شیردهی در دوران بارداری | مزایا و معایب قطع شیر دادن

شیردهی در بارداری برای بسیاری از مادران امکان‌پذیر است. در شرایط عادی نیز معمولاً شیردهی مادر خطری برای جنین یا نوزاد شیرخوار ایجاد نمی‌کند. زیرا از نظر فیزیولوژیکی بدن مادر قادر است همزمان نیازهای جنین در حال رشد و نوزاد شیرخوار را تأمین کند، اما به شرطی که تغذیه و استراحت کافی داشته باشد. به عنوان مثال نیاز به دریافت مواد معدنی مانند کلسیم در این مادران بیش‌تر از سایر افراد است.

در برخی شرایط خاص مثل بارداری پرخطر، سابقه سقط یا خونریزی، یا مشکلات تغذیه‌ای مادر، پزشک ممکن است توصیه به کاهش یا قطع شیردهی کند. بنابراین پاسخ به پرسش مهم که "آیا ادامه شیردهی در دوران بارداری بی خطر است؟" این است که در بیشتر موارد بله، اما ارزیابی وضعیت هر مادر باید توسط پزشک انجام شود تا بهترین تصمیم گرفته شود. در ادامه قصد داریم در مورد شیردهی در بارداری بیشتر توضیح دهیم.

با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیام‌های مشاوره‌ تخصصی دریافت کنید و با توصیه‌های تغذیه‌ای و دستور پخت‌های مناسب، تغذیه سالم‌تری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازی‌های مناسب و آزمون‌های دوره‌ای به تقویت هوش و مهارت‌های فرزندتان کمک کنید.

اگر در دوران شیردهی باردار شویم چه کنیم؟

بارداری در دوران شیردهی معمولاً نگران کننده نیست. اما توجه به چند نکته ضروری است:

• مشاوره پزشکی: قبل از هر چیز، در صورت بارداری در شیردهی بهتر است با پزشک متخصص مشورت کنید تا وضعیت بارداری، سابقه پزشکی و شرایط جسمی شما را به دقت بررسی کرده و راه‌حل ارائه دهد.
• تغذیه کافی: با توجه به این‌که بدن همزمان باید انرژی لازم برای رشد جنین و تولید شیر را تأمین کند، مصرف غذاهای متنوع و مقوی و دریافت مایعات کافی در این دوران اهمیت زیادی دارد.
• توجه به علائم هشدار: در صورت بروز خونریزی، درد شکمی، سابقه سقط یا زایمان زودرس، ممکن است لازم باشد به توصیه پزشک شیردهی قطع شود یا تعداد دفعات آن کاهش یابد.
• توجه به نیازهای کودک شیرخوار: اگر کودک شما زیر ۶ ماه است و تنها از شیر مادر تغذیه می‌کند، معمولاً می‌توانید شیردهی را ادامه دهید. در سنین بالاتر، می‌توان تغذیه تکمیلی را تقویت کرد تا فشار کمتری بر بدن مادر وارد شود.

در حالت کلی معمولا شیردهی هنگام بارداری بی‌خطر است، اما تصمیم نهایی باید بر اساس شرایط هر مادر و نظر پزشک متخصص گرفته شود.

نصب اپلیکیشن گهواره

آیا قطع شیردهی در دوران بارداری ضرروی است؟

اگر در دوران شیردهی باردار شویم چه کنیم؟ بسیاری از مادران تصمیم می‌گیرند که شیردهی را در طول بارداری ادامه دهند، در حالی که برخی دیگر تصمیم به شیر گرفتن می‌گیرند. اگر در طول بارداری به شیردهی ادامه دهید، باید بدانید که شما در واقع هم دارید به نوزاد فعلی خود غذا می‌دهید و هم جنین درون شکمتان را تغذیه می‌کنید. از این رو ممکن است دشواری‌هایی در طول مسیر پیش بیاید که شما را به از شیر گرفتن فوری کودک برساند.

سوال مهم این است که آیا شیر دادن به نوزاد در دوران بارداری بی خطر است؟ آیا ادامه دادن به شیردهی یک عمل انتخابی ست؟ چکار باید کرد؟

به طور کلی، ادامه‌ی شیردهی در دوران بارداری بی‌خطر و لزوماً نیازی به از شیر گرفتن کودک نیست. اگرچه مقادیر کمی از هورمون‌های بارداری ممکن است در شیر شما وجود داشته باشد، اما این هورمون‌ها برای کودک شیرخوار مضر نیستند. شما ممکن است به دلایل مختلفی تصمیم به ادامه‌ی شیردهی را در بارداری بگیرید. مخصوصاً زمانی که بارداری ناخواسته در دوران شیردهی رخ دهد و کودک قبلی هنوز بسیار کوچک باشد و به شیر مادر خود نیاز داشته باشد.

به هر دلیلی، شیردهی در دوران بارداری کاملاً بی‌خطر است. بدن شما به تولید شیر کافی برای تغذیه فرزند بزرگتر ادامه می‌دهد، در حالی که با یک رژیم درست، نوزاد متولد نشده تمام مواد مغذی مورد نیاز خود را از بدن شما دریافت می‌کند. با این حال در بعضی شرایط خاص قطع شیردهی در دوران بارداری ضروری می‌شود که در ادامه بیشتر در موردش توضیح می‌دهیم.

مزایای شیردهی در دوران بارداری چیست؟

قبل از اینکه در مورد بارداری و قطع شیردهی تصمیم بگیرید باید بدانید این کار مزایایی نیز دارد. برخی از این موارد عبارتند از:

• شیردهی به نوزاد بزرگتر می‌تواند مزایای تغذیه‌ای زیادی از جمله تقویت ایمنی برایش داشته باشد.
• فرصت‌های بیشتری برای پیوند عاطفی بین شما و فرزندتان ایجاد می‌شود، به خصوص زمانی که احساس خستگی می‌کنید، زیرا شیردهی می‌تواند راهی آرامش بخش برای گذراندن وقت با هم باشد.
• ترویج احساس امنیت در کودکان بزرگتر 
• به کاهش علائم ‌گرفتگی پس از تولد نوزاد بعدی کمک می‌کند.که از جمله مزایای شیردهی به نوزاد برای مادران است.

عوارض شیردهی در دوران بارداری

اگر شیردهی بی خطر است، ممکن است تعجب کنید که چرا برخی از زنان تصمیم به قطع شیردهی در دوران بارداری می‌گیرند. اگر بخواهیم به زبانی ساده توضیح دهیم، باردار بودن به خودی خود می‌تواند خسته کننده و ناراحت کننده باشد و ادامه شیردهی در دوران بارداری می‌تواند چالش‌های جسمی و روحی را تشدید کند. اگر باردار و در دوران شیردهی هستید، ممکن است متوجه‌ی مشکلات زیر شوید:

• درد نوک سینه
• حالت تهوع 
• خستگی
• احساس اذیت شدن
• کاهش تولید شیر: در بارداری بسیار رایج است که میزان شیرتان کاهش پیدا کند. این اتفاق معمولا در حدود ماه چهارم یا پنجم بارداری رخ می‌دهد. ترکیب شیر نیز معمولاً کمی تغییر می‌کند.‌ از آنجایی که این تغییرات در اثر تغییرات هورمونی ایجاد می‌شوند، پمپاژ و تغذیه بیشتر معمولاً مثل گذشته باعث افزایش شیرتان نخواهد شد. تغییر در کیفیت شیر شامل رنگ، قوام و طعم که ممکن است تغییر کند. به این معنا که حتی اگر بخواهید در دوران بارداری به شیردهی ادامه دهید شاید کودکتان خودش تصمیم بگیرد که دیگر شیر نخورد. 
• انقباضات نگران کننده در رحم. تغذیه با شیر مادر شامل افزایش ترشح در هورمون اکسی توسین است که مسئول انقباضات رحم نیز می‌باشد و می‌تواند خطر بروز زایمان زودرس را افزایش دهد. در حالی که خطر زایمان زودرس ناشی از این انقباضات اندک است، اگر نگران هستید یا تجربه سقط جنین یا زایمان زودهنگام دارید بهتر است در مورد ادامه یا قطع شیردهی در دوران بارداری با پزشک خود مشورت کنید. بسیاری از متخصصین معتقدند اکسی توسین در طول یک جلسه شیردهی به مقدار کم ترشح می‌شود، بنابراین برای القای زایمان زودرس کافی نیست. به هر حال این موضوع ممکن است در مورد بارداری شما متفاوت باشد.

بروز خطرات سلامتی برای جنین: شیردهی بیش از بارداری شما انرژی می‌گیرد. نیاز بدنی و تغذیه‌ای بالای شیردهی مکرر در دوران بارداری می‌تواند خطراتی برای سلامتی جنین شما ایجاد کند که بعضی از آنها عبارتند از:

• کاهش جریان خون به جفت
• رشد آهسته نوزاد متولد نشده 
• وزن کم هنگام تولد نوزاد 
• سقط جنین
• مرده زایی

اگر خطرات زیر را دارید، پزشک از شما می‌خواهد که در دوران بارداری از شیردهی خودداری کنید و فرزند بزرگتر خود را از شیر بگیرید:

• علائم دردناک در سه ماهه اول
• سابقه سقط جنین
• خونریزی در بارداری قبلی
• زایمان زودرس قبلی
• تهدید زایمان زودرس در بارداری فعلی 

شیردهی به هر دو نوزاد

اگر تصمیم به عدم قطع شیردهی در دوران شیردهی گرفتید بعد از زایمان دو مسیر پیش رو دارید: یا کودک بزرگتر به سنی رسیده که دیگر نیازی به شیر مادر ندارد یا هنوز باید به هر دو کودک شیر دهید. در این شرایط برای تولید بهترین شیر ممکن، حفظ سلامت خود و تامین مواد مغذی مورد نیاز کودکان باید غذای بیشتری استفاده کنید مانند زمانی که به دو قلوها شیر می‌دهید. در زمان شیردهی همیشه نوزاد کوچکتر باید زودتر شیر بخورد. زیرا بچه‌های بزرگتر نیاز به شیر کمتری دارند و می‌توانند نیازهای تغذیه ای خود را از راه‌های دیگر تامین کنند.

به نقل از healthline

در صورتی که بارداری سالم باشد و مادر شیرده کالری کافی برای خودش، جنین در حال رشد و نوزادش دریافت کند، شیردهی در دوران بارداری ایمن است.

It’s safe to breastfeed while pregnant as long as it’s a healthy pregnancy and you’re consuming enough calories for yourself, your growing fetus, and your breastfeeding baby.

با توجه به اهمیت شیر آغوز برای نوزادان این سوال به وجود می‌آید که، آیا آغوز کافی برای نوزاد جدید شما وجود خواهد داشت یا خیر؟ مهم نیست فرزند بزرگتر شما چقدر شیر بخورد، آغوز همچنان برای نوزاد بعدی وجود خواهد داشت. با این حال، برای کاهش نگرانی‌های خود، در هر شیردهی ابتدا به کودک کوچکتر شیر دهید.

شرایط قطع شیردهی در دوران بارداری

اگر تصمیم به قطع شیردهی در دوران بارداری گرفتید، باید این کار را به تدریج انجام دهید. اصولاً بهتر است هر 3 تا 5 روز یک نوبت از شیردهی را کم کنید تا به تدریج شیردهی کاهش پیدا کند. قطع شیر را با از شیر گرفتن کودک در شب شروع کنید و بعد به سراغ شیردهی روز بروید. اگر به هر دلیلی مجبور شدید کودک را سریع از شیر بگیرید یا متوجه شدید که شیر شما به همان سرعتی که انتظار داشتید خشک نمی‌شود، ممکن است لازم باشد با پزشک خود در مورد استفاده از داروهای بدون نسخه، کنترل بارداری، گیاهان دارویی یا داروهای دیگر صحبت کنید. و اگر دیگران از شیر گرفتن با صبر زرد را به شما توصیه کردند میتوانید مقاله آن را بخوانید.

اگر احساس درد و ناراحتی دارید، شاید بتوانید با تجویز پزشک از بعضی داروهای مسکن بدون نسخه برای کمک به رفع آن استفاده کنید. همچنین ممکن است لازم باشد مقدار کمی شیر را خودتان تخلیه کنید تا فشار کمی کاهش یابد. از شیر گرفتن می‌تواند احساسات زیادی را به همراه داشته باشد، و بارداری شرایطی ست که هورمون‌های بارداری می‌تواند شما را بیش از گذشته احساساتی‌ کند. و حتی ممکن است به دلیل قطع شیردهی در دوران بارداری احساس عذاب وجدان داشته باشید. در این شرایط بهتر است برای بهبود حال خود به یک روانشناس مراجعه کنید. در صورت تغییر رفتار کودک بعد از شیر گرفتن به سمت عصبانیت و خشم و حتی افسردگی، بهتر با نوازش‌های بیشتر محبت خود را به شیوه‌ی دیگری به او نشان دهید.

همچنین مطمئن شوید که تمام نیازهای تغذیه‌ای کودک بزرگتر برآورده می‌شود. ممکن است کودک شما کاملاً از شیر گرفته شده باشد اما وقتی خواهر یا برادر جدید خود را در حال شیر دادن می‌بیند، دوباره به شیر خوردن علاقه نشان می‌دهد. در این زمان شما شرایط به مراتب بهتری دارید و شاید بتوانید کمی هم به او شیر بدهید. کمک گرفتن از دعای از شیر گرفتن کودک به آرامش روحی مادر و کودک در این دوران کمک می‌کند.

مطالعه کنید: ترشح شیر زرد بعد از قطع شیردهی 

نکات مهم و پایانی

شیردهی در بارداری برای اکثر مادران بلامانع است. زیرا در شرایط عادی معمولاً شیردهی مادر خطری برای جنین یا نوزاد شیرخوار ایجاد نمی‌کند. بدن زنان از نظر فیزیولوژیکی قادر است همزمان نیازهای جنین در حال رشد و نوزاد شیرخوار را تأمین کند، اما به شرطی که قدرت بدنی، تغذیه و استراحت کافی داشته باشد. اما در برخی شرایط خاص مثل بارداری پرخطر، سابقه سقط یا خونریزی، یا مشکلات تغذیه‌ای مادر، پزشک ممکن است توصیه به کاهش یا قطع شیردهی کند. بنابراین تصمیم برای ادامه شیردهی در بارداری باید پس از ارزیابی وضعیت مادر توسط پزشک صورت گیرد.

سوالات متداول در مورد شیردهی در بارداری

آیا شیر زن باردار برای نوزاد ضرر دارد؟

خیر. بر اساس منابع معتبر پزشکی (مانند انجمن بارداری آمریکا و سازمان جهانی بهداشت)، شیر مادر در دوران بارداری به‌طور کلی برای نوزاد شیرخوار ضرری ندارد. هر چند در طول بارداری ترکیب شیر ممکن است به‌تدریج تغییر کند و به سمت آغوز (کلستروم) برود، اما این تغییر برای نوزاد خطری ایجاد نمی‌کند. تنها در موارد خاص مثل بارداری پرخطر، خونریزی یا سابقه زایمان زودرس لازم است با توصیه پزشک شیردهی کاهش یابد یا قطع شود.

علائم قطعی بارداری در دوران شیردهی چیست؟

در دوران شیردهی، به دلیل تغییرات هورمونی، سیکل قاعدگی ممکن است نامنظم شده یا حتی برای مدتی قطع شود و همین موضوع تشخیص بارداری را سخت‌تر می‌کند. با این حال، علائم قطعی بارداری در دوران شیردهی تفاوتی با سایر زنان ندارد و شامل موارد زیر است:

• مثبت شدن تست بارداری (ادرار یا خون): مطمئن‌ترین نشانه بارداری است.
• روییت جنین در سونوگرافی: تشخیص قطعی و نهایی بارداری.
• شنیدن صدای قلب جنین در معاینه یا سونوگرافی.

البته علائم شایعی مثل تهوع، حساسیت پستان‌ها، خستگی یا عقب افتادن قاعدگی هم می‌توانند هشداردهنده باشند، اما به‌تنهایی قطعی نیستند.

شیردهی در بارداری باعث سقط جنین می‌شود؟

در حالت کلی شیردهی در دوران بارداری باعث سقط جنین نمی‌شود. زیرا انقباضات خفیف رحمی که هنگام شیردهی رخ می‌دهد معمولاً برای بارداری‌های سالم خطری ایجاد نمی‌کند. با این حال، در برخی شرایط خاص ممکن است پزشک توصیه به قطع یا کاهش شیردهی کند، از جمله:

• سابقه سقط مکرر
• زایمان زودرس
• خونریزی یا درد شکمی در دوران بارداری
• بارداری چندقلویی
• بارداری پرخطر
• ضعف
• سوءتغذیه شدید مادر