غذا دادن به کودک از چند ماهگی باید شروع شود؟

مهر ۹۹ | زمان مطالعه : ۹ دقیقه
غذا دادن به کودک از چند ماهگی

اینکه غذا دادن به کودک از چند ماهگی باید انجام شود، سوال بسیار مهمی است. به طور کلی غذا دادن به کودک زیر شش ماه اماها و اگرهای زیادی دارد و تحت شرایط خاصی غذا دادن به کودک پنج ماه یا چهار ماهه می‌تواند بلامانع باشد. با این وجود بسیاری از مادران ترجیح می‌دهند شروع تغذیه تکمیلی کودک را تا پایان شش ماهگی به تعویق بیاندازند و دقیقا از پایان شش ماهگی تغذیه تکمیلی را برای دلبند خود آغاز کنند. 

تشخیص زمان صحیح غذا دادن به کودک

برای اینکه تغذیه تکمیلی را برای دلبند خود در زمان صحیح و مناسبی انتخاب کنید، باید یکسری از نکات مهم را در نظر داشته باشید. این نکات از قرار زیر هستند:

  • اینکه کودک بتواند سر و گردن خود را کنترل کند. یعنی کنترل گردن خود را داشته باشد و بتواند بنشیند و غذا بخورد. 
  • اینکه نسبت به جلو آوردن قاشق به سمت دهانش واکنش نشان دهد و دهانش را باز کند یا هنگام غذا خوردن والد به دهان او نگاه کند. 
  • اینکه وزن نوزاد دو برابر وزن هنگام تولدش شده باشد.  

تشخیص زمان صحیح غذا دادن به کودک

چنانچه کودک شما هر یک از سه فاکتور بالا را دارد، به این معنی است که می‌توانید تغذیه تکمیلی را برای او آغاز کنید. بنابراین اینکه غذا دادن به کودک از چند ماهگی صورت بگیرد، به شدت از کودکی به کودک دیگر متغیر و متفاوت است. اما آنچه که بدیهی است این است که غذا دادن به کودک نباید تا بعد از شش ماهگی به تعویق بیفتد. زیرا عواقب گوارشی بدی دارد. در واقع همان اندازه که زود شروع کردن تغذیه تکمیلی برای کودک خطرساز است، دیر شروع کردن تغذیه تکمیلی نیز خطرآفرین است. 

حجم غذای کمکی چه قدر باید باشد؟

شروع تغذیه تکمیلی باید با احتیاط و مراقبت زیاد باشد. حجم زیاد و تعداد دفعات زیاد تغذیه تکمیلی هرگز برای هیچ کودکی توصیه نمی‌شود. باید بدانید که طریقه غذا دادن به کودک شش ماهه و زیر شش ماه با غذا دادن به کودک هفت ماه یا غذا دادن به کودک 9 ماه متفاوت است. این تفاوت هم در نوع غذا و ترکیبات غذا است و هم در حجم غذا. 

حجم تغذیه تکمیلی چه قدر باید باشد؟

در هنگام شروع غذای کمکی برای کودک باید در دفعات کم و حجم کم و به صورت اندکی غلیظ تر از شیر مادر یا شیر خشک به کودک غذا بدهید. در واقع در اولین ماه شروع تغذیه تکمیلی هنوز این شیر است که غذای اصلی کودک است و باید تعداد دفعات تغذیه کودک با شیر بیشتر از تعداد دفعات تغذیه کودک با غذای کمکی (فرنی یا حریره بادام) باشد. علت این موضوع هم مربوط به قدرت معده و دستگاه گوارش کودک است. به هر حال زمان کافی باید به معده و دستگاه گوارش کودک داده شود تا غذاهای جدید را بشناسد و برای هضم آنها وارد عمل شود. 

عکس‌العمل کودکان برای خوردن تغذیه تکمیلی

عکس‌العمل کودکان برای خوردن غذای کمکی در مقایسه با یکدیگر بسیار متفاوت است. گرچه غذا خوردن و بلعیدن امری ذاتی است و کودک از بدو تولد و بدون هیچ آموزشی این مهارت را دارد، اما فراموش نکنید که تا قبل از شروع تغذیه تکمیلی، فقط شیر خورده است و ماده‌ای غلیظ‌تر از شیر را در دهانش تجربه نکرده است. بنابراین حق دارد در مقابل مواد غذایی جدید واکنش نشان دهد. 

ممکن است کودکی تغذیه تکمیلی را در دهانش نگه دارد، بچرخاند و با زبانش بازی کند و در نهایت به بیرون تف کند. این احتمال هم وجود دارد که کودک تغذیه تکمیلی را به راحتی ببلعد و بخورد. پیشنهاد می‌کنیم برای پذیرش راحت‌تر کودک ابتدا کمی از شیر خود یا شیرخشک به او بدهید و در میانه راه کمی غذای جامد داده و مجدد شیر بدهید. 

عکس‌العمل کودکان برای خوردن تغذیه تکمیلی

برای اینکه کودک جویدن و بلعیدن را یاد بگیرد، صبور باشید و به او فرصت بدهید. غذا با حجم زیاد به کودک دادن راه مناسبی برای آموزش بلع به کودک نیست. شما هرگز مجاز نیستید که حجم زیادی از تغذیه تکمیلی را به یکباره به کودک خود بدهید. 

بهترین شیوه برای غذای جامد دادن به کودک

وقتی یاد گرفتید که غذا دادن به کودک از چند ماهگی باید آغاز شود، این موضوع را نیز باید یاد بگیرید که به چه شیوه‌ای به کودک غذا بدهید. پاسخ این سوال بسیار ساده است. همان شکلی که خودتان غذا می‌خورید، به کودک غذا بدهید. یعنی از یک قاشق مناسب و یک ظرف مناسب استفاده کنید. فرنی و حریره بادامی را که درست می‌کنید، با شیشه به کودک ندهید. حتی شیشه‌هایی که سرشان حالت قاشق دارد هم گزینه خوبی برای دادن غذای جامد به کودک نیستند. یک قاشق کودکانه و جذاب و یک بشقاب فانتزی و رنگارنگ انتخاب کنید و با قاشق به کودک خود غذا بدهید. 

بهترین شیوه برای غذای جامد دادن به کودک

در حین غذا دادن به کودک با او بازی کنید. "به به بازی" کنید. اگر بشقاب کودک عکسی از حیوانات یا عروسکی دارد، از همان بشقاب کمک بگیرید و برای کودک خود جذابیت ایجاد کنید. یک عروسک را کنار کودک خود بنشانید و یک بار قاشق را به دهان عروسک و یک بار به دهان کودک ببرید. با این روش‌ها غذا دادن به کودک هم برای شما و هم برای دلبندتان جذاب می‌شود. می‌توانید از همبازی‌های کودک هم کمک بگیرید و نوبتی به آنها غذا بدهید. خلاصه کلام اینکه تا جایی که می‌توانید برای کودک خود در هنگام غذا خوردن تنوع ایجاد کنید. 

پیشنهادات غذایی برای تغذیه تکمیلی کودکان

همه ما می‌دانیم که شروع تغذیه تکمیلی کودکان با فرنی و حریره بادام است. اما با رشد کودک و افزایش سن او و آشنایی معده او با غذاهای جامد، انواع سوپ‌ها و میوه‌ها و پوره‌ها نیز در رژیم غذایی او قرار می‌گیرد. 

  • سوپ مرغ و سبزیجات (پایان 4ماهگی)

ترکیب فیله ران مرغ یه تیکه به اندازه کف دست - سیب زمینی کوچک 1 عدد - هویج متوسط 1 عدد

در هفته اول فقط عصاره سوپ را به کودک بدهید و از هفته دوم به بعد مجاز به دادن ترکیبات پوره شده سوپ نیز به کودک هستید. استفاده از یک تا چند قطره آبلیمو تازه به عنوان چاشنی در سوپ بلامانع است.

  • سوپ سبزیجات 2 (پایان 4ماهگی)

گل ماهیچه گوسفندی 1 تکه - کدوحلوایی 3 -4 تکه کوچک - سیب زمینی متوسط 1 عدد - گشنیز چند عدد

ترکیب مواد فوق نیز برای گنجاندن در تغذیه تکمیلی کودکان بسیار مناسب است. استفاده از کدو حلوایی در رژیم غذایی کودک در کنار خاصیت بسیار زیادی که دارد، زود هضم و ملین است و یبوست را از بین می‌برد.

  • سوپ سبزیجات (پایان 4ماهگی)

فیله ران مرغ 1 تکه - کدو حلوایی 3 -4 تکه - لوبیا سبز 1 عدد - سیب زمینی 1 عدد کوچک

در ترکیب سوپ فوق باید به خوب پخته شدن لوبیا سبز دقت کنید. زیرا لوبیا سبز نسبت به باقی سبزیجات این سوپ بافت سخت‌تری دارد و به زمان بیشتری برای پخت نیاز دارد. 

  • سوپ سبزیجات4 (5ماهگی)

ماهیچه 1 عدد - کرفس 5-6 تکه - سیب زمینی 1 عدد کوچک - هویج 1 عدد متوسط

ترکیبات این سوپ کاملا نشان می‌دهد که رژیم غذایی کودک در حال تغییر است. تمام مواد را بعد از پخت کامل حتما پوره و کاملا له کنید و بدون هیچ قطعه درشتی به کودک بدهید.

  • سوپ سبزیجات ( 6 ماهگی)

ترکیب برنج 1 قاشق چایخوری - هویج 1 عدد کوچک - عدس خیس شده 1 قاشق چایخوری - مرغ یا ماهیچه یا قلم به مقدار کم

  • پوره کلم بروکلی ( 6 ماهگی )

ترکیب کلم بروکلی با سیب زمینی، هویج یا کدو. این ترکیب مناسب کودکانی است که به لبنیات حساسیت دارند. این ترکیب سرشار از کلسیم و فیبر است.

  • کرم سیب (6ماهگی)

آرد برنج 1 قاشق غذاخوری، رنده سیب، بِه یا گلابی متوسط 1 عدد و آب 1 فنجان

مواد فوق را ترکیب کنید و روی حرارت بگذارید تا کاملا بپزد. این ترکیب خصوصا با گلابی ویتامین ای و ث و کلسیم، آهن، منیزیم و روی زیادی دارد و بسیار مقوی و پر انرژی است. 

  • ماست میوه ای (6ماهگی)

ماست کم چرب 2 قاشق غذاخوری - میوه پوست کنده (سیب یا شلیل یا گلابی) 6 - 7 قطعه

مواد فوق را ترکیب کنید و به عنوان میان وعده سالم به کودک بدهید. 

پیشنهادات غذایی برای تغذیه تکمیلی کودکان

کلام آخر 

احتمالا اکنون دیگر می‌دانید که غذا دادن به کودک از چند ماهگی باید صورت بگیرد. لازم است یادآوری کنیم که گرچه در این مطلب پیشنهادات غذایی را برای استفاده در رژیم غذایی کودک برای شما داشتیم، اما توصیه می‌کنیم برای استفاده از هر یک از ترکیبات فوق با پزشک تغذیه کودکان مشورت کنید و با اجازه او ترکیبات جدید را وارد رژیم غذایی کودک کنید.