و الگوی تکرار آن نیز توجه داشته باشید:
- لباس و پوشک خیلی تنگ نباشد تا فشاری به شکم نوزاد وارد نشود.
- بلافاصله پس از شیر خوردن، نوزاد را تکان ندهید و فعالیت پرتحرک نداشته باشید.
- زمان و دفعات بالا آوردن شیر را در صورت تکرار یادداشت کنید.
- برای خواب، نوزاد را همیشه به پشت و روی سطح صاف و سفت قرار دهید.
شیر پنیری نوزاد؛ از علت تا مراقبتهای لازم
بالا آوردن شیر پنیری در بیشتر نوزادان، مخصوصا در ماههای ابتدایی زندگی، بخشی از روند طبیعی گوارش و رفلاکس محسوب میشود و معمولا با رشد نوزاد کاهش پیدا میکند. با این حال، توجه به حال عمومی، میزان شیر خوردن و روند وزنگیری نوزاد نیز اهمیت دارد. رعایت نکاتی مانند تغذیه با حجم مناسب، کمک به خروج هوای بلعیده شده و نگه داشتن نوزاد در وضعیت عمودی پس از شیر خوردن میتواند به کمتر شدن این حالت کمک کند. در صورت مشاهده استفراغ پرفشار، تغییر رنگ، خون، بیحالی یا اختلال در رشد، حتما به پزشک مراجعه کنید.
منابع
سوالات متداول
پنیری یا دلمهای شدن شیر معمولا به این دلیل است که شیر مدتی در معده مانده و با اسید معده مخلوط شده است؛ ظاهر پنیری آن به تنهایی نشانه بیماری نیست.
اگر نوزاد سرحال است، به خوبی شیر میخورد و وزنگیری مناسبی دارد، بالا آوردن مقدار کمی شیر پنیری معمولا طبیعی است و با رشد نوزاد کاهش پیدا میکند.
زیاد شیر خوردن میتواند احتمال رفلاکس و بالا آوردن شیر را بیشتر کند، اما پنیری شدن آن مستقیما به حجم شیر مربوط نیست. شیری که مدتی در معده میماند و با اسید معده مخلوط میشود، ممکن است هنگام بالا آمدن ظاهر دلمهای یا پنیری داشته باشد.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.