علت استفراغ رنگی در کودکان | هر کدام از رنگ ها نشانه چیست؟

بهمن ۱۴۰۰ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
استفراغ رنگی در کودکان

استفراغ نوزادان و کودکان دلایل مختلفی دارد که برخی از آنها می‌تواند نگران‌ کننده باشد. معمولا در اکثر نوزادان استفراغ کردن و بالا آوردن امری طبیعی است که با بالا رفتن سن کاهش پیدا می‌کند زیرا در ابتدا معده نوزادان حساس و بسیار کوچک است و نسبت به خوردن شیر واکنش نشان می‌هد. در ادامه توضیحات بیشتری در این باره می‌دهیم.

استفراغ نوزادان

خروج با فشار محتویات معده از دهان را استفراغ (Vomiting) می‌گویند. بطور کلی این اتفاق پس از ایجاد حالت تهوع بوجود می‌آید که در این امر بین انقباضات عضلات شکم و حرکات دودی معکوس مری هماهنگی ویژه‌ای وجود دارد. 

علت استفراغ نوزاد در بدو تولد

نوزادان معمولا مقداری از شیری که خورده‌اند را بالا می‌آورند مخصوصا اگر مقدار شیری که خورده باشند بیش از اندازه باشد. در ابتدای تولد معده نوزاد حساس و کوچک است و هنوز به شرایط بیرون از رحم عادت نکرده است به همین دلیل در مقابل خوردن شیر واکنش نشان می‌دهد که در این صورت استفراغ، امری طبیعی است.

انواع استفراغ نوزاد

باید بدانید که استفراغ نوزاد انواع مختلفی دارد که معمولا اکثر آنها بی خطر هستند. بهتر از والدین با انواع آن آشنا باشند تا در صورت بروز نگران و دستپاچه نشوند.

استفراغ شفاف یا پاک

این نوع استفراغ معمولا بعد از اینکه کودک چند بار بالا آورده باشد اتفاق می‌افتد و بیشتر راهی برای تخلیه معده از مواد غذایی است. این نوع استفراغ معمولا در شرایطی مانند میگرن، آنفولانزای معده، مسمومیت غذایی، بیماری صبحگاهی و سندرم استفراغ دوره‌ای رخ می‌دهد.

استفراغ جهشی

این نوع استفراغ از شایع‌ترین نوع در بین نوزادان است و جای نگرانی ندارد. معمولا در هنگام شیر خوردن مقداری هوا همراه با شیر وارد معده نوزاد می‌شود که در هنگام خروج هوا مقداری شیر هم از معده نوزاد بیرون می‌آید که آن را بصورت استفراغ جهشی می‌بینید.

استفراغ سبز

استفراغ سبز رنگ ممکن است نشان دهد که کودک مایع صفراوی خود را بالا آورده است که به آن استفراغ صفراوی نیز گفته می‌شود. صفرا توسط کبد تولید شده و در کیسه صفرا ذخیره می‌شود و بالا آوردن آن همیشه نگران کننده نیست. اگر کودک بیماری خفیفی داشته باشد در حالی که معده خالی باشد باعث بروز استفراغ شده، ممکن است صفرای خود را نیز بالا بیاورد.

استفراغ نارنجی 

استفراغ نارنجی رنگ به این معناست که کودک غذای نیمه هضم شده بالا می‌آورد که ممکن است در چند ساعت اول بیماری اتفاق بیفتد. اگر این استفراغ بیش از یک یا دو روز ادامه پیدا نکند، نگران کننده نیست. این نوع استفراغ می‌تواند به دلیل مسمومیت غذایی، آنفولانزای معده، آنفولانزا، میگرن، دریازدگی، مصرف دارویی خاص، عفونت گوش داخلی و آپاندیسیت باشد.

استفراغ صورتی یا قرمز

این نوع استفراغ با خون همراه است که به آن هماتمز می‌گویند. رنگ آن معمولا صورتی یا قرمز روشن است اما در برخی مواقع ممکن به سیاه یا قهوه‌ای هم برسد. استفراغ خونی ممکن است نشان دهنده عدم تحمل غذاهای مشتق شده از شیر، اختلالات انعقادی خون و نقائص هنگام تولد باشد.

استفراغ قهوه‌ای

این نوع استفراغ در حالت کلی خطرناک است و چند دلیل احتمالی دارد:

در بیشتر مواقع این رنگ به دلیل وجود خون است. در صورتی که شبیه به قهوه باشد باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

یبوست شدید همچنین باعث بروز این نوع استفراغ می‌شود.

در نوزادان وجود این نوع استفراغ ناشی از بلعیدن ترشحات حین زایمان است.

استفراغ سیاه

استفراغ سیاه ممکن است سایه‌ای از استفراغ خونی باشد. با مشاهده این نوع استفراغ باید هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

استفراغ زرد 

استفراغ زرد رنگ و یا همراه با زردآب معمولا به ندرت اتفاق می‌افتد اما خطرناک است. در چنین مواقع ممکن است نوزاد مسموم شده یا به سر او آسیب خورده باشد. اگر رنگ استفراغ نوزاد مایل به زرد تیره یا قهوه‌ای تیره بود، کودک دچار خونریزی داخلی شده است. بهتر است در این شرایط هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. استفراغ زرد رنگ علل مختلفی دارد که در ادامه به آن می‌پردازیم:

  • گاستروآنتریت یا آنفولانزای معده که معمولا توسط ویروس‌هایی که هر روز با آنها در تماس هستیم بوجود می‌آید. دقت داشته باشید که این ویروس علاوه بر استفراغ باعث تهوع، شکم درد و اسهال هم می‌شود. این ویروس معمولا کدت زیادی طول نمی‌کشد.
  • رفلاکس صفرا باعث می‌شود که نوزاد در هنگام استفراغ مایع صفراوی خود را بالا می‌آورد. این مایع در کبد تولید شده و در کیسه صفرا ذخیره می‌شود و بالا آوردن آن همیشه نگران‌کننده نیست.
  • انسداد روده یکی از دلایل استفراغ زرد رنگ است که ممکن است نشانه‌ای از بیماری جدی انسداد روده در کودکان باشد. از علائم آن می‌توان تب، خواب‌آلودگی، درد، ضعف عمومی و غیره را نام برد. در چنین شرایطی حتما به پزشک مراجعه کنید.
  • مسمومیت غذایی به دلیل وجود باکتری‌هایی مانند کولای، سالمونلا و کامپیلو باکتر در غذا اتفاق می‌افتد. در هنگام بروز این بیماری کودک علاوه بر استفراغ با تب، دل درد، سفت شدن شکم، بی قراری، گریه و خون در مدفوع نیز همراه است.
  • آنفولانزا از دیگر بیماری‌هایی است که علاوه بر استفراغ زرد رنگ با کاهش اشتها، آبریزش بینی، عطسه و سرفه همراه است.
  • عفونت دستگاه گوارش در هر ناحیه از لوله گوارش به خصوص روده و معده اتفاق می‌افتد که می‌تواند باعث استفراغ زرد رنگ شود.

درمان استفراغ زرد رنگ در کودکان

رنگ زرد در استفراغ بیشتر به دلیل بالا آوردن صفرا است. برای درمان این نوع استفراغ ابتدا باید دلیل اصلی آن شناسایی شود. ممکن است پزشک برای دانستن علت آن از شما بخواهد که چند آزمایش مختلف انجام دهید.

در چه مواقعی استفراغ نوزاد خطرناک است؟

در صورتی که نوزاد شما علائم زیر را داشت حتما به پزشک مراجعه کنید

  • استفراغ مکرر
  • عدم افزایش وزن
  • بالا آوردن مایع زرد یا سبز رنگ
  • وجود خون یا موادی مانند قهوه در استفراغ
  • امتناع از خوردن و شیر خوردن
  • مشکل تنفسی
  • اگر کودک در معرض دود سیگار قرار دارد و استفراغ می کند.
  • اگر کودک مشکلات و بیماری های زمینه ای دارد.

درمان استفراغ نوزاد 

بهتر است که برای کاهش استفراغ کودکتان از راه‌های پیشگیری زیر استفاده کنید.

  • به وضعیت شیردهی توجه کنید. در هنگام شیردهی پشت نوزاد را در یک وضعیت به نسبت عمود نگه دارید. در صورتی که نوزاد در حالت خمیده تغذیه کند، مسیر مستقیمی برای عبور شیر فراهم نمی‌شود.
  • در فضای آرام و به دور از حواس پرتی به نوزاد شیر بدهید زیرا در چنین شرایطی نوزاد کمتر هیجان زده یا وحشت زده می‌شود و همراه با شیر هوای کمتری را می‌بلعد.
  • در صورتی که نوزاد با شیشه شیر، شیر می‌خورد حتما دقت کنید تا سوراخ سر شیشه بسیار کوچک نباشد تا در هنگام بلعیدن هوای بیشتری وارد شود. همچنین سوراخ سر شیشه اگر خیلی گشاد باشد باعث قورت دادن جرعه‌های بزرگ و در نهایت عق زدن نوزاد می‌شود.
  • بعد از هر وعده غذایی، کودک خود را آروغ بدهید تا هوای موجود در معده او کاملا خالی شود.
  • مطمئن شوید که لباس یا پوشک نوزاد بیش از حد تنگ نباشد که به شکم او فشار وارد کند.
  • پس از تغذیه کودک را سریع نخوابانید و به مدت نیم ساعت او را در حالت مایل به عمود قرار دهید.
  • بیش از حد به او شیر ندهید زیرا ممکن است یکی از دلایل استفراغ کودک شما، مقدار بیش از حد شیری است که می‌خورد.
  • حساسیت غذایی کودک خود را بررسی کنید تا از استفراغ او پیشگیری کنید.

درمان نوزادان در طب سنتی

در صورتی که سن نوزاد بیش از 6 ماه باشد می‌توانید از مقدار کمی گیاهی دارویی برای درمان آن استفاده کنید. گیاهانی مانند زیره، رازیانه، نعناع و بابونه در درمان مشکلات گوارشی، نفخ و رفلاکس مؤثر هستند که می‌توانید از دمنوش آن‌ها استفاده کنید. مقدار کمی از گیاهان دارویی را با آب جوش دم کنید و پس از صاف کردن به کودک خود بدهید. دقت داشته باشید که کودک نسبت به گیاهان دارویی حساسیت نداشته باشد.