درجه تب زیر بغل نوزاد چند باید باشد؟ دمای مناسب بدن نوزاد

افزایش دمای بدن نوزاد می‌تواند خطرناک و نشان‌دهنده‌ی بیماری باشد. از طرفی، پایین بودن دمای بدن نوزاد نیز به دلایل مختلفی اهمیت دارد. دمای طبیعی بدن نوزاد معمولاً بین ۳۶.۵ تا ۳۷.۵ درجه سانتی‌گراد است و یکی از روش‌های رایج برای اندازه‌گیری آن، استفاده از دمای زیر بغل نوزاد است. به دلیل اینکه نوزاد نمی‌تواند دماسنج را درست در دهان خود نگه دارد و خطر گاز گرفتن یا بلعیدن آن وجود دارد، اندازه‌گیری دمای دهانی توصیه نمی‌شود. در این مقاله، قصد داریم در مورد دمای مناسب بدن نوزاد در شرایط طبیعی، بعد از واکسن و همچنین بررسی درجه تب در کودکان بیشتر توضیح دهیم.

پادکست خلاصه مقاله درجه تب زیر بغل نوزاد چند باید باشد:

با نصب اپلیکیشن گهواره، قد و وزن کودک خود را روی نمودار بررسی کنید و از رشد مناسبش اطمینان یابید. روزانه متناسب با سن کودکتان ، پیام‌های مشاوره‌ تخصصی دریافت کنید و با توصیه‌های تغذیه‌ای و دستور پخت‌های مناسب، تغذیه سالم‌تری برای او فراهم کنید. همچنین، با بازی‌های مناسب و آزمون‌های دوره‌ای به تقویت هوش و مهارت‌های فرزندتان کمک کنید.

دمای طبیعی بدن نوزاد چند درجه است؟

دمای مناسب بدن نوزاد، از ابتدا توسط قسمت تنظیم‌کننده دما در مغز یا همان هیپوتالاموس، تنظیم می‌شود. این دما معمولاً اندکی بالاتر از دمای طبیعی بدن بزرگسالان است. در حالت کلی، دمای نرمال بدن 37 درجه سانتی‌گراد در نظر گرفته می‌شود. دمای طبیعی بدن به فارنهایت را نیز 98.6 درجه در نظر می‌گیرند.

اما دمای بدن کودک چقدر باید باشد؟ معمولاً دمای مناسب بدن نوزاد، حدود نیم درجه بالاتر از این دما است زیرا نسبت سطح به حجم بدن نوزادان بیشتر از بزرگسالان است. همچنین میزان متابولیسم بدن نوزادان نیز بالاتر از بزرگسالان بوده که موجب افزایش تولید گرما می‌شود. به‌طور مثال دمای مناسب بدن نوزاد یک روزه تا یک ماهه 37.5 درجه در نظر گرفته می‌شود. البته در نظر گرفتن یک طیف دمایی، استانداردتر است بنابراین دمای طبیعی بدن کودک یک ساله و بیشتر، معمولاً بین 36.2 تا 37.7 درجه در نظر گرفته می‌شود.

معمولاً دمای مناسب بدن نوزاد یک روزه تا یک ماهه ۳۷.۵ درجه سانتی‌گراد در نظر گرفته می‌شود. اما برای کودکان بزرگ‌تر، مانند یک نوزاد دو ماهه یا بیشتر، این دما می‌تواند در طیف گسترده‌تری قرار گیرد.

همچنین دمای بدن، بسته به ساعت شبانه روز متفاوت است. صبح‌ها حدود نیم درجه از عصر کمتر است. جالب است بدانید که این دما، دمای مرکزی بدن است و بسته به روش اندازه‌گیری، ممکن است اندکی تفاوت در دمای نرمال بدن نوزاد دیده شود. دمای طبیعی بدن نوزاد، در سنین مختلف به شرح زیر است:

*مقاله عرق سرد در کودکان را مطالعه کنید.

با اپلیکیشن گهواره، هر هفته در جریان تغییرات و نیازهای کودکت قرار بگیر.هر روز یک پیام مشاور متناسب با سن کودکت دریافت کن. قد و وزن کودکت رو هر ماه وارد کن تا بهت بگیم رشد کودکت مناسب هست یا نه.

نصب اپلیکیشن گهواره

روش‌های اندازه‌گیری دمای بدن نوزاد

۱. روش دهانی

در این روش، دماسنج زیر زبان کودک قرار می‌گیرد و دمای نشان‌داده شده نیز در همان طیف ذکر شده است. این روش ممکن است برای کودکان با سن کمتر، قابل انجام نباشد زیرا نمی‌توانند دهان خود را پیوسته، بسته نگه دارند.

دمای طبیعی در این قسمت، در کودکان زیر ۱۲ ماه، ۳۶.۷ تا ۳۷.۳ درجه سانتی‌گراد و در کودکان بزرگتر ۳۶.۴ تا ۳۷.۴ درجه سانتی‌گراد است.

۲. روش زیر بغل یا آگزیلاری

درجه تب زیر بغل نوزاد چند باید باشد؟ در این روش، دماسنج زیر بغل قرار می‌گیرد و کودک دست خود را به بدنش می‌چسباند. پس این روش نیز نیاز به همکاری کودک دارد و در کودکان بزرگ‌تر قابل استفاده است. تفاوت دمای زیر بغل و دهان، نیم درجه است. زیر بغل نیم درجه کمتر است، یعنی برای محاسبه ی دمای مرکزی بدن، باید به درجه ی زیر بغل، نیم درجه اضافه کنیم.

دمای طبیعی در این قسمت، در کودکان زیر ۱۲ ماه، ۳۶.۴ تا ۳۷.۳ درجه سانتی‌گراد و در کودکان بزرگتر، ۳۵.۹ تا ۳۶.۸ درجه سانتی‌گراد است. همان‌طور که می‌بینید، درجه ۳۷.۵ زیر بغل در کودکان باید کنترل شود.

۳. اندازه‌گیری دمای بدن از راه گوش یا روش تیمپانیک

در این روش، دمای بدن نوزاد از طریق مجرای گوش سنجیده می‌شود و دقت نسبتاً بالایی دارد. این روش در نوزادان کوچک‌تر، به علت کوچک بودن مجرای گوش، کاربرد کمتری دارد. دمای طبیعی در این قسمت، در کودکان ۳۷ تا ۳۷.۹ درجه سانتی‌گراد است.

۴. اندازه‌گیری دما از راه پیشانی

در این روش، نوار تب‌سنج روی پیشانی کودک قرار می‌گیرد و تب‌سنج، دمای سطح پوست او را نشان می‌دهد. به همین دلیل اعتبار آن کمتر از روش‌های دیگر است. دمای طبیعی در این قسمت، در کودکان ۳۶ تا ۳۷.۹ درجه سانتی‌گراد است.

برای شیرخواران کم سن دماسنج زیر بغل قرار داده شود و  برای کودکان بزرگتر تا ۶ سال اندازه گیری دما به روش زیر بغل یا از راه گوش ، توصیه می‌شود. سنین بالاتر از راه گوش و یا دهانی ( قرار دادن دماسنج زیر زبان ) روش مناسب است.

به نقل از PubMed/PMC در مورد نحوه صحیح اندازه‌گیری تب زیربغل:

از دماسنج مقعدی یا دهانی استفاده کنید. دماسنج را با آب سرد و صابون تمیز کنید و سپس آب بکشید. دماسنج را تکان دهید تا جیوه به زیر ۳۶ درجه سانتی‌گراد (۹۶.۸ درجه فارنهایت) برود. نوک دماسنج را در مرکز زیر بغل قرار دهید. مطمئن شوید که بازوی کودک به بدن او چسبیده است. دماسنج را حداقل به مدت ۴ دقیقه نگه دارید. سپس آن را بردارید، دما را بخوانید و دماسنج را تمیز کنید.

Use a rectal or oral thermometer. Clean the thermometer with cool, soapy water and rinse. Shake the thermometer so that the mercury inside goes below 36°C (96.8°F). Place the tip of the thermometer in the centre of the armpit. Make sure your child’s arm is tucked snugly against her body. Leave the thermometer in place for at least 4 minutes. Remove the thermometer and read the temperature. Clean the thermometer.

افزایش دمای بدن نوزاد و تب

دمای مناسب بدن نوزاد، ممکن است در شرایط خاصی، دستخوش تغییراتی شود و هیپوتالاموس تصمیم بگیرد که دمای بدن را بالاتر برده و نوزاد دچار هایپرترمی یا افزایش دمای بدن و تب بشود. معمولاً دمای بدن ۳۸ درجه را برای نوزاد، تب در نظر می‌گیرند. این تب می‌تواند به صورت طیفی، از تب خفیف تا شدید و بالای ۴۰ درجه باشد. 

تب و افزایش دمای بدن همواره یکی نیستند. به‌طور مثال هنگام درآوردن دندان، دمای بدن کودک مقداری افزایش می‌یابد که به‌زودی کاهش یافته و تب محسوب نمی‌شود. ما در مقاله تب کودکان برای دندان بیشتر به این موضوع پرداخته‌ایم.

یکی دیگر از موارد تب در کودکان، هنگام دریافت واکسن است. در این دوره نیز کودک ممکن است تب کند که معمولاً خفیف بوده و به زودی برطرف می‌شود. تب معمولاً با علائمی همراه است که نشان‌دهنده‌ی عفونت فعال و بیماری نوزاد است. از علائم همراه تب می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• لرز
• داغی، قرمزی و برافروختگی پوست؛ اغلب هنگام تب،  صورت و تنه داغ‌تر و دست‌ها و پاها سرد هستند.
• درد در سر و بدن
• بی‌حالی، خستگی و ضعف
• کاهش اشتها
• بی‌قراری و گریه نوزاد
• افزایش تعداد ضربان قلب نوزاد
• دهیدراتاسیون یا کاهش آب بدن (کاهش ادرار، گریه بدون اشک و خشکی دهان)
• علائم تنفسی  یا گوارشی که به نفع وجود عفونت باشد

اگر نوزاد تب داشته باشد یا علائم ذکر شده در او دیده شود، باید سریعاً توسط پزشک بررسی شود و اقدامات درمانی لازم برای او انجام شود.

تب نوزاد باید چند باشد؟

تب به افزایش دمای بدن به بالای حد طبیعی گفته می‌شود. دمای طبیعی بدن نوزاد بین ۳۶.۵ تا ۳۷.۵ درجه سانتی‌گراد است، اما در کودکان مختلف ممکن است کمی متفاوت باشد.

تب بالاتر از ۳۸ درجه سانتی‌گراد در نوزادان زیر سه ماه باید جدی گرفته شود و نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد. در کودکان بزرگ‌تر، تب بالای ۳۹ درجه سانتی‌گراد یا تبی که با علائمی مانند بی‌حالی شدید، تنگی نفس یا استفراغ همراه است، نیز یک زنگ خطر است. عواملی مانند پوشش نوزاد و دمای محیط می‌توانند بر دمای بدن او تأثیر بگذارند. بنابراین بهتر است برای اطمینان، دمای بدن نوزاد را چند بار در روز چک کنید.

در صورت مشاهده علائم خطر، مانند تشنج، سفتی گردن یا بی‌قراری شدید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.

تب چند درجه باعث تشنج می‌شود؟ 

تشنج، در ابتدا برای والدین بسیار نگران‌کننده به نظر می‌رسد. ایجاد یا عدم ایجاد تشنج، به عامل ایجادکننده تب و شرایط سلامتی کودک بستگی دارد اما تب بالاتر از 38 درجه می‌تواند موجب تشنج شود. اگرچه پایین آوردن تب کودک نمی‌تواند کاملاً از تشنج جلوگیری کند اما از بی‌قراری کودک می‌کاهد. جهت دریافت اطلاعات کامل در این زمینه، می‌توانید به مقاله تشنج نوزادان مراجعه کنید.

دمای پایین بدن نوزاد نشانه چیست؟

همان‌طور که در برخی شرایط، دمای بدن ممکن است افزایش یابد، در برخی موارد نیز دمای مناسب بدن نوزاد کاهش می‌یابد که به این حالت هایپوترمی می‌گویند. هایپوترمی به دمای کمتر از 35 درجه سانتی‌گراد گفته می‌شود که افت دمای خطرناک بدن نوزاد محسوب شده و باید سریعاً برطرف گردد. دمای ۳۵ درجه بدن کودک، معمولاً به علت عوامل محیطی، تروما و ضربه، عوارض دارویی، مسمومیت یا دلایل ناشناخته ایجاد می‌شود. هایپوترمی معمولاً با برخی علائم همراهی دارد:

• لرز (جهت افزایش دمای بدن)
• تنفس سطحی و آهسته
• نبض ضعیف
• کاهش هوشیاری و خواب‌آلودگی 
• گریه ضعیف
• کاهش انرژی
• پوست قرمز و براق و روشن که در لمس سرد است.

اگر کاهش دمای بدن نوزاد ادامه یابد، حتی ممکن است در موارد شدید منجر به مرگ شود. به همین دلیل هنگام هایپوترمی، در ابتدا افزایش دمای محیط جهت رسیدن به دمای مناسب بدن نوزاد و سپس مراجعه به پزشک جهت بررسی علت، ضروری است.

راهکارهایی برای اندازه‌گیری بهتر

برای اندازه‌گیری بهتر دمای بدن کودک، به نکات زیر دقت کنید:

1. در کودکان زیر سه ماه، تب سنج را زیر بغل قرار دهید. زیرا کودک نمی‌تواند دماسنج دهانی را در دهان خود نگه دارد و دماسنج گوشی نیز برایش مناسب نیست چون کانال گوش او کوچک است.
2. در کودکان زیر چهار سال از دماسنج گوش، تیمپانیک یا زیر بغل استفاده کنید.
3. در کودکان بالای چهار سال می‌توانید از تب‌سنج دهانی یا گوشی کمک بگیرید.
4. برای بررسی دمای مناسب بدن نوزاد، از دماسنج جیوه‌ای استفاده نکنید زیرا خطر شکستن آن و قرار گرفتن کودک در معرض جیوه و مسمومیت وجود دارد.
5. هنگام اندازه‌گیری دما از راه دهان، بهتر است از حدود نیم ساعت قبل کودک چیزی نخورده باشد. برای این کار تب‌سنج دیجیتال را زیر زبان او بگذارید و بگویید دهانش را ببندد و از راه بینی نفس بکشد. پس از شنیدن صدای بوق تب‌سنج، آن را درآورده و عدد دما را به همراه ساعت اندازه‌گیری، یادداشت کنید.
6. هنگام اندازه‌گیری دمای نرمال بدن نوزاد با تب سنج دیجیتال از زیر بغل، دماسنج را در زیر بغل او قرار داده، بازوی او را به بدنش بچسبانید. سپس دستش را از آرنج خم کرده و روی سینه‌اش نگه دارید و صبر کنید تا صدای دستگاه شنیده شود.
7. جهت اندازه‌گیری دمای تیمپانیک یا گوش، لاله گوش کودک را اندکی به سمت بالا و عقب بکشید تا مجرای گوش به حالت مستقیم درآید. سپس تب‌سنج را تا میزان نشان‌داده‌شده داخل گوش فرو ببرید و صبر کنید تا دستگاه، دمای تیمپانیک کودک را اندازه بگیرد.

حفظ دمای مناسب بدن نوزاد با رعایت نکاتی ساده

در مراقبت اولیه از نوزاد، حفظ دمای مناسب بدن نوزاد اگرچه امری مهم بوده و نیاز به کنترل و پیگیری دارد اما با رعایت نکاتی که در ادامه مطلب می‌آید، شما می‌توانید در این زمینه دمای مناسب بدن نوزاد خود را حفظ کرده و از عوارض احتمالی پیشگیری کنید.

• همواره سعی کنید دمای مناسب اتاق خواب نوزاد را رعایت کنید و دمای منزل را متعادل نگه دارید و از گرم یا سرد کردن بیش‌از حد آن بپرهیزید.
• لباس‌های زیاد و ضخیم و پتوی بیش‌ازحد برای نوزاد استفاده نکنید. این کار ممکن است موجب افزایش دمای بدن نوزاد شود.
• هنگام تب دستمال مرطوب با آب ولرم را روی بازوها و کشاله ی ران ها بگذارید و یا پاشویه با آب ولرم انجام دهید، هرگز دستمال مرطوب را روی صورت و پیشانی نگذارید و دقت کنید که از آب سرد استفاده نکنید زیرا موجب لرز و تشدید ناخوشی کودک می‌شود.
• هنگام تب در نوزادان زیر سه ماه، حتماً به پزشک مراجعه کنید حتی اگر تب آن‌ها خفیف بود.
• هنگام تب بالای 38 درجه در نوزادان بالای سه ماه، یا تب بیشتر از 39 درجه در نوزادان بالای شش ماه و همراهی با علائمی مانند اسهال و استفراغ، درد هنگام ادرار، بیماری‌های مزمن مانند سرطان‌ها و نقص ایمنی، راش پوستی، رفع نشدن تب بعد از 24 تا 72 ساعت، وجود تب مداوم و حال بد کودک، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
• جهت کاهش تب، با مشورت پزشک می‌توانید از ایبوپروفن، استامینوفن یا شیاف برای تب کودکان استفاده کنید. ما در مقاله مصرف شیاف استامینوفن برای نوزادان، بیشتر به این موضوع پرداخته‌ایم.
• داروی آسپرین در کودکان، منع مصرف دارد و موجب آسیب کبدی و سندروم ری می‌شود.
• هنگام تب، به کودک مایعات فراوان بدهید و از کم‌آبی بدن او جلوگیری کنید. در کودکان شیرخوار، دفعات شیردهی را افزایش داده و در رژیم غذایی کودکان بزرگ‌تر، بهتر است آب، سوپ و مایعات دیگر گنجانده شود.
• تب و افزایش درجه حرارت بدن نوزاد هنگام دریافت واکسن، معمولاً محدود بوده و پس از مدت کوتاهی برطرف می‌شود. درصورت ادامه‌دار بودن آن، به پزشک مراجعه کنید. جهت دریافت اطلاعات بیشتر در این زمینه، می‌توانید مقاله استامینوفن و واکسن را مطالعه فرمایید.

سوالات پرتکرار کاربران و پاسخ متخصص

38 درجه طب نوزاد شش ماهه خطرناک است؟ تب نوزاد چقدر باشد خطرناک است؟

بهتر است تب سی و هشت و نیم به بالا را تب بر بدهیم زیرا ممکن است احساس ناخوشایندی ایجاد کند. نه اینکه خطرناک باشد خود تب خطرناک نیست ما همیشه دنبال علتش می‌گردیم. اما بابت اینکه بدانید چقدر تب را باید کنترل کنید ترجیحاً سی و هشت و نیم به بالا را کنترل کنید و وقتی تب به این عدد رسید کافی است و نیاز نیست حتماً بدن کاملاً خنک شود‌.

برای سنجش تب نوزاد با دستگاه دیجیتال برای کنترل درجه تب، زیر بغل کودک بهتر است یا سر نوزاد؟

بهتر است از دستگاه دیجیتال زیر بغل استفاده شود زیرا روی سر تحت تاثیر دمای محیط است و دمای دقیق بدن را نشان نمی‌دهد. بهدمای دقیق بدن، به دمای زیر بغل نیم درجه اضافه شود.

بچه سه‌ماهه دارم، تبش ۳۷.۵هستش، به او تب بر بدهم؟

برای کودک سه ماهه، دمای سی و هفت و نیم تب حساب نمی‌شود. دمای بالای سی و هفت و نیم را تب حساب می‌کنیم. یعنی اگر زیر بغل سی و هفت و نیم باشد و نیم درجه هم به آن اضافه کنیم، کودک تب خفیفی دارد. دادن تب بر به حال عمومی او بستگی دارد اگه با همان نیم درجه بی‌قرار بود به علت دندان یا بیماری، شاید استامینوفن بتواند کمک کند.

دلیل پایین بودن دمای سر نوزاد حدود 35 درجه چیست؟

دلیل پایین بودن دمای سر نوزاد ممکن است خطای دماسنج باشد چون خیلی تحت تاثیر دمای محیط است یا اینکه در عفونت‌های ویروسی اگر مکرر تب‌بر بدهیم دمای بدن کمی بیش از حد پایین می‌آید. ولی قطعاً سی و پنج درجه درست نیست و خطای اندازه‌گیری است.

حداقل و حداکثر دمای بدن نوزاد چند باید باشد؟

دمای طبیعی بدن نوزاد معمولاً بین ۳۶.۵ تا ۳۷.۵ درجه سانتی‌گراد است. دمای بالاتر از این محدوده، تب و دمای پایین‌تر از ۳۶.۵ درجه می‌تواند نشانه هایپوترمی باشد که هر دو نیاز به بررسی دارند.

دمای ۳۵ درجه بدن کودک طبیعی است؟

خیر، دمای ۳۵ درجه سانتی‌گراد برای بدن کودک طبیعی نیست و نشان‌دهنده هایپوترمی یا افت خطرناک دما است. این وضعیت نیاز به توجه فوری پزشکی دارد.

دمای بدن نوزاد بعد از واکسن چند درجه است؟

دمای بدن نوزاد پس از واکسن ممکن است به صورت موقت افزایش یابد و معمولاً بین ۳۷.۵ تا ۳۸.۵ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. این تب معمولاً خفیف است و پس از یک تا دو روز برطرف می‌شود. با این حال، میزان تب می‌تواند در نوزادان مختلف و بسته به نوع واکسن متفاوت باشد. در صورت نگرانی، حتماً با پزشک نوزاد خود مشورت کنید.