سخت‌ترین واکسن نوزاد کدام است؟

مرداد ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
سخت‌ترین واکسن نوزاد

سخت‌ترین واکسن نوزاد از نظر مادران واکسن چند ماهگی است؟ این موضوع والدین را شدیدا به دلهره می‌اندازد. اما اگر پاسخ سوالات زیر را بدانید، دیگر سخت‌ترین واکسن نوزاد معنی نخواهد داشت! جهت پایین آوردن تب نوزاد بعد از واکسن چکار باید کرد؟ علت اسهال بعد از واکسن چیست؟ آیا تشنج بعد از واکسن خطرناک است؟ تب واکسن تا چند روز ادامه دارد؟ بی‌قراری بعد از واکسن به چه دلیل است؟ 

سخت‌ترین واکسن نوزاد در چند ماهگی است؟

عوارض واکسن‌ معمولا در اغلب واکسن‌ها مشاهده می‌شوند اما چه چیزی موجب می‌شود یک واکسن به سخت‌ترین واکسن نوزاد تبدیل شود؟ 

در مراحل مختلف واکسیناسیون ممکن است به جای واکسن یک بیماری، واکسن چند بیماری به صورت هم زمان به کودک تزریق شود. به‌طور مثال واکسن سه گانه یا ثلاث شامل واکسن بیماری کزاز، دیفتری و سیاه‌سرفه است. این واکسن معمولا از سن دو ماهگی شروع می‌شود و دوزهای بعدی آن در سن چهار ماهگی، شش ماهگی، 18 ماهگی و شش سالگی به کودک تزریق می‌شود. واکسن MMR که شامل واکسن بیماری‌های سرخک، سرخجه و اوریون است نیز مثال دیگری از این دسته است. معمولا پس از دریافت این واکسن‌ها به‌خصوص واکسن ثلاث، علائم بیشتر و شدیدتری در نوزاد ایجاد می-شود. به همین دلیل بسیاری از افراد واکسن سه‌گانه را سخت‌ترین واکسن نوزاد در نظر می‌گیرند.

نکتۀ حائز اهمیت دیگر در تعیین سخت‌ترین واکسن نوزاد این است که واکسن در چه سنی به کودک تزریق شود. به‌طور مثال کودکی که شش سال سن دارد توان بدنی و قدرت بسیار بیشتری نسبت به کودک دو ماهه دارد. با توجه به این نکته و نکتۀ قبل، اولین واکسن ثلاث در دو ماهگی، می‌تواند به نوعی سخت‌ترین واکسن نوزاد باشد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با مراقبت بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد می‌توانید به مقالۀ واکسن دو ماهگی مراجعه کنید. همچنین واکسن بدو تولد نیز به دلیل پایین بودن قدرت سیستم ایمنی نوزاد، نگرانی‌ها و علائم خاص خود را دارد که ما در مقالۀ واکسن بدو تولد به آن پرداخته‌ایم.

سخت ترین واکسن نوزاد

چگونه عوارض مرتبط با سخت‌ترین واکسن نوزاد را کاهش دهیم؟

دورۀ نقاهت پس از واکسن در عرض دو تا سه روز و نهایتا یک هفته طی می‌شود. حتی سخت‌ترین واکسن نوزاد نیز در بسیاری از موارد به راحتی تحمل می‌شود. اما رعایت نکاتی ساده می‌تواند موجب کاهش علائم و عوارض پس از دریافت واکسن در نوزاد شود.

  1. قبل از مراجعه به مراکز بهداشتی درمانی جهت دریافت واکسن، کارت واکسن و اطلاعات مربوط به مراحل قبلی واکسیناسیون کودک را مهیا کرده و با خود ببرید.
  2. برای آرام کردن کودک می‌توانید اسباب‌بازی، کتاب یا آهنگ موردعلاقۀ او را با خود به همراه داشته باشید تا حواس او پرت شده و درد کمتری را احساس کند.
  3. شیر دادن، در آغوش گرفتن و تکان دادن کودک به آرامی، قبل از انجام واکسیناسیون می‌تواند کمک شایانی به آرامش او کند.
  4. بیماری‌های خفیف مانند سرماخوردگی مانعی برای انجام واکسیناسیون نیستند ولی درصورتی که کودک حال عمومی خوبی ندارد با مشورت پزشک، تا خوب شدن او دریافت واکسن را به تعویق بیندازید. جهت دریافت اطلاعات در زمینۀ واکسن و سرماخوردگی پیشنهاد می‌کنیم مقالۀ واکسن زدن نوزاد سرماخورده را مطالعه فرمایید.
  5. دمای طبیعی بدن نوزاد بعد از واکسن ممکن است مقداری افزایش داشته باشد که این موضوع در سخت‌ترین واکسن نوزاد بیشتر به چشم می‌آید. برای کاهش تب نوزاد می‌توانید با هماهنگی پزشک از استامینوفن استفاده کنید. 
  6. برای کاهش درد به‌خصوص درد پس از سخت‌ترین واکسن نوزاد نیز می‌توانید از پزشک بخواهید تا درصورت لزوم قبل و بعد از واکسیناسیون، اشکال دارویی استامینوفن را برای او تجویز کند. مقالۀ دوز استامینوفن قبل و بعد از واکسن و همچنین مقالۀ شیاف استامینوفن برای نوزاد می‌توانید اطلاعات جامعی در این زمینه دریافت کنید.
  7. اندکی سفت شدن جای واکسن طبیعی است و پس از چند روز برطرف می‌شود اما جهت کاهش درد و سفتی جای واکسن می‌توانید کمپرس سرد بعد از واکسن را امتحان کنید. همچنین می‌توانید جهت افزایش اثر آن، کمپرس یخ بعد از واکسن را به همراه کمپرس گرم، به صورت یک‌روزدرمیان به کار ببرید. سعی کنید اطلاعات مرتبط با این موضوع را از پزشک کودکتان دریافت کنید. همچنین می-توانید در مقالۀ سفت شدن جای واکسن نیز به اطلاعات موردنیاز در این زمینه دست یابید.
  8. سعی کنید در روزهای پس از دریافت واکسن، مایعات کافی را به کودک برسانید تا مراحل بهبود او سریع‌تر طی شود.
  9. جهت مشاهده جدول واکسن کودکان و اطلاع از واکسن‌های هر مرحله و زمان‌بندی هر واکسن می-توانید به مقالۀ جدول زمان‌بندی واکسیناسیون کودک مراجعه کنید. همچنین می‌توانید در رابطه با مراقبت‌های بعد از واکسن 18 ماهگی، اقدامات برای واکسن یک‌سال و نیم کودک و کاهش درد واکسن 18 ماهگی اطلاعات موثقی را در مقالۀ واکسن هجده ماهگی کسب کنید.
  10. واکسن چهار ماهگی ممکن است با علائم بیشتری نسبت به سایر واکسن‌ها همراه باشد و از نظر والدین سخت‌ترین واکسن نوزاد محسوب شود. زیرا انواع بیشتری از واکسن‌ها را پوشش می‌دهد. اگر سوالی در رابطه با اسهال بعد از واکسن چهار ماهگی، تب واکسن چهار ماهگی یا مسائلی مانند استحمام بعد از واکسن چهار ماهگی دارید می‌توانید مقالۀ واکسن چهار ماهگی را مطالعه فرمایید.

آیا از عوارض سخت‌ترین واکسن نوزاد چیزی می‌دانید؟

همه شما مادران و پدران عزیز می‌دانید که کودکان واکسن را از بدو تولد، جهت پیشگیری از ابتلا به برخی بیماری‌های خطرناک دریافت می‌کنند. این واکسن در واقع سیستم ایمنی کودک را تقویت می‌کند تا در برخورد احتمالی با عوامل بیماری‌زا از بدن او محافظت کند. هر بیماری واکسن مخصوص خود را دارد که در چند مرحله به کودک تزریق شده یا به او خورانده می‌شود. مراحل واکسیناسیون از بدو تولد شروع شده و تا سنین نوجوانی ادامه دارد.

هر واکسن عوارض مربوط به خود را نیز دارد. واکسن هر بیماری در حقیقت یک حالت بسیار خفیف از آن بیماری را در بدن کودک ایجاد می‌کند تا سیستم ایمنی تحریک شده و جهت مبارزه با بیماری، پادتن تولید شده و سلول‌های جنگنده بدن را افزایش دهد. این فعالیت سیستم ایمنی موجب ایجاد برخی علائم در کودک می‌شود که در بسیاری از موارد کوتاه مدت و خفیف بوده و به‌زودی برطرف می‌شوند. اما عوارض و علائم در برخی از واکسن‌ها بیشتر مشاهده می‌شوند. این امر موجب می‌شود آن واکسن‌ها به عنوان سخت‌ترین واکسن نوزاد شناخته شوند. در ادامه به عوارض مختلف انواع واکسن و بررسی سخت‌ترین واکسن نوزاد می‌پردازیم.

سخت ترین واکسن نوزاد چند ماهگی

عوارض شایع واکسن‌ها کدامند؟

 عوارض شایع واکسن‌ها در اثر مبارزۀ سیستم ایمنی با واکسن ایجاد می‌شوند. یعنی نشانۀ کارکرد صحیح واکسن و سلامت سیستم ایمنی هستند. از این عوارض می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد، تورم و قرمز شدن جای واکسن که گاهی محدود به همان نقطه است. گاهی اندکی گسترش می-یابد. این درد معمولا پس از دو تا سه روز از بین می‌رود. 
  • لرز و تب نوزاد بعد از واکسن که خفیف بوده و معمولا بین یک تا دو روز طول می‌کشد.
  • خستگی و بی‌حالی
  • سردرد
  • درد عضله و مفصل در اندامی که واکسن به آن تزریق شده است.
  • بی‌قراری و گریه

عوارض شدید واکسن‌ها کدامند؟

این عوارض معمولا نادر بوده و در درصد بسیار کمی از نوزادان دیده می‌شوند. درصورتی که اگر کودک هریک از این علائم را داشت مراقبین کودک باید او را نزد پزشک ببرند تا اقدامات درمانی لازم برای او صورت گیرد. 

  • تشنج و مشکلات عصبی
  • التهاب، تورم و درد تمام طول بازو یا ران پا که تزریق روی آن صورت گرفته
  • آلرژی شدید به واکسن
    ممکن است از علائمی مانند کهیر، ورم صورت و گردن، قرمزی و راش بدن شروع شده و در موارد شدیدتر موجب احساس خفگی، ناتوانی در تنفس و شوک آنافیلاکسی شود. این نوع حساسیت تهدیدکننده حیات بوده و مراقبت اورژانسی می‌خواهد.
  • اثر معکوس واکسن
    در برخی از کودکانی که دچار بیماری نقص سیستم ایمنی (به صورت ارثی یا اکتسابی) هستند ممکن است واکسن به‌جای ایمن کردن کودک، او را به همان بیماری مبتلا کند. زیرا سیستم ایمنی این کودکان بسیار ضعیف است و توان مبارزه با واکسن را ندارد. به‌همین دلیل اگر کودک شما مبتلا به نقص ایمنی است یا داروی تضعیف‌کنندۀ سیستم ایمنی مثل کورتون‌ها دریافت می‌کند، حتما این موضوع را به پزشک او اطلاع دهید. 

عوارض اختصاصی هر واکسن

در قسمت‌های قبلی به عوارض کلی واکسن‌ها اشاره کردیم اما برخی واکسن‌ها ممکن است عوارض مخصوص به خود را نیز داشته باشند. در ادامه به این موضوع می‌پردازیم که عوارض اختصاصی هر واکسن کدام است؟

واکسن هموفیلوس آنفولانزا بی: این واکسن چند سالی است که به برنامه واکسیناسیون کشوری اضافه شده است. به همراه واکسن‌های هپاتیت و سه‌گانه در قالب واکسن پنج‌گانه یا پنتاوالان به کودکان تزریق می‌شود. این واکسن معمولا عوارض شدیدی به دنبال ندارد. اما در موارد نادر در کودکان مبتلا به نقص ایمنی ممکن است موجب عفونت جدی، مننژیت، ذات‌الریه یا عفونت ریه، التهاب اپی‌گلوت و سپسیس (عفونت خون) شود. ما در مقالۀ واکسن مننژیت برای کودکان به تفصیل به این واکسن و عوارض آن پرداخته‌ایم. 

واکسن سه‌گانه یا ثلاث: در این واکسن در موارد نادر می‌توان علائمی مانند درد و تورم بیش‌از‌حد در کل بازو یا ران، تب بیشتر از 40 درجه سانتی‌گراد، بی‌قراری و گریه، خستگی، کاهش اشتها و تهوع را مشاهده کرد. در دوزهای بالای واکسن حتی ممکن است علائمی مانند تشنج، کاهش هوشیاری و کما، آسیب دائمی مغز و واکنش حساسیتی شدید نیز دیده شود. واکسن سه‌گانه به دلیل داشتن عوارض بیشتر می‌تواند سخت‌ترین واکسن نوزاد باشد.

واکسن MMR: علائم شایع این واکسن علاوه بر موارد قبلی، شامل تورم غدد لنفاوی گردن و درد و سفتی مفصل نیز می‌شود. در موارد نادر نیز ممکن است تورم مغز، ذات‌الریه، کاهش پلاکت و در نتیجه خونریزی وتشنج دیده شود. ما در مقالۀ واکسن یک سالگی در رابطه با این واکسن به جزئیات بیشتری پرداخته‌ایم که مطالعۀ آن خالی از لطف نیست.

واکسن فلج اطفال: این واکسن علاوه بر دارا بودن عوارض شایع واکسن‌ها، ممکن است در موارد بسیار نادر موجب ابتلای کودکان دارای نقص ایمنی به بیماری فلج اطفال شود. در مقالۀ واکسن فلج اطفال می‌توانید اطلاعات کامل‌تری را در رابطه با این واکسن دریافت کنید.