زعفران در بارداری خطرناک است؟ +میزان مصرف مجاز
محتوای این مقاله توسط تیم پزشکان و متخصصان گهواره بررسی و تأیید شده و صرفاً جنبه آموزشی دارد تا آگاهی عمومی شما افزایش یابد؛ با این حال، برای هرگونه اقدام تشخیصی یا درمانی، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
زعفران به دلیل عطر، طعم و خواص آنتیاکسیدانی خود، یکی از محبوبترین ادویههاست؛ اما مصرف زعفران در بارداری باید با احتیاط باشد. اگرچه مصرف متعادل آن در غذا معمولاً مشکلساز نیست، اما زیادهروی در مصرف زعفران، بهویژه در سه ماهه اول بارداری، ممکن است خطراتی به همراه داشته باشد. در ادامه این مقاله از مجله سلامت گهواره، فواید، مضرات، میزان مجاز مصرف و نکات مهم درباره مصرف زعفران در بارداری را بر اساس منابع علمی بررسی میکنیم.
پادکست خلاصه مقاله زعفران در بارداری:
با نصب اپلیکیشن گهواره، در جریان تغییرات هفته به هفته بارداری خود قرار میگیرید. این برنامه، اطلاعات تخصصی درباره رشد جنین، سلامت مادر و تغذیه ارائه میدهد و تمامی آزمایشات و معاینات بارداری را یادآوری میکند و هر روز یک پیام مشاورهای متناسب با سن بارداری خود دریافت خواهید کرد.
مصرف زعفران در بارداری مجاز است؟
مصرف زعفران در بارداری به مقدار و زمان مصرف آن بستگی دارد. به طور کلی، استفاده از مقدار کم زعفران به عنوان ادویه در غذا معمولاً برای بیشتر زنان باردار مشکلی ایجاد نمیکند، اما مصرف مقادیر زیاد یا استفاده از مکملها و دمنوشهای غلیظ زعفران توصیه نمیشود. زیرا زعفران در دوزهای بالا میتواند انقباضات رحم را تحریک کند و خطراتی مانند خونریزی یا سقط جنین، بهویژه در اوایل بارداری، به همراه داشته باشد.
*مقاله غذاهای مضر در بارداری + لیست غذاهای ممنوع در بارداری را مطالعه کنید.
مصرف زعفران در سه ماهه اول بارداری
سه ماهه اول حساسترین دوره بارداری است. در این مدت، بهتر است از مصرف زیاد زعفران، دمنوش زعفران یا فرآوردههای حاوی مقادیر بالای آن خودداری کنید، زیرا ممکن است باعث تحریک انقباضات رحم و افزایش خطر سقط جنین شود. مصرف مقدار کم زعفران در غذا، در صورت نداشتن منع پزشکی، معمولاً مشکلساز نیست، اما بهتر است با نظر پزشک انجام شود.
مصرف زعفران در سه ماهه دوم بارداری
در سه ماهه دوم، خطر سقط نسبت به ماههای ابتدایی کمتر است، اما همچنان نباید در مصرف زعفران زیادهروی کرد. استفاده از مقدار کم زعفران برای طعم دادن به غذا یا برنج معمولاً بیخطر تلقی میشود، اما مصرف دوزهای بالا یا دمنوش غلیظ زعفران همچنان توصیه نمیشود.
مصرف زعفران در سه ماهه سوم بارداری
در سه ماهه سوم نیز مصرف متعادل زعفران به عنوان ادویه غذایی معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، اما مصرف زیاد آن میتواند انقباضات رحم را افزایش دهد. به همین دلیل، زنان باردار باید از مصرف خودسرانه مقادیر زیاد زعفران یا فرآوردههای غلیظ آن خودداری کنند و در صورت داشتن بارداری پرخطر، حتماً با پزشک مشورت کنند.
آیا گل زعفران برای زن باردار ضرر دارد؟
بله. گل این گیاه نیز میتواند مشکل ایجاد کند. حتی در سه ماهه اول نیز باید از پاک کردن گل زعفران خودداری کنید و در ماههای دیگر نیز این کار را با دستکش انجام دهید.

فواید خوردن زعفران برای زنان باردار
زعفران در بارداری، در صورت مصرف متعادل بسیار مفید و بیخطر است. به بیان دیگر زعفران در صورت مصرف متعادل و بهعنوان ادویه غذایی، ممکن است برای برخی زنان باردار مزایایی مثل تنظیم خلق و خو داشته باشد. این گیاه همچنین به مادر باردار کمک میکند تا برای زایمان آماده شود. البته بیشتر این فواید به مصرف معمول غذایی مربوط میشود و نباید زعفران را بهعنوان یک روش درمانی یا مکمل در دوران بارداری استفاده کرد. همچنین مصرف بیش از حد آن، بهویژه در سه ماهه اول، میتواند خطراتی برای مادر و جنین ایجاد کند. اما مصرف زعفران در سه ماهه دوم بارداری به کاهش استرس، تسکین درد و کاهش احساسات منفی مرتبط با بارداری کمک میکند. از فواید زعفران در ماههای آخر بارداری نیز می توان به ازدیاد شیر مادر و شیرین شدن آن اشاره کرد.
از مهمترین فواید احتمالی زعفران برای زنان باردار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
| فواید احتمالی زعفران در بارداری | عوارض احتمالی مصرف بیش از حد |
| کمک به کاهش تهوع خفیف | افزایش انقباضات رحم |
| بهبود خلقوخو | افزایش خطر سقط جنین، بهویژه در سه ماهه اول |
| خواص آنتیاکسیدانی | لکهبینی یا خونریزی واژینال |
| کمک به هضم غذا | افت فشار خون |
| کمک به بهبود کیفیت خواب | سرگیجه و ضعف |
| افزایش اشتها | تهوع، استفراغ یا دلدرد |
| طعمدهنده طبیعی غذاها | واکنشهای آلرژیک در افراد حساس |
* مقاله حلوا ارده در بارداری را مطالعه کنید.
عوارض خوردن بیش از حد زعفران در روزهای اول بارداری
روزهای ابتدایی بارداری روزهای بسیار پرخطری است و جنین در حساسترین وضعیت خود قرار دارد. از این رو باید بیش از هر زمان دیگری مراقب تغذیه خود باشید.
همانطور که حتماً زیاد شنیدهاید مصرف زیاد زعفران باعث سقط جنین و افزایش دمای بدن او میشود که به نوبه خود باعث افزایش حرکت جنین در کیسه آمنیوتیک و افزایش خطر سقط میشود. از این رو زعفران در بارداریهای پرخطر، در لیست غذاهای ممنوعه قرار دارد و در سایر بارداریها نیز باید با احتیاط و در حد اعتدال مصرف شود.
از بین بردن اثر زعفران در بارداری چگونه است؟
مصرف غذاهایی با طبع سرد مانند ماست و شیر برای این کار توصیه میشود. اگر دچار خونریزی یا درد شکمی شدید، سریع به پزشک مراجعه کنید.
لکه بینی بعد از خوردن زعفران در بارداری
از آن جایی که مصرف بیش از اندازه زعفران، باعث کاهش فشار و رقیق شدن خون میشود، خانم باردار ممکن است بعد از خوردنش عوارضی مانند لکهبینی و یا خونریزیهای رحمی را تجربه کند.
خوردن چه مقدار زعفران در بارداری خطرناک است؟
خوردن زعفران در حاملگی در حد مجاز که ۲ الی ۳ رشته است با ضرر خاصی همراه نیست. مثلاً مصرف زعفران به شکل ادویه در غذاها و یا ریختن کمی زعفران در شیر مشکلی ایجاد نمیکند اما خوردن شربت زعفران باعث انقباضات رحمی و بالا رفتن دمای بدن مادر شده و عواقبی که در بالا گفتیم را به همراه خواهد داشت.

آیا زعفران باعث سقط جنین و یا زایمان زودرس میشود؟
مصرف زعفران به مقدار معمول در غذا، شواهدی مبنی بر افزایش خطر سقط جنین یا زایمان زودرس ندارد. اما مصرف مقادیر زیاد زعفران، بهویژه در سه ماهه اول بارداری، میتواند انقباضات رحم را تحریک کند و به همین دلیل ممکن است خطر سقط جنین را افزایش دهد. همچنین در اواخر بارداری نیز زیادهروی در مصرف زعفران میتواند احتمال بروز انقباضات رحمی را بیشتر کند، هرچند شواهد علمی کافی برای اینکه مصرف معمول زعفران باعث زایمان زودرس شود، وجود ندارد.
به همین دلیل، متخصصان توصیه میکنند زنان باردار از مصرف دوزهای بالا، دمنوشهای غلیظ، مکملها یا فرآوردههای حاوی مقادیر زیاد زعفران خودداری کنند و در صورت داشتن بارداری پرخطر، سابقه سقط جنین، خونریزی یا زایمان زودرس، قبل از مصرف زعفران با پزشک خود مشورت کنند.
به نقل از Healthline
مصرف مقادیر زیاد زعفران در دوران بارداری ممکن است رحم را تحریک کرده و خطر سقط جنین را افزایش دهد.
Large amounts of saffron may stimulate the uterus and increase the risk of miscarriage during pregnancy.
مصرف زعفران در غذا بهتر است یا دمنوش؟
اگر در دوران بارداری قصد مصرف زعفران را دارید، استفاده از مقدار کم زعفران بهعنوان چاشنی غذا انتخاب مناسبتری نسبت به دمنوش زعفران است. در غذا معمولاً مقدار زعفران مصرفی کم است و کنترل آن راحتتر انجام میشود، در حالی که دمنوش زعفران ممکن است حاوی مقدار بیشتری از ترکیبات فعال این گیاه باشد و در صورت غلیظ بودن یا مصرف مکرر، خطر تحریک انقباضات رحم را افزایش دهد.
به همین دلیل، توصیه میشود زنان باردار از مصرف خودسرانه دمنوشهای غلیظ، عصاره یا مکملهای زعفران خودداری کنند. اگر پزشک محدودیتی برای شما در نظر نگرفته باشد، استفاده از مقدار اندک زعفران برای طعمدار کردن غذا معمولاً انتخاب ایمنتری نسبت به نوشیدن دمنوش زعفران است.
خوردن چای زعفران در بارداری
چای زعفران حاوی مقادیر زیادی زعفران بوده و در نتیجه برای دوران بارداری خطرناک است و به هیچ وجه توصیه نمیشود به ویژه در سه ماهه اول بارداری که جنین در وضعیت حساسی قرار دارد.
خوردن شربت زعفران در بارداری
از آنجایی که در شربت زعفران، از این ادویه به میزان زیادتر از ۳ رشته استفاده میشود، مصرف شربت زعفران نیز در طول بارداری ممنوع است.
* مقاله از چه سنی میتوان به کودک زعفران داد؟ را مطالعه کنید.
آیا بستنی، شلهزرد یا شیر زعفرانی در بارداری مجاز است؟
بله، در صورتی که زعفران به مقدار کم و در حد طعمدهنده استفاده شده باشد، مصرف خوراکیهایی مانند بستنی زعفرانی، شلهزرد یا شیر زعفرانی معمولاً برای بیشتر زنان باردار مشکلی ایجاد نمیکند. با این حال، نباید این موادرا با هدف دریافت مقدار زیاد زعفران یا بهصورت مکرر مصرف کرد.
همچنین در سهماهه اول بارداری و در افرادی که بارداری پرخطر، سابقه سقط جنین، خونریزی یا انقباضات رحمی دارند، بهتر است در مصرف خوراکیهای حاوی زعفران نیز احتیاط بیشتری شود و در صورت نیاز با پزشک مشورت کنند. در مجموع، اعتدال در مصرف مهمترین اصل برای استفاده از زعفران و فرآوردههای حاوی آن در دوران بارداری است.

تداخل زعفران با داروها در بارداری
زعفران ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد؛ بنابراین اگر در دوران بارداری داروی خاصی مصرف میکنید، قبل از استفاده منظم از زعفران یا فرآوردههای غلیظ آن با پزشک مشورت کنید. مهمترین تداخلات احتمالی زعفران عبارتاند از:
- داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین، آسپرین و کلوپیدوگرل؛ زیرا زعفران ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهد.
- داروهای کاهنده فشار خون؛ مصرف همزمان با زعفران ممکن است باعث افت بیشتر فشار خون شود.
- داروهای ضدافسردگی؛ زعفران بر برخی انتقالدهندههای عصبی اثر میگذارد و ممکن است با بعضی از داروهای این گروه تداخل داشته باشد.
- داروهای کاهنده قند خون؛ زعفران ممکن است قند خون را کاهش دهد و اثر این داروها را تقویت کند.
اگرچه مصرف مقدار کم زعفران بهعنوان ادویه در غذا معمولاً باعث بروز این تداخلات نمیشود، اما استفاده از دمنوشهای غلیظ، عصاره یا مکملهای زعفران در دوران بارداری بدون نظر پزشک توصیه نمیشود.
نکات پایانی
زعفران ادویهای خوشعطر و پرخاصیت است، اما مصرف آن در دوران بارداری باید با احتیاط انجام شود. استفاده از مقدار کم زعفران بهعنوان چاشنی غذا معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، اما مصرف زیاد، دمنوشهای غلیظ یا مکملهای زعفران، بهویژه در سه ماهه اول و در بارداریهای پرخطر، توصیه نمیشود. در صورت داشتن هرگونه بیماری زمینهای یا سابقه سقط جنین و زایمان زودرس، بهتر است قبل از مصرف زعفران با پزشک خود مشورت کنید.
منبع :
سوالات متداول
اگرچه مصرف زعفران در سه ماهه اول دوران بارداری ممنوع است، اما بعد از گذشت این دوران خانم باردار مجاز است در حد دو تا سه رشته _ اما نه هر روز _ استفاده کند.
بله؛ اما در نظر داشته باشید که با خوردن ۱۰۰گرم زعفران شما میتوانید ۶۱ درصد آهن مورد نیاز خود را تامین کنید، این در حالی است که مقدار مجاز مصرف زعفران در بارداری نهایت ۲گرم معادل ۱ ق چ است، پس نمیتوانید با مصرف اندک زعفران، نیاز بدن خود به آهن را برآورده کنید.
مقدار مشخص و استانداردی برای مصرف روزانه زعفران در بارداری تعیین نشده است. توصیه میشود زعفران فقط در حد طعمدهنده غذا و به مقدار کم مصرف شود و از مصرف دوزهای بالا، دمنوشهای غلیظ یا مکملهای زعفران، بهویژه در سه ماهه اول، خودداری کنید.
لکهبینی در بارداری را نباید طبیعی تلقی کرد. اگر پس از مصرف زعفران دچار لکهبینی، خونریزی، درد شکم یا انقباضات رحمی شدید، مصرف زعفران را متوقف کرده و در اسرع وقت با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید تا علت بررسی شود.
توصیه نمیشود. مصرف روزانه چای یا دمنوش زعفران، بهویژه اگر غلیظ باشد، ممکن است باعث دریافت مقادیر بالای زعفران شود. اگر قصد مصرف زعفران در دوران بارداری را دارید، بهتر است آن را فقط به مقدار کم و بهعنوان چاشنی غذا استفاده کنید و از مصرف منظم دمنوش زعفران بدون نظر پزشک خودداری کنید.