عفونت قارچی واژن در بارداری [آیا برای جنین خطرناک است؟]
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
عفونت قارچی واژن در بارداری معمولا بر اثر رشد بیش از حد قارچ کاندیدا در محیط واژن ایجاد میشود. خارش و سوزش واژن، قرمزی و تحریک ناحیه تناسلی و ترشحات سفید و غلیظ از مهمترین نشانههای آن هستند. البته این علائم همیشه به معنی عفونت قارچی نیستند و ممکن است در برخی عفونتهای واژینال دیگر هم دیده شوند. بنابراین باید توسط پزشک تشخیص درست داده شود. اگر باردار هستید و چنین علائمی دارید، طبیعی است که درباره علت عفونت، خطر آن برای جنین و روش درمان ایمن نگران باشید. در این مقاله از مجله سلامت گهواره علائم، علتها، روشهای تشخیص، درمانهای مناسب بارداری و نکات مراقبتی را کامل بررسی میکنیم.
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
- عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟
- علائم عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟
- علت عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟
- عفونت قارچی واژن در سه ماه اول بارداری
- آیا عفونت قارچی در بارداری برای جنین خطرناک است؟
- عفونت قارچی واژن در بارداری چگونه تشخیص داده میشود؟
- درمان عفونت قارچی واژن در بارداری
- درمان خانگی عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟
- برای عفونت قارچی واژن در بارداری چه بخوریم؟
- از چه کارهایی هنگام عفونت قارچی واژن در بارداری پرهیز کنیم؟
- چگونه از عفونت قارچی واژن در بارداری پیشگیری کنیم؟
- چه زمانی برای عفونت قارچی واژن در بارداری به پزشک مراجعه کنیم؟
- مراقبت درست؛ مهمترین نکته در مواجهه با عفونت قارچی واژن در بارداری
- منابع
عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟
عفونت قارچی واژن در بارداری یا کاندیدیازیس ولوواژینال، نوعی التهاب واژن است که بر اثر رشد بیش از حد قارچهای کاندیدا، بهویژه Candida albicans ایجاد میشود. کاندیدا میتواند بهطور طبیعی در واژن وجود داشته باشد، اما تغییر تعادل محیط واژن باعث تکثیر بیش از حد آن و ایجاد عفونت میشود. تغییرات هورمونی دوران بارداری هم احتمال بروز این عفونت را افزایش میدهند. این بیماری معمولا عفونت مقاربتی محسوب نمیشود و در بین مادران باردار عفونتی شایع است.
علائم عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟
علائم عفونت قارچی واژن در بارداری میتوانند خفیف یا آزاردهنده باشند و از آنجا که به برخی دیگر از علائم عفونت در بارداری شباهت دارند، تشخیص قطعی آن بهتر است توسط پزشک انجام شود. مهمترین علائم این عفونت شامل موارد زیر هستند:
- خارش و تحریک واژن و اطراف آن
- سوزش یا درد در ناحیه واژن و فرج
- ترشحات سفید و غلیظ شبیه پنیر دلمهای معمولا بدون بوی نامطبوع
- قرمزی و گاهی تورم ناحیه تناسلی
- درد یا سوزش هنگام ادرار
- درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی
البته به نقل از cdc
کاندیدیازیس واژن اغلب خفیف است. با این حال، در برخی از زنان میتوانند عفونتهای شدیدی شامل قرمزی، تورم و ترک در دیواره واژن ایجاد کنند.
Vaginal candidiasis is often mild. However, some women can develop severe infections involving redness, swelling, and cracks in the wall of the vagina.
ترشحات عفونت قارچی در بارداری چه شکلی است؟
ترشحات ناشی از عفونت قارچی واژن در بارداری معمولا سفید، غلیظ و تکهتکه هستند و ظاهری شبیه پنیر دلمهای دارند. این ترشحات اغلب بوی تند ندارند و ممکن است مقدارشان بیشتر از حالت معمول شود.
تفاوت ترشحات طبیعی بارداری با عفونت قارچی
انواع ترشحات واژن در بارداری با ویژگیهای متفاوتی ظاهر میشوند. ترشحات طبیعی بارداری معمولا رقیق، شفاف یا سفید شیری، بدون بوی تند و بدون خارش و سوزش هستند. اما در عفونت قارچی، ترشحات اغلب سفید، غلیظ و تکهتکه شبیه پنیر دلمهایاند و معمولا با خارش، سوزش یا التهاب واژن همراه میشوند.
علت عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟
عفونت قارچی واژن در بارداری زمانی ایجاد میشود که شرایط طبیعی واژن تغییر کند و قارچ کاندیدا فرصت رشد بیش از حد پیدا کند. در ادامه به مهمترین علل این عفونت در بارداری پرداختهایم:
تغییرات هورمونی بارداری
در دوران بارداری، با بالا رفتن سطح هورمونهایی مانند استروژن، محیط واژن تغییر میکند. این تغییرات میتوانند تعادل طبیعی میکروارگانیسمهای واژن را به نفع رشد کاندیدا برهم بزنند. به همین دلیل، عفونت قارچی واژن در دوران بارداری شایعتر است و احتمال بروز آن بهخصوص با افزایش سطح استروژن بیشتر میشود.
مصرف آنتیبیوتیکها
آنتیبیوتیکها فقط باکتریهای عامل بیماری را از بین نمیبرند و ممکن است تعداد باکتریهای مفید واژن را هم کاهش دهند. این باکتریها به کنترل رشد طبیعی قارچ کاندیدا کمک میکنند. بنابراین مصرف آنتیبیوتیک، بهویژه انواع متفاوت آن یا دورههای مکرر مصرف آن، میتواند تعادل محیط واژن را تغییر دهد و زمینه رشد بیش از حد کاندیدا و ایجاد عفونت قارچی را فراهم کند.
دیابت و بالا بودن قند خون
دیابت، بهخصوص زمانی که قند خون بهخوبی کنترل نشده باشد، احتمال ابتلا به عفونت قارچی واژن در بارداری را افزایش میدهد. بالا بودن قند خون و وجود قند بیشتر در ادرار میتواند شرایط مناسبتری برای رشد قارچها ایجاد کند. به همین دلیل، در زنان مبتلا به دیابت، کنترل مناسب قند خون میتواند یکی از عوامل ایجادکننده عفونت را از بین ببرد.
سابقه عفونت قارچی مکرر
اگر در گذشته چندین بار دچار عفونت قارچی شدهاید، این موضوع بهتنهایی به معنای وجود یک مشکل جدی نیست، اما میتواند نشاندهنده این باشد که بدن شما بیشتر مستعد عود این عفونت است. بهطور کلی، زمانی که عفونت قارچی در طول یک سال سه بار یا بیشتر تکرار شود، به آن عفونت قارچی عودکننده گفته میشود. این وضعیت گاهی با عواملی مثل مصرف مکرر آنتیبیوتیکها یا دیابت در ارتباط است، اما در بسیاری از خانمها، حتی با بررسیهای دقیق هم علت مشخصی برای این تکرارها پیدا نمیشود.
عفونت قارچی واژن در سه ماه اول بارداری
عفونت قارچی واژن در سهماهه اول بارداری ممکن است با خارش و سوزش، قرمزی و حساسیت ناحیه واژن، ترشحات سفید و غلیظ و گاهی درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی همراه باشد. از آنجا که افزایش ترشحات در اوایل بارداری طبیعی است و برخی عفونتهای دیگر هم علائم مشابهی دارند، تشخیص علت عفونت اهمیت دارد و تغییر غیرعادی ترشحات باید توسط پزشک بررسی شود تا او با توجه به نوع عفونت بهترین درمان خارش واژن در بارداری را ارائه دهد.
آیا عفونت قارچی در بارداری برای جنین خطرناک است؟
عفونت قارچی واژن در بارداری معمولا به جنین آسیب نمیرساند و خطری برای او وجود ندارد. شواهد فعلی هم افزایش خطر پیامدهایی مانند زایمان زودرس را نشان ندادهاند.
البته به نقل از pubmed
کاندیدای واژن مادر ممکن است منبع مهمی از کاندیدای دهانی در نوزادان، به ویژه در نوزادانی که از طریق واژن متولد میشوند، باشد.
The mother's vaginal Candida may constitute an important source of oral Candida in the newborns, particularly in those delivered vaginally.
با وجود کمخطر بودن عفونت، بهتر است علائم را جدی بگیرید و برای تشخیص درست و درمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
عفونت قارچی واژن در بارداری چگونه تشخیص داده میشود؟
برای تشخیص عفونت قارچی واژن در بارداری، پزشک ابتدا سوالهایی درباره علائم، سابقه عفونت و داروها میپرسد و ناحیه واژن را معاینه میکند. سپس نمونهای از ترشحات واژن با سواب برداشته میشود تا زیر میکروسکوپ بررسی شود. اگر نتیجه مشخص نباشد یا عفونت پیچیده و مکرر باشد، ممکن است کشت قارچی یا آزمایشهای تکمیلی برای شناسایی کاندیدا درخواست شود. علائم بهتنهایی برای تشخیص کافی نیستند.
درمان عفونت قارچی واژن در بارداری
درمان عفونت قارچی واژن در بارداری معمولا با داروهای ضدقارچ موضعی انجام میشود و این داروها باید حتما تحت نظر پزشک انتخاب و مصرف شوند. در برخی موارد برای تشخیص افتراقی یا وجود عفونتهای همراه، ممکن است پزشک بررسی یا درمانهای دیگری مانند مترونیدازول در بارداری را هم در نظر داشته باشد.
پماد و کرم برای عفونت قارچی در بارداری
پمادها و کرمهای ضدقارچ واژینال، بهویژه داروهای گروه آزول مانند کلوتریمازول یا میکونازول از گزینههای رایج درمان عفونت در بارداری هستند. این داروها ممکن است داخل واژن یا روی ناحیه خارجی استفاده شوند. نوع دارو و مدت مصرف باید با تشخیص پزشک تعیین شود و معمولا پزشک دوره هفتروزه درمان با پماد میکونازول یا پماد کلوتریمازول در بارداری را توصیه میکند.
شیاف واژینال برای عفونت قارچی در بارداری
شیاف واژینال حاوی داروهای ضدقارچ مانند کلوتریمازول میتواند برای درمان عفونت قارچی واژن در بارداری تجویز شود. دارو مستقیم داخل واژن قرار میگیرد و روی محل عفونت اثر میکند. مصرف شیاف کلوتریمازول در بارداری معمولا ایمن است. با این وجود، پیش از مصرف باید با پزشک مشورت شود.
آیا قرص ضدقارچ در بارداری مجاز است؟
قرصهای خوراکی ضدقارچ، بهویژه فلوکونازول، برای درمان معمول عفونت قارچی واژن در دوران بارداری توصیه نمیشوند. به دلیل ارتباط احتمالی یک دوز ۱۵۰ میلیگرمی فلوکونازول با سقط خودبهخودی و ناهنجاریهای مادرزادی، مصرف آن را در بارداری توصیه نمیشود و آزولهای موضعی هفتروزه پیشنهاد میشوند.
درمان خانگی عفونت قارچی واژن در بارداری چیست؟
درمان خانگی عفونت قارچی واژن در بارداری هیچگاه جایگزین داروی ضدقارچ نیست، اما رعایت برخی مراقبتهای زیر میتواند تحریک و رطوبت ناحیه را کاهش دهد و به کنترل علائم کمک کند:
- خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی و تعویض لباسهای مرطوب
- پوشیدن لباس زیر نخی و آزاد برای کاهش گرما و رطوبت
- خودداری از استفاده از دوش واژینال به دلیل اختلال در تعادل طبیعی محیط واژن
- شستوشوی ملایم ناحیه خارجی با استفاده از آب و پرهیز از شستوشوی مکرر یا استفاده از مواد تحریککننده
- پرهیز موقت از رابطه جنسی در صورت درد، سوزش یا تحریک تا برطرف شدن علائم
- پرهیز از درمانهای خانگی خودسرانه مانند ترکیبات گیاهی یا درمانهای غیرتاییدشده بدون نظر پزشک
برای عفونت قارچی واژن در بارداری چه بخوریم؟
برای کمک به سلامت بدن در دوره عفونت قارچی، بهتر است در بارداری یک رژیم غذایی متعادل شامل سبزیجات، میوهها، غلات کامل و منابع پروتئینی داشته باشید و مصرف خوراکیهای بسیار شیرین را متعادل نگه دارید. اگر دیابت دارید، کنترل قند خون اهمیت بیشتری پیدا میکند. مصرف ماست و پروبیوتیکها هم درمان قطعی عفونت قارچی محسوب نمیشوند.
از چه کارهایی هنگام عفونت قارچی واژن در بارداری پرهیز کنیم؟
برای جلوگیری از تشدید خارش، سوزش و تحریک ناحیه تناسلی، بهتر است تا زمان بهبود عفونت از کارهایی که رطوبت یا حساسیت این ناحیه را بیشتر میکنند، دوری کنید:
- از صابونها، ژلهای شستوشو و محصولات عطردار برای ناحیه تناسلی استفاده نکنید.
- از دوش واژینال و شستوشوی داخل واژن خودداری کنید.
- لباس زیر و شلوار بسیار تنگ نپوشید.
- لباس خیس، عرقکرده یا مایوی مرطوب را برای مدت طولانی به تن نداشته باشید.
- ناحیه تناسلی را نخارانید، حتی اگر خارش آزاردهنده است.
- اگر رابطه جنسی باعث درد، سوزش یا تحریک بیشتر میشود، تا بهبود علائم از آن پرهیز کنید.
- بدون نظر پزشک از داروهای ضدقارچ یا درمانهای خانگی داخل واژن استفاده نکنید.
چگونه از عفونت قارچی واژن در بارداری پیشگیری کنیم؟
نمیتوان همیشه از عفونت قارچی واژن در بارداری پیشگیری کرد، اما با کاهش رطوبت و تحریک ناحیه تناسلی و کنترل برخی عوامل خطر میتوان احتمال بروز یا عود آن را کمتر کرد.
- لباس زیر نخی، آزاد و قابلتنفس بپوشید.
- لباسهای خیس یا عرقکرده را در اولین فرصت تعویض کنید.
- پس از حمام یا شنا، ناحیه تناسلی را بهآرامی و کامل خشک کنید.
- از صابونها، اسپریها، ژلها و محصولات معطر برای شستوشوی ناحیه تناسلی استفاده نکنید.
- از دوش واژینال و شستوشوی داخل واژن بپرهیزید.
- آنتیبیوتیک را فقط در صورت تجویز پزشک و طبق دستور مصرف کنید.
- اگر دیابت دارید، قند خون خود را طبق برنامه درمانی کنترل کنید.
- در صورت تکرار عفونتهای قارچی، برای بررسی عوامل زمینهای و تشخیص درست به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی برای عفونت قارچی واژن در بارداری به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر در بارداری برای نخستین بار دچار خارش، سوزش یا ترشحات غیرعادی شدهاید، بهتر است پیش از هر درمانی با پزشک مشورت کنید. چون این علائم میتوانند با عفونتهای دیگر اشتباه گرفته شوند. همچنین اگر علائم شدید هستند، عفونت مرتب عود میکند، درمان قبلی موثر نبوده یا پس از چند روز بهبود پیدا نکردهاید، مراجعه پزشکی برای بررسی دقیق علت و انتخاب درمان مناسب ضروری است.
مراقبت درست؛ مهمترین نکته در مواجهه با عفونت قارچی واژن در بارداری
عفونت قارچی واژن در بارداری مشکل شایعی است که معمولا برای جنین خطر ایجاد نمیکند. اما برای مادر آزاردهنده خواهد بود. این عفونت را نباید از روی خارش یا تغییر ترشحات تشخیص دهید. اگر نشانههای غیرعادی دارید، مراجعه به پزشک کمک میکند علت مشخص و درمان مناسب با شرایط شما انتخاب شود. از مصرف خودسرانه قرصهای ضدقارچ یا درمانهای خانگی داخل واژن پرهیز کنید و داروها را فقط طبق نظر پزشک مصرف کنید. خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی، پوشیدن لباس زیر نخی، پرهیز از محصولات معطر و کنترل قند خون هم میتوانند به کاهش ناراحتی و احتمال عود عفونت کمک کنند.
منابع
سوالات متداول
رابطه جنسی در طول ابتلا به عفونت قارچی واژن در بارداری ممنوع نیست، اما ممکن است درد و سوزش را تشدید کند. بهتر است تا بهبود علائم و نظر پزشک صبر کنید.
عفونت قارچی معمولا برای جنین خطرناک نیست، اما تشخیص و درمان مناسب در بارداری اهمیت دارد.
معمولا نه، شواهد فعلی ارتباط مشخصی میان عفونت قارچی واژن و سقط یا زایمان زودرس نشان نمیدهند، اما تشخیص و درمان این عفونت مهم است.
ترشحات طبیعی بارداری معمولا رقیق، شفاف یا سفید شیری و بدون خارش هستند. در حالیکه ترشحات قارچی اغلب غلیظ، سفید و همراه خارش و سوزش و تحریک واژن هستند.
روزانه پیام مشاور، متناسب با سن کودکتون دریافت کنین. 
سوالاتتون رو از مامانای با تجربه بپرسین.
با بازیهایی که به رشد هوش و خلاقیت فرزندتون کمک میکنه آشنا بشین.