غذا دادن به نوزاد از کی شروع میشه

مهر ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
غذا دادن به نوزاد از کی شروع میشه

اینکه " غذا دادن به نوزاد از کی شروع میشه" یک سوال پر تکرار و البته پر دغدغه برای مادران است. همه ما می‌دانیم که تغذیه نوزادان با شیر آغاز می‌شود. بهترین و ارجح‌ترین شیر برای تغذیه نوزاد تازه متولد شده شیر مادر است، اما اگر به هر حال امکان تغذیه با شیر مادر وجود نداشته باشد، شیر خشک جایگزین خواهد شد. تغذیه نوزاد با شیر حداکثر تا پایان شش ماهگی ادامه دارد و از این زمان به بعد باید تغذیه تکمیلی شروع شود. بنابراین در پاسخ به این سوال که غذا دادن به نوزاد از کی شروع میشه؟ باید گفت که حداکثر از پایان شش ماهگی. همچنین مادر باید با بهترین غذا‌ها برای وزن گیری نوزاد در کنار انواع ترکیبات غذاهای مناسب نوزاد آشنایی باشد. 

شروع غذای کمکی از چند ماهگی است؟

اینکه شروع غذای کمکی از چند ماهگی باشد، مهم است. زیرا دیر شروع کردن یا زود شروع کردن تغذیه تکمیلی در هر صورت برای نوزاد مشکلاتی را ایجاد خواهد کرد. وقتی شیر تنها غذای اصلی نوزاد است، اینکه تغذیه تکمیلی از کِی، با چه موادی و با چه حجمی آغاز شود، اهمیت بسیار زیادی دارد. معده و دستگاه گوارش نوزادان بسیار حساس است. به همین جهت باید با دقت زیاد و در زمان مناسب تغذیه تکمیلی را برای آنها آغاز کرد.

شروع غذای کمکی از چند ماهگی است؟

به طور کلی پایان شش ماهگی بهترین زمان برای شروع تغذیه تکمیلی نوزادان است. طریقه غذا دادن به کودک شش ماه اصول و قوانین خاص خودش را دارد؛ اگر افرادی زودتر از 6 ماهگی به طور روتین به شیرخواران غذای کمکی می‌دهند، کار اشتباهی است. زودتر از 6 ماهگی دادن غذای کمکی برای عموم بچه‌ها خطای بزرگی است، مگر در موارد خاصی که برخی بیماری‌ها سبب شود پزشک تغذیه تکمیلی را برای شیرخواران سریعتر آغاز کند. مثلا گاهی به دلیل رفلاکس شدید نوزاد یا کمبود وزن، شروع تغذیه تکمیلی زودتر از پایان شش ماهگی است؛ یعنی پایان چهار ماهگی یا پایان پنج ماهگی. البته این موضوع را باید پزشک تشخیص دهد و تایید و توصیه کند. فراموش نکنید که غذا دادن به کودکان مثلا غذا دادن به کودک هفت ماهه یا غذا دادن به کودک 9 ماه با ترکیبات غذایی مخصوصی است که معده آنها توان هضم آن ترکیبات را داشته باشد. 

نشانه‌های آماگی کودک برای شروع تغذیه تکمیلی

  • کودک برای کنترل سرش تعادل دارد. 
  • کودک به کمک والدین یا صندلی غذا قادر به نشستن است.
  • کودک توانایی جویدن و بیرون دادن غذاهای جامد را پیدا کرده است. 

اگر قبل از شش ماهگی شیر مادر کافی نباشد، تغذیه تکمیلی آغاز می‌شود؟

نشانه‌های آماگی کودک برای شروع تغذیه تکمیلی

برای پاسخ دادن به این سوال باید ابتدا مشخص کنیم که منظور از کافی نبودن شیر مادر چیست؟ شیر مادر زمانی کافی نیست که کودک گرسنه بماند و در اثر این گرسنگی دچار کمبود وزن شود. در این شرایط تا قبل از شش ماهگی (و حتما تا قبل از چهار ماهگی) استفاده از شیر خشک در کنار شیر مادر توصیه می‌شود تا کودک سیر شود و وزن هم بگیرد. برای قرار دادن شیر خشک در برنامه تغذیه‌ای نوزاد هم می‌توان مقداری از شیر مادر را با شیر خشک مخلوط کرد و به کمک شیشه به نوزاد داد و هم اینکه شیر خشک را به روش متداول تهیه کرد و در رژیم غذایی نوزاد وارد کرد. توجه داشته باشید حتی با وجود کمبود وزن یا سیر نشدن نوزاد هرگز اجازه ندارید که تغذیه تکمیلی را زیر چهار ماهگی آغاز کنید. 

یادآوری این نکته نیز لازم است که وارد کردن شیر خشک به رژیم غذایی کودک تنها در زمانی بلامانع است که منحنی رشد دچار افت شده باشد. در این شرایط هرگز نسبت به استفاده از شیر خشک برای کودک خود حساس نباشید. اما توجه داشته باشید که وعده‌های استفاده از شیر خشک در شبانه روز نباید زیاد باشد و ترجیحا با استکان، لیوان، قاشق یا حتی با سرنگ و قطره چکان و نه با شیشه به شیرخوار شیرخشک بدهید. زیرا مکیدن شیر از شیشه برای نوزاد بسیار ساده تر و راحت‌تر از مکیدن شیر از سینه است. به همین جهت احتمال اینکه نوزاد خیلی سریع شیشه را به سینه مادر ترجیح دهد، بسیار زیاد است. پس باید تمهیدی بیندیشید که این اتفاق رخ ندهد. 

روش استفاده از شیر خشک برای نوزادان 

مادر در هر شرایطی باید ابتدا از هر دو سینه خود به کودک شیر بدهد. تا جایی که هر دو سینه تخلیه شود. اگر با وجود تخلیه شیر سینه مادر در یک وعده غذایی، شیرخوار همچنان گرسنه باشد و منحنی رشد او رو به کاهش باشد، بلافاصله بعد از تغذیه با شیر مادر باید تغذیه با شیر خشک ادامه پیدا کند. 

مضرات شروع زودهنگام تغذیه تکمیلی

  • خطر بروز آلرژی و اسهال برای نوزاد
  • خطر بروز عفونت‌های گوارشی

لیست غذای کمکی

اینکه غذا دادن به نوزاد از کی شروع میشه یک سوال است و اینکه چه غذاهایی می‌توانیم به نوزاد خود بدهیم، سوال دیگری است. وقتی زمان آن برسد که به نوزاد خود غذایی جز شیر بدهید، باید برنامه غذایی او را با ساده‌ترین و کم آلرژی‌ترین ترکیبات غذایی غنی کنید. شیر مادر، آرد برنج و پودر بادام درختی، اولین ترکیباتی هستند که وارد رژیم غذایی کودک می‌شوند. با آرد برنج فرنی و با پودر بادام درختی نیز حریره بادام تهیه می‌شود. در واقع از ترکیب هر دوی این مواد با شیر مادر، غذایی غلیظ تر از شیر مادر تهیه می‌شود که برای شروع تغذیه تکمیلی نوزاد کاملا مناسب است.

لیست غذای کمکی

سوپ غذای دیگری است که پس از فرنی و حریره بادام وارد رژیم غذایی نوزاد می‌شود. ترکیبات سوپ برای اولین بارِ استفاده بسیار محدود است. از ترکیب اندکی گوشت مرغ یا گوسفند به همراه کمی برنج و کمی هویج اولین سوپ برای نوزاد تهیه می‌شود. چاشنی این سوپ هرگز نباید نمک باشد. بلکه یک قطره کوچک آبلیمو برای طعم‌دار کردن سوپ کفایت می‌کند. 

کم کم به این ترکیبات، سیب زمینی، انواع سبزیجات و انواع حبوبات اضافه می‌شود. به مرور نیز میوه‌هایی همچون موز، سیب و هلو می‌توان به کودک داد. توجه داشته باشید که همیشه باید از موادی استفاده کنید که تاثیر آلرژیک کمتری دارند و احتمال اینکه کودک به آنها واکنش آلرژیک نشان دهد، کمتر است. 

بهتر است بین هر ماده غذایی جدیدی که به کودک می‌دهید، 5 روز فاصله بگذارید؛ یعنی غذای کمکی را از فرنی شروع کنید، 5 روز بعد حریره و 5 روز بعد سوپ.

مضرات شروع زودهنگام تغذیه تکمیلی

همه موادی که از آنها یاد کردیم، به عنوان بهترین غذاها برای شروع تکمیلی نوزادن شناخته شده اند. فراموش نکنید که به عنوان یک مادر مسئول و آگاه باید طوری غذا دادن به کودک خود را مدیریت کنید که او کمترین آسیب را از این ماجرا متحمل شود. لذا هرگز به حجم زیاد و با ترکیبات زیاد به کودک خود غذا ندهید. 

کلام آخر

اکنون که می‌دانید غذا دادن به نوزاد از کی شروع میشه، باید برنامه ریزی غذایی صحیحی برای دلبند خود داشته باشید تا بهترین نتیجه را ببینید. اگر قرار است زیر شش ماهگی تغذیه تکمیلی را آغاز کنید، حتما نحوه غذا دادن به کودک زیر شش ماه را مطالعه کنید و اصول لازم را رعایت نمایید.